Mardin Artuklu University Institutional Repository
Not a member yet
5052 research outputs found
Sort by
البلاغة العربيّة بين البيان التداوليّ والبديع الأسلوبيّ قراءة وتأصيل
No full textإنّ الحديث عن مفهوم البلاغة في التراث العربيّ، وعرض إشكالاته وحلّها، لا يمكن أن يثمر من دون ربطه بالحديث عن التطوّر التاريخي للبلاغة، ومن دون المرور بالمنعطفات الكبرى التي مرّت بها؛ إذ إنّ ذلك يكشف لنا عن نمطين من التفكير والعرض والتحليل في مراحل نشأة البلاغة: النمط الأوّل نمط عربي صِرْف يمثّله أدبيًّا شعراء الفحول إلى منتصف القرن الثاني من الهجرة أو إلى نهايته، وقد يتطاول أمده عند فئة معيّنة محدودة، كما تمثّله نقديًّا وبلاغيًّا مدرسة الطبع وأنصار القديم، وهو يجسّد ما يمكن أن نسمّيه (بلاغة البيان التداوليّ). أمّا النمط الآخر فيتمثّل في ما يقابل الأوّل، ونعني به مدرسة البديع والشعراء المولّدين الذين تأثّروا بالثقافات الأجنبية، وهو يمثّل (بلاغة البديع الأسلوبيّ)، كما أن تلك القراءة لا يمكن أن تثمر من غير عرض أقوال البلاغيين القدماء ضمن معان عامّة احتضنتها البلاغة، وهو ما سيسعى إليه بحثنا هذ
Analysis of the Relationship Between Income Inequality and Inflation with Heterogeneous Panel Data Models According to the Level of Development
Get PDFGelir eşitsizliğini etkileyen makroekonomik faktörlerin tespit edilmesi ve buna uygun bir gelir dağılımı politikası oluşturulması geçmişten günümüze tartışılan konulardandır. 1955 yılında Kuznets’in gelir eşitsizliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin “ters-U” şeklinde bir seyir izlediği yönündeki iddiası pek çok çalışmada sınanmıştır. “Kuznets hipotezi” ismiyle anılan bu çalışma, gelir eşitsizliğinin belirleyicilerinin neler olduğu yönündeki araştırmalara ön ayak olmuştur. Bu belirleyicilerden birisinin de enflasyon olduğu düşünülmekte ve gelir eşitsizliği ile enflasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi konu hakkındaki literatürde önemli bir yer tutmaktadır. Enflasyonun sıklıkla alt gelir gruplarının alım gücünü düşürdüğü veya finansal piyasalarda geliri alt gelir gruplarından üst gelir gruplarına doğru yeniden dağıttığı kabul görmektedir. Oysaki enflasyonun artış hızına, gelirin eşik değerine, incelenen dönem aralığına, ele alınan ülke grubuna ve ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre farklı sonuçlarla karşılaşmanın da mümkün olduğu düşünülmelidir. Bu bilgilerden yola çıkarak bu çalışmanın amacı, öncelikle gelir eşitsizliği ile enflasyon arasındaki ilişkinin farklı gelişmişlik düzeyindeki ülkelere göre varlığını sınamak, böyle bir ilişkinin varlığı halinde yönünü ve işaretini tespit etmek, ayrıca enflasyonun geliri, hangi kanallar üzerinden yeniden dağıttığını belirlemektir. Bu kapsamda 58 ülke ve 1991-2018 yıllarına ait verilerle gelişmişlik düzeylerine göre heterojen panel veri analizi yapılmış ve elde edilen bulgulara göre gelişmekte olan ülkelerde enflasyon oranının gelir eşitsizliği üzerindeki etkisinin negatif ve anlamlı olduğu tespit edilmiştir
Physicochemical Quality Characteristics of Southeastern Anatolia Honey, Turkey
Get PDFThis study was performed to investigate the physicochemical quality characteristics of honey produced in Southeastern Anatolia of Turkey. A total of 68 honey samples collected from different beekeepers were analyzed for sugar components, moisture, pH, HMF, electrical conductivity, free acidity, proline values, and diastase number using the methods recommended by the International Honey Commission. The color value was determined by the Hanna HI 96785 color identification device using the Pfund scale. The mean values of fructose + glucose, fructose/glucose ratio, sucrose, and maltose were 70.97 ± 3.27%, 1.21 ± 0.15, 0.90 ± 1.35%, and 2.88 ± 1.42%, respectively. The moisture, pH, electrical conductivity, free acidity, diastase number, proline, and HMF values were 15.91 ± 1.05%, 4.10 ± 0.73, 0.21 ± 0.04 mS/cm, 14.94 ± 6.81 meq/kg, 10.68 ± 4.61, 420±, 174 mg/kg, and 18.5 ± 31.43 mg/kg, respectively. All of the samples met the international standards and legal limits set in Turkey for fructose + glucose, sucrose, moisture, electrical conductivity, and free acidity, whereas 20.58%, 25%, 10.29%, and 8.82% of the samples did not meet the standards and legal limits for the diastase number, proline value, HMF value, and fructose/glucose ratio, respectively. It has been considered to be important to raise awareness of the producer about good production practices and to ensure continuity of inspections for high-quality honey production
Examining the hand hygiene beliefs and practices of nursing students and the effectiveness of their handwashing behaviour
No full textAims and objectives: To examine the hand hygiene beliefs and practices of Turkish nursing students and the effectiveness of their handwashing.
Background: Handwashing is the most important part of preventing cross-infection, but there is a considerable amount of evidence that shows that the handwashing technique of nurses and nursing students is not always very effective.
Design/methods: This research was carried out in two stages and is type of descriptive, analytical and observational. The study comprised 563 students from a Faculty of Nursing. Besides evaluating the nursing students' sociodemographic data, we assessed their beliefs and hand hygiene practices using a Hand Hygiene Beliefs Scale (HHBS) and Hand Hygiene Practices Inventory (HHPI) and also used with "Derma LiteCheck" device to assess how effectively they washed their hands. The STROBE checklist was used.
Results: The handwashing frequency of the female students was significantly higher. The scores on both the HHBS and the HHPI were significantly higher among the female students compared to the males. The dirtiest areas of the hand were determined as nails (nail beds, beneath the nails), skin between the fingers and fingertips.
Conclusions: The results of our study indicate that although student nurses have positive perceptions about hand hygiene and appear to have developed good habits, the effectiveness of their handwashing is poor.
Relevance to clinical practice: It is of great importance that UV light and florescent gel are made readily available both at nursing schools and in hospitals and other health institutions since these elements are useful in providing immediate visual feedback for a full assessment of handwashing behaviour
TAX APPLICATIONS IN THE EARLY PERIOD OF REPUBLIC
No full textKamu hizmetlerinin en önemli finansman kaynağını vergiler oluşturmaktadır. Vatandaşlarla devlet arasında vergi aracılığıyla bir bağ oluşmaktadır. Dolayısıyla ülkelerin ilk kuruluş dönemlerinde üzerinde en fazla durdukları konulardan biri de vergilerdir. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanından sonra da en fazla düzenleme yapılan ve kanun çıkarılan hususlar arasında vergiler bulunmaktadır. Cumhuriyet’in erken dönemlerinde vergilere genelde ekstrafiskal amaçlarla başvurulmuştur. Bunun yanında bazı vergiler uygulamaya geçirilmiş bazıları sadece teklif aşamasında kalarak yürürlüğe konulamamış, bazılar ise ekonomik ve sosyal gerekçelerle yürürlükten kaldırılmışlardır. Yol vergisi, Hayvan vergisi, İktisadi Buhran vergisi gibi kimi vergiler uygulamaya konulurken, ekstrafiskal amaçlarla başvurulan Bekarlık vergisi sadece teklif aşamasında kalarak yürürlüğe konulamayan vergiler arasında sayılabilir. Ayrıca ekonomik ve sosyal gerekçelerle kaldırılan vergiler arasında en önemlisi de Aşar vergisi olarak sayılabilmektedir. Bu çalışmada Cumhuriyet’in ilanından sonra ilk dönemlerde uygulanan vergiler ve vergi düzenlemeleri incelenmiştir. Vergi düzenlemelerinin geçirmiş olduğu evreler, farklı düzenlemelerin nasıl ele alındığı ve uygulama sonuçları ele alınmıştır. Çalışmada daha çok vergi ile ilgili hukuki düzenlemelerden istifade edilmiştir. Çalışma ile literatüre katkı sunulması amaçlanmaktadır.The most important source of income for public services is taxes. Connection has established beetween citizen and state by taxes. One of the most important issues during the establishment of states is tax. After the proclamation of the Republic of Turkey made the most regulations and laws enacted tax matters between convenience. In the early period of Republic taxes were also used for both financial and non-financial purposes, ie for the realization of economic and social purposes. In addition, some taxes have been implemented, some have not been enforced only by being in the bidding phase, while others have been repealed for economic and social reasons.While some taxes such as Road Tax, Animal Tax and Economic Depression Tax are implemented, celibacy tax applied for extrafiscal purposes can be counted among the taxes that cannot be enforced by remaining only in the bidding stage. In addition, the most important among the taxes removed on economic and social grounds can be counted as Ashar Tax. In this study, the taxes and tax regulations applied in the first periods after the proclamation of the Republic were examined. The phases of tax regulations, how different regulations are dealt with and the results of implementation are discussed. In this study, legal regulations related to tax were mostly benefited. With the study, it is aimed to contribute to the literature
A narratological analysis of O. Henry's "the ransom of red chief"
No full textThe studies within the frame of classical narratology have remarkably contributed to the field of narrative analysis. The significance of the present study is to raise awareness of constructive elements of a narrative using classical narrative analysis. This study aims at investigating character, time and space in O. Henry's "The Ransom of Red Chief", using the narratological terminologies in the analysis. Considering the current situation of narratology as a method of analysis that involves many approaches towards a high number of aspects in a narrative, the study focuses on the essential constructive elements of the story and point of view. The employs the theoretical terminologies offered by classical narratologists. Findings in the study fall into two categories: Narration and narratorial position of the narrator, and formative elements of the story. These categories present three essential formative components, (a) Characters and characterization, (b) space, and (c) time. The data gathered from the findings indicated that O. Henry's achievement might lean on the prevalence of a reliable narrator using discourse time more for the narration of incidents between the characters than that of others in specific types of space with humoristic style as well as situational and verbal irony. This study allows for critical implications both on the readers who wish to understand O. Henry better and on the researchers calling for an increase in the number of narrative studies
NON-MUSLIMS IN DİYARBEKİR CITY BY THE END OF THE 17th CENTURY ACCORDING TO THE JIZYAH REGISTRIES (1691-1695)
No full textOsmanlı hukukuna göre ülke sınırları içerisinde yaşayan gayrimüslim halk kendilerine sağlanan güvenlik ve himaye karşılığında zimmî olarak tanımlanmakta ve kendilerinden cizye adıyla bir vergi alınmaktaydı. Cizye mükelleflerinin yaşadıkları mahalle, köy, kaza ve eyaletlere göre kaydedildiği defter gruplarına ise cizye defterleri adı verilmekteydi. Bu defterlerden elde edilen veriler sayesinde yerleşim yerlerinde bulunan gayrimüslimlerin nüfusu ve ekonomik durumları ile ilgili bilgiler edinmek mümkündür. Bu araştırma Osmanlı Arşivi’nde Maliyeden Müdevver Defterler (MAD.d) fonunda bulunan Diyarbekir Eyaleti’ne ait 3 cizye defterinden elde edilen verilere dayanmaktadır. 17. yüzyılın sonuna ait bu defterler Diyarbekir kent merkezi ile eyalet içerisindeki kazalara ait verileri ihtiva etmekte; fakat bu araştırma sadece kent merkezine ait verilere odaklanmaktadır. Zira bahsi geçen dönemde Diyarbekir Eyaleti’nin merkezi konumundaki Amid Kazası aynı zamanda eyaletin en büyük şehri olup paşa sancağı olarak da nitelendirilmekteydi. 19. yüzyılın sonlarına kadar gayrimüslim nüfusun yoğun olarak yaşadığı bilinen Diyarbekir kent merkezinde incelenen dönem içerisinde tahmini olarak ne kadar gayrimüslim nüfusun var olduğuna, siyasi, idari ve ekonomik değişimlerin demografik yapıya etkisine, gayrimüslimlerin hangi mahallelerde ikamet ettiklerine dair daha birçok bilgiye bu defterlerden elde edilen veriler ile ulaşılabilmektedir. Bu çalışma ile 17. yüzyılın sonlarında Diyarbekir’de gayrimüslimlerin demografik yapısı ve mekânsal konumlanmaları ile birlikte ödedikleri vergi kategorileri üzerinden sınıfsal durumları tespit edilmeye çalışılmaktadır.According to Ottoman law, non-Muslim people living within the borders of the country were identified as zimmî and a tax called jizyah was taken from them in exchange for the security and protection provided to them. The group of registries, where the Jizyah taxpayers are registered according to the neighborhood, village, juridical district and province in which they live, was called jizyah registries. Thanks to the data obtained from these registries, it is possible to be informed about the population and economic status of non-Muslims in the settlements. The present research is based on the data obtained from the 3 jizyah registries belonging to the Province of Diyarbekir, which are preserved in the Ottoman Archive reserve of Registers of Circulars from the Finance Office (MAD.d). These registries belonging to the end of the 17th century contain data on the city center of Diyarbekir and juridical districts within the province however this research focuses only on the data of the city center. As a matter of fact, the Amid juridical district, which is the center of the Diyarbekir Province, was also the province's largest city and qualified also as the sanjak of pasha in the mentioned period. The information regarding how much non-Muslim population existed in the Diyarbekir city center, where the non-Muslim population was known to live commonly until the late 19th century, the impact of political, administrative and economic changes on the demographic structure, and in which neighborhoods the non-Muslims resided can be reached from the data obtained from these registries. With the present study, the class statuses of the non-Muslims were aimed to be determined based on their demographic structure and spatial positioning in Diyarbekir at the end of the 17th century and the categories of the taxes they paid
The Impact of Mathematics Laboratory Applicatons on Mathematics Achievements and Attutudes of Pre-Servıce Classroom and Preschool Teachers
No full textYapılan bu araştırma, matematik laboratuvar uygulamalarının sınıf ve okul öncesi öğretmen adaylarının matematiğe yönelik tutumlarına, matematik başarılarına ve öğrendiklerini hatırda tutmalarına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden deneysel desenli yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2017 öğrenim yılında Dicle Üniversitesi Sınıf ve Okul Öncesi Öğretmenliği bölümde öğrenim gören 100 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerini toplamak için araştırmacılar tarafından geliştirilen başarı testi ve İnan (2007) tarafından geliştirilen tutum ölçeği kullanılmıştır. Başarı testi ve tutum ölçeği hem uygulama öncesi hem de uygulama sonrası sınıf ve okul öncesi öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; bağımlı ve bağımsız t-testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, matematik laboratuvar uygulamalarının sınıf öğretmen adaylarının matematiğe yönelik tutum ve matematik başarılarına olumlu etkisi olduğu söylenebilir. Okul öncesi öğretmen adaylarının ise matematik başarılarında olumlu etkisi olduğu ancak matematiğe yönelik tutumlarında herhangi bir etkisi olmadığı söylenebilir.The present study aimed to investigate the impact of mathematics laboratory applications on mathematics attitudes, mathematics achievements and knowledge retention of pre-service classroom and preschool teachers. Experimental design method was used in the study. The study sample included 100 pre-service teachers attending Dicle University 2017 academic year. The achievement test developed by the authors and the attitude scale developed by İnan (2007) were used to collect the study data. The achievement test and attitude scale were applied as both pretest and post-test to pre-service teachers. The data were analyzed with SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) software. Data analysis was conducted with dependent and independent t-test. Study results demonstrated that mathematics laboratory applications had a positive impact on mathematics achievement and attitudes. It could be argued that they had a positive impact on mathematics achievement scores of pre-service preschool teachers, however they had no effect on their mathematics attitudes
Toxicity of carbon tetrachloride, free radicals and role of antioxidants
No full textSeveral chemicals, including environmental toxicants and clinically useful drugs, cause severe cellular damage to different organs of our body through metabolic activation to highly reactive substances such as free radicals. Carbon tetrachloride is an organic compound of which chemical formula is CCl₄. CCl4 is strong toxic in the kidney, testicle, brain, heart, lung, other tissues, and particularly in the liver. CCl4 is a powerful hepatoxic, nephrotoxic and prooxidant agent which is widely used to induce hepatotoxicity in experimental animals and to create hepatocellular carcinoma, hepatic fibrosis/cirrhosis and liver injury, chemical hepatitis model, renal failure model, and nephrotoxicity model in recent years. The damage-causing mechanism of CCl4 in tissues can be explained as oxidative damage caused by lipid peroxidation which starts after the conversion of CCl4 to free radicals of highly toxic trichloromethyl radicals (•CCl₃) and trichloromethyl peroxyl radical (•CCl₃O2) via cytochrome P450 enzyme. Complete disruption of lipids (i.e., peroxidation) is the hallmark of oxidative damage. Free radicals are structures that contain one or more unpaired electrons in atomic or molecular orbitals. These toxic free radicals induce a chain reaction and lipid peroxidation in membrane-like structures rich in phospholipids, such as mitochondria and endoplasmic reticulum. CCl4-induced lipid peroxidation is the cause of oxidative stress, mitochondrial stress, endoplasmic reticulum stress. Free radicals trigger many biological processes, such as apoptosis, necrosis, ferroptosis and autophagy. Recent researches state that the way to reduce or eliminate these CCl4-induced negative effects is the antioxidants originated from natural sources. For normal physiological function, there must be a balance between free radicals and antioxidants. If this balance is in favor of free radicals, various pathological conditions occur. Free radicals play a role in various pathological conditions including Pulmonary disease, ischemia / reperfusion rheumatological diseases, autoimmune disorders, cardiovascular diseases, cancer, kidney diseases, hypertension, eye diseases, neurological disorders, diabetes and aging. Free radicals are antagonized by antioxidants and quenched. Antioxidants do not only remove free radicals, but they also have anti-inflammatory, anti-allergic, antithrombotic, antiviral, and anti-carcinogenic activities. Antioxidants contain high phenol compounds and antioxidants have relatively low side effects compared to synthetic drugs. The antioxidants investigated in CCI4 toxicity are usually antioxidants from plants and are promising because of their rich resources and low side effects. Data were investigated using PubMed, EBSCO, Embase, Web of Science, DOAJ, Scopus and Google Scholar, Carbon tetrachloride, carbon tetrachloride-induced toxicity, oxidative stress, and free radical keywords. This study aims to enlighten the damage-causing mechanism created by free radicals which are produced by CCl4 on tissues/cells and to discuss the role of antioxidants in the prevention of tissue/cell damage. In the future, Antioxidants can be used as a therapeutic strategy to strengthen effective treatment against substances with high toxicity such as CCl4 and increase the antioxidant capacity of cells
Farklı Azot Dozu Uygulamalarının Çörekotu (Nigella sativa L.) Bitkisinde Etkileri: Bazı Bitkisel Değerler ve Yağ Oran
Get PDFNigella is a medicinal and spice plant belonging to Ranunculaceae family which is cultivated in many regions of the world and in Turkey. A field experiment was conducted to study the effect of nitrogen level (0, 40, 60, 80 and 100 kg N ha-1) on seed yield, the content and composition of oil in black cumin (Nigella sativa L.) seeds in plain conditions in Mardin province. Ammonium sulfate ((NH4)2SO4) was used as N source. The fatty oil content of the mature plant seeds was determined by NMR and isolated by cold press. As a result of the study, it was determined that increasing nitrogen doses had a parallel effect on the plant characteristics examined. Seed yield is ranged between 103.4 - 133.1 kg da-1 and the highest oil content was 39.5%.Çörekotu; dünyada ve Türkiye’nin birçok yöresinde yetiştiriciliği yapılan, Ranunculaceae familyasına ait bir tıbbi ve baharat bitkisidir. Bu çalışmada; Mardin İli ova şartlarında, çörekotu bitkisinde bitkisel özellikler ve yağ oranı üzerine, farklı azot dozlarının etkisi (0, 40, 60, 80, 100 kg ha-1) araştırılmıştır. Araştırmada; bitki boyu, dal sayısı, kapsül sayısı, bin tohum ağırlığı, tohum verimi gibi bitkisel özelliklerin yanı sıra sabit yağ oranı da incelenmiştir. Azot kaynağı olarak amonyum sülfat ((NH4)2SO4) kullanılmıştır. Olgun bitki tohumlarındaki sabit yağ oranı NMR ile belirlenmiş ve soğuk presle izolasyonu yapılmıştır. Çalışma sonucunda, artan azot dozları, incelenen bitkisel özellikleri üzerine genelde paralel yönde etkilediği ve tohum veriminin 103.4 -133.1 kg da-1 arasında değiştiği, en yüksek yağ oranının %39.5 olduğu tespit edilmiştir