Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Animal diseases and treatment methods in Asia minor according to veterinary manuals in the XII-XIV. centuriesm
No full textİnsanlık tarihi boyunca hayvanlar, sadece doğal yaşamın bir parçası değil, aynı zamanda insanın hayatını da kolaylaştıran canlılar olmuşlardır. Hayvanlar siyasi, sosyal, ekonomik açıdan toplumların yaşam tarzlarını doğrudan etkilemişlerdir. İslâm tarihinde Ön Asya'da yer alan devletlerin askerî ve siyasi başarılarında hayvanların önemli etkisi bulunmaktadır. Bu etki, hayvan hastalıkları ve ilaç yapımı alanlarında da gelişme göstermelerini sağlamıştır. XII. ve XIV.yüzyıllarda diğer İslâm devletleri gibi Abbâsîler ve Memlûklerin de, orduda atlardan istifade etmeleri,atlara özel bir önem atfetmelerine ve bu sayede baytarlık mesleği ile at hastalıklarının tedavisi için tedavi yöntemleri geliştirmelerine neden olmuştur. Bu dönemde kaleme alınan baytarnâmelerdeki hayvan hastalıkları ve tedavi yöntemleri, baytarlık alanında yeni bir dönem başlatmıştır. Hayvan hastalıklarının tedavisinde genellikle doğal tedavi yöntemleri kullanılmıştır. Doğal tedavi yöntemlerinde faydalanılan ilaçların hammaddeleri ise çoğunlukla Ön Asya bölgelerinde bulunan bitkilerden ya da ticaret yolu ile uzak bölgelerden taşınan malzeme ve minerallerden elde edilmiştir. Bu çalışmada XII. ve XIV. yüzyıllarda Ön Asya'da meydana gelen hayvan hastalıkları ve tedavi yöntemlerini baytarnâmeler üzerinden ele almaktadır.Throughout human history, animals have not only been a part of natural life, but also creatures that make human life easier. Animals have directly affected the lifestyles of societies in political, social and economic terms.In Islamic history, animals have an important impact on the military and political success of the states in the Asia Minor.This effect has also enabled them to make progress in the fields of animal diseases and drug production. In the XII. and XIV. centuries, the Abbasids and Mamluks, like other Islamic states, used horses in their armies, which led them to attach special importance to horses and to develop the profession of veterinarians and treatment methods for horse diseases.Animal diseases and treatment methods in the veterinary books written during this period started a new era in the field of veterinary medicine.Natural treatment methods have generally been used in the treatment of animal diseases.The raw materials of the medicines used in natural treatment methods are mostly obtained from plants found in the Asia Minor regions or from materials and minerals transported from distant regions through trade.This study examines animal diseases and treatment methods that occurred in the Asia Minor in the XII. and XIV. centuries through veterinary medicine treatises
Evaluation of the perceptions of generations X, Y and Z towards social media-based citizen journalism in the context of digital media literacy
No full textİnsanlığın varoluşundan bu yana yaşadıkları dönemlerin kuşaklar üzerindeki etkisi kabul görmüştür. Bu etkilerin biçimlendirdiği kuşaklar birbirlerinden ayrılmış, özelliklerine göre sınıflandırılmıştır. Özelliklerine göre ayrılan kuşakların iletişim alışkanlıkları ve medyaya yönelik tutumları da iletişim alanında çalışan araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Medya okuryazarlığı kavramı geleneksel medyanın var olduğu günden itibaren tartışılmış ve çeşitli ilkeleri ile kabul görmüştür. Medyanın dijitalleşmesi ve yeni medya/sosyal medya gibi yeni kavramların ortaya çıkması şüphesiz medya okuryazarlığı kavramının da güncellenmesine sebebiyet vermiştir. Yurttaş gazeteciliği kavramı ise Web 2.0 teknolojilerinin habercilik sektörüne kattığı bir kavram olarak ele alınmaktadır. Vatandaşların haber sürecine aktif katılımları ile gerçekleşen yurttaş gazeteciliğinin uygulanması etik açıdan bazı problemlerin de yolunu açmıştır. X, Y ve Z kuşaklarının dijital medya okuryazarlıkları bağlamında yurttaş gazeteciliği uygulamalarına yönelik tutumları bu noktada çalışmaya konu edilmiştir. Dijital okuryazarlık ölçeği kullanılarak her kuşaktan eşit sayıda katılımcının çeşitli değişkenlere göre okuryazarlık seviyeleri araştırılmış, her kuşaktan eşit sayıda seçilen katılımcıların yurttaş gazeteciliğine ilişkin tutumları belirlenen araştırma soruları çerçevesinde cevaplandırılmıştır.It has been accepted that the periods in which humanity has lived have an impact on generations since its existence. The generations shaped by these effects are separated from each other and classified according to their characteristics. The communication habits and attitudes towards media of the generations, which are separated according to their characteristics, have also attracted the attention of researchers working in the field of communication. The concept of media literacy has been discussed and accepted with its various principles since the day traditional media came into existence. The digitalization of media and the emergence of new concepts such as new media/social media have undoubtedly caused the concept of media literacy to be updated. The concept of citizen journalism is considered as a concept that Web 2.0 tec At this point, the attitudes of generations X, Y and Z towards citizen journalism practices in the context of their digital media literacy are the subject of the study.hnologies have added to the news industry. The implementation of citizen journalism, which involves the active participation of c At this point, the attitudes of generations X, Y and Z towards citizen journalism practices in the context of their digital media literacy are the subject of the study.itizens in the news process, has also led to some ethical problems. At this point, the attitudes of generations X, Y and Z towards citizen journalism practices in the context of their digital media literacy are the subject of the study. Through the digital literacy operation, the literacy levels of equal numbers of people from each generation were investigated according to various variables, and the attitudes of equal numbers of people from each generation towards citizen journalism were answered with the recorded research data
Determination of agricultural characteristics of some sainfoin (onobrychis viciifolia scop.) genotypes
No full textÜlkemiz tarımsal üretim bakımından kendine yeter ülkeler arasındadır. Buna karşılık, nüfus artışı gelişmiş ülkelere göre çok fazladır. Gelecek yıllarda gıda üretimimiz artan nüfusa karşılık veremeyebilir. Bu nedenle hayvansal ve bitkisel üretimimizi arttırmak zorundayız. Yüksek verimli bitki çeşitleri ve hayvan ırkları kullanmak bu problemi çözmeye yetmemektedir. Ayrıca, meralarımızın yetersiz ve bu alanlarda otlayan hayvanların verimsiz ve fazla sayıda olması, hayvansal üretimin düşük olmasına neden olmaktadır. Kısaca diyebiliriz ki insanımız beslenmesinde hayati öneme sahip hayvansal ürünlerin alınmasında kaliteli yem bitkilerine ihtiyacımız vardır. Meralarımızın hem hayvanı besleyecek hem de toprağı koruyabilecek kuvvetli gelişen, toprağı örten kökleriyle toprağı tutan ve çok iyi yem verebilen bir bitki kaynağına ihtiyaç vardır. Bitki genetik kaynakları, çevresel ve diğer baskılarla genetik erozyona uğramaktadır. Bitki genetik kaynaklarındaki çeşitliliğin saptanması, toplanması ve korunması, bitkisel çeşitliliğin sürdürülebilirliği bakımından son derece önemlidir. Genetik çeşitlilik türlerin yerel çeşitlerinin, yabani akrabalarının ve geçit formlarının birlikte bulunduğu yerlerde yoğunlaşmıştır. Türler kendi içlerinde milyonlarca genotip içerir. Toplanan örnekler toplam varyasyonun çok küçük bir modelidir. Bu nedenle, bitki genetik kaynaklarının korunmasında en geniş varyasyonu temsil edecek örneklerin toplanması önemlidir. Türkiye çok sayıda bitki türünün gen merkezi olup, bitki çeşitliliği bakımından dünyanın en zengin ülkelerinden biridir. Türkiye de 52 korunga türü bilinmektedir. Yabani korungalar Batlık Denizi'nden, Akdeniz, Ön Asya ve Sibirya'ya kadar uzanan çok geniş bir alana yayılmıştır. Özellikle Anadolu-İran-Kafkasya üçgeninde yoğunlaşmış ve çeşitlenmiştir. Bu bölgelerden İran'da 53 türden 32'si (%60,4), Türkiye'de 52 türden 27'si (%51,9) ve Kafkasya da 39 türden 21'i (%53,4) endemiktir. Bu veriler doğrultusunda Türkiye'nin bu cins bakımından önemli gelişim merkezlerinden biri olduğu ortaya çıkmaktadır. Ülkemizin bu bölgesinden (Kars, Ardahan ve Artvin) daha önce toplanmış ve ıslah çalışmalarına başlanmış olan korunga bitkilerinin bazı tarımsal özellikleri bu araştırmamızın konusunu teşkil etmektedir. Yapılacak çalışmada şeçilen korunga hatlarının 20 tanesinde tarımsal özellikler belirlenecektirOur country is among the self-sufficient countries in terms of agricultural production. On the other hand, population growth is much higher than in developed countries. In the coming years, our food production may not be able to respond to the increasing population. Therefore, we have to increase our animal and plant production. Using high-yield plant varieties and animal breeds is not enough to solve this problem. In addition, the fact that our pastures are inadequate and the animals grazing in these areas are inefficient and high in number causes low animal production. In short, we can say that we need quality forage plants to purchase animal products that are of vital importance in the nutrition of our people. Our pastures need a plant source that can both feed the animals and protect the soil, grow strongly, hold the soil with its roots covering the soil, and provide very good feed. Plant genetic resources are subject to genetic erosion due to environmental and other pressures. Detecting, collecting and preserving the diversity in plant genetic resources is extremely important for the sustainability of plant diversity. Genetic diversity is concentrated where local varieties, wild relatives and transitional forms of species coexist. Species contain millions of genotypes within themselves. The collected samples are a very small model of the total variation. Therefore, it is important to collect samples that will represent the widest variation in preserving plant genetic resources. Türkiye is the gene center of many plant species and is one of the richest countries in the world in terms of plant diversity. 170 sainfoin species are known in Türkiye. Wild sainfoins are spread over a wide area from the Batlik Sea to the Mediterranean, Asia Minor and Siberia. It is especially concentrated and diversified in the Anatolia-Iran-Caucasus triangle. Of these regions, 32 of 53 species (60.4%) are endemic in Iran, 27 of 52 species (51.9%) in Turkey, and 21 of 39 species (53.4%) in the Caucasus. In line with these data, it turns out that Turkey is one of the important development centers for this breed. Some agricultural characteristics of sainfoin plants, which were previously collected from this region of our country (Kars, Ardahan and Artvin) and breeding studies have been started, constitute the subject of this research. In the study to be carried out, agricultural characteristics will be determined in 20 of the selected sainfoin lines
M-equivalent words
No full textBir kelimenin Parikh matrisi o kelimenin belirli alt kelimelerinin oluşma sayıları ile ilgili bilgi içeren bir üst üçgen matristir. Genellikle, bir Parikh matrisi kelimeyi tek türlü belirlemez. Aynı Parikh matrisine sahip kelimelerin sınıfı M-denk kelimeleri oluşturur. Bu tez yedi bölümden oluşmaktadır. İkinci bölümde kaynak araştırması ve üçüncü bölümde kelimeler ile ilgili temel tanımlar bulunmaktadır. Dördüncü bölümde Parikh (vektör) dönüşümü ve Parikh matris dönüşümü tanıtılmıştır. Beşinci bölüm M-denk kelimelere ayrılmıştır. M-denk kelime ve M-belirsizlik tanımları verilerek iki harfli alfabe için bir Parikh matrisine karşılık gelen kelimelerin nasıl bulunacağı anlatılmıştır. Tezin esas sonuçlarını içeren altıncı bölümde bazı kelimelerin M-belirsizlik derecesi kelimedeki harf sayısına bağlı olarak ifade edilmiştir. Son bölüm ise tezin sonuç ve önerilerini içermektedir.The Parikh matrix of a word is an upper triangular matrix which contains information on the number of occurrences of certain subwords of that word. Generally, a Parikh matrix does not uniquely determine a word. Words having the same Parikh matrix constitute the class of M-equivalent words. This thesis consists of seven chapters. The second chapter contains a literature review, and the third chapter contains basic definitions related to words. The fourth chapter introduces the Parikh (vector) mapping and the Parikh matrix mapping. The fifth chapter is dedicated to M-equivalent words. The definitions of M-equivalent words and M-ambiguity are given, explaining how to find words corresponding to a Parikh matrix for a two-letter alphabet. In the sixth chapter, which contains the main results of the thesis, the M-ambiguity degree of certain words is expressed in relation to the number of letters in the word. The last chapter contains the results and suggestions of the thesis
Comparative analysis of cytotoxic effect of tradational fermented form and methanol ekstract of arum dioscoridis var. dioscoridis (araceae) on pankreatic cancer cell line
No full textKanser, günümüzde kardiyovasküler hastalıklardan sonra en çok ölümle sonuçlanan hastalıklardan birisidir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre bulaşıcı olmayan hastalık kaynaklı ölümlerin başında gelmektedir. Kötü prognoza sahip bir kanser türü olan pankreas kanseri ise pek çok kanser türüne kıyasla yüksek ölüm oranına sahip bir kanser türüdür. Günümüzde pankreas kanserinin tedavisinde cerrahi ve kemoterapi sıklıkla kullanılmaktadır. Fakat kemoterapinin yan etkileri sonucu sağlıklı hücreler de zarar görmektedir. Pankreas kanseri tedavisi genellikle hastanın yaşam kalitesini arttırmaya yönelik olmaktadır. Ülkemizde kanserli hastalar için tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemi olarak fitoterapi de kullanılmaktadır. Arum L. türleri, çeşitli rahatsızlıklar üzerinde tedavi edici etkiye sahip olan ve halk arasında kullanılan ve bu nedenle daha fazla araştırmaya değer bitkilerdir. Bu çalışmada Adana yöresinde halk tarafından fermente olarak sıkça tüketilen Arum dioscoridis var. dioscoridis (Araceae) bitkisine ait yaprak metanol ekstraktı ve geleneksel olarak halk arasında kullanılan fermente formu olan Tirşik çorbasının pankreas kanseri hücre hattı olan PANC-1 üzerinde sitotoksik etkisinin karşılaştırmalı olarak araştırılması amaçlanmıştır. Bitki ekstraktı ve çorbanın PANC-1 kanser hücre hattına karşı sitotoksik etkisi MTT metodu ile yapılmıştır. Dört farklı dozun (10, 5, 2.5, 1.25 mg/mL ) 24, 48 ve 72 saatlerindeki sitotoksik etkisi değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, 24 ve 48 saatlik inkübasyon periyotlarında belirgin bir sitotoksik etki gözlenmezken, 72 saatlik inkübasyon periyodunda doza bağlı sitotoksisite gözlenerek en etkili doz ve inkübasyon periyodu belirlenmiştir. 72 saatlik periyot sonuçları incelendiğinde ise hücre canlılığının %50'nin altına düştüğü doz 10 mg/mL olarak tespit edilmiştir. Ayrıca yaprak metanol ekstraktının 72. saatindeki sitotoksisitesi fermente çorbaya göre daha düşük bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışma Arum dioscoridis var. dioscoridis bitki ekstraktı pankreas kanserine karşı alternatif bir terapötik ajan keşfine yönelik veriler sunmuştur.Cancer is one of the diseases that cause the most deaths after cardiovascular diseases. According to the World Health Organization (WHO), it is the leading cause of death from non-communicable diseases. Pancreatic cancer, which is a type of cancer with a poor prognosis, has a high mortality rate compared to many other types cancer. Today, surgery and chemotherapy are frequently used in the treatment of pancreatic cancer. However, healthy cells are also damaged as a result of the side effects of chemotherapy. Pancreatic cancer treatment is generally aimed at improving the patient's quality of life. Phtotherapy is also used as a complementary and alternative treatment method for cancer patients in our country. Arum L. species are plants that have a therapeutic effect on various ailments anda re used among the public and therefore deserve more research. The aim of this stufy is to comparatively investigate the cytotoxic effects of the leaf methanol extract of Arum dioscoridis var. dioscoridis plant, which is frequently consumed fermented in the Adana region, and the traditionally fermented Tirşik soup on the pancreatic cancer cell line PANC-1. The cytotoxic effect of four different doses (10, 5, 2.5, 1.25 mg/mL ) were evaluated at 24, 48 and 72 hours. According to the result obtained, no significant cytotoxic effect was observed in the 24- and 48-hour incubation periods, while dose-dependent cytotoxicity was observed in the 72-hour incubation period and the most effective dose and incubation period were determined. When the 72-hour period result were examined, the dose at which cell viability fell below 50% was determined to be 10 mg/mL . Additionally, the cytotoxic of leaf methanol extract was found to be higher than fermented broth at 72 h. In colclusion, this study provided data fort he discovery of an alternative therapeutic agent against pancreatic cancer with Arum dioscoridis var. dioscoridis plant extract.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24201041 nolu proje ile desteklenmiştir
Effect of kangaroo care on circadian rhythm, growth and physiological parameters and breast milk cortisol and melatonin levels of newborn: A randomized controlled study
No full textÇalışma, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde düzenli kanguru bakımı alan prematüre bebeklerin sirkadiyen ritim, büyüme ve fizyolojik parametreleri ile anne sütü kortizol ve melatonin düzeylerine etkisini belirlemek amacı ile yapıldı. Paralel grupta, tek kör, ön test- son test, randomize kontrollü deneysel tasarımda olan bu çalışma, Konya Şehir Hastanesi yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yürütüldü. Araştırma, Eylül 2024- Ekim 2025 tarihleri arasında yapıldı. Araştırma verileri 56 prematüre bebekten toplandı. Prematüre bebekler girişim (n=28) ve kontrol (n=28) gruplarına randomize olarak atandı. Veri toplama aracı olarak "Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu", "Yenidoğan Fizyolojik Parametre ve Büyüme Takip Çizelgesi" ve "BIS Takip Çizelgesi" kullanıldı. Girişim grubundaki prematüre bebeklere kanguru bakımı düzenli olarak üç gün boyunca gündüz (10.00) ve akşam (22.00) saatlerinde 60 dakika sürede verildi. Kontrol grubu klinik rutin doğrultusunda bakım aldı. Prematüre bebeklerin uyku uyanıklık döngüsüne ait verileri Bispektral Indeks cihazı ile gündüz ve gece üç gün boyunca takip edildi. Anne sütü numuneleri çalışmaya başlamadan önce ve üçüncü gün çalışma sonunda toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Independent Sample t Test, Ki Kare Testi, Karışık Desen ANOVA analizi, etki büyüklüklerinin değerlendirilmesinde eta kare kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Araştırmanın etik kurul ve kurum izni alındı, protokol kaydı (Clinical Trial No: NCT06589349) yapıldı Araştırmada, girişim ve kontrol grubundaki bebeklerin gündüz ve gece tüm günlerde BIS ortalamaları (F=36,972 p<0,001 η2=0,406), kalp tepe atımı (F=17,167 p<0,001 η2=0,241), solunum sayısı (F=23,950 p<0,001 η2=0,307), oksijen satürasyonu (F=5,513 p<0,001 η2=0,093) ve vücut sıcaklığı (F=6,676 p<0,001 η2=0,110) üzerine düzenli kanguru bakımının etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. Gruplara göre bebeklerin vücut ağırlığı (F=0,621 p=0,539 η2=0,011) ile annelerin anne sütü kortizol (F=0,005 p=0,942 η2=0,000) ve melatonin (F=0,052 p=0,821 η2=0,001) değerlerinin değişmediği saptandı. Araştırma sonuçları, düzenli olarak uygulanan kanguru bakımının prematüre bebeklerde uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyerek sirkadiyen ritim gelişimini desteklediğini ortaya koymuştur. Ayrıca girişimin, fizyolojik stabilitenin sağlanmasına katkı sağladığı belirlendi. Annelerin süt kortizol ve melatonin düzeylerinin kanguru bakımı ile anlamlı bir değişim göstermediği saptandı. Bu doğrultuda, yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde prematüre bebeklere düzenli kanguru bakımının uygulanması; bebeklerin sirkadiyen ritim gelişimini desteklemek ve fizyolojik parametrelerin stabilitesini sürdürmek açısından önemlidir. Prematüre bebeklere yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde düzenli kanguru bakımı verilmesinin bebeklerin klinik sonuçlarını iyileştirmede faydalı olacağı düşünülmektedir.The study was conducted to determine the effect of regular kangaroo care on the circadian rhythm, growth, and physiological parameters of premature infants in the neonatal intensive care unit, as well as on maternal breast milk cortisol and melatonin levels. This study, which was conducted in a parallel group, single-blind, pre-test-post-test, randomized controlled experimental design, was carried out in the neonatal intensive care unit of Konya City Hospital. The research was conducted between September 2024 and September 2025. Research data were collected from 56 premature infants. Premature infants were randomly assigned to the intervention (n=18) and control (n=18) groups. The "Infant Information Form," "Newborn Physiological Parameters and Growth Monitoring Chart," and "BIS Monitoring Chart" were used as data collection tools. Premature infants in the intervention group received kangaroo care regularly for three days, 60 minutes during the day (10:00 a.m.) and evening (10:00 p.m.). The control group received care according to clinical routine. Data on the sleep-wake cycle of premature infants were monitored for three days during the day and night using a Bispectral Index device. Breast milk samples were collected before starting the study and at the end of the study on the third day. Descriptive statistics, Independent Sample t Test, Chi-Square, Mixed Design ANOVA analysis, and eta-squared were used to evaluate effect sizes in the analysis of the data. A significance level of p<0.05 was accepted. Ethical committee and institutional approval were obtained, a protocol registration (Clinical Trial No: NCT06589349) was made. In the study, There were statistically significant effect of regular kangaroo care on BIS values (F=36.972 p<0.001 η2=0.406), heart rate (F=17.167 p<0.001 η2=0.241), respiratory rate (F=23.950 p<0. 001, η² = 0.307), oxygen saturation (F = 5.513, p <0.001, η² = 0.093), and body temperature (F = 6.676, p < 0.001, η² = 0.110). There were no statistically significant effect of kangaroo care on the body weight of infants (F=0.621, p=0.539, η²=0.011) or on maternal breast milk cortisol (F=0.005, p=0.942, η²=0.000) and melatonin (F=0.052, p=0.821, η²=0.001) levels did not change. Research results revealed that regular kangaroo care supports the development of circadian rhythms in premature infants by regulating the sleep-wake cycle. Furthermore, the intervention was found to contribute to physiological stability. It was determined that mothers' milk cortisol and melatonin levels did not show any significant change with kangaroo care. Therefore, regular kangaroo care for premature infants in neonatal intensive care units is important for supporting the development of circadian rhythms and maintaining the stability of physiological parameters.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 25401050 Proje numarası ile desteklenmiştir
Effect of early water consumption to performance of lambs
No full textBütün canlılar açısından suyun önemi bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı kuzuların doğumdan itibaren su tüketmeye başlaması ile doğumdan 17 gün sonra su tüketmeye başlaması arasındaki gelişim farkını ortaya çıkarmaktır. Çalışmanın hayvan materyalini Orta Anadolu Merinosu koyunlarından yeni doğan erkek kuzular oluşturmuştur. Rastgele seçilerek normalite testi ile benzer canlı ağırlıklarına göre her iki grupta 8'er kuzu olmak üzere deneme ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Deneme grubunda (D) doğumdan sonra 1. gün itibari ile önlerinde erişebilecekleri temiz ve taze su, kontrol grubunda (K) ise doğumdan sonra 17. gün önlerinde erişebilecekleri temiz ve taze su bulundurulmuştur. Aynı zamanda kuzuların önlerine erişebilecekleri şekilde kuzu başlangıç yemi konulmuştur. Su miktarı ve yem miktarı tartılarak verilmiş, ertesi gün kalan su ve yem tekrar ölçülerek tüketimleri belirlenmiştir. Her iki gruptaki kuzuların haftalık canlı ağırlık tartımı yapılarak gelişimleri takip edilmiştir. Çalışma sütten kesim dönemine kadar devam etmiştir. Çalışmanın son gününde bütün hayvanlardan v. jugularis yoluyla 10 ml kan alınarak biyokimyasal ve tam kan analizleri yapılmıştır. Çalışmada kontrol grubu günlük ortalama 81,01 g, deneme grubu ise 114,72 g yem tüketmiştir. Su tüketimi grup ortalaması ise kontrol grubunda 370,08 ml, deneme grubunda ise 446,63 ml olarak gerçekleşmiştir. Canlı ağırlık bakımından 4. Hafta fark oluşmamış olup, 1., 2., 3., 5., 6 ve 7. haftalarda deneme grubu kontrol grubuna oranla daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Deneme sonu CA kontrol grubunda 14,02±0,61 kg, deneme grubunda ise 17,16±0,63kg'dır (p<0.05). Kuzuların GCAA deneme grubunda kontrol grubuna oranla hem dönemler bazında hem de deneme boyunca yüksek bulunmuştur (p<0.05). Deneme grubu ortalama GCAA 244±0,01 g, kontrol grubunda ise 190±0,01 g bulunmuştur (p<0.05). Her iki grubun kan metabolik profil ortalamalarında AST/SGOT ve glikozda istatistiki fark bulunurken (P<0,05), kan hematokrit ortalamalarında ise nötrofil, basofil, hematokrit (%), trombosit, nötrofil (%), lenfosit (%), ve basofil (%) sayılarında istatistiki fark bulunmuştur. (P<0,05). Çalışma sonucunda kuzularda doğar doğmaz önlerine su konulması yem tüketimi, canlı ağırlık ve günlük canlı ağırlık artışını olumlu etkilemiştir.The importance of water for all living beings is well known. The aim of this study is to reveal the developmental differences between lambs that begin consuming water from birth and those that begin drinking water 17 days after birth. The animal material of the study consisted of newborn male lambs of Central Anatolian Merino sheep. Experimental and control groups were formed by randomly selecting 8 lambs for each group based on similar live weights determined by a normality test. In the experimental group (E), clean and fresh water was provided from the 1st day of life, while in the control group (C), clean and fresh water was provided starting from the 17th day. At the same time, lamb starter feed was placed in front of the lambs to ensure free access. The amounts of water and feed were weighed before being offered, and the remaining amounts were measured the next day to determine consumption. The live weight of lambs in both groups was measured weekly to monitor their growth. The study continued until the weaning period. On the final day of the experiment, 10 ml of blood was collected from all animals via the jugular vein for biochemical and complete blood analyses. In the study, the control group consumed an average of 81.01 g of feed daily, while the experimental group consumed 114.72 g. Average water intake was 370.08 ml in the control group and 446.63 ml in the experimental group. No significant difference in live weight was observed in the 4th week; however, in weeks 1, 2, 3, 5, 6, and 7, the experimental group had higher live weights than the control group (p<0.05). At the end of the study, final body weight was 14.02±0.61 kg in the control group and 17.16±0.63 kg in the experimental group (p<0.05). Average daily live weight gain (ADG) of the experimental group was higher than that of the control group both by period and throughout the study (p<0.05). The average ADG was 244±0.01 g in the experimental group and 190±0.01 g in the control group (p<0.05). In the blood metabolic profile averages of both groups, statistically significant differences were found in AST/SGOT and glucose levels (p<0.05). Additionally, there were statistically significant differences in neutrophil, basophil, hematocrit (%), platelet, neutrophil (%), lymphocyte (%), and basophil (%) counts (p<0.05). As a result of the study, providing water to lambs immediately after birth positively affected feed intake, live weight, and daily live weight gain
Effects of food and mouth disease (FMD) vaccine applied to bulls on the freezability of semen
No full textTez projesinin amacı, boğalara uygulanan şap aşısının spermanın dondurulabilirliği ve sperma parametreleri üzerine etkisini araştırmaktır. Bu kapsamda, Tarım ve Orman Bakanlığı Uluslararası Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü (UHAEM) Suni Tohumlama Laboratuvarında bulunan 5 baş Simental ırkı boğa ile çalışıldı. Suni vajen yöntemiyle alınmış sperma numuneleri kullanıldı. Sperma numuneleri alındıkları tarihlere göre şap aşısı uygulama öncesi, şap aşısı uygulama dönemi ve şap aşısı uygulama sonrası olarak üç grupta değerlendirildi. Tüm gruplarda sperma numuneleri 80 x 106 spermatozoa/ml olacak şekilde dozlanıp sulandırılmıştır. Sulandırılan ejakülatlar 3 saat eklibrasyon sonucu 0,25 ml'lik payetlere doldurularak, dondurma cihazında donduruldu ve sıvı azotta saklandı. Payetler çözdürülerek, spermatozoonlara ait motilite (TM, PM), ve CASA kinetik parametreler (VSL, VAP, VCL, STR, LIN, ALH, BCF) değerlendirilmesi, spermada antijen varlığının saptanması, dondurma-çözdürme sonu Plazma Membran ve Akrazom Bütünlüğü (FITC-PNA/PI), Spermatozoon Mitokondrial Membran Potansiyeli (JC-1/PI) (%) ve Spermatozoon Plazma Membran Bütünlüğü (SYBR14/PI) yönünden analiz edildi. Sonuç olarak, çözüm sonu motilite (TM) (%) şap aşısı uygulama döneminde (26,8 ± 3,5), şap aşısı uygulama öncesi (57,7 ± 4,5) ve şap aşısı uygulama sonrası döneme (60,8 ± 4,3) göre daha düşük olduğu, çözüm sonu progresif motilite (PM) değerinin de yine şap aşısı uygulama döneminin (11,6 ± 2,0) diğer dönemlere göre (23,9 ± 2,6), (24,8 ± 2,5) düşük ve istatistiksel açıdan fark olduğu belirlendi. Kinetik parametrelerden VAP, VCL, ALH değerlerinin ise şap aşısı uygulama döneminin şap aşısı uygulama öncesi ve sonrası döneminden düşük, STR, LIN değeri ise yüksek bulundu ve istatistiksel açıdan farklılık olduğu belirlendi. VSL ve BCF kinetik parametreler de ise gruplar arasında fark saptanmadı. Flow sitometresi ile dondurma-çözdürme sonu; Plazma Membran ve Akrozom Bütünlüğünü belirlemek amacıyla yapılan analizlerde, şap aşısı uygulama döneminde bulunan değerin diğer dönemlere göre en düşük olduğu ve tüm dönemler arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptandı (p<0,05). Mitokondriyal Membran Potansiyeli'ni belirlemek amacıyla yapılan analizde şap aşısı uygulama döneminde bulunan değerin diğer dönemlere göre en düşük olduğu ve tüm dönemler arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptandı (p<0,05). Spermatozoon Plazma Membran bütünlüğünün belirlenmesi amacıyla yapılan analizlerde, şap aşısı uygulama döneminde bulunan değerin diğer dönemlere göre farklı olduğu ve tüm dönemler arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptandı (p<0,05). Spermada antijen varlığına PCR ile bakılması sonucu tüm gruplarda şap virüsü genomu yönünden negatif bulundu. Sunulan tez çalışmasında, boğalarda uygulanan şap aşısının sperma parametreleri ve sperma dondurulabilirliği üzerine etkisi olduğu saptandı.The aim of this thesis project was to investigate the effect of foot-and-mouth disease (FMD) vaccination administered to bulls on semen freezability and semen parameters. In this context, the study was conducted with 5 Simmental bulls at the Artificial Insemination Laboratory of the International Livestock Research and Training Center (UHAEM), under the Ministry of Agriculture and Forestry. Semen samples were collected using the artificial vagina method. The semen samples were categorized into three groups based on collection dates: pre-vaccination, during vaccination, and post-vaccination periods. All semen samples were diluted and dosed to a concentration of 80 x 10⁶ spermatozoa/ml. The diluted ejaculates were subjected to 3 hours of equilibration, filled into 0.25 ml straws, frozen using a freezing device, and stored in liquid nitrogen. After thawing, analyses were performed on spermatozoa for motility (TM, PM), CASA kinetic parameters (VSL, VAP, VCL, STR, LIN, ALH, BCF), detection of viral antigen presence, plasma membrane and acrosome integrity (FITC-PNA/PI), mitochondrial membrane potential (JC-1/PI), and plasma membrane integrity (SYBR14/PI). As a result, post-thaw total motility during the vaccination period (26.8 ± 3.5%) was found to be significantly lower than the pre-vaccination (57.7 ± 4.5%) and post-vaccination periods (60.8 ± 4.3%). Similarly, progressive motility during the vaccination period (11.6 ± 2.0%) was significantly lower than in the pre- (23.9 ± 2.6%) and post-vaccination (24.8 ± 2.5%) periods. Among kinetic parameters, VAP, VCL, and ALH values during the vaccination period were lower than those in the other two periods, while STR and LIN values were higher, with statistically significant differences. No significant differences were found among groups in terms of VSL and BCF values. Flow cytometry analyses performed to assess plasma membrane and acrosome integrity showed that values during the vaccination period were significantly lower than those in the other periods (p < 0.05). Similarly, mitochondrial membrane potential values during the vaccination period were the lowest among all periods, with statistically significant differences (p < 0.05). Analyses of plasma membrane integrity also revealed statistically significant differences across all periods, with the vaccination period showing the lowest values (p < 0.05). PCR analysis for the presence of viral antigen in semen revealed that all groups were negative for FMD virus genome. In the presented thesis study, it was determined that the foot-and-mouth disease (FMD) vaccination administered to bulls had an effect on semen parameters and semen freezability.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 22212020 proje numarası ile desteklenmiştir
Spiral of silence and social media: The Facebook and X example
No full textSuskunluk sarmalı kuramı herhangi bir konu hakkında bireylerin kendi fikir ve görüşlerini ifade etmeden önce diğer bireylerin görüşlerini öğrenme ve baskın kanaate göre konuşma/sessiz kalma davranışı sergilemesini açıklamaktadır. Kuram, Noelle-Neumann tarafından kitle iletişim araçları üzerinden incelenmiştir. Söz konusu iletişim araçlarında bilgiyi alanlar için kendi fikir ve görüşlerini aktaracakları kanallar bulunmamaktadır. Ancak sosyal medya uygulamaları, toplumun tüm kesimlerinin katılımına açıktır ve katılımcılarına aktif paylaşımcı olma rolü sunmaktadır. Tez çalışmasının amacı, bireylerin fikir ve kanaatlerini açıklayabilecekleri interaktif iletişim ortamlarına erişimleriyle beraber suskunluk sarmalı etkisinin sosyal medya platformlarında ne ölçüde geçerli olduğunun tespitinin edilmesidir. Ankara, Konya, İstanbul illerinde yaşayan Facebook ve X uygulamalarını kullanan 18-25 yaş aralığındaki 509 katılımcıyla üç aşamalı bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda kullanıcıların gerçek hayatta olduğu gibi sosyal medya uygulamalarında da dışlanma korkusu hissederek paylaşımlarını bu korkuya göre şekillendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Suskunluk sarmalı etkisinin sosyal medya uygulamalarında da devam ettiği yorumu yapılabilmektedir.The spiral of silence theory explains that individuals learn the opinions of others before expressing their own ideas and opinions on any subject and exhibit the behavior of speaking/staying silent according to the dominant opinion. The theory was examined by Noelle-Neumann through mass media. There are no channels for those receiving information to convey their own ideas and opinions in these communication tools. However, social media applications are open to the participation of all segments of society and offer their participants the role of being active sharers. The aim of the thesis study is to determine to what extent the spiral of silence effect is valid on social media platforms, along with individuals' access to interactive communication environments where they can express their ideas and opinions. A three-stage survey study was conducted with 509 participants aged between 18-25 living in Ankara, Konya, and Istanbul and using Facebook and X applications. As a result of the study, it was concluded that users feel the fear of exclusion in social media applications, as in real life, and shape their posts according to this fear. It can be commented that the spiral of silence effect continues in social media applications.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 23203012 proje numarası ile desteklenmiştir
Determination of energy effi̇ci̇ency parameters and carbon footprint of egg poultry farms with different planning system in konya province
No full textSon yıllarda iklim değişikliği ve küresel ısınmaya neden olan karbon ayak izinin etkileri oldukça önemli bir konudur. Hayvancılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde üretimden, enerji kullanımından ve gübre yönetiminden kaynaklı karbon salınımları gerçekleşmektedir. Bu salınımların sebep olduğu etkilerin bilinmesi, oluşabilecek zararlı etkilerin ortadan kaldırılması veya azaltılmasına yönelik uygulamaların geliştirilmesi; çevrenin korunması ve hayvancılık faaliyetlerinin daha sağlıklı yürütülebilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu araştırma, Türkiyede yumurta tavukçuluğu yetiştiriciliğinde 3. Sırada yer alan Konya bölgesinde faaliyet gösteren farklı planlama sistemli kümeslere sahip yumurta tavukçuluğu işletmelerinde enerji etkinlik parametrelerinin ve karbon ayak izinin belirlenmesi amacıyla, 2023-2024 yılları arasında Konya Bölgesinde yürütülmüştür. Araştırmada, Konya ilinde farklı planlama sistemli (yüksek ve düşük kapasiteli zenginleştirilmiş kafes sistemli, klasik kafes sistemli ve serbest dolaşımlı yer sistemli) kümeslere sahip 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmelerinde enerji bütçesi (enerji girdileri ve enerji çıktıları) hesaplamaları yapılarak enerji etkinlik parametrelerinin ve buna bağlı olarak "enerji kaynaklı karbon ayak izi değerleri"nin hesaplanması ve karşılaştırılması, Konya bölgesinde faaliyet gösteren yumurta tavukçuluğu işletmelerinden kaynaklı karbon ayak izi değerlerinin IPCC yaklaşımına göre TİER1 Metotu kullanılarak hesaplanması ve toplam karbondioksit salınım değerlerinin yoğunluk haritasının oluşturulması, Konya bölgesinde faaliyet gösteren araştırma amacına uygun olarak seçilen 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmelerinden kaynaklı CH4 ve N2O salınımlarının ve karbondioksit eşdeğerlerinin (karbon ayak izinin) IPCC yaklaşımına göre TİER1 ve TİER2 Metotları ile hesaplanması ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma 3 farklı aşamada yürütülmüştür. Araştırmanın birinci aşamasında; Konya Bölgesinde farklı planlama sistemli kümeslere sahip yumurta tavukçuluğu işletmelerinden, araştırma amacına uygun olarak belirlenen 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmesinin (37 kümes ve işletmede bulunan 2.664.624 adet tavuk) enerji verileri araştırma materyali olarak kullanılmıştır. İncelenen işletmelerdeki enerji girdisi (yem, elektrik, makine, dizel, yağ ve insan iş gücü) ve enerji çıktısı (yumurta, çıkma tavuk eti ve gübre) verileri bir yıl süreyle (1 Eylül 2023 - 30 Ağustos 2024) toplanarak kayıt altın alınmıştır. Araştırmanın bu aşamasında (1) çalışmanın yürütüldüğü yumurta tavukçuluğu işletmelerinde; enerji etkinlik parametreleri, "enerji kaynaklı karbon ayak izi" ve toplam karbondioksit salınım miktarının hesaplanması gerçekleştirilmiştir. Hesaplamalarda 1 kg yumurta üretimi ve 1000 adet tavuk esas alınmakla birlikte enerji çıktısı olarak, gübre ve çıkma tavuk eti miktarlarıda enerji etkinlik parametrelerinin hesaplanmasında kullanılmıştır. Araştırmanın yürütüldüğü işletmelerde enerji etkinlik parametreleri olarak; Enerji kullanım etkinliği (EKE), Net Enerji Üretimi (NEÜ), Enerji Verimliliği (EV), Yumurta Üretim Enerjisi (YÜE) ve Yumurta Üretim Değeri (GVAP) hesaplanmıştır. Araştırmada seçilen yumurta tavukçuluğu işletmeleri kümes planlama sistemleri dikkate alınarak; yüksek kapasiteli zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli işletmeler (I.Grup), düşük kapasiteli zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli işletmeler (II.Grup), klasik kafes sistemli kümesli işletmeler (III.Grup) ve serbest dolaşımlı yer sistemli işletmeler (IV.Grup) olarak 4 grupta değerlendirilmiştir. Araştırma tesadüf parselleri deneme deseninde yürütülmüştür. Enerji verilerinin grup karşılaştırılmasında Tukey testi uygulanmıştır. Araştırmanın ikinci kategorisinde, Konya Bölgesinde faaliyet gösteren tüm yumurta tavukçuluğu işletmelerinden kaynaklı karbon ayak izi değerlerinin Uluslararası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) yaklaşımına göre TİER1 Metotu kullanılarak hesaplanması için; Konya Bölgesinde bulunan tavukçuluk işletmelerinin envanteri çıkarılmıştır. İlgili Kamu ve özel kuruluşlarla görüşülerek Bölgede faaliyet gösteren yumurta tavukçuluğu işletmelerine ait veriler (işletme özellikleri, kümes planlama sistemleri, hayvan sayıları, gübre yönetim uygulamaları,.. ) alınmıştır. TİER metotları kullanılırken IPCC 2023 klavuzunda yer alan Türkiye'nin ve araştırmanın yürütüldüğü Konya bölgesinin iklim özellikleri, hayvan türü, üretim verimliliği ve gübre yönetimi gibi işletmenin ve hayvancılık faaliyetlerinin özelliklerine göre önerilen değerler kulanılarak hesaplanmış, işletmelere ve işletmelerdeki hayvanlara ait karbon ayak izi miktarları belirlenmiştir. Ayrıca, araştırma bölgesi olan Konya İli ve İlçeleri için detaylı karbondioksit salınım miktarı (küresel ısınma potansiyeli) yoğunluk haritası oluşturulmuştur. Araştırmanın üçüncü aşamasında, Konya bölgesinde faaliyet gösteren araştırma amacına uygun olarak seçilen farklı planlama sistemli kümeslere ve farklı kapasitelere sahip 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmelerinden kaynaklı CH4 ve N2O salınımlarının ve karbon ayak izi değerlerinin (karbondioksit eşdeğerlerinin) IPCC yaklaşımına göre TİER1 ve TİER2 Metotları ile hesaplanması ve karşılaştırılması gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, araştırmanın yürütüldüğü I.Grup işletmelerin 1000 tavuk başına toplam enerji girdisi 717948±180129 MJ (ortalama±standart sapma) ile en düşük değere (F=0.87; P>0.05) sahipken toplam enerji çıktısı 1571438±51798 MJ ile IV.Grup işletmelerde daha yüksek hesaplanmıştır (F=0.59; P>0.05). Bu durum, yeni kurulacak yumurta tavukçuluğu işletmelerinde daha etkin enerji girdi kullanımı için, yüksek kapasiteli zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli işletmelerin kullanımının daha faydalı olacağını göstermektedir. Ayrıca, doğrudan enerji girdilerinden elektrik tüketiminin I. grupta 9,44×10⁶ ± 0,96×10⁶ MJ ile en yüksek değere sahip olduğu belirlenmiştir (F=53,54; p<0,001). İşletme dolaylı enerji girdileri içerisinde yer alan su enerjisinin; I. grupta 6,72×10⁷ ± 1,27×10⁷ MJ ile en düşük değere sahip iken IV. grupta ise 3,06×10⁶ ± 0,92×10⁶ MJ ile en yüksek değere sahip olduğu tespit edilmiştir (F=18,82; p=0,001). Araştırmanın yürütüldüğü yumurta tavukçuluğu işletmelerinin enerji etkinlik parametreleri; en yüksek EKE, NEV (1000 tavuk için), EV ve GVAP değerleri İşletme-2 ve İşletme-3 için hesaplanmış olup sırasıyla 2.79 ve 2.97, 975.215,10 MJ/1000 tavuk ve 941.853,19 MJ/1000t tavuk, 38,25 kg/100 MJ ve 37,89 kg/100 MJ, 615,10 kg/100€ ve 606,11 kg/100€ değerlerindedir. Ayrıca, incelenen işletmeler içersinde en düşük YÜE değerleri 2,61 MJ/kg ve 2,64 MJ/kg ile sırasıyla aynı işletmeler için hesaplanmıştır. Bu durum, yumurta tavukçuluğu işletmelerinde enerji etkinliği yönünden en faydalı barınak planlama sisteminin ve işletme kapasitesinin, zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli ve yüksek kapasiteli (400.000-800.000 tavuk) işletmelerde yetiştiricilik yapılması olduğunu göstermektedir. Çalışma sonucunda, yeni kurulacak yumurta tavukçuluğu işletmelerinin hayvan refahının daha yüksek olduğu zenginleştirilmiş kafes kümes sistemli kurulması ve kapasitelerinin 400.000-800.000 adet tavuk olacak şekilde planlama yapılmasının daha faydalı olacağı tavsiye edilmektedir. Bununla birlikte, işletmelerde kullanılan teknoloji düzeyinin yüksek olmasının enerji verimliliğini olumlu yönde desteklediği belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda enerji kaynaklı karbon ayak izi; 0,40 - 0,77 kg CO₂e /kg yumurta, 43,07 – 94,38 kg CO₂e /kg tavuk eti ve 79,68 – 160,45 kg CO₂e /tavuk değerleri arasında ölçülmüştür. Araştırmanın yürütüldüğü işletmelerde enerji kaynaklı karbon ayak izi değerleri; en düşük İşletme-2 ve İşletme-3 de ölçülmüş olup sırasıyla 0,41-0,40 kg CO₂e /kg yumurta, 50,23-43,07 kg CO2 e/kg tavuk eti, 85,40-79,68 kg CO₂e /tavuk değerlerindedir. Çalışmada en yüksek enerji kaynaklı karbon ayak izi değerleri ise İşletme-1 ve İşletme-12 de hesaplanmış olup aynı değerler sırasıyla; 0,77-0,68 kg CO₂e /kg yumurta, 94,38-75,13 kg CO₂e /kg tavuk eti, 160,45-135,23 kg CO₂e /tavuk'dur. Bu durum, yumurta tavuğu yetiştiriciliğinde enerji kaynaklı karbon salınımının azaltılması amacıyla zenginleştirilmiş kafes sistemli kümeslerde yetiştiricilik yapılmasının yanı sıra işletme kapasitesinin 400.000-800.000 adet tavuk arasında tutulmasının daha faydalı olacağını göstermektedir. Çalışmada en yüksek salınım değerleri 800.000 tavuk kapasitenin üzerinde kapasiteye sahip zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli İşletme-1 de ve serbest dolaşımlı yer sistemli kümesli İşletme-12'de hesaplanmıştır. Araştırmada işletme kapasitesindeki azalmaya bağlı olarak enerji kaynaklı karbon ayak izi değerinde azalma görülmekle birlikte İşletme-12 de yüksek olması kapasitesinin çok düşük olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu durumda karbon salınım değerinin azaltılmasında işletme kapasitesinin 400.000-800.000 baş tavuk değerleri arasında tutulmasının daha faydalı olacağı önerisini desteklemektedir. Konya Bölgesinde (İli ve ilçeleri) 7,25 milyon adet yumurta tavuğundan kaynaklanan yıllık toplam 4.5 Gg (4,5 milyon kg) CO₂e salınımı (CH₄: % 57; N₂Odirect: % 18.7; N₂Ouçucu hale gelme: % 36) değerleri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda Konya Bölgesindeki yumurta tavukçuluğu işletmelerinin tamamında yetiştirilen hayvanlar dikkate alınarak TİER1a metoduna göre karbon ayak izi; 0,62 kg CO₂e /tavuk, 4,13 kg CO₂e /kg gübre olarak hesaplanmıştır. Konya bölgesi için 2024 yılına ait küresel ısınma potansiyeli yoğunluk haritası oluşturulmuştur. Konya Bölgesinde 2024 yılı yumurta tavukçuluğu işletmelerinin gübre yönetiminden kaynaklı yaklaşık 4,5 Gg CO₂/yıl salınım gerçekleştiği hesaplanmıştır. Konya Bölgesinde Karatay, Meram, Kulu, Selçuklu, Akşehir ilçelerinin yumurta tavukçuluğu yetiştiriciliğinden kaynaklı CO₂ salınım miktarlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmelerinden TİER1a metotuyla hesaplanan karbon ayak izi; 0,58-0,62 kg CO₂e/tavuk, 2,57-57,96 kg CO₂e/kg gübre, 0,32-0,39 kg CO₂e/kg tavuk eti ve 0,0026-0,0031 kg CO₂e/kg yumurta değerleri arasında hesaplanmıştır. Aynı işletmelerde TİER2 metoduna göre karbon ayak izi; 0,32-0,41 kg CO₂e/tavuk, 2,57-57,96 kg CO₂e/kg gübre, 0,18-0,23 kg CO₂e/kg tavuk eti ve 0,0013-0,0019 kg CO₂e/kg yumurta değerleri arasında hesaplanmıştır. TİER2 metotu TİER1a metoduna göre ülkeye, iklime, hayvan yetiştiricilik sistemine ait verilerle hesaplama yaptığı için karbon ayak izi değerlerinin TİER2 daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, üretim sistemlerinden kaynaklı özellikle hayvan yetiştiricilik sistemlerinden kaynaklı karbon ayak izi değerlerinin ve küresel ısınma potansiyelinin belirlenmesinde TİER2 metodunun kullanılması tavsiye edilmektedir. Bu konuda yapılacak olan çalışmaların bölge ve ülke ölçeğinde desteklenmesi tavsiye edilmektedir.The impact of carbon footprints, which have contributed to climate change and global warming in recent years, has become a significant issue. Animal husbandry businesses generate carbon emissions from production, energy use, and manure management. Understanding the impacts of these emissions and developing practices to eliminate or mitigate potential harmful effects are crucial for environmental protection and healthier livestock farming operations. This research was conducted in the Konya region between 2023 and 2024 to determine the energy efficiency parameters and carbon footprints of egg-laying poultry farms with different planning systems operating in the Konya region, which ranks third in egg-laying poultry farming in Türkiye. The study aimed to calculate and compare energy budgets (energy inputs and energy outputs) for 12 egg-laying poultry farms in Konya province, which have poultry houses with different planning systems (high- and low-capacity enriched cage systems, conventional cage systems, and free-range floor systems). The study also aimed to calculate and compare energy efficiency parameters and, consequently, "energy-related carbon footprint values." The study also aimed to calculate the carbon footprint values of egg-laying poultry farms operating in the Konya region using the TIER1 Method according to the IPCC approach and to create an intensity map of total carbon dioxide emission values. The study also aimed to calculate and compare CH4 and N2O emissions and carbon dioxide equivalents (carbon footprints) from 12 egg-laying poultry farms selected for the purpose of the study operating in the Konya region using the TIER1 and TIER2 Methods according to the IPCC approach. The research was carried out in 3 different stages. In the first stage of the research; the energy data of 12 egg poultry enterprises (37 chicken houses and 2,664,624 hens in the enterprise) selected in accordance with the research purpose among the egg poultry enterprises with different planning systems in Konya Region were used as research material. The energy input (feed, electricity, machinery, diesel, oil and human labor) and energy output (eggs, hatched chicken meat and manure) data in the enterprises examined were collected and recorded for one year (September 1, 2023 - August 30, 2024). In this stage of the research (1), energy efficiency parameters, "energy-related carbon footprint" and total carbon dioxide emission amount were calculated in the egg poultry enterprises where the study was conducted. While 1 kg of egg production and 1000 chickens were taken as the basis in the calculations and the energy output, the amounts of manure and hatched chicken meat were also used in the calculation of energy efficiency parameters. The energy efficiency parameters in the enterprises where the research was conducted were; Energy use efficiency (EEE), Net Energy Production (NEÜ), Energy Efficiency (EV), Egg Production Energy (EEG), and Egg Production Value (EVAP) were calculated. The selected egg poultry farms in the study were evaluated in four groups, taking into account their poultry planning systems: high-capacity enriched cage farms (Group I), low-capacity enriched cage farms (Group II), conventional cage farms (Group III), and free-range floor farms (Group IV). The study was conducted using a randomized plot design. The Tukey test was used to compare group energy data. In the second category of the study, an inventory of the poultry farms in the Konya Region was created to calculate the carbon footprint of all egg poultry farms operating in the Konya Region using the TIER1 Method according to the International Panel on Climate Change (IPCC) approach. Data (enterprise characteristics, poultry house planning systems, animal numbers, manure management practices) from egg-laying enterprises operating in the region were obtained through consultations with relevant public and private institutions. Using TIER methods, the carbon footprints of enterprises and their animals were determined using values recommended in the IPCC 2023 guideline, based on the characteristics of the enterprise and livestock activities, such as climate characteristics of Turkey and the Konya region where the study was conducted, animal species, production efficiency, and manure management. Furthermore, a detailed carbon dioxide emission (global warming potential) density map was created for the research area of Konya Province and its districts. In the third phase of the study, CH4 and N2O emissions and carbon footprint values (carbon dioxide equivalents) from 12 egg-laying poultry farms operating in the Konya region, selected for the purpose of the study and with different planning systems and capacities, were calculated and compared using the TIER1 and TIER2 methods according to the IPCC approach. As a result, the total energy input per 1000 chickens in Group I farms was the lowest (F=0.87; P>0.05) at 717948±180129 MJ (mean±standard deviation), while the total energy output per 1000 chickens was higher at 1571438±51798 MJ (F=0.59; P>0.05). This suggests that the use of high-capacity enriched cage-based poultry farms would be more beneficial for more efficient energy input utilization in newly established egg-laying poultry farms. Additionally, electricity consumption, among direct energy inputs, was determined to have the highest value in Group I with 9.44×10⁶ ± 0.96×10⁶ MJ (F=53.54; p<0.001). Among the indirect energy inputs of the farms, water energy had the lowest value in Group I with 6.72×10⁷ ± 1.27×10⁷ MJ, while it had the highest value in Group IV with 3.06×10⁶ ± 0.92×10⁶ MJ (F=18.82; p=0.001). The energy efficiency parameters of the egg poultry farms where the study was conducted were; The highest EKE, NEV (for 1000 chickens), EV and GVAP values were calculated for Farm-2 and Farm-3 and were 2.79 and 2.97, 975,215.10 MJ/1000 chickens and 941,853.19 MJ/1000t chickens, 38.25 kg/100 MJ and 37.89 kg/100 MJ, 615.10 kg/100€ and 606.11 kg/100€, respectively. In addition, the lowest YÜE values among the enterprises examined were calculated for the same enterprises as 2.61 MJ/kg and 2.64 MJ/kg, respectively. This shows that the most beneficial housing planning system and enterprise capacity in terms of energy efficiency in egg poultry enterprises is farming in enterprises with enriched cage system and high capacity (400,000-800,000 chickens). The study suggests that it would be more beneficial for new egg-laying farms to utilize enriched cage systems, which offer higher animal welfare, and to plan for a capacity of 400,000-800,000 hens. Furthermore, it has been determined that high levels of technology used in farms positively contribute to energy efficiency. As a result of the research, the carbon footprint from energy sources was measured between 0.40 - 0.77 kg CO₂e/kg egg, 43.07 - 94.38 kg CO₂e/kg chicken meat and 79.68 - 160.45 kg CO₂e/chicken. In the enterprises where the research was conducted, the lowest energy-related carbon footprint values were measured in Enterprise-2 and Enterprise-3, and were 0.41-0.40 kg CO₂e/kg egg, 50.23-43.07 kg CO2 e/kg chicken meat, 85.40-79.68 kg CO₂e/chicken, respectively. The highest energy-related carbon footprint values in the study were calculated in Enterprise-1 and Enterprise-12, and the same values were; 0.77-0.68 kg CO₂e/kg egg, 94.38-75.13 kg CO₂e/kg chicken meat, and 160.45-135.23 kg CO₂e/chicken. This suggests that, in order to reduce energy-related carbon emissions in laying hen farming, it would be more beneficial to raise laying hens in enriched cage-system poultry houses and maintain a capacity of 400,000-800,000 chickens. The highest emission values in the study were calculated in Farm-1, a poultry house with an enriched cage system exceeding 800,000 chickens, and in Farm-12, a poultry house with a free-range floor system. While the study observed a decrease in energy-related carbon footprint due to the decrease in farm capacity, the higher carbon footprint in Farm-12 is thought to be due to its very low capacity. This supports the suggestion that it would be more beneficial to reduce carbon emissions by maintaining a farm capacity between 400,000 and 800,000 chickens. A total annual CO₂e emission of 4.5 Gg (4.5 million kg) (CH₄: 57%; N₂O direct: 18.7%; N₂O volatilization: 36%) was calculated from 7.25 million laying hens in the Konya Region (province and districts). Based on the research, the carbon footprint was calculated as 0.62 kg CO₂e/chicken and 4.13 kg CO₂e/kg fertilizer according to the TIER1a method, taking into account all animals raised in laying hens in the Konya Region. A global warming potential intensity map for the year 2024 was created for the Konya Region. It was estimated that approximately 4.5 Gg of CO₂/year was released in 2024 due to manure management in egg-laying farms in the Konya Region. The districts of Karatay, Meram, Kulu, Selçuklu, and Akşehir in the Konya Region have been found to have high CO₂ emissions from egg-laying farms. The carbon footprint of the 12 egg-laying farms studied, calculated using the TIER1a method, ranged from 0.58-0.62 kg CO₂e/chicken, 2.57-57.96 kg CO₂e/kg manure, 0.32-0.39 kg CO₂e/kg chicken meat, and 0.0026-0.0031 kg CO₂e/kg eggs. The carbon footprint of the same farms, according to the TIER2 method, was: The calculated values range from 0.32 to 0.41 kg CO₂e/chicken, 2.57 to 57.96 kg CO₂e/kg manure, 0.18 to 0.23 kg CO₂e/kg chicken meat, and 0.0013 to 0.0019 kg CO₂e/kg eggs. Compared to the TIER1a method, the TIER2 method uses data on country, climate, and livestock production systems, resulting in lower carbon footprints than the TIER2 method. Therefore, the TIER2 method is recommended for determining carbon footprint values and global warming potential originating from production systems, particularly livestock production systems. Supporting studies on this topic at regional and national levels is recommended