Mardin Artuklu University Institutional Repository
Not a member yet
5052 research outputs found
Sort by
The concept of morality and the morals of the jews in the time period of the Quran's revelation depicted by the Qur'an
No full textBir ahkâm kitabı olmasının yanında bir ahlâk kitabı da olan Kur'an, yaşanmış hadiseler ve bu hadiselerde rol alan kişi ve toplumların ahlâkî yapıları üzerinden tüm insanlara ahlâkî dersler vermektedir. Bu tez çalışmamız, nüzûl döneminde, vahyin indiği coğrafyada Yahudilerin vahye konu olan huy ve davranışlarının Kur'an perspektifinden incelenmesi ve ahlâk tasavvurlarının tahlili niteliğindedir. Nüzûl dönemi Yahudilerinin, Müslümanlarla ve diğer topluluklarla olan münasebetlerinde vahye konu olmuş tutum, davranış ve karakterlerine bağlı olarak Kur'an'a yansıyan ahlâk tasavvurları araştırılmıştır. Nüzûl dönemindeki Yahudilerin ahlâk tasavvuru, evrensel ahlâki kavramlar üzerinden Tevrat'ın ve Kur'an'ın ahlâk prensipleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ahlâk konusu; ahlâk bilimcilerin görüşleri, İslam ve Yahudiliğin dini kaynakları bağlamında irdelenmiştir. İkinci bölümde, nüzûl dönemine kadar Yahudilerin tarihi, inanç ve yaşayışları yanında Kur'ân'ın nazil olduğu dönemdeki Yahudilerin aynı coğrafyada, bir arada yaşadıkları Müslümanlarla ve diğer toplumlarla olan ilişkileri mercek altına alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Yahudi ahlâkının tasvir edildiği ayetlerden yola çıkılarak, özellikle de klasik ve modern müfessirlerimizin yorumlarından istifade edilerek Yahudilerin ahlâk tasavvurları hakkında genel kanaatlere ulaşılmıştır. Yahudi ahlâkının Tanrı'ya ve insanlara bakan iki yönü vardır. Ahlâk Kur'an'da da bu yönleriyle ele alınmış, Yahudilerin ahlâk tasavvuru da bu minvalde değerlendirilmiştir. Yahudilerin temel dini kaynağı olan Tevrat'ın ahlâki ilkelerinin Kur'an'ın ahlâki ilkeleriyle uyuştuğu, Kur'an ve Tevrat'ın, ahlaki açıdan Yahudileri eleştiri konusu ettiği hususların da birçok yerde birbiriyle örtüştüğü görülmüştür. Genel olarak nüzûl dönemi Yahudileri Kur'an'da olumsuz ahlâk ile tavsif edilmiş, tutum ve davranışlarıyla eleştiriye tabi tutulmuşlardır. Bununla beraber onlar hakkında bildirilen menfi ahlâki hasletler onların tümüne teşmil edilmemiştir.Pages Morality is a crucial phenomenon that leads the people's attitudes and behaviours in individual and social life. Ethics and religion have been dealt with in relation to each other in every phase of human history, since people ensure the happiness of the world and the hereafter. The Qur'an, which is a jugdement book as well as being a moral book, gives moral lessons to all people through the events that took place in history and the morality of the people and societies that took part in these events. This thesis is an examination of the habits and behaviors of the Jews in the geography of the revelation of the Qur'an, which are the subject of revelation, and an analysis of their moral conceptions from the perspective of the Qur'an. It was ınvestigated that the moral conceptions reflected in the Qur'an, depending on the attitudes, behaviors and characters of the Jews during the time the Quran was revealed, which were the subject of revelation in their relations with Muslims and other communities. The moral intention of the Jews during the time of the Quran was revealed was examined in comparison with the moral principles of the Torah and the Qur'an through universal moral concepts. This study includes three main parts. In the beginning part, morality was examined by the views of ethicists in the context of the religious sources of Islam and Jewishness. In the second part, the history, beliefs and lives of the Jews until the time of the Quran was revealed were examined. Moreover, during the time of the Qur'an was revealed, the relations of the Jews with the Muslims and other societies they lived together in the same geography were examined. In the third chapter, based on the verses in which Jewish morality is described, general opinions about the moral conceptions of the Jews were reached especially with the help of the interpretations of our classical and modern commentators.There are two aspects of jewish ethics that look at God and towards people. Morality is also discussed in the Qur'an with these aspects and the moral imagination of the Jews is avaluated in this way. It is seen that the moral principles of the Torah wich is the main religous source of the Jews, agree with the moral principles of the Qur'an, the issues that the Qur'an and the Torah criticize the jews about morality overlap in many places. In general, the Jews of the the time of the Quran was revealed were described in the Qur'an with negative morals and were criticized for their attitudes and behaviors. However, the negative moral traits reported about them have not been extended to all of them
Osmanlı tarih yazımı'nda ilk dönem fetihleri ve gayrimüslimlerle ilişkiler (1299-1481)
Get PDFOsmanlı Devleti'ndeki gayrimüslimlerin durum ve konumunu ele alan bu çalışmada ağırlıkla onların hem sosyal hem de askeri alandaki görünümlerine yer verilmiştir. Çalışmada asıl çerçeve ana kaynaklar ışığında çizilmiştir. Kronikler ya da vakayinameler gibi ana kaynakların yanı sıra, araştırma ve inceleme eserlerden de yararlanılmıştır. Çalışmada dönem müelliflerinin yaşantılarına, eğitim durumlarına ve yönetim ile yakınlıklarına da değinilmiştir. Bu incelemeden yola çıkılarak Osmanlı Devleti'nin önceden bu bölgede yaşayan gayrimüslim halkla münasebette bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Osmanlı Devleti özellikle Kuruluş Dönemi'nde batıya doğru (Bizans) ilerleme politikasını benimsemiştir. Bu politika Osmanlı idaresine daha çok gayrimüslim halkın da dâhil olması manasına gelmekteydi. Bu durum Osmanlı'da Müslim ve gayrimüslim halkın ayrışmasından çok kaynaşması anlamına gelmekteydi. Çünkü Osmanlı Devleti'nde Müslüman halk ve sultanlar kuruluştan dağılma dönemine kadar gayrimüslim tebaayla iç içe yaşamışlardır. Hatta bazı sultanlar gayrimüslimlerin devletin çeşitli kademelerinde göreve getirilmesini teşvik etmiştir.In this study, which deals with the situation and position of non-Muslims in the Ottoman Empire, their appearance in both social and military fields is mainly included. In the study, the main frame was drawn in the light of the main sources. In addition to the main sources such as chronicles or chronicles, research and examination works were also used. In the study, the lives of the authors of the period, their educational status and their closeness with the management were also mentioned. Based on this study, it was concluded that the Ottoman Empire had relations with the non-Muslim people living in this region before. The Ottoman Empire adopted a westward (Byzantine) progress policy, especially in the Establishment Period. This policy meant that more non-Muslim people were included in the Ottoman administration. This meant that the Muslim and non-Muslim people in the Ottoman Empire were more fused rather than separated. Because in the Ottoman Empire, the Muslim people and the sultans lived together with the non-Muslim subjects from the establishment to the dissolution period. Some sultans even encouraged the appointment of non-Muslims in various levels of the state
Riyad Al-Salih Al-Hüseyin'in şiirlerinde gönderme ve tekrar
No full textAraştırma, yönlendirmenin ve çeşitli araçlarının dağınık kısımlarda kendini nasıl gösterdiğini ve dili kurtaracak ve sıkıcı tekrarlardan uzak tutacak şekilde birbirleriyle yakından ilişkili olduklarını göstermiştir. Araştırmayı sözcüksel tutarlılık ve özellikle de tuckerr'nin bir aracı olarak ele almanın yanı sıra, çeşitli araçları aracılığıyla incelenmiş ve tekrarın etkisini ve modern şiirsel metinlerdeki önemini göstermek ve aynı yazarda yer alan duygusal durumu ortaya çıkarmak için çalışan şiirsel metinde kullanılmıştır. Giriş, giriş ve iki bölüme dayanan bir stratejiden yola çıkan araştırma, girişte araştırmanın konusu ve ilgili nedenler ve hedefler ile araştırmanın karşılaştığı en önemli zorluklar tanıtılırken, girişte şairi ve hayatını etkileyen en önemli istasyonları tanıtmak için bir portal olmuştur. İlk bölümde, retorik terimlerle ve metinsel dilbilimde en önemli referans kavramlarından en önemli tür ve mekanizmalarına değinilmiştir. Tekrarlama kavramını açıklamanın yanı sıra, biçimlerini ve en önemli amaçlarını belirtmek. İkinci bölümde, şair Riad al-Saleh al-Hussein'in eserinin bir uygulaması ve ardından sonuçtu.The research displays how the referral and its various means are manifested in unifying the scattered parts, and attaching them to each other in a way that economize in using the language and keeps it away from repetition. Furthermore, the research studies the word reparations and its various tools and their usage in the poetic context by showing the impact of repetition and its importance in modern poetic texts and revealing the emotional state of the writer. The research started from a strategy based on an abstract, introduction, and two chapters and then followed by the conclusion, in the introduction was introduced the subject of the research and related reasons and objectives, and the most important difficulties faced by the research, while the entrance was a portal to introduce the poet and the most important stations that affected his life. In the first chapter, the most important concepts of referral in rhetorical terms and textual linguistics were mentioned to their most important types and mechanisms. In addition to explaining the concept of repetition, and indicating its forms and most important purposes. In the second chapter, it was an application of the work of the poet Riad al-Saleh al-Hussein, and then the conclusion
Temperament, nafs and psychophysiology in the İbn Sînâ's (avicenna's)philosophy
No full textİbn Sînâ'ya göre, mizaç dediğimiz özellikli bileşimlerin oluşması sonucu tabiat âlemindeki bütün varlıklar kimlik ve nitelik kazanmaktadır. Ardıl imtizaçlarla oluşan mizaçların denge derecesine bağlı olarak biyolojik canlılık olan bitkisel nefs, hayvansal nefs ve en dengeli mizacın gerçekleşmesiyle de akıl yetisi olan insani nefs elde edilmektedir.Bu çalışma İbn Sînâ'ya göre biyolojik ve psikolojik yapısını oluşturan mizacın, insanın Tab'ını, karakterini, düşünce ve iradesini belirlemedeki etkinliğini ortaya çıkarmaktadır. Böylece insanın ahlak, düşünce ve özgürlük sorunsalına mizaç penceresinden bakılmasını amaçlamaktadır. İbn Sînâ'nın tabiat âlemindeki bütün oluşların ilkesi olarak gördüğü mizacı aldığımızbu çalışmanın birinci bölümünde mizaç kavramı, tarihçesi ve İbn Sînâ'ya kaynaklık eden felsefi süreç ele alınmıştır. İkinci bölümde ise İbn Sînâdüşüncesinde mizaç kuramının felsefitemelleri, mizacın oluş mekanizması, bileşenleri ve mizaçta itidal kavramı işlenmiştir. Canlılık başta olmak üzere nefsin bütün mertebelerine ulaşmada mizaçla olan ilişkisin çalışmanın üçüncü bölümünde yer verilmiştir. İbn Sînâ'nın bireydeki, bedensel, ruhsal ve toplumsal boyutları olan birçok problemi mizaçların etkileşimleri ile açıkladığı ve sağlık sorunu yaklaşımıyla ele aldığı keder, sevinç, intikam gibi ruhsal hadiselerin ile melankoli, ahmaklık, gibi ruhsal rahatsızlıklar İbn Sînâ'da psikofizyoloji başlığı altındaki dördüncü bölümde ele alınmıştır.According to İbn Sînâ, all beings in the natural world gain identity and quality as a result of the formation of special compounds that we call temperament. As a result of the formation of more balanced temperaments with successive compounds, the vegetative nafs which is biological vitality, the animal nafs and with the realization of the most balanced temperament the human nafs which is have mind capability is acquired.Thisstudy reveals the effectiveness of temperament, which constitutes its biological and psychological structure according to Avicenna, in determining the nature, personality, thought and will of man. Thus, it aims to look at the problematic of morality, thought and freedom from the perspective of temperament.In the first chapter of this study, in which we took temperament, which Avicenna sees as the principle of all events in the natural world, the concept of temperament, its history and the thought process that is the source of Avicenna's philosophy are discussed. In the second chapter, the philosophical foundations of the temperament theory in Avicenna's thought, the formation mechanism of temperament, its components and the concept of balance in temperament are discussed. In the third chapter of the study, the relationship with temperament and vitality and reaching all levels of the nafs is discussed. in the fourth chapter, the psychological cases such as sadness, pleasure, revenge and mental disorders such as melancholy, stupidity which have physical, spiritual and social dimensions in the individual which Ibn Sînâ explains with the effects of temperaments and as a health problem under the title psychophysiology ofAvicenna's are discussed
İslam öncesi ve Peygamber döneminde Arap toplumunda kadının durumu
No full textBu araştırma, İslam öncesi dönemden Peygamber dönemine kadar Arap toplumunda kadınların durumunu incelemeyi amaçlamaktadır. Zira Bu konu, her düzeyde büyük tartışmalara yol açan en önemli konulardan biridir. Oryantalistler, kadınların İslam'daki en zayıf halka olduğuna inanıyorlardı. Onlar da bununla İslam hukukunu bozabileceklerini ve tahrif edebileceklerini düşündüler. Oryantalistler, İslam'ın kadınlara zulmü ve erkeklerin kadınlara tercihi hakkında bir takım sözlerin kullanımına güvendiler. Amaçları başkalarını da buna ikna etmeye çalışmaktı. Bu tezde, Arap toplumunda kadının statüsü konusunu dört bölümde şu şekilde ele almaya çalıştım: Birinci bölümde İslam'dan önceki medeniyetlerde ve dinlerde kadının konumundan bahsetmiştim. Bütün bu medeniyetlerin ve dinlerin, İslam'ın kadınlara yaptığı gibi kadınlara adalet yapmadığı sonucuna vardım. İkinci bölümde İslam öncesi dönemde kadının konumu, siyasi konumu, toplumsal ve askeri rolü ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, kadınların sosyal, siyasi ve askeri hayatlarına ışık tutarak Peygamber döneminde kadının durumunu ele aldım. Kadının cehalet karanlığındaki durumunu tahlil ettik ve en mühim meselelerde onu yücelten, statüsünü ve erkeklerle eşitliğini yükselten İslam'ın nuruyla karşılaştırdık. Dördüncü bölümde ise İslam öncesi kadının durumu ile Peygamber döneminde kadının durumu arasında yaptığım karşılaştırmanın sonuçları incelenmiştir.This research aims to analyze the conditions of women in Arab society from the pre-Islamic era to the Prophet's era. Where this issue is one of the most important issues that have raised great debates at all levels. The orientalists believed that women are the weakest link in Islam, and through them they can destroy and distort Islamic law, by sticking to some rumors about Islam's oppression of women and the preference of men over them, and convincing themselves of that and trying to convince others of that as well. In this thesis, I tried to address the issue of the status of women in Arab society in four chapters as follows: I spoke in the first chapter about the status of women in the civilizations and religions that preceded Islam, and it was noted that all these civilizations and religions did not do justice to women, as Islam did justice to them. In the second chapter, it dealt with the status of women in the pre-Islamic era, their political status, and their social and military role. In the third chapter, we dealt with the status of women in the Prophet's era by shedding light on their social, political and military life. We tried to analyze the situation of women in the darkness of ignorance and compare them with the light of Islam, which honored her and raised her status and equality with men in all matters. As for the fourth chapter, the results of the comparison I made between the condition of the woman in the pre-Islamic era and the condition of the woman in the Prophet's era were analyzed
The mediating role of self-regulation in the relationship between foreign language anxiety and foreign language achievement
No full textYabancı dil alanında akademik başarısızlığa önemli düzeyde etki ettiği düşünülen yabancı dil kaygısının olumsuz etkilerini azaltmanın yollarından birinin, öğrencilere öz-düzenleme becerilerini kazandırmak olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, ortaöğretim öğrencilerinin yabancı dil kaygısı ve yabancı dil başarısı arasındaki ilişkide öz-düzenlemenin aracı rolü; cinsiyet, yaş, ikamet edilen şehir, öğrencilerin sınıf düzeyleri ve okul türleri, anne/baba eğitim ve istihdam durumu, gelir düzeyi, toplam çocuk sayısı gibi değişkenlere göre incelenmiştir. Veriler, Türkiye'nin yedi bölgesinde bulunan çeşitli şehirlerden farklı lise türlerinde öğrenim görmekte olan 648 öğrenciden toplanmıştır ve SPSS 22 programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada veriler Demografik Bilgi Formu, Yabancı Dil Sınıf Kaygısı Ölçeği (FLCAS) ve Öz-Düzenleyerek Öğrenme Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma, nicel araştırma deseniyle tasarlanmış olup betimleyici bir anlayış ile uygulanmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, yabancı dil başarı düzeyi ile öz-düzenlemeli öğrenme düzeyi, motivasyonel inançlar, öz yargılama, öz tepki, yaş, sınıf seviyesi ve toplam çocuk sayısı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; yabancı dil kaygısı ve dil başarısı arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yapılan çoklu regresyon analizinde, yabancı dil kaygısı ve yabancı dil başarısı arasındaki ilişkide öz-düzenleme becerisinin önemli bir aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca lise öğrencilerinin yabancı dil başarı düzeylerinin, yabancı dil kaygıları ve öz-düzenleme becerilerinin demografik değişkenler tarafından anlamlı düzeyde yordandığı görülmüştür. Yapılan çalışmanın sonuçları, öğrencilerin öz-düzenleme becerilerinin geliştirilerek akademik başarılarına katkıda bulunmanın ve yabancı dil kaygısını azaltmanın önemine işaret etmektedir.One of the ways to reduce the negative effects of foreign language anxiety is to develop students 'self-regulation skills. This research was conducted to explore the mediating role of self-regulation in the relationship between high school students' foreign language anxiety and foreign language achievement according to some demographic variables such as gender, age, city of residence, students' grade levels and school types, parents' education and employment status, income level and total number of children. The data were collected from 648 students studying in different types of high schools from various cities of Turkey and analyzed with the SPSS-22 program. In the study, data were collected through Demographic Information Form, Foreign Language Classroom Anxiety Scale and Self-Regulated Learning Scale based on Zimmerman's model. The study was designed with a quantitative research design and was applied with a descriptive approach. In the analysis of data; descriptive statistics, independent sample t-test, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis and multiple regression analyzes were applied. According to the results of the analysis, there is a positively significant correlational relationship between the level of foreign language achievement and general self-regulation skill, motivational beliefs, self judgement, self reaction, age, grade level and total number of children; negative correlation was found between foreign language anxiety level and foreign language achievement. Multiple regression analyzes showed that there is a statistically significant mediator role of self-regulation skill in the relationship between foreign language anxiety level and foreign language achievement. In addition, it was seen that the foreign language success levels, the foreign language anxiety and self-regulation skills of the students were significantly predicted by the demographic variables. The findings of the study point out the importance of contributing to the academic achievement of students by improving their self-regulation skills and reducing foreign language anxiety
A destination brand: Diyarbakır sample
No full textKüreselleşen dünyada ürünler, ülkeler, şehirler birbirleri ile rekabet halindedir. Bu rekabetle birlikte kendini diğer şehirlerden farklı kılabilen şehir güçlü olmakta ve seçilebilir cazibe merkezi haline gelebilmektedir. Bir şehrin diğer şehirlerden farklılaşması noktasında devreye şehir markalaşması kavramı girmektedir. Bu çalışmanın amacı, Diyarbakır şehrinin markalaşma sürecinde an itibariyle nerede konumlandığı ve mevcut durumuyla birlikte turizm potansiyelinin şehir markalaşmasında ne derece etkili ve yeterli olduğunu ortaya koymaktır. Bu nedenle çalışmanın ifade edilen amacı doğrultusunda nitel araştırma tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma verileri Diyarbakır'da bulunan turizm paydaşları ile yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Araştırma sonucunda Diyarbakır şehrinin markalaşma adına güçlü bir potansiyelinin olduğu fakat markalaşma seviyesinin henüz istenen düzeyde olmadığı sonucuna varılmıştır.In the globalizing world, products, countries and cities are in competition with each other. With this competition, the city that can differentiate itself from other cities becomes stronger and can become a selectable attraction center. At the point of differentiation of a city from other cities, the concept of city's branding comes into play. The aim of this study is to reveal where the city of Diyarbakir is located in the branding process and how effective and sufficient the tourism potential is in city branding with its current situation. For this reason, qualitative research technique was benefited in line with the stated purpose of the study. Research data were collected by face-to-face interview technique with tourism joint owners in Diyarbakır. As a result of the research, it was concluded that the city of Diyarbakır has a strong potential for branding, but the level of branding is not yet at the desired level
An investigation on socio-economic impacts of the Covid 19 process by clustering analysis
No full textİnsanlık tarihi boyunca toplumları en çok etkileyen olaylardan bir tanesi de bulaşıcı hastalıklardır. Bu hastalıklar, insan sağlığı kadar ülkelerin ekonomik ve sosyal yapısı üzerinde de önemli tahribatlar yaratmaktadır. Nitekim tarihi deneyimler, pandemilerin devletin yıkılması, hükümetlerin değişmesi gibi siyasi, üretim ve istihdam yapısının bozulması gibi ekonomik, kitlesel göç ve ölümler gibi demografik sonuçlar doğurabildiğini göstermektedir. Yapılan araştırmalar ve geleceğe dönük bilimsel tahminler, geçmişte yaşanan bu tecrübelerin birer döngü niteliğine sahip olduğunu, bugün ve gelecekte de benzer olayların varlığını sürdüreceğini göstermektir. Fakat bilimsel araştırmalar ve teknolojik buluşların yanı sıra küresel refahın artışı ve yaşam koşullarının iyileşmesi, salgın hastalıklarla daha etkili mücadele edilerek dünya nüfusunda hızlı bir artışın yaşanmasına neden olmuştur. Nitekim 1900'lü yıllarda 1,5 milyon olarak bilinen dünya nüfusu, 2022 yılında 7 milyarı aşmıştır. Tüm bu bilimsel ilerlemelerle birlikte nüfusta yaşanan artışa rağmen refah ve gelir dağılımının ülkelerin kendi yurttaşları ve diğer ülkeler arasında gösterdiği farklılık, birçok kamu hizmetinin tüm bireylere eşit erişimi önünde engel yaratmaktadır. 21. yüzyılın ilk çeyreğini tamamlamak üzere iken ortaya çıkan ve varlığını hızlı bir şekilde devam ettiren COVID-19 pandemisi yarattığı etkilerle birçok bilim dalında olduğu gibi sosyal bilimlerde de önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. İktisatta bu araştırma alanlarından biridir. Zira pandemi sürecinde küreselleşmenin ciddi bir yara aldığı ve hemen hemen bütün sektörlerin bu salgından etkilendiği, dünya genelinde iflasların arttığı, bu iflasların çoğunlukla hizmet sektöründe geçici ve güvencesiz çalışanları daha da yoksullaştırdığı gözlenmiştir. Bu nedenle küresel ölçekte dünya ekonomisini etkileyen bu virüsün, sosyal yapı üzerinde de etki yaratması kaçınılmaz görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'ye ait istatistiksel göstergelerle COVID-19 pandemisinin sosyoekonomik etkilerini ortaya koymanın yanı sıra yapılan kümeleme analizi ile de Türkiye'nin OECD ülkeleri arasındaki durumunu incelemektir. Bu inceleme esnasında Türkiye'ye ait ekonomik ve sosyal veriler tablolar halinde sunulurken, benzer verilerin diğer ülkelerdeki durumuna da yer verilmiş; böylelikle COVID-19 pandemisinin ekonomik ve sosyal etkilerinin çok boyutlu olarak irdelenmesi de hedeflenmiştir. Çalışma bulgularına göre; pandemisinin olumsuz ekonomik ve sosyal etkilerini bertaraf edebilmek için Türkiye'nin eğitim ve sağlık alanında yeniden sosyal devletin gerektirdiği politikalara yönelmesi ve sosyal politikalara öncelik verilmesi büyük önem arz etmektedir.One of the events that most affect societies throughout human history is infectious diseases. These diseases cause significant damage to the economic and social structure of countries as well as human health. As a matter of fact, historical experiences show that pandemics can have political consequences such as the collapse of the state, changes in governments, economic consequences such as the deterioration of the production and employment structure, and demographic consequences such as mass migration and deaths. Researches and scientific predictions for the future show that these past experiences have the nature of a cycle and that similar events will continue to exist today and in the future. However, in addition to scientific research and technological inventions, the increase in global welfare and the improvement of living conditions have caused a rapid increase in the world population by fighting epidemic diseases more effectively. As a matter of fact, the world population, known as 1.5 million in the 1900s, has exceeded 7 billion in 2022. Despite the increase in population with all these scientific advances, the difference between the welfare and income distribution of countries between their own citizens and other countries creates an obstacle to the equal access of many public services to all individuals. The COVID-19 pandemic, which emerged when the first quarter of the 20st century was about to finish and continues its existence rapidly, has become an important research topic in social sciences as well as in many branches of science. Economics is one of these research areas. Because, it has been observed that globalization has suffered a serious injury during the pandemic process and almost all sectors have been affected by this epidemic, bankruptcies have increased throughout the world, and these bankruptcies have made temporary and precarious workers poorer, mostly in the service sector. For this reason, it is inevitable that this virus, which affects the world economy on a global scale, will also have an impact on the social structure. The aim of this study is to reveal the socioeconomic effects of the COVID-19 pandemic with statistical indicators of Turkey, as well as to examine the situation of Turkey among OECD countries with a cluster analysis. During this review, while the economic and social data of Turkey were presented in tables, the situation of similar data in other countries was also included; Thus, it is aimed to examine the economic and social effects of the COVID-19 pandemic in a multidimensional way. According to the study findings; in order to eliminate the negative economic and social effects of the pandemic, it is of great importance for Turkey to turn to the policies required by the social state in the field of education and health and to give priority to social policies
First report of Neoscytalidium dimidiatum associated with dieback and canker of common fig (Ficus carica L.) in Turkey
No full textIn 2020, a canker disease with dieback of branches and decline of various fig trees in Şanlıurfa and Mardin provinces of Turkey was observed. The causal pathogen was identified as Neoscytalidium dimidiatum based on morphological characteristics and phylogenetic analysis of ITS, tef1, and tub2 loci. Koch’s postulates were confirmed by successful re-isolation of N. dimidiatum only from plants inoculated with the pathogen. This is the first report of N. dimidiatum associated with dieback and canker of common fig in Turkey
Using Biplot Analysis Technique to Selection in Tritikale Breeding Studies
Get PDFÖz: Bu çalışma, Diyarbakır şartlarında 2012-2013 ve 2013-14 yetiştirme
sezonlarında 20 adet ileri kademede tritikale hattı ve 5 adet standart çeşit ile
yürütülmüştür. Araştırma Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre yürütülmüş ve
araştırmada tane verimi ile bazı kalite ve verim parametreleri incelenmiştir.
Varyans analiz sonuçlarına göre birçok özellik bakımından yıl, genotip ve
yıl*genotip interaksiyonu önemli (p<0.01; p<0.05) bulunmuştur. Araştırmada her
iki yılın ortalamasına sonuçlarına göre genotiplerin başaklanma süreleri 105-115
gün, bitki boyu 98-118 cm, tane verimi 323.7-538.9 kg/da, hektolitre ağırlığı 71.2-
78.8 kg/hl, bin tane ağırlığı 28.0-40.2 g, protein oranı %14.6-17.2, tanedeki
rutubet oranı %7.9- 8.1 arasında değişmiştir. İncelenen özellikler bakımından
araştırmada kullanılan birçok hat denemede standart olarak kullanılan çeşitlere
üstünlük sağlamıştır. Ayrıca GT biplot tekniği ile tüm karakterler birlikte ele alınarak üstün genotipler belirlenmiştir. GT biplot tekniğinde PC1 varyasyonun
%36.83, PC2 ise %19.53 ve toplamda varyasyonun % 56.36’sini oluşturmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre yetiştirme sezonlarının ekolojik faktörlerine bağlı
olarak ilk yıl bitkiler daha erken başaklanmış ve daha yüksek boya ulaşmış olup
tane verimi, bin tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı ikinci yıla göre daha yüksek,
bunların aksine protein oranının ikinci yıla göre yüksek yağışlardan dolayı daha
düşük olduğu tespit edilmiştir. Biplot analiz tekniklerinin seleksiyonda
ıslahçıların işini kolaylaştırdığı sonucuna varılmıştır. Çeşit adaylarının
belirlenmesi için yapılacak çevre çalışmalarında tek yetiştirme sezonunun
sonuçları yetersiz kalacağı ve iki yetiştirme sezonundaki sonuçların çeşit
adaylarını değerlendirmek için yeterli olabileceği sonucuna varılmıştır.This study was carried out in Diyarbakır conditions with 20 advanced triticale lines and 5 standard varieties in 2012-2013 and 2013-14 growing seasons. According to variance analysis results, the interaction of year, genotype and year*genotype was found to be significant (p<0.01; p<0.05) in terms of many characteristics. the results showing that plant height was changed 3 237-5 389 kg/ha-1, hectoliter weight is 71.2-78.8 kg/hl-1, thousand grain weight is 28.0-40.2 g, protein content 14.6%-17.2%, the moisture rate in the grain varied between 7.9-8.1%. In terms of traits, many lines used in the research were superior to the varieties used as standard in the experiment. In addition, superior genotypes were determined by considering all characters together with GT biplot technique. In GT biplot technique, PC1 made up 36.83% of the variation, PC2 constituted 19.53% of the variation and 56.36% of the variation in total. According to the results of the research, depending on the ecological factors of the growing seasons, the plants were earlier spiked and reached higher height in the first year; It was determined that grain yield, thousand grain weight and hectoliter weight were higher than the second year, and on the contrary, the protein content was lower than the second year due to high precipitation. It was concluded that biplot analysis techniques facilitate the work of breeders in selection. It has been concluded that the results of a single growing season will be insufficient and the results of two growing seasons may be sufficient to evaluate the cultivar candidates