Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Comparison of basic normalization, machine learning and multi-criteria decision-making methods in classifying athlete performance
No full textAraştırmanın konusu sporcu seçimi, sınıflandırma ve sıralama kapsamında elde edilen verilerin analizinde ekonomik aynı zamanda güvenilirliği yüksek farklı analiz ve değerlendirme yöntemlerinin kullanımıdır. Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlar doğrultusunda spor biliminde sporcu seçimi, sınıflama ve sıralamada norm oluşturma konusunda yeni bir yaklaşım ortaya koymaktır. Branşlara göre test edilen değişkenlerin önem ağırlıkları kapsam dahilindedir. Bu çalışmanın amacı, spor biliminde sporcu seçimi, sınıflandırma ve sıralama sürecinde kullanılan Temel Normalizasyon yöntemlerine ek olarak ÇKKV ve veri madenciliğinde Makine Öğrenme yöntemlerinin kullanılması amaçlanmaktadır. Araştırma grubu ilgili kurumdan ölçümleri yapılmış olan elit düzeydeki sporculardan oluşmaktadır. Çalışmada kuvvet, çeviklik, kas sertliği, görsel reaksiyon, anaerobik güç, aerobik dayanıklılık ve denge testlerine ait veriler kullanıldı. Değişkenlerin önem ağırlıklarını belirlemek için entropi yöntemi kullanıldı. Birinci aşamada, branşların Temel Normalizasyon, ÇKKV ve makine öğrenme yöntemleri ile hesaplanan puanlarının Z-skoru yöntemine göre spearman sıra korelasyonu ve yöntemlerin sınıflandırma başarısı için ROC analizleri yapıldı. İkinci aşamada, yöntemlere göre sıralanan veriler beş sınıfa ayrıldı. Sınıflandırılan yöntemler, makine öğrenmede sınıflandırma algoritmaları ile modellerin doğruluk analizleri yapıldı. Araştırmada ek olarak farklı spor branşlarının sınıflandırma analizinde kullanılan performans özelliklerine ait önem ağırlıklarının belirlendi. Veri analizinde Microsoft Excel, IBM SPSS 26.0, Matlab ve Orange Data Mining yazılımlarından yararlanıldı. Sınırlılıklar kapsamında elde edilen bulgularda, bütün spor branşlarında Z-skoru ile elde edilen sıralama ile diğer yöntemler arasında istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü ilişkiler saptandı. Z-skor ile Topsis yöntemi arasında anlamlı ilişki saptanamadı. Branşların Z-skoruna göre yapılan sıralamalar ile diğer yöntemlere ait sıralamalar arasında yüksek düzeyde bir uyumun olduğu saptandı. Araştırmadaki sınıflandırma sonuçlarında %86 ile %100 arasında değişen yüksek doğruluk oranları AHP ve K-ortalama yöntemlerine göre oluşturulan modellerde elde edildi. Özellikle Z-skoru ile yüksek düzeyde ilişkisi bulunan K-Means yöntemiyle entegre edilen Naive Bayes, KNN, SVM ve Neural Network modellerinin birçok branşta %100 doğruluk saptandı. Sonuç olarak özellikle Temel Normalizasyon yöntemlerinden Z-skoru ile yüksek düzeyde uyum sağlayan ve yüksek düzeyde ilişkisi bulunan ÇKKV (entropi) ve makine öğrenme temelli algoritmaların sporcu performans sınıflandırması, sporcu yetenek seçimi ve branş yönlendirme süreçlerinde güvenilir düzeyde alternatif yöntemler olduğu saptandı. Sınıflama doğruluk analizi sonuçları doğrultusunda branşlara özgü modellerin yüksek doğruluk oranları, spor bilimleri alanında yapay zekâ tabanlı makine öğrenmesi ve ÇKKV uygulamalarının kullanılabilirliğini ortaya çıkardı.The subject of the research is the use of different analytical and evaluation methods that are economical and highly reliable in the analysis of data obtained within the scope of athlete selection, classification, and ranking. In line with the results obtained within the scope of the study, the aim is to introduce a new approach to norm formation in athlete selection, classification, and ranking in sports science. The importance weights of the variables tested by sports branches are included in the scope. The purpose of this study is to use MCDM and machine learning methods in data mining, in addition to the basic normalization methods used in the athlete selection, classification, and ranking processes in sports science. The research group consists of elite-level athletes whose measurements were taken by the relevant institution. The study used data from strength, agility, leg stiffness, visual reaction, anaerobic power, aerobic endurance, and balance tests. The importance weights of the variables were determined using the entropy method. In the first stage, Spearman's rank correlation based on the Z-score method was performed for the scores of the branches calculated using Basic Normalization, MCDM, and machine learning methods, and ROC analyses were conducted to evaluate the classification success of these methods. In the second stage, the ranked data according to the methods were divided into five classes. The methods that were classified were then analyzed using classification algorithms in machine learning to evaluate the accuracy of the models. Additionally, the importance weights of the performance characteristics used in the classification analysis of different sports branches were determined. Microsoft Excel, IBM SPSS 26.0, Matlab, and Orange Data Mining software were used for data analysis. Within the scope of the limitations, the findings revealed statistically significant and strong correlations between the rankings obtained through Z-scores and the other methods across all sports branches. No significant relationship was found between the Z-score and the TOPSIS method. A high level of agreement was identified between the rankings obtained by the Z-score and those obtained by the other methods. In the classification results of the study, high accuracy rates ranging from 86% to 100% were achieved in models created using the AHP and K-means methods. Particularly, many branches showed 100% accuracy in Naive Bayes, KNN, SVM, and Neural Network models integrated with the K-Means method, which had a high-level relationship with the Z-score. As a result, MCDM (entropy) and machine learning-based algorithms, which show a high level of agreement and strong relationship with the Z-score, were found to be reliable alternative methods in athlete performance classification, athlete talent selection, and branch orientation processes. Consistent with the findings of the classification accuracy analysis, the high performance of branch-specific models demonstrated the applicability of AI-based machine learning and MCDM techniques within sports science research
PCR confirmation of common fungal infections in pet animals and determination of antifungal susceptibility
No full textEvcil hayvanlardan alınan deri, kıl ve sürüntü örnekleri kullanılarak mantar enfeksiyonlarının mikrobiyolojik ve moleküler yöntemle tanımlanması ile antifungal duyarlılıklarının değerlendirilmesini amaçlanan bu çalışmada, toplamda 60 kedi, 29 köpek, 5 tavşan ve 4 kuş hasta incelendi. Kedilerin ve tavşanların %40'ını dişi, %60'ını erkek hastalar, köpeklerin %41,38'ini dişi, %58,62'sini erkek hastalar, kuşların %25'ini dişi %75'ini erkek hastalar oluşturdu. Hastaların %45,92'sini 2 yaşından genç hastalar oluşturdu. 98 örnekte, %10 KOH testi ile 80 numunede (%81,63) fungal etken varlığı tespit edildi ve Wood lambası muayenesinde 44 dermatofit şüpheli hastanın 30'unda dermatofit varlığı gözlendi. Bakteriyoskopik analizler sonucunda Microsporum canis, Trichophyton mentagrophytes gibi dermatofit türlerinin yanı sıra Aspergillus spp. Candida spp. ve Malassezia pancydermatis gibi patojenler yer almıştır. İzolatlardan 65 tanesi PCR analizi için işleme alınarak, Aspergillus spp. şüpheli izolatlardan %40'ı Aspergillus flavus, %33,3'ü Aspergillus niger olarak doğrulanmış; Trichophyton spp. şüpheli izolatlardan %28,57'si Trichophyton mentagrophytes olarak, Microsporum spp. şüpheli izolatlardan da %21,43'ü Microsporum canis olarak doğrulandı. İn vitro antifungal duyarlılık testleri sonucunda, Aspergillus spp. şüpheli bütün izolatlar için ekonazol'ün geniş zon çapı ile antifungal etkisinin yüksek olduğu belirlendi. M. canis şüpheli izolatlar için, flukonazol ve ekonazol'ün yüksek duyarlılık gösterdiği, T. mentagrophytes şüpheli izolatlar için ise ekonazol, klotrimazol ve mikonazol'ün yüksek etkinlik gösterdiği belirlendi. Ayrıca Candida spp. izolatlarının flukonazole karşı dirençli olduğu tespit edildi. Bu bulgular, evcil hayvanların fungal enfeksiyonlarının tanısında moleküler yöntemlerin ve antifungal duyarlılık testlerinin önemini ortaya koyarak, tanı ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesi için veriler sunmaktadır. Tek Sağlık yaklaşımı kapsamında, bu çalışma hayvan sağlığı ve insan sağlığının birbirine olan bağımlılığını vurgulamaktadır. Evcil hayvanlarda gözlemlenen mantar enfeksiyonları, potansiyel zoonotik riskler nedeniyle halk sağlığını doğrudan etkileme potansiyeline sahiptir. Mantar enfeksiyonlarının doğru tanısı, etkili tedavi stratejileri geliştirilmek ve enfeksiyonun yayılmasını önlenmek, veteriner hekimler ve tıp uzmanları için büyük önem taşımaktadır.In this study, which aimed to identify fungal infections using microbiological and molecular methods and to evaluate antifungal susceptibilities from skin, hair, and swab samples collected from pets, a total of 60 cats, 29 dogs, 5 rabbits, and 4 birds were examined. Among the cats and rabbits, 40% were female and 60% were male; among the dogs, 41.38% were female and 58.62% were male; and among the birds, 25% were female and 75% were male. Patients younger than 2 years of age accounted for 45.92% of the cases. In 98 samples, fungal elements were detected in 80 samples (81.63%) by 10% KOH test, and in Wood's lamp examination, dermatophyte presence was observed in 30 out of 44 dermatophyte suspected cases. Bacterioscopic analyses identified not only dermatophyte species such as Microsporum canis and Trichophyton mentagrophytes, but also other pathogens like Aspergillus spp., Candida spp., and Malassezia pachydermatis. A total of 65 isolates were processed for PCR analysis. Among the isolates suspected to be Aspergillusspp., 40% were confirmed as Aspergillus flavus and 33.3% as Aspergillus niger; among the isolates suspected to be Trichophyton spp., 28.57% were confirmed as Trichophyton mentagrophytes; and among the isolates suspected to be Microsporum spp., 21.43% were confirmed as Microsporum canis.Based on the results of in vitro antifungal susceptibility tests, econazole demonstrated the highest antifungal activity with broad zone diameters against all Aspergillus spp.-suspected isolates. For M. canis-suspected isolates, both fluconazole and econazole showed high susceptibility, while for T. mentagrophytes-suspected isolates, econazole, clotrimazole, and miconazole exhibited high efficacy. Additionally, it was determined that Candida spp. isolates were resistant to fluconazole. These findings highlight the importance of molecular methods and antifungal susceptibility testing in the diagnosis of fungal infections in pets, providing data to support the development of diagnostic and treatment strategies. Within the framework of the One Health approach, this study emphasizes the interconnectedness of animal and human health. Fungal infections observed in pets have the potential to directly impact public health due to their zoonotic risk. Accurate diagnosis of fungal infections, development of effective treatment strategies, and prevention of the spread of infections are of great importance for both veterinary and medical professionals.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24202020 proje numarası ile desteklenmiştir
Behaviors and knowledge levels of greenhouse vegetable producers in plant protection practices in Istanbul province
No full textBu çalışma ile İstanbul ilinde örtü altı sebze yetiştiriciliği yapan üreticilerin bitki koruma uygulamalarındaki davranışlarının ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 2024 yılında örtü altı sebze yetiştiriciliği yapan 267 üretici ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Üreticilerin bitki koruma uygulama davranışları ve bilgi düzeylerinin niceliksel olarak ölçülmesi amacıyla, anket sorularına verdikleri cevaplara göre puanlamalar yapılmıştır. Üreticilerin aldıkları puanlar sıralanmış ve toplam puanın yarısından azı "düşük", yarısı ile 2/3'ü "orta", 2/3'ünden fazlası "yüksek" olmak üzere 3 gruba ayrılmışlardır. Üreticilerin %46.44'unun "düşük", %32.96'sının "orta", %20.60'ının ise "yüksek" bitki koruma uygulamaları bilgi ve uygulama düzeyine sahip oldukları tespit edilmiştir. Üreticilerin cinsiyet, yaş aralığı, eğitim durumu, örtü altı yetiştiricilik konusunda eğitimi alma durumu, yetiştiricilik süresi, örtü altı yetiştiricilik alanları, aile geçiminin tarımsal faaliyetlerden sağlanma durumları ile uygulama ve bilgi düzeyleri arasında fark olup olmadığı, ikili ve çoklu karşılaştırma testleri ile araştırılmıştır. Üreticilerin cinsiyetleri ve yetiştiricilik yapılan ilçeler arasında bilgi uygulama puanı açısından istatistiksel olarak fark bulunamamıştır. Aile geçimini sadece tarımsal faaliyetlerden sağlayan üreticilerin ve örtü altı yetiştiricilik konusunda eğitim alan üreticilerin bilgi ve uygulama puanlarının daha yüksek olduğu; "31-50 yaş arasındaki orta yaşlı üreticilerin bilgi ve uygulama puanlarının diğer yaş grubundaki üreticilere göre yüksek olduğu; eğitim durumu "okur yazar" olan üreticilerin bilgi ve uygulama puanının diğer eğitim durumunda olanların hepsinden düşük olduğu, eğitim durumu "lisans" olan üreticilerin bilgi ve uygulama puanının diğer eğitim durumunda olanların hepsinden yüksek olduğu; yetiştiricilik tecrübesi "11-20 yıl" olan üreticilerin bilgi ve uygulama puanının, yetiştiricilik tecrübesi "10 yıldan az" ve "21 yıldan çok" olan üreticilerin puanından yüksek olduğu; yetiştiricilik alanı 3 dekardan fazla olan üreticilerin bilgi ve uygulama puanlarının, yetiştiricilik alanı 3 dekar altında olan üreticilere göre daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Üreticilere, pestisitlerin uygulanması, uygulanma esnasında ve sonrasında dikkat edilecek hususlar, pestisitlerin insana, çevreye ve hedef dışı organizmalara etkisi, kalıntı, bekleme süresi, dayanıklılık, pestisit rotasyonu, fitotoksite, kalibrasyon, pestisitlerin muhafazası ve pestisit ambalaj atıklarının bertarafı, Entegre Zararlı Yönetimi, Ekonomik Zarar Seviyesi, kültürel, fiziksel, biyoteknik ve biyolojik mücadele yöntemleri konusunda eğitim ve bilinçlendirmelerinin yapılması gerekmektedir.The purpose of this study was to determine the behaviors and knowledge levels of greenhouse vegetable producers in plant protection practices in Istanbul province. In this context, a questionnaire survey was conducted with 267 producers involved in greenhouse vegetable cultivation in 2024. In order to quantitatively measure the plant protection application behaviors and knowledge levels of the producers, scores were made according to their answers to the survey questions. The scores of the producers were ranked and they were divided into 3 groups: less than half of the total score as "low", half to 2/3 as 'medium' and more than 2/3 as "high". It was identified that 46,44% of the producers had "low", 32.96% had 'medium' and 20.60% had "high" level of knowledge and application of plant protection practices. Paired and multiple comparison tests were used to analyze whether there was a difference between the producers' gender, age range, education level, training on greenhouse cultivation, duration of cultivation, greenhouse cultivation areas, family income from agricultural activities and their knowledge and application levels. There was no statistical difference between the gender of the producers and the districts of cultivation in terms of knowledge application score. The knowledge and application scores of the producers who earn their family income only from agricultural activities and the producers who received training on greenhouse cultivation were higher; "The knowledge and application scores of middle-aged producers between the ages of 31-50 were higher than the producers in the other age group; the knowledge and application scores of the producers whose educational status was 'literate' were lower than all the other educational status, the knowledge and application scores of the producers whose educational status was " bachelor's degree" were higher than all the other educational status;the knowledge and practice scores of the producers with "11-20 years" of farming experience were higher than the scores of the producers with "less than 10 years" and "more than 21 years" of farming experience; the knowledge and practice scores of the producers with a farming area of more than 3 decares were higher than the scores of the producers with a farming area of less than 3 decares. Producers have to be trained and made aware of the application of pesticides, issues to be considered during and after application, the effects of pesticides on humans, the environment and non-target organisms, residue, waiting time, resistance, pesticide rotation, phytotoxicity, calibration, storage of pesticides and elimination of pesticide packaging waste, Integrated Pest Management, Economic Damage Level, cultural, physical, biotechnical and biological control methods
Effects of postharvest melatonin and edible film coating treatments on storage life and quality of fresh cut broccoli
No full textBrassica oleracea türüne ait olan brokoli, geniş çiçekli başları sebze olarak yenen lahana ailesinden bir bitkidir. Büyük çiçek başları vardır bu başlar çoğunlukla yeşil renkli ve kalın yapıdadır. Brokoli diyet lifi ve triptofan gibi proteinler açısından oldukça zengindir. Soğukta muhafaza yöntemi ürünün raf ömrünü uzatmak ve kalitesini korumak için kullanılmaktadır. Hasat sonrası ve depolama süresince meyve ve sebzelerde farklı yenilebilir film kaplı uygulamalar kullanılmaktadır. Sodyum aljinat kahverengi su yosunları, doğal veya bakteriyel kaynaklardan elde edilebilen bir polisakkarit çeşididir. Kitosan yengeç, karides veya midye gibi bazı deniz kabuklularının ana bileşenidir. Kitinin pek çok türevi olmasına rağmen en önemlisi kitosandır. Melatonin hormonu bitkilerde, hayvanlarda, mikro organizmalarda bulunmaktadır. Bitkilerde hasat sonrası melatonin uygulaması ürünlerde yaşlanmayı geciktirir ve raf ömrünü uzatmaktadır. 'Marathon F1' brokoli çeşidi ticari olgunlukta hasat edilerek uygun koşullarda Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait laboratuvara getirilmiştir. Laboratuvarda hasar görmemiş, büyüklük ve renk bakımından homojen özellikteki taçlar seçilerek saf su ile yıkanarak kuruması için oda koşullarında bekletilmiştir. Kuruyan brokolilerde gövde ve taçlarda bulunan yapraklar temizlenmiştir. Taç kısımları gövde ile birlikte yaklaşık 10-15 cm olacak şekilde kesilerek taze kesilmiş ürün olarak hazırlanmıştır. Hazırlanan brokoli taçları uygulamalar yapılmak üzere 6 gruba ayrılmıştır. İlk gruba ait örnekler hiçbir uygulama yapılmadan kontrol olarak değerlendirilmiştir. İkinci grup örneklere melatonin uygulaması yapılmıştır. Yapılan ön çalışmalar sonucu 100 µM olarak uygulanan melatonin çözeltisine batırılan brokoli floretleri bir süre oda koşullarında tutularak kuruması sağlanmıştır. Üçüncü grup brokolilere %1 Kitosan uygulaması yapılmıştır. Bu amaçla hazırlanan çözeltiye taçlar 5 dakika süreyle batırılarak üzerinde ki su uzaklaşana kadar oda koşullarında kurutma işlemi yapılmıştır. Dördüncü grup brokolilere %1 S. Aljinat uygulaması yapılmıştır. 10 g S. Aljinat 70 °C sıcaklıktaki saf su içerisinde çözündürüldükten sonra plastikleştirici olarak %2 gliserol eklenmiş ve soğutularak uygulama yapılmıştır. Beşinci grup brokolilere 100 µM Melatonin+%1 Kitosan çözeltileri birlikte uygulanmıştır. Altıncı grup brokolilere ise 100 µM Melatonin+%1 S. Aljinat çözeltileri birlikte uygulanmıştır. Hasat sonrası melatonin ve yenilebilir film kaplama uygulamalarının taze kesilmiş brokolilerde muhafaza süresi ve kaliteye etkileri incelendiğinde mel+aljinat uygulamasının ağırlık kaybı, gövde sertliği, taç rengi, askorbik asit miktarı, toplam antioksidan aktivite, klorofil değeri ve titre edilebilir asitlik değerlerindeki azalışın geciktirilmesinde olumlu etkilerinin olduğu saptanmıştır. Ayrıca görsel kalitenin korunması, ağırlık kaybı ve SÇKM değerlerindeki artışın yavaşlatılmasında da etkili olduğu gözlenmiştir.Broccoli, belonging to the Brassica oleracea species, is a plant from the cabbage family whose flowered large heads are eaten as a vegetable. It has large flower heads and these heads are mostly green in color and thick. Broccoli Diet is very rich in proteins such as life and tryptophan. Cold storage method is used to extend and protect the shelf life of the product. Different edible film applications are used on fruits and vegetables. Sodium alginate is a type of polysaccharide obtained from brown algae, natural or ingested sources. Chitosan is the main component of some marine crustaceans such as crabs, shrimps or mussels. Although there are many derivatives of chitin, the most important is chitosan. Melatonin hormone is found in lice, animals and microorganisms. Post-harvest application of melatonin in plants delays the aging of the products and has a long shelf life. 'Marathon F1' broccoli variety was harvested at commercial maturity and brought to the laboratory of Selçuk University Faculty of Agriculture, Department of Horticulture under appropriate conditions. In the laboratory, undamaged, homogeneous crowns in terms of size and color were selected, washed with pure water and kept at room conditions to dry. The leaves on the stem and crowns of the dried broccoli were cleaned. The crown parts were cut together with the stem to be approximately 10-15 cm and prepared as fresh-cut product. The prepared broccoli crowns were divided into 6 groups for applications. The first group of broccoli was evaluated as a control without any application. Melatonin was applied to the second group of broccoli. As a result of the preliminary studies, broccoli florets dipped in 100 µM melatonin solution were kept at room conditions for a while to dry. 1% chitosan was applied to the third group of broccoli. For this purpose, the crowns were dipped in the prepared solution for 5 minutes and the drying process was carried out at room conditions until the water on them was removed. The fourth group of broccoli was treated with 1% sodium alginate. After dissolving 10 g of sodium alginate in pure water at 70 °C, 2% glycerol was added as a plasticizer and the application was carried out after cooling. The fifth group of broccoli was treated with 100 µM melatonin+1% chitosan solutions. The sixth group of broccoli was treated with 100 µM melatonin+1% sodium alginate solutions. When the effects of postharvest melatonin and edible film coating applications on the storage period and quality of fresh-cut broccoli were examined, it was determined that mel+alginate application had positive effects in delaying the decrease in weight loss, stem hardness, crown color, ascorbic acid amount, total antioxidant activity, chlorophyll value and titratable acidity values. It was also observed that it was effective in preserving visual quality, slowing down the increase in weight loss and TSS values.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24201036 nolu proje ile desteklenmiştir
Investigation of the therapeutic effects of mesenchymal stem cells i̇solated from wharton's jelly in cows with subclinical mastitis by pathological and molecular methods
No full textBu çalışmada, subklinik mastitisli (SM) süt ineklerinde Wharton jelinden izole edilen mezenkimal kök hücrelerin (WJ-MKH) meme içi uygulanmasının tedavi edici etkinliği, sütte somatik hücre sayımı, hematolojik parametreler, mikrobiyolojik analizler, histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeler ve ayrıca quantitative PCR (qPCR) ile moleküler düzeyde araştırıldı. Çalışmada aynı laktasyon dönemindeki eşit bakım ve besleme koşullarında bakılan 20 adet Holstein cinsi inek kullanıldı. SM'li hayvanları tespit etmek için California Mastitis Test (CMT) uygulandı. Hayvanlar sağlıklı kontrol (n:4, 3 ml DMEM solüsyonu, meme içi, 7 gün arayla 2 kez), WJ-MKH kontrol (n:4, 2,5 x 107 WJ-MKH, meme içi, 7 gün arayla 2 kez), SM+Antibiyotik (n:6, 3 ml meme içi DMEM solüsyonu ve Seftiofur, 1mg/kg/IM 7 gün arayla 2 kez) SM+WJMKH (n:6, 2,5 x 107 WJ-MKH, meme içi 7 gün arayla 2 kez) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Çalışmanın 1, 8, 15, 20 ve 30. günlerinde hemogram tayini için aseptik koşullar altında vena jugularis'ten doğrudan antikoagülan içeren EDTA'lı tüplere venöz kan örnekleri ve moleküler analizler için karyotüplere süt örnekleri alındı. Histopatolojik ve immünohistokimyasal (PCNA) incelemeleri için çalışmanın 30. gününde meme dokularından alınan biyopsi örneklerinin %10'luk formaldehit solüsyonunda tespitinin ardından rutin doku takibi yapıldı. Hemogram analizlerinde RBC, HGB, HCT, MCV, MCH ve MCHC, Lym%, Neu% ve PLT parametrelerinin referans aralıkları içinde değişiklik gösterdiği tespit edildi. WJ-MKH uygulamasının bağışıklık yanıtı dengeleyerek, çalışmanın 15. gününde referans aralığı üzerinde olan WBC değerini çalışma sonunda normal sınırlara yakınlaştırdığı belirlendi. SM'nin meme dokusunda yol açtığı histopatolojik bulguların şiddetinin WJ-MKH tedavisi ile önemli oranda azaltıldığı tespit edildi (p<0,05). İHK boyamada PCNA ekspresyon seviyesi WJ-MKH tedavi grubunda antibiyotik tedavi grubuna göre daha yüksek seviyede eksprese edildiği saptandı (p<0,05). Süt örneklerinden yapılan qPCR analiz sonuçlarına göre ACTA2 ve EGF ekspresyon seviyelerinde anlamlı farklılık gözlenmezken, çalışma başında yüksek olan DEFB1, TLR2 ve çalışma başlangıcında düşük olan VEGFA ekspresyon seviyelerinin her iki tedavi grubunda da çalışma sonunda kontrol grubu değerlerine yakın değerler gösterdiği belirlendi. Ayrıca, SM'li hayvanlarda WJ-MKH uygulamasının ve GMCSF ekspresyon seviyelerini kademeli olarak başarıyla düşürdüğü saptandı. SM tedavisinde, WJMKH tedavisinin en az antibiyotik tedavisine benzer düzeyde etkinlik gösterdiği belirlendi. Ayrıca kök hücrelerin, immünmodülatör etkileri aracılığıyla inflamatuar yanıtı düzenleyebileceği, epitel hücre proliferasyonunu artırarak ve doku rejenerasyonunu destekleyerek hasarlı meme dokusunun iyileşme sürecine katkı sağlayabileceği sonucuna varıldı.In this study, the therapeutic efficacy of intramammary administration of mesenchymal stem cells (WJ-MSCs) isolated from Wharton's jelly in dairy cows with subclinical mastitis (SCM) was investigated at the molecular level using somatic cell count in milk, haematological parameters, microbiological analyses, histopathological and immunohistochemical examinations, and quantitative PCR (qPCR). In the study, 20 Holstein cows kept under equal care and feeding conditions during the same lactation period were used. The California Mastitis Test (CMT) was applied to detect SM animals. The animals were divided into 4 groups: healthy control (n=4, 3 ml DMEM solution, intramammary, twice at 7-day intervals), WJ-MKH control (n=4, 2,5 x 107 WJ-MKH, intramammary, twice at 7-day intervals), SM+Antibiotic (n=6, 3 ml intramammary DMEM solution and Ceftiofur, 1mg/kg/IM twice at 7-day intervals), and SM+WJMKH (n=6, 2,5 x 107 WJ-MKH, intramammary twice at 7-day intervals). On days 1, 8, 15, 20, and 30 of the study, venous blood samples were collected directly from the jugular vein under aseptic conditions into EDTA tubes containing anticoagulant for hemogram determination, and milk samples were collected into karyotypes for molecular analysis. After fixation of mammary tissue biopsy samples in 10% formaldehyde solution on the 30th day of the study for histopathological and immunohistochemical (PCNA) examinations, routine tissue processing was performed. In the hemogram analysis, it was determined that the reference ranges of the RBC, HGB, HCT, MCV, MCH, MCHC, Lym%, Neu%, and PLT parameters varied. It was determined that the WJMKH application balanced the immune response, bringing the WBC value, which was above the reference range on the 15th day of the study, closer to normal limits by the end of the study. It was found that the severity of histopathological findings caused by SM in breast tissue was significantly reduced with WJ-MKH treatment (p<0.05). It was found that the PCNA expression level in IHC staining was expressed at a higher level in the WJ-MKH treatment group compared to the antibiotic treatment group (p<0.05). According to the qPCR analysis results from milk samples, no significant difference was observed in the expression levels of ACTA2 and EGF. However, it was determined that the expression levels of DEFB1, TLR2, which were high at the beginning of the study, and VEGFA, which were low at the beginning of the study, showed values close to those of the control group at the end of the study in both treatment groups. Additionally, it was found that WJ-MKH administration in SM animals successfully and gradually reduced GM-CSF expression levels. In the treatment of SM, it was determined that WJ-MKH treatment showed at least a similar level of efficacy to antibiotic treatment. It was also concluded that stem cells can regulate the inflammatory response through their immunomodulatory effects, contribute to the healing process of damaged breast tissue by increasing epithelial cell proliferation, and support tissue regeneration.Bu araştırma TÜBİTAK-1001- Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı tarafından 223O254 proje numarası ile desteklenmiştir
Development of an application for the detection of cyber vulnerabilities and examination of cyber attack scenarios: The case of Turkiye
No full textTeknolojinin hızla gelişmesiyle dijital evrende üretilen veri miktarı da katlanarak artmış, kurum kuruluşların ve bireylerin sanal ortamdaki verileri daha da kıymetli hale gelmiştir. Dijital evrende üretilen verilerin güvenliğine yönelik çalışmaların önemi artmış, ancak bu çalışmalar istenilen düzeyde yeterli olamamıştır. Çeşitli yöntemlerle yapılan siber saldırılar neticesinde, siber uzayın güvenliği ve gizliliğinin korunması anlamına gelen siber güvenlik; kamu, özel kurum kuruluşlar, enerji sektöründeki firmalar, internet ve bilgisayar teknolojilerini kullanan tüm bireyler için önemli bir kavram haline gelmiştir. Siber güvenlik kavramı bilişim teknolojileri alt yapısında çalışan sistem ve yazılımların, güvenlik açıklarının tespit edilerek bu sistemlerin çalışamaz duruma getirmeye yönelik yapılan saldırılara karşı alınan her türlü önlem olarak da ifade edilmektedir. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin günlük yaşama entegrasyonu, kamu kurumlarından özel sektöre, bireylerden kritik altyapı hizmet sağlayıcılarına kadar geniş bir yelpazede veri güvenliği ihtiyacını artırmış; buna paralel olarak siber saldırıların sıklığı ve karmaşıklığı da ciddi boyutlara ulaşmıştır. 2021 yılı içerisinde meydana gelen saldırılar incelendiğinde günlük ortalama 6 milyon siber saldırının yapıldığı görülmüştür. Siber saldırılar sonucunda pek çok mahrem bilginin art niyetli kişilerin eline geçmiş; bireyler, şirketler hatta devletler telafisi zor hasarlar almıştır. Ayrıca halen ismi tespit edilemeyen hackerler tarafından dünyanın en büyük kripto para borsası Binance'den 570 milyon dolarlık kripto para birimine erişim sağlayarak kişileri ve kurumları büyük zarara uğratmışlardır. Siber saldırıları önlemek amacıyla devletler ve şirketler pek çok çalışma ve yatırımlar yapmışlardır. Bu tür saldırılar, kusursuz şekilde planlanmış güçlü altyapılar ve etkili siber güvenlik önlemleriyle bertaraf edilebilir. Siber korsanların saldırılarına karşı tedbir almak, saldırıları tespit etmek, önlemek veya karşı saldırı düzenlemek amacıyla 'beyaz şapkalı hacker' kavramı ortaya çıkmıştır. Bu tez, dijitalleşme sürecinin hızla ilerlemesiyle birlikte artan siber tehditlerin yapısını incelemekte ve Türkiye özelinde bir uygulama geliştirerek siber açıkların tespiti ile siber saldırı senaryolarının analizine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle siber güvenlik kavramları, saldırı türleri, saldırgan yöntemleri ve savunma stratejileri kapsamlı bir şekilde literatür taramasıyla ele alınmıştır. Siber ölüm zinciri (Cyber Kill Chain), MITRE ATT&CK matrisi, ISO/IEC 27001, NIST Siber Güvenlik Çerçevesi gibi uluslararası standartlara dayalı yaklaşımlar üzerinden hem teorik hem uygulamalı açıklamalar yapılmıştır. Bu bağlamda, dünya genelinde ve Türkiye'de gerçekleşen önemli siber saldırı örnekleri incelenmiş, ulusal siber güvenlik strateji belgeleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Tez kapsamında, Türkiye ve dünya genelindeki açık kaynaklardan elde edilen gerçek siber saldırı verilerinden oluşan yeni bir veri seti hazırlanmıştır. Bu veri seti, makine öğrenmesi yöntemleri kullanılarak, özellikle sınıflandırma algoritmaları temelinde analiz edilmiştir. Yapılan deneysel çalışmalarda, ağaç tabanlı makine öğrenmesi algoritmalarından XGBoost ve LightGBM oldukça başarılı sonuçlar vermiştir. LightGBM modeli ile ROC AUC skoru 0.99, doğruluk (accuracy) %93.34, hassasiyet (precision) 0.9325, geri çağırma (recall) 0.9334 ve F1 skoru 0.9326 olarak hesaplanmıştır. XGBoost modeli ise bu değerleri daha da ileri taşıyarak ROC AUC skoru 0.9954, doğruluk %98.88, hassasiyet, geri çağırma ve F1 skoru metriklerinde ise 0.9384 düzeyine ulaşmıştır. Bu sonuçlar, XGBoost modelinin genel sınıflandırma başarımı açısından LightGBM'e kıyasla daha üstün performans sergilediğini ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında ayrıca, derin öğrenme tabanlı bir model olan Long Short-Term Memory (LSTM) mimarisi de değerlendirilmiştir. LSTM modeli ile yapılan sınıflandırma uygulamasında ROC AUC değeri 0.941 olarak hesaplanmış olup, bu durum modelin sınıflar arasındaki ayrım yapma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Ancak, doğruluk oranı %67.83, hassasiyet 0.680, geri çağırma 0.674 ve F1 skoru 0.657 olarak gerçekleşmiş; bu da modelin genel sınıflandırma başarısının geleneksel makine öğrenmesi algoritmalarına göre daha düşük düzeyde kaldığını işaret etmektedir. Ayrıca analiz sürecinde, siber saldırıların hedef endüstrilere göre dağılımı, coğrafi ve zaman boyutlu eğilimleri ile saldırgan gruplar ve uyguladıkları saldırı teknikleri arasındaki ilişkiler detaylı biçimde incelenmiştir. Geliştirilen uygulama aracılığıyla siber saldırıların yöntemi, hedefi ve etkisi gibi değişkenler üzerinden saldırganların tahmini ve savunma stratejilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Makine öğrenmesi temelli bu yaklaşım sayesinde kurumların kendi siber güvenlik önlemlerini daha etkili bir şekilde yapılandırmaları için pratik bir zemin oluşturulmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma hem teorik hem uygulamalı yönleriyle siber güvenlik alanına kapsamlı bir katkı sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, artan siber tehditlere karşı kamu, özel sektör ve birey düzeyinde farkındalığın artırılması, stratejik planların oluşturulması ve karar destek sistemlerinin geliştirilmesine bilimsel dayanak sağlamaktır. Siber saldırıların yalnızca teknik değil, aynı zamanda sosyal, ekonomik ve ulusal güvenlik boyutları olduğu vurgulanmakta; bu sorunlara karşı çok paydaşlı ve bütüncül yaklaşımların gerekliliği ortaya konulmaktadır. Siber saldırılar dünyadaki milyonlarca insan, şirketler ve hatta devletler için önemli tehditlerinden biridir ve tüm milletlerin ortak katkısı ile çözülmelidir.With the rapid advancement of technology, the volume of data generated in the digital realm has increased exponentially, thereby enhancing the value of data belonging to institutions, organizations, and individuals in cyberspace. As the significance of safeguarding digital data has grown, efforts in this area have gained urgency; however, current measures remain insufficient. Due to cyberattacks conducted through various techniques, cybersecurity—which refers to the protection of security and confidentiality within cyberspace—has become a critical concern for public institutions, private sector entities, energy companies, and all individuals utilizing internet and computer technologies. Cybersecurity encompasses all measures taken to detect vulnerabilities in systems and software operating within information technology infrastructures and to protect against attacks that aim to render these systems inoperable. The integration of information and communication technologies into daily life has expanded the need for data protection across a wide spectrum, from public agencies to private enterprises, from individuals to critical infrastructure providers. In parallel, the frequency and complexity of cyberattacks have reached alarming levels. A review of incidents in 2021 reveals that an average of six million cyberattacks occurred daily. As a result, a significant amount of confidential information has fallen into the hands of malicious actors, causing irreparable harm to individuals, corporations, and even nation-states. In one case, hackers of unknown identity accessed $570 million worth of cryptocurrency from Binance, one of the world's largest crypto exchanges, inflicting substantial financial loss. In response, both governments and private entities have made considerable investments to develop preventative strategies. Such attacks can only be mitigated through robust infrastructures and effective cybersecurity protocols. The concept of the "white-hat hacker" has emerged to detect, prevent, or counteract cyber threats in a defensive or preemptive capacity. This thesis aims to analyze the structure of emerging cyber threats, driven by accelerated digital transformation, and to contribute to the identification of cyber vulnerabilities and the analysis of cyberattack scenarios through a case study focusing on Türkiye. Initially, the research presents a comprehensive literature review addressing core cybersecurity concepts, types of attacks, attacker methodologies, and defense strategies. The study integrates both theoretical and practical evaluations based on international standards and frameworks such as the Cyber Kill Chain, MITRE ATT&CK Matrix, ISO/IEC 27001, and the NIST Cybersecurity Framework. In this context, prominent cyber incidents from both global and national perspectives are examined, and Türkiye's national cybersecurity strategies are analyzed comparatively. Within the scope of the thesis, a novel dataset comprising authentic cyberattack instances collected from open-source platforms both in Türkiye and globally was constructed. This dataset was analyzed using machine learning techniques, with a primary focus on classification algorithms. Experimental studies revealed that tree-based machine learning models, particularly XGBoost and LightGBM, yielded highly successful results. The LightGBM model achieved a ROC AUC score of 0.99, an accuracy of 93.34%, a precision of 0.9325, a recall of 0.9334, and an F1 score of 0.9326. The XGBoost model surpassed these figures, delivering a ROC AUC score of 0.9954, accuracy of 98.88%, and precision, recall, and F1 score values of 0.9384. These findings demonstrate that, in terms of overall classification performance, XGBoost outperforms LightGBM. In addition to these models, the study also evaluated a deep learning-based architecture, Long Short-Term Memory (LSTM). While the LSTM model produced a promising ROC AUC score of 0.941—indicating potential in distinguishing between classes—its classification performance metrics were notably lower: 67.83% accuracy, 0.680 precision, 0.674 recall, and an F1 score of 0.657. These results suggest that while LSTM possesses class-separation capabilities, its overall classification efficacy remains inferior to conventional machine learning algorithms when applied to tabular data. This further implies that models designed for sequential data may exhibit suboptimal performance when deployed in contexts lacking a temporal or ordered data structure. Furthermore, the analysis process examined the distribution of cyberattacks across targeted industries, their geographical and temporal patterns, and the relationships between attacker groups and the techniques employed. The application developed within this research facilitates the prediction of attackers and the formulation of defensive strategies based on variables such as attack methodology, target, and impact. This machine learning–driven approach offers a practical foundation for institutions to strengthen their cybersecurity postures more effectively. In conclusion, this study provides a comprehensive contribution to the field of cybersecurity through both theoretical and applied dimensions. Its central objective is to enhance awareness at the public, private, and individual levels, support the formulation of strategic planning, and offer scientific justification for the development of decision support systems. The thesis underscores that cyber threats extend beyond technical challenges to encompass social, economic, and national security dimensions. It emphasizes the need for multi-stakeholder collaboration and integrated strategies to address these challenges. Cyberattacks constitute a substantial threat to millions of people, organizations, and governments worldwide and must be confronted through global cooperation
Bibliometric examination of the relationship between e-commerce and economic growth: A study on SCOPUS database
No full textBu çalışma, e-ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektedir. Scopus veritabanından elde edilen verilerle, bu iki kavramın literatürdeki etkileşimi ve gelişim süreci analiz edilmiştir. Amaç, e-ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ve bu alandaki akademik eğilimleri ortaya koymaktır. Analiz sürecinde anahtar kelimeler, yazarlar, dergiler, ülkeler ve alıntı sayıları gibi çeşitli bibliyometrik göstergeler kullanılmıştır. Çalışmada, e-ticaretin yıllar içindeki gelişimi, akademik ilgi gören alanları ve ekonomik büyüme ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Analizler, 1998-2023 yılları arasında bu konudaki yayınların arttığını ve özellikle son beş yılda yoğunlaştığını ortaya koymuştur. En çok katkı sağlayan ülkeler arasında ABD, Çin ve İngiltere öne çıkarken, gelişmekte olan ülkelerde de ilginin arttığı gözlemlenmiştir. Anahtar kelime analizinde ise "dijital ekonomi", "ekonomik büyüme" ve "e-ticaret" gibi kavramların ön plana çıktığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, e-ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye dair gelecekte yapılacak araştırmalara yön vermeyi amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, dijital dönüşüm ve küresel ticaretin etkisiyle, e-ticaretin ekonomik büyüme üzerinde belirgin bir etki yarattığını göstermektedir. Bibliyometrik analiz yöntemi, literatürdeki boşlukları ortaya koyarak araştırmacılara kapsamlı bir perspektif sunmaktadır.This study investigates the relationship between e-commerce and economic growth using bibliometric analysis. Utilizing data obtained from the Scopus database, the interaction and developmental trajectory of these two concepts within the scholarly literature were examined. The primary objective is to elucidate the effects of e-commerce on economic growth and to identify prevailing academic trends in this domain. Throughout the analysis, various bibliometric indicators such as keywords, authors, journals, countries, and citation metrics were employed. The study explores the evolution of e-commerce over time, the key areas attracting academic attention, and its association with economic growth. The findings reveal a steady increase in publications on this subject from 1998 to 2023, with a pronounced surge in the past five years. The United States, China, and the United Kingdom emerged as leading contributors, while interest from developing countries has also shown significant growth. Keyword analysis highlighted the prominence of terms such as "digital economy," "economic growth," and "e-commerce." In conclusion, this study aims to provide direction for future research on the nexus between e-commerce and economic growth. The results indicate that, influenced by digital transformation and global trade, e-commerce exerts a substantial impact on economic growth. The bibliometric analysis approach also uncovers gaps within the existing literature, offering researchers a comprehensive perspective for further investigation
Production and characterization of smart and active food packaging based on sumach extract and fiber reinforced starch
No full textGıdanın kalite ve güvenliğini sağlamak amacıyla gıda ambalajlarının kullanımı oldukça önemlidir. Nişasta biyobozunur, ulaşılabilir ve ucuz olması nedeniyle gıda ambalajı üretiminde en çok kullanılan polimerlerden biridir. Bu tez çalışmasında, jel döküm yöntemi kullanılarak nişasta esaslı filmler üretilerek sumak (Smk) özütü ve bambu lifi (BL) ile desteklenmiştir. Gıda ambalajının antibakteriyel olması sayesinde gıdanın raf ömrü artarken gıda zehirlenmesi kaynaklı ölümler de azaltılabilir. Nişasta tek başına antibakteriyel olmadığı için yapılan bu çalışmada nişasta filmler literatürde antimikrobiyal olduğu bildirilen sumak (Rhus coriaria L.) özütü ilave edilerek bu özelliğin kazandırılması amaçlanmıştır. Ayrıca, mekanik olarak zayıf bir polimer olan nişastayı güçlendirmek için bitki kökenli lifler kullanabilir. Bu çalışmada nişasta filmlere BL ilave edilerek mekanik özelliklerin güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında saf nişasta (%5 w/v), Smk (%5 v/v) katkılı nişasta ve Smk ile değişen oranlarda BL (%5, %10, %15 w/w nişasta) içeren nişasta filmler üretilmiştir. Elde edilen filmlerin kalınlık, yoğunluk, optik özellikleri, şişme, çözünürlük, su içeriği, su buharı geçirgenliği, pH duyarlılığı, antibakteriyel ve antioksidan aktivite ve mekanik özellikleri belirlenmiş olup, ek olarak SEM ve FTIR analizleri de yapılmıştır. Son olarak; toprağa gömme yöntemi ile biyobozunurluk testleri yapılmıştır. Smk ve BL içeren filmlerin kalınlık ve opaklıkları Smk katkılı filmlere kıyasla anlamlı ölçüde artarken yoğunlukları azalmıştır. Filmlerin su içeriği ve çözünürlük değerlerinde BL miktarı arttıkça anlamlı bir düşüş gözlemlenirken, şişme değerlerinde anlamlı bir fark oluşmamıştır. Smk ve Smk+BL filmler arasında su buharı geçirgenliği yönünden istatistiksel bir fark oluşmazken nişasta içeren filme göre hepsinde anlamlı bir düşüş gözlenmiştir. Mekanik testler sonucunda BL oranı arttıkça çekme mukavemeti artarken yüzde uzamanın azaldığı görülmüştür. Filmlerin antibakteriyel aktivitesi Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumonia ve Bacillus subtilis bakterileri üzerinde disk difüzyon yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen filmlerin Gram (+) ve Gram (-) bakterilere karşı etkili olduğu görülmüştür. DPPH testi sonucunda Smk içeren filmlerin iyi bir antioksidan aktivite gösterdiği ve bu antioksidan aktivitenin BL eklenmesiyle anlamlı bir değişiklik göstermediği görülmüştür. 12 hafta toprakta bekletilen filmlerin hepsinin kütlece %70'ten fazlasının bozunarak toprağa karıştığı gözlenmiştir. Elde edilen bulgular Smk özütü ve Smk+BL katkılı biyokompozit nişasta filmlerin gıda ambalajı uygulamalarında kullanım potansiyelinin olabileceğini göstermektedir. Literatürdeki çalışmalar incelendiğinde nişasta – Smk özütü – BL içeren bir çalışmaya rastlanmamıştır. İlk kez bu tez çalışması kapsamında bu bileşimde filmler üretilerek literatüre katkı sağlanmıştır.The use of food packaging is of great importance to ensure the quality and safety of food. Due to its biodegradability, availability, and low cost, starch is one of the most widely used polymers in the production of food packaging. In this thesis, starch-based films were produced using the casting method and reinforced with sumac (Smk) extract and bamboo fiber (BL). The antibacterial nature of packaging can extend the shelf life of food and reduce fatalities caused by foodborne illnesses. Since starch alone does not exhibit antibacterial properties, this study aimed to impart this characteristic by incorporating sumac (Rhus coriaria L.) extract, which has been reported in the literature to possess antimicrobial properties, into starch films. Moreover, plant-based fibers can be used to reinforce starch, which is mechanically a weak polymer. Within the scope of the study, pure starch (5% w/v), starch with Smk (5% v/v), and starch films containing varying amounts of BL (5%, 10%, 15% w/w of starch) in combination with Smk were produced. The thickness, density, optical properties, swelling, solubility, moisture content, water vapor permeability, pH sensitivity, antibacterial and antioxidant activity, and mechanical properties of the obtained films were determined. In addition, SEM and FTIR analyses were performed. Finally, biodegradability tests were conducted using the soil burial method. Films containing Smk and BL showed significantly increased thickness and opacity compared to Smk-only films, while their density decreased. As the BL content increased, a significant reduction was observed in the films' moisture content and solubility values, whereas no significant difference was found in swelling values. While there was no statistical difference in water vapor permeability between Smk and Smk+BL films, all showed a significant decrease compared to the pure starch film. Mechanical testing indicated that as the BL ratio increased, tensile strength improved while elongation at break decreased. The antibacterial activity of the films was tested using the disk diffusion method against Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, and Bacillus subtilis. The films were found to be effective against both Gram (+) ve Gram (-) bacteria. The DPPH assay showed that films containing Smk exhibited good antioxidant activity, and this activity did not change significantly with the addition of BL. After 12 weeks of soil burial, all films degraded by more than 70% in mass and were incorporated into the soil. These findings suggest that biocomposite starch films incorporating Smk extract, and Smk+BL additives have the potential for application in food packaging. A review of the existing literature revealed no prior studies investigating starch-Smk extract-BL formulations. This thesis study is the first to produce films with this specific composition, thereby contributing novel insights to the field.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (BAP) tarafından 24201021 no’lu proje ile desteklenmiştir
Power series statistical convergence of (p,q)-bleimann, butzer and hahn operators
No full textBu tez çalışması altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş kısmına ayrılmıştır. İkinci bölüm kaynak araştırması olup, tezde faydalanılan kaynakları kapsamaktadır. Üçüncü bölümde lineer pozitif operatör, Bleimann, Butzer ve Hahn operatörü, süreklilik modülü, kuvvet serisi yoğunluk, kuvvet serisi istatistiksel yakınsaklık gibi temel tanım ve teoremler verilmiştir. Dördüncü bölümde öncelikle (p,q)-kalkülüs' ün temel kavramları açıklanmıştır. Ardından (p,q)-Bleimann, Butzer ve Hahn operatörleri tanımlanmış ve yakınsaklık özelliklerinden bahsedilmiştir. Beşinci bölüm orjinal sonuçlar içermektedir. Bu bölümde (p,q)-Bleimann, Butzer ve Hahn operatörlerinin kuvvet serisi istatistiksel yakınsaklık ve monotonluk özellikleri verilmiştir. Yaklaşım hızı problemi, süreklilik modülü ve Lipschitz tipli maksimal fonksiyonlar uzayındaki fonksiyonlar için elde edilmiştir. Altıncı bölüm tezden elde edilen araştırma sonuçlarını içermektedir.This thesis consists of six chapters. The first chapter is devoted to the introduction. The second chapter is dedicated to the literature review and covers the sources used in the thesis. In the third chapter, fundamental definitions and theorems are provided, such as the linear positive operator, the Bleimann, Butzer, and Hahn operator, the modulus of continuity, power series density, and power series statistical convergence. In the fourth chapter, firstly, the basic concepts of (p,q)-calculus are explained. Then, the (p,q)-Bleimann, Butzer, and Hahn operators were defined, and their convergence properties were mentioned. The fifth chapter contains original results. In this chapter, the power series statistical convergence and monotonicity properties of the (p,q)-Bleimann, Butzer, and Hahn operators are presented. The approximation rate problem is obtained by means of the modulus of continuity and for the functions in the space of Lipschitz-type maximal functions. The sixth chapter discusses the research results and the conclusions obtained from the thesis.Bu tez çalışması 24201032 numaralı proje ile Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir
Examining the effect of P4C curriculum on children's perspective taking and communication skills
No full textAraştırmada Çocuklar İçin Felsefe Eğitim Programının çocukların bakış açısı alma ve iletişim becerileri üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada yarı deneysel desenlerden ön test- son test eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda 2023-2024 eğitim-öğretim yılında, Konya'nın Selçuklu ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokulu bünyesindeki sınıflara devam eden 5 yaş grubu (23 deneme, 23 kontrol grubu) 46 çocuk yer almıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni; çocukların bakış açısı alma ve iletişim becerileri, bağımsız değişkeni ise; "Çocuklar İçin Felsefe Eğitim Programıdır". Araştırmanın deneme grubundaki çocuklara haftanın üç günü 8 hafta boyunca Çocuklar İçin Felsefe Eğitim Programı uygulanmıştır. Araştırmanın verileri "Çocuklar için Bakış Açısı Alma Testi (ÇBT)" ve "5-6 Yaş Okul Öncesi Çocukları İçin İletişim Becerileri Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmanın başlangıcında deneme ve kontrol grubundaki çocuklara ÇBT ve İletişim Beceri Ölçeği uygulanmıştır. Uygulanan programın sonrasında deneme ve kontrol grubundaki çocuklara son testler uygulanmıştır. Son testlerin uygulanmasından 6 hafta sonra izleme testi deneme grubundaki çocuklara uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; uygulanan programın çocukların bakış açısı alma ve iletişim becerileri üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.This study aimed to explore the influence of P4C curriculum upon children' perspective taking and communication skills. The pretest-posttest unequal control group model, which is one of the quasi-experimental designs, was used in the research. The study group of the research included 46 children from the 5-year-old sample (23 in the experimental group, and 23 in the control group) who attended kindergartens affiliated to the Ministry of National Education in the Selçuklu district of Konya in the 2023-2024 academic year. The dependent variable of the study was children's perspective-taking and communication skills while the independent variable was the P4C curriculum. P4C curriculum was applied to the children in the experimental group of the study three days a week for 8 weeks. The data of the study was collected through 'Test of Perspective Taking for Children' and 'Scale of Communication Skill for 5–6-Year-Old Preschoolers. This test and scale were applied to the children in both groups at the beginning of the research. Following the implementaion of the curriculum, post-test was applied to the kids in experimental and control groups. After 6 weeks period following the post-test, a follow-up test was administered to the experimental group. As a result of the study, it was identified that the curriculum was effective on children's perspective taking and communication skills