Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
The reflections of the phenomenon of violence in the art of theatre and a case study "The Guards of Taj"
No full textKarşıt görüşte olanlara kaba kuvvet uygulama, sert davranma şeklinde tarif edilen şiddet, tarih boyunca insanın ayrılmaz bir parçası olarak var olmuştur. Bir arada huzur içinde yaşamaya çalışan insanın tarih boyunca şiddeti ortadan kaldırmak için çeşitli önlemler aldığı, kurallar koyduğu caydırıcı cezalara baş vurduğu bilinmektedir. İnsanın şiddet ile olan organik bağını düzeltmek ya da güdülerinde bulunan şiddet ihtiyacını karşılamak için başvurduğu yollardan bir tanesi de sanattır. Şiddetin sanatta ele alınış biçimi her dönemde insanın şiddet ile olan ilişkisine ve sanatın çeşidine göre farklılık göstermektedir. Birebir insan ve yaşamını ele alan tiyatro sanatının da var oluşundan itibaren şiddet olgusu ile bir bağı olmuştur. Bu bağ kimi zaman Antik Yunan döneminde şiddetin olduğu sahnelerin yasaklanması gibi durumlarda zayıflamış kimi zaman şiddet gösteriminin ön plana çıkartıldığı çağdaş tiyatro uygulamalarında olduğu gibi güçlenmiştir. Ancak toplumda yaşanan şiddet olaylarının arttığı günümüz 21.yüzyılında şiddetin tiyatro sanatına nasıl yansıdığını tarif etmek oldukça zordur. Bu noktada literatürde genellikle şiddetin oyun metinleri temelinde ve kuramsal düzlemde yapılan analizlerle sınırlı olduğu ve uygulama düzleminde yapılan analizlerin de ise şiddetin sahneye nasıl yansıtıldığı hususunda eksik kaldığı ya da yeterli sayıda olmadığı düşünülmektedir. Bu amaçla bu tez çalışmasında tez çalışmasında tiyatro sanatına yansıyan şiddet ögelerinin; Rajiv Joseph'in yazdığı, yönetmenliğini Kuvvet Yurdakul'un yaptığı, 2024-2025 sezonunda Konya Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenen "Taj Mahal Muhafızları" isimli oyun incelenmiştir. Nitel araştırma modelinin kullanıldığı ve şiddet ögelerinin bir uygulama üzerinden incelendiği çalışmada, evreni şiddeti konu alan ve sahnelenen tüm tiyatro oyunları oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini "Taj Mahal Muhafızları" isimli oyun meydana getirmektedir. Nitel araştırma verilerinin toplanmasında görüşme, gözlem ve belge incelemesi yapılmış ve veriler betimsel analiz yolu ile çözümlenmiştirViolence, defined as applying brute force and behaving harshly towards those with opposing views, has existed as an integral part of humanity throughout history. It is known that people who tried to live together in peace have taken various measures, set rules and resorted to deterrent punishments throughout history to eliminate violence. One of the ways that humans use to correct their organic connection with violence or to meet the need for violence in their instincts is art. The way violence is addressed in art varies in each period according to the relationship between humans and violence and the type of art. The art of theater, which deals with humans and their lives, has also had a connection with the phenomenon of violence since its existence. This connection has sometimes weakened in situations such as the prohibition of scenes with violence in the Ancient Greek period, and sometimes it has strengthened, as in contemporary theater practices where the display of violence is highlighted. However, in today's 21st century, when violent incidents experienced in society have increased, it is quite difficult to describe how violence is reflected in the art of theater. At this point, it is generally thought that in the literature, violence is limited to analyses conducted on the basis of play texts and on a theoretical level, and that analyses conducted on a practical level are insufficient or insufficient in terms of how violence is reflected on the stage. For this purpose, in this thesis study, the elements of violence reflected in the art of theater were examined in the play "Guardians of the Taj Mahal" written by Rajiv Joseph, directed by Kuvvet Yurdakul and staged by Konya State Theater in the 2024-2025 season. In the study where the qualitative research model was used and the elements of violence were examined through an application, the universe of the play consists of all theater plays that are about violence and staged. The sample of the study consists of the play "Guardians of the Taj Mahal". Interviews, observations and document reviews were conducted in the collection of qualitative research data and the data were analyzed through descriptive analysis
A research to compare the financial performances of participation banks operating in Turkey
No full textFaizsiz finans anlayışı çerçevesinde faaliyet gösteren katılım bankacılığı sistemi, Türkiye'de alternatif bir bankacılık modeli olarak gelişimini sürdürmektedir. İslami finans ilkeleri doğrultusunda çalışan bu bankalar, faiz yerine kâr-zarar ortaklığı, murabaha gibi yöntemlerle fon kullandırmakta, reel ekonomiyle uyumlu, etik temelli bir yaklaşımı benimsemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren katılım bankalarının finansal performanslarını karşılaştırmalı olarak analiz etmek ve aralarındaki performans farklılıklarını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, çok kriterli karar verme tekniklerinden biri olan TOPSIS yöntemi kullanılarak 2021–2023 yılları arasındaki üç yıllık döneme ait finansal veriler değerlendirilmiştir. Analiz sürecinde, bankaların kamuya açık finansal tablolarından elde edilen temel performans göstergeleri esas alınmıştır. Çalışma bulgularına göre, Kuveyt Türk Katılım Bankası (KT) tüm dönemlerde en yüksek performansa sahip banka olarak öne çıkarken, Vakıf Katılım Bankası (VK) her yıl ikinci sırada yer almıştır. Kuveyt Türk'ün üst üste üç yıl boyunca zirvede kalması, bankanın sürdürülebilir ve dengeli bir performans sergilediğine işaret etmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sektör paydaşlarına yönelik stratejik öneriler sunulmuştur.The participation banking system, which operates within the framework of interest-free finance, continues to develop as an alternative banking model in Turkey. Operating in line with Islamic finance principles, these banks provide funds through methods such as profit-loss sharing and murabaha instead of interest, and adopt an ethical approach that is compatible with the real economy. The main purpose of this study is to comparatively analyze the financial performances of participation banks operating in Turkey and to reveal the performance differences between them. For this purpose, the financial data for the three-year period between 2021 and 2023 were evaluated using the TOPSIS method, one of the multi-criteria decision-making techniques. The analysis process was based on basic performance indicators obtained from the publicly available financial statements of the banks. According to the study findings, Kuveyt Türk (KT) stood out as the bank with the highest performance in all periods, while Vakıf Katılım (VK) ranked second every year. Kuveyt Turk remaining at the top for three consecutive years indicates that the bank has a sustainable and balanced performance. In line with the findings obtained, strategic recommendations for sector stakeholders have been presented
The effect of different irrigation applications on yield and water use efficiency of maize plants irrigated by drip irrigation method under İraq-Kirkuk conditions
No full textBu çalışma, Irak-Kerkük ilinde 2022-2023 yılları bitki yetiştirme sezonunda, Kerkük Üniversitesi Araştırma ve Uygulama İstasyonun'da, tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş deneme deseni kullanılarak üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada deneme konuları, üç farklı sulama aralığı (3, 5 ve 7 gün), iki farklı lateral aralığı (0.70 m ve 1.40 m) ve A-sınıfı buharlaşma kabından meydana gelen buharlaşma miktarının üç farklı seviyesi (Kcp=1.00, Kcp=0.80 ve Kcp=0.60) olarak belirlenmiştir. Uygulamaların, mısır bitkisinin verim, verim parametreleri ve evapotranspirasyonu, üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bitki materyali olarak "DKC6664" mısır çeşidi kullanılmıştır. Deneme parsellerinin uzunluğu 6 m, genişliği ise 4.2 m olacak şekilde planlanmıştır. Mısır tohumları deneme parsellerine, 6 bitki sırası olacak şekilde, 5-6 cm derinliğe sıra arası 70 cm ve sıra üstü 18 cm olacak şekilde elle ekilmiştir. Çalışmada 18 farklı sulama suyu konusuna göre toplam 54 parsel oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; 2022 yılında ortalama en yüksek dane verimi 1738.6 kg da⁻¹ ile sulama aralığı 5 gün, Kcp1=1.00 ve lateral aralığı 70 cm olan S4 konusundan elde edilirken bunu 1698.2 kg da⁻¹ ile 5 gün, Kcp2=0.80 ve lateral aralığı 70 cm olan S5 konusu takip etmiştir. En düşük dane verimi ise 1223 kg da⁻¹ ile sulama aralığı 7 gün Kcp3=0.60, lateral aralığı 140 cm olan S18 konusundan elde edilmiştir. 2023 yılında ise en yüksek dane verimi sırasıyla 1789.7 kg da⁻¹ ile yine sulama aralığı 5 gün, Kcp1=1.00 ve lateral aralığı 70 cm olan S4 konusundan elde edilirken bunu 1761.9 kg da⁻¹ ile 5 gün, Kcp2=0.80 ve lateral aralığı 70 cm olan S5 konusu takip etmiştir. En düşük dane verimi ise 1174.3 kg da⁻¹ ile sulama aralığı 7 gün Kcp3=0.60, lateral aralığı 140 cm olan S18 konusundan elde edilmiştir. Sulama suyu ve su kullanım randımanları, sulama konularına göre değişiklik göstermiştir. Genel olarak uygulanan sulama suyu miktarları arttıkça, sulama suyu kullanım randımanı azalmıştır. 2022-2023 yılı ortalama sulama suyu kullanım randıman değerleri (IWUE) 1.54-2.70 kg m−3 arasında, ortalama su kullanım randıman değerleri ise (WUE) 1.64-2.40 kg m−3 arasında değişmiştir. En yüksek IWUE ve WUE değerleri S3 konusunda elde edilirken, en düşük değerler ise S16 konusunda elde edilmiştir.This study was conducted at Kirkuk University Research and Application Station in Kirkuk, Iraq, during the growing season of 2022-2023 using a randomized block split design with three replications. In the study, three different irrigation intervals (3, 5 and 7 days), two different lateral spacing (0.70 m and 1.40 m) and three different levels of evaporation from the Class-A evaporation pan (Kcp=1.00, Kcp=0.80 and Kcp=0.60) were determined as tratments. The effects of the treatments on yield, yield parameters and evapotranspiration of maize plants were investigated. "DKC6664" maize variety was used as plant material. The length and width of the experimental plots were 6 m and 4.2 m, respectively. The experimental plots were sown by hand on 6 plant rows to 5 - 6 cm depth at 70 cm row and 18 cm on-row plant spacing. A total number of plots was 54 including 18 different irrigation treatments. In the year 2022, the highest grain yield (1738.6 kg da⁻¹) was obtained from S4 treatment (irrigation interval of 5 days, Kcp1=1.00 and lateral spacing of 70 cm), it was followed by S5 treatment (1698.2 kg da⁻¹, irrigation interval of 5 days, Kcp2=0.80 and lateral spacing of 70 cm) and the lowest grain yield (1223 kg da⁻¹) was obtained from S18 treatment (irrigation interval of 7 days, Kcp3=0.60 and lateral spacing of 140 cm). In the year 2023, the highest grain yield (1789.7 kg da⁻¹) was obtained from S4 treatment (irrigation interval of 5 days, Kcp1=1.00 and lateral spacing of 70 cm), it was followed by S5 treatment (1761.9 kg da⁻¹, irrigation interval of 5 days, Kcp2=0.80 and lateral spacing of 70 cm) and the lowest grain yield (1174.3 kg da⁻¹) was obtained from S18 treatment (irrigation interval of 7 days, Kcp3=0.60 and lateral spacing of 140 cm). Irrigation water and water use efficiencies varied according to irrigation levels. In general, as the amount of irrigation water applied increased, irrigation water use efficiency decreased. The average irrigation water use efficiency (IWUE) values varied between 1.54 - 2.70 kg m−3 while the average water use efficiency (WUE) values varied between 1.64 - 2.40 kg m−3. The highest IWUE and WUE values were obtained in plot S3, while the lowest values were obtained in plot S16
The effect of service quality on customer satisfaction: A research in the banking sector
No full textGünümüzde hizmet sektörü, ekonomik büyümenin ve toplumsal refahın temel taşlarından biri haline gelmiştir. Teknolojik gelişmelerin hız kazanması, tüketici beklentilerinin sürekli değişmesi ve rekabetin artması, hizmet sunumunun kalitesini her zamankinden daha önemli bir konuma getirmiştir. Bu bağlamda, müşteri memnuniyeti, hizmet kalitesinin en önemli göstergelerinden biri olarak kabul edilmekte ve işletmelerin rekabet avantajı elde edebilmesinde kritik rol oynamaktadır. Özellikle bankacılık sektörü gibi doğrudan fiziksel ürün sunmayan, tamamen hizmet temelli sektörlerde müşteri memnuniyeti daha da büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, bankacılık sektöründe faaliyet gösteren kuruluşların müşteri memnuniyetine yönelik stratejiler geliştirmeleri ve hizmet kalitesini sürekli iyileştirmeye odaklanmaları gerekmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, bankacılık sektöründe faaliyet gösteren bir bankanın sunmuş olduğu hizmetlerin kalitesinin, müşteri memnuniyeti üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Araştırma kapsamında, müşterilerin hizmet deneyimlerine ilişkin tutumlarını ölçmeye yönelik nicel analiz yöntemi olarak çevrimiçi (online) anket yöntemi kullanılmıştır. Bunun sonucunda ortaya çıkan veriler SPSS 22 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışma, Konya ilinde faaliyet gösteren belirli bir banka şubesinden hizmet alan 380 müşterinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, hizmet kalitesinin çeşitli boyutlarının müşteri memnuniyeti üzerinde anlamlı etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Bu bağlamda, hizmet kalitesinin müşteri memnuniyetini şekillendirmede önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmış ve bankacılık sektöründe müşteri odaklı hizmet anlayışının önemine bir kez daha dikkat çekilmiştir.Today, the service sector has become one of the cornerstones of economic growth and social well-being. The acceleration of technological developments, the constant change of consumer expectations and the increase in competition have made the quality of service delivery more important than ever. In this context, customer satisfaction is considered one of the most important indicators of service quality and plays a critical role in enabling enterprises to gain a competitive advantage. Customer satisfaction is of even greater importance, especially in completely service-based sectors that do not offer physical products directly, such as the banking sector. For this reason, organizations operating in the banking sector should develop strategies aimed at customer satisfaction and focus on constantly improving the quality of service. In this direction, the main purpose of the study is to investigate the effects of the quality of the services offered by a bank operating in the banking sector on customer satisfaction. Within the scope of the research, the online (online) survey method was used as a quantitative analysis method to measure the attitudes of customers regarding their service experience. The data obtained as a result of this were analyzed through the SPSS 22 program. The study was conducted with the participation of 380 customers who received services from a certain bank branch operating in Konya province. The findings obtained have revealed that various dimensions of service quality have significant effects on customer satisfaction. In this context, it was concluded that service quality plays an important role in shaping customer satisfaction, and the importance of customer-oriented service understanding in the banking sector was once again highlighted
Classification of offensive social media video texts using turkish natural language processing
No full textTürkçe sosyal medya ekosisteminde giderek görünür hale gelen hakaret, küfür, cinsiyetçilik ve ırkçılık içeren söylemler, özellikle video tabanlı platformlarda anlık ölçekte denetlenmesi güç bir güvenlik sorunu yaratmaktadır. Bu tez, söz konusu boşluğu kapatmak amacıyla YouTube kaynaklı içeriklerden derlenen 5725 örnekten oluşan, beş sınıflı (PROFANITY, INSULT, SEXIST, RACIST, OTHER) orta ölçekli bir metin veri seti inşa ederek işe başlamıştır. Veri setinin sınıf dağılımı; 4810 örnek (%84,0) toksik olmayan içerik (OTHER), 631 örnek (%11,0) hakaret/kışkırtıcı söylem (INSULT), 104 örnek (%1,8) küfür (PROFANITY), 100 örnek (%1,7) ırkçı ifade (RACIST) ve 80 örnek (%1,4) cinsiyetçi ifade (SEXIST) biçimindedir. Bu dağılım, toksik içeriklerin sosyal medya ortamında azınlık sınıflar halinde yoğunlaştığını, dolayısıyla sınıf dengesizliği probleminin kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Modelleme safhasında, ≈110M parametreli BERTurk (uncased-base, 128k) ile 17 milyar parametreli LLaMA-4 Maverick modellerinin doğruluk, makro-F1 ve alt sınıf duyarlılık metrikleri ayrıntılı biçimde karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, LLaMA-4'ün genel doğruluğu %88,7'ye, ağırlıklı F1 değerini ise 0,896'ya yükselterek BERTurk'e kıyasla ≈11 puanlık kayda değer bir üstünlük sağladığını göstermiştir. Ayrıca makro F1 skorundaki +0,267 puanlık artış, özellikle azınlık sınıflar olan PROFANITY, RACIST ve SEXIST kategorilerinde dengeleyici etkisini ortaya koymuştur. Bununla birlikte gecikme ve maliyet ölçümleri, BERTurk'ün p50 ≈ 100 ms yanıt süresi ve düşük çağrı maliyetiyle yüksek hacimli ön tarama senaryolarında verimli olduğunu; LLaMA-4'ün ise p50 ≈ 350 ms gecikmeye karşın riskli içeriklerde ikincil doğrulama katmanı olarak devreye sokulduğunda bütçe ve performansı dengeli biçimde optimize edebileceğini göstermektedir. Çalışma, pratikte uygulanabilir çift katmanlı bir moderasyon mimarisi önermekte ve akademik bulguları doğrudan sektörel çözüme dönüştürmektedir. 2018-2025 döneminde çevrimiçi nefret söylemi literatürüne ait kapsamlı bibliyometrik analizlerle temellendirilen bu teknik çalışma; bir yandan Türkçe ofansif dil tespitine yönelik güvenilir bir veri seti ve operasyonel modelleme çerçevesi sunarken, öte yandan araştırmacılar ve politika yapıcılar için literatürün yapısal dinamiklerini özetleyen yol gösterici bir atlas oluşturmuştur.In the Turkish social media ecosystem, offensive expressions such as insults, profanity, sexism, and racism are becoming increasingly visible, creating a security challenge that is difficult to monitor in real time, especially on video-based platforms. This thesis addresses this gap by constructing a medium-scale text dataset of 5,725 samples, categorized into five classes (PROFANITY, INSULT, SEXIST, RACIST, OTHER), compiled from YouTube content. The class distribution of the dataset is as follows: 4,810 samples (84.0%) non-toxic content (OTHER), 631 samples (11.0%) insults/inciting expressions (INSULT), 104 samples (1.8%) profanity (PROFANITY), 100 samples (1.7%) racist expressions (RACIST), and 80 samples (1.4%) sexist expressions (SEXIST). This distribution shows that toxic content mainly appears as minority classes in social media, highlighting the critical importance of the class imbalance problem. In the modeling phase, ≈110M parameter BERTurk (uncased-base, 128k) and the 17-billion-parameter LLaMA-4 Maverick were compared in terms of accuracy, macro-F1, and sub-class recall metrics. The results demonstrated that LLaMA-4 achieved an overall accuracy of 88.7% and a weighted F1 score of 0.896, providing a ≈11-point improvement compared to BERTurk. Moreover, the +0.267 increase in macro-F1 reflects a balancing effect, especially in the minority classes PROFANITY, RACIST, and SEXIST. Furthermore, latency and cost analyses revealed that BERTurk, with a p50 latency of ≈100 ms and low operational cost, is efficient for high-volume pre-screening tasks. On the other hand, LLaMA-4, despite its ≈350 ms p50 latency, can be used as a secondary verification layer in risky content detection scenarios, achieving a balanced optimization of cost and performance. The study thus proposes a practically applicable two-layer moderation architecture, turning academic findings directly into sectoral solutions. Supported by a comprehensive bibliometric analysis of online hate speech literature between 2018 and 2025, this technical research provides a reliable dataset and operational modeling framework for Turkish offensive language detection, while also offering a guiding atlas that summarizes the structural dynamics of the field for researchers and policymakers
The impact of food safety on street food consumption among university students: The case of Ankara province
No full textMikroakışkan cihazlarda sıvı veya gaz geçişini sağlamak için gerekli boşluklu yapının oluşturulmasında, mikro elektromekanik sistemlerde, optik sistemlerin üretiminde kurban malzemeler çok çeşitli uygulamalar için kullanılan materyallerdir. Günümüzde kurban malzemeler yüzeyde kalıntı bırakmadan temiz bir şekilde ayrıştığı için ince film sentezinde ilgi görmektedir. Kurban olarak yüzeyden ayrılan polimer, mekanik ve termal olarak kararlı olmalıdır. Termal olarak parçalanabilen kurban malzemelerin yüzeyden kaldırılmasında geleneksel yöntemler çözelti ve çözücü kullanımını gerektirir. Son zamanlarda ısı ile kurban tabakaların çıkartılması geleneksel yöntemlere alternatif sunmaktadır. Bu çalışmada, hidrofobikliği ve temiz ayrışımıyla ilgi çeken poli(sikloheksil metakrilat) P(CHMA) kurban ince filmleri plazma destekli kimyasal buhar biriktirme (PECVD) tekniği ile elde edilmiştir. P(CHMA) ince filmlerinde substrat sıcaklığının ve plazma gücünün biriktirme hızına etkisi incelenmiştir. Böylece daha düşük substrat sıcaklıklarında daha yüksek olan 46.51 nm/dk kaplama hızına ulaşılabildiği görülmüştür. Sentezlenen ince filmlerin kimyasal yapısını açığa çıkartmak için FTIR ve XPS analizleri yapılmıştır. Yapılan termal tavlama testleri sonucunda, 200 nm kalınlığındaki filmin ısıtıcı plaka ile 40 dk süreyle 300°C'de tavlanması sonucu yüzeyde hiç kalıntı bırakmadan ayrıştığı görülmüştür. Elde edilen P(CHMA) ince filmleri, kurban malzeme olarak kullanılarak SiO2 temelli nano boyutta boşluk üretimi gerçekleştirilmiştir.Sacrificial materials are used for a variety of applications including the formation of hollow structures required for liquid or gas passage in microfluid devices, in the production of optical systems and in micro electro-mechanical systems. Recently, sacrificial materials have attracted a lot of interest in thin film deposition because they are cleanly separated without leaving any residue on the surface. The sacrificial polymer thin film on the surface must be mechanically stable. Conventional methods for removing sacrificial materials require the use of solutions and solvents. Recently, removal of sacrificial layers by heating has provided an alternative to conventional methods. In this study, P(CHMA) thin films showing clean dissociation and hydrophobic properties on the surface have been obtained by plasma enhanced chemical vapor deposition technique. The effects of substrate temperature and plasma power on the deposition rate have been studied in P(CHMA) thin films. Thus, a higher deposition rate of 46.51 nm / min has been achieved at lower substrate temperatures. FTIR and XPS analyzes were performed to explain the chemical structure of the synthesized thin films. As a result of the thermal annealing tests, it was observed that annealing of a 200 nm film at 300°C for 40 minutes using a heating plate resulted in the removal of the film from the surface without any residue. Nano-sized SiO2 based hollow structures were obtained using the as-deposited P(CHMA) thin films
Incorporation of limonium species into drug delivery systems designed to treat global health problems and evaluation of their biopotentials
No full textBu çalışmada, halofit özellik gösteren Limonium türlerinden (L. bellidifolium, L. sinuatum ve L. virgatum) elde edilen toprak üstü ve kök kısımlarına ait etanol/su ekstrelerinin biyoaktif bileşik içerikleri ve antikanser potansiyelleri araştırılmıştır. Ekstrelerin fitokimyasal içerikleri analiz edilmiş, biyoyararlanımlarının artırılması amacıyla siklodekstrin ve lipozom bazlı kapsülleme sistemleri uygulanmıştır. İn vitro sindirim simülasyonunu takiben gerçekleştirilen HPLC analizleri ile majör bileşiklerin stabilitesi ve korunma oranları belirlenmiştir. Kapsülleme sonrası elde edilen ekstrelerin antioksidan kapasiteleri ve enzim inhibisyon potansiyelleri değerlendirilmiş; ayrıca HCT-116 kolorektal kanser hücre hattı üzerinde yapılan sitotoksisite deneyleri, biyoinformatik analizler ve moleküler docking çalışmalarıyla desteklenmiştir. Bulgular, L. virgatum türüne ait kök ekstrelerinin tüm test parametrelerinde diğer türlere kıyasla anlamlı derecede yüksek biyolojik aktivite gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle antikanser değerlendirmelerde, L. virgatum kök ekstrelerinin seçici sitotoksisiteye sahip olduğu ve kanser hücrelerinde apoptoz sürecini etkin biçimde indüklediği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Limonium türlerinin kolorektal kanser tedavisinde umut vaat eden bitkisel ajanlar olabileceğini göstermektedir. Ayrıca Alzheimer, diyabet ve cilt hastalıkları gibi farklı sağlık problemleri üzerine de bu türlerin potansiyel etkilerine yönelik yenilikçi bulgular sunulmuşturIn this study, the bioactive compound content and anticancer potential of ethanol/water extracts obtained from the aerial and root parts of halophytic Limonium species (L. bellidifolium, L. sinuatum, and L. virgatum) were investigated. Phytochemical analyses of the extracts were performed, and cyclodextrin- and liposome-based encapsulation systems were applied to enhance their bioavailability. Following in vitro gastrointestinal digestion simulations, HPLC analyses were conducted to determine the retention and stability of major compounds. The antioxidant capacities and enzyme inhibition activities of the encapsulated extracts were evaluated, and cytotoxicity experiments on the HCT-116 colorectal cancer cell line were supported by bioinformatic and molecular docking analyses. The results revealed that root extracts of L. virgatum exhibited significantly higher biological activity across all assays compared to the other species. In particular, the anticancer results demonstrated that L. virgatum root extracts exerted selective cytotoxicity and effectively induced apoptosis in cancer cells. These findings suggest that Limonium species may serve as promising plant-based agents in colorectal cancer therapy. Furthermore, the study provides innovative insights into the potential applications of these halophytic plants in the management of Alzheimer's disease, diabetes, and skin disorders.Bu tez çalışması 121C259 nolu TÜBİTAK Projesi ve YÖK 100/2000 Öncelikli Alan Doktora Burs Programı ile desteklenmiştir
In the context of behavioral economics, studying behaviors related to chartiable giving
No full textGeleneksel iktisat kuramları, bireyleri tamamen rasyonel karar vericiler olarak tanımlarken, davranışsal iktisat bireylerin duygusal, sosyal ve psikolojik faktörlerden etkilenerek kararlar aldığını ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, bireylerin bağış davranışları ve norm çıkarımı algılarının davranışsal iktisat yöntemleriyle incelenmesi amacıyla bir laboratuvar deneyi uygulanmıştır. Selçuk Üniversitesi Davranışsal ve Deneysel Araştırmalar Laboratuvarında (SUBEL), z-Tree yazılımı kullanılarak yürütülen deney, Selçuk Üniversitesinde öğrenim görmekte olan farklı bölümlerden toplam 168 öğrencinin katılımıyla tamamlanmıştır. Katılımcıların gelir seviyeleri, yaşları ve yaşadıkları şehirler gibi demografik özelliklerine ilişkin veriler de toplanmış ve analizde kullanılmıştır. Bu çalışmada sosyal normların bireylerin ekonomik kararları üzerinde belirleyici rol oynadığı deneysel olarak desteklenmektedir. Norm çıkarımı yöntemi ile elde edilen bulgular, bireylerin yalnızca bireysel tercihlerine değil, aynı zamanda çevresel beklenti ve gözlemlerine göre hareket ettiklerini göstermektedir. Elde edilen bulgular bağış davranışının normatif algılarla yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.While traditional economic theories define individuals as completely rational decision-makers, behavioural economics reveals that individuals' decisions are influenced by emotional, social and psychological factors. In this study, an behavioural economics method was used to conduct a laboratory experiment to examine individuals' charitable giving and norm elicition perceptions. The experiment was conducted at the Behavioural and Experimental Research Laboratory (SUBEL) of Selçuk University using z-Tree software, with the participation of 168 students from various departments of Selçuk University. Demographic data such as participants' income levels, ages, and hometowns were also collected and used in the analysis. This study provides experimental evidence that social norms play a decisive role in individuals' economic decisions. The findings obtained through the norm elicition method show that individuals act not only according to their personal preferences but also according to environmental expectations and observations. The results indicate that charitable giving behaviour is closely related to normative perceptions
Effects of organic and inorganic fertilizers on plant development and yield parameters of cauliflower
No full textBu çalışma ile tarla koşullarında karnabaharda inorganik ve organik gübre uygulamalarının bitki gelişim ve verim parametrelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre 14 uygulama 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada bitki materyali olarak Snowballa karnabahar çeşidi kullanılmıştır. Uygulamada gübre materyali olarak tavuk gübresi (500 kg/da), koyun gübresi (1000 kg /da), solucan gübresi (200 kg /da) ile Azot (N) 15 kg N/da, Fosfor (P) 8 kg P2O5/da, Potasyum (K) 15 kg K2O /da ve bunların farklı doz kombinasyonları uygulanmıştır. Denemede uygulamalar 1U(%100MN), 2U(Kontrol), 3U(%100SG), 4U(%100TG), 5U(%100KG), 6U(%25MN+%75SG), 7U(%50MN+%50SG), 8U(%75MN+%25SG), 9U(%25MN+%75TG), 10U(%50MN+%50TG), 11U(%75MN+%25TG), 12U(%25MN+%75KG), 13U(%50MN+%50KG), 14U(%75MN+%25KG) şeklinde belirlenmiştir. Deneme sonunda bitki boyu (cm), yaprak sayısı (adet/bitki), yaprak boyu (cm), yaprak çapı (cm), ortalama taç çapı (cm), ortalama taç boyu (cm), suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM %), gövde yaş ve kuru ağırlığı (g), kök yaş ve kuru ağırlığı (g), taç yaş ve kuru ağırlığına (g) v.b. içerikleri belirlenmiştir. Bu çalışma ile organik gübrelerin kimyasal gübrelere alternatif olabileceği, aynı zamanda uygun gübre kombinasyonu ve karnabaharda uygun doz belirlemede gübreleme çalışmaları için faydalı olacağı belirlenmiştir. Sonuç olarak; pazarlanabilir taç ağırlığı ve verimde U14 (%75 Mineral gübre + %25 Koyun gübresi) uygulaması en yüksek değerleri vermiştir. İnorganik gübrelerin organik gübrelerle kullanılmasının, tek başına kullanılmasından daha verimli olduğu tespit edilmiştir. Her uygulamanın farklı kriterde öne çıktığı belirlenmiştir. Bitki gelişim parametreleri ile ilgili sonuçlar tezde sunulmuştur.The aim of this study was to determine the plant growth and yield parameters of cauliflower under field conditions with inorganic and organic fertilizer applications. The study was carried out according to the randomized blocks design with 14 applications with 4 replications. Snowballa cauliflower cultivar was used as plant material in study. In practice, chicken manure (500 kg/da), sheep manure (1000 kg/da), vermicompost (200 kg/da) and Nitrogen (N) 15 kg N/da, Phosphorus (P) 8 kg P2O5 /da, Potassium as fertilizer material (K) 15 kg K2O /da and their different dose of these were applied. The applications in the experiment were determined as 1U(100% MN), 2U(Control), 3U(100% SG), 4U(100% TG), 5U(100% KG), 6U(25% MN+75% SG), 7U(50% MN+50% SG), 8U(75% MN+25% SG), 9U(25% MN+75% TG), 10U(50% MN+50% TG), 11U(75% MN+25% TG), 12U(25% MN+75% KG), 13U(50% MN+50% KG), 14U(75% MN+25% KG). At the end of the trial, plant height (cm), stem diameter (mm), number of leaves (piece / plant), leaf length (cm), leaf diameter (cm), average crown diameter (cm), average crown length (cm), amount of water-soluble dry matter (SÇKM %), stem fresh and dry weight (g), root fresh and dry weight (g), crown fresh and dry weight (g) etc. were determined. This study has determined that organic fertilizers can be an alternative to chemical fertilizers, and will also be useful for fertilization studies in determining the appropriate fertilizer combination and appropriate dose in cauliflower. As a result; U14 (75% Mineral fertilizer + 25% Sheep manure) application gave the highest values in marketable crown weight and yield. It has been determined that using inorganic fertilizers with organic fertilizers is more efficient than using them alone. It has been determined that each application stands out in different criteria. The results regarding plant development parameters are presented in the thesis.Bu tez çalışması BAP tarafından 23201060 nolu proje ile desteklenmiştir
Determination of morphological and agronomic traits of festuca arundinacea schreb. genotypes
No full textBu çalışmada, doğal populasyonlardan elde edilen kamışsı yumak (Festuca arundinacea Schreb.) genotipleri tarımsal ve morfolojik özellikler bakımından detaylı biçimde değerlendirilmiş ve bu özelliklerin yem bitkisi ile yeşil alan tesisine uygunluk yönünden potansiyelleri incelenmiştir. Araştırma sürecinde bitkilerin gelişimi boyunca yapılan gözlem ve ölçümler, özellikle çim kalitesi, yaprak dokusu, yoğunluk, büyüme formu, yaprak morfolojisi ve generatif verim unsurları gibi çok yönlü parametreleri kapsamıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda bazı genotiplerin mera ve yem bitkisi olarak kullanılmaya daha elverişli olduğu; bazı genotiplerin ise yeşil alan tesisine uygun fizyolojik ve morfolojik özellikler taşıdığı belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen fenotipik veriler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiş ve özelliklerin büyük bölümünün birbirleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiler gösterdiği ortaya konmuştur. Özellikle bazı karakterler arasında gözlenen pozitif korelasyonlar, birden fazla özelliğin birlikte geliştirilebileceği çoklu seleksiyon stratejilerine olanak sağlayacak niteliktedir. Bu bağlamda, hem yem verimi hem de estetik görünüm açısından öne çıkan genotiplerin, farklı amaçlarla kullanılmak üzere uygunluk taşıdığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, soğuk iklimlere dayanıklı, düşük bakım gerektiren ve adaptasyon yeteneği yüksek yeni kamışsı yumak çeşitlerinin geliştirilmesine katkı sağlayacak nitelikte olup, aynı zamanda sentetik varyete ıslahı sürecinde seçim kriterlerinin belirlenmesine de rehberlik etmektedir. Bu yönüyle çalışma, hem bilimsel hem de uygulamaya yönelik ıslah çalışmalarına sağlam bir temel oluşturmaktadır.In this study, genotypes of tall fescue (Festuca arundinacea Schreb.) collected from natural populations were thoroughly evaluated in terms of their morphological and agronomic traits, and their potential suitability for use as forage crops and turfgrass was investigated. Observations and measurements were conducted throughout the vegetation period, focusing on multiple parameters including turf quality, leaf texture, plant density, growth habit, leaf morphology, and generative yield components. Based on these evaluations, it was determined that certain genotypes exhibited more favorable characteristics for use in pasture and forage production, while others possessed physiological and morphological features better suited for turf establishment. Phenotypic relationships among the traits were analyzed through correlation analysis, revealing that most characteristics had statistically significant effects on one another. Particularly, the positive correlations observed between certain traits suggest the potential for simultaneous improvement of multiple characteristics through integrated selection strategies. In this context, some genotypes stood out for their suitability in both forage yield and aesthetic value, indicating their potential for multipurpose applications. The findings of this research contribute to the development of new tall fescue varieties that are resilient to cold climates, require low maintenance, and exhibit high adaptability. Moreover, the study provides practical guidance for determining selection criteria in synthetic variety breeding programs, thus laying a strong foundation for both scientific research and applied breeding efforts