Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Women's human rights from past to present
No full textKadın haklarının evrensel insan haklarının bir parçası olduğu bilinciyle yola çıkılan bu araştırmada kadınların medeni, siyasal, sosyal ve ekonomik haklara erişimlerini sağlayan ulusal ve uluslararası düzenlemeler çok boyutlu bir biçimde incelenmiştir. Bu doğrultuda kadınların evlenme, boşanma, velayet, miras, mülkiyet, şiddetten korunma, sağlık, siyasal katılım, eğitim ve istihdam gibi temel hakları ve bunlara erişimi son derece önemlidir. Bu kapsamda kadınların haklara erişimindeki temel engellerin yalnızca hukuki altyapının eksikliğinden değil aynı zamanda kültürel normlar, dini uygulamalar, ekonomik sorunlar, eğitime erişimde eşitsizlik ve ataerkil toplumsal yapıdan kaynaklandığına dair sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışmada Türkiye ve Irak'ta kadının insan hakları konusu ayrı bir bölümde ele alınmıştır. Kadınların insan haklarının hukuki olarak düzenlenmelerinin yanı sıra uygulama süreci ve kültürel faktörlerle de birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Kadının insanın haklarının korunması, yalnızca bireysel özgürlüklerin değil aynı zamanda toplumsal barışın, sürdürülebilir kalkınmanın ve demokratik yönetimin de temelidir.In this study, which is based on the awareness that women's rights are a part of universal human rights, national and international regulations that ensure women's access to civil, political, social and economic rights are analyzed in a multidimensional manner. In this respect, women's basic rights such as marriage, divorce, custody, inheritance, property, protection from violence, health, political participation, education and employment and their access to these rights are of utmost importance. In this context, it was concluded that the main obstacles to women's access to rights stem not only from the lack of legal infrastructure but also from cultural norms, religious practices, economic problems, inequality in access to education and patriarchal social structure. In the study, the issue of women's human rights in Türkiye and Iraq is discussed in a separate section. In addition to the legal regulation of women's human rights, the implementation process and cultural factors should also be evaluated. The protection of women's human rights is the basis not only of individual freedoms but also of social peace, sustainable development and democratic governance
The semantic dimensions of the concept of faith in the Qur'ān and the means of its preservation
No full textBu çalışmada "iman" kavramı, klasik sözlük literatürü, temel tefsir kaynakları ve âyet-i kerîmelerin bağlamına dayalı analizler doğrultusunda çok yönlü biçimde ele alınmıştır. Kur'ân-ı Kerîm'deki kullanımı, anlam katmanları ve tefsirlerdeki farklı yorumlar üzerinden iman anlayışının teorik temelleri sistemli biçimde ortaya konmuştur. Bu bağlamda iman, sadece kalbî bir tasdik değil; aynı zamanda hem güven veren hem de güven duyan bir kimseyi ifade eden yönüyle, bireysel sorumlulukları kuşatan, ahlaki bir duruş inşa eden ve toplumsal yönelimlere şekil veren kapsamlı bir inanç bilinci olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın özgün yönü, iman kavramının muhafazası meselesine odaklanmasıdır. Bu çerçevede iman, Kur'ân-ı Kerîm'de yer alan ilkeler doğrultusunda bağlamsal olarak incelenmiş; onun nasıl korunabileceğine dair hem teorik hem pratik bir bakış açısı geliştirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca modern dönemde imanî duyarlılığın zayıflamasına yol açan etkenlere de temas edilerek, kavramın çağdaş bağlamda korunmasına yönelik değerlendirmelere yer verilmiştir. Böylece çalışma, imanın sürekliliğini sağlamaya yönelik farkındalık oluşturarak, İslâmî düşünce literatürüne mütevazı bir katkı sunmayı hedeflemektedir.This thesis examines the concept of īmān (faith) as presented in the Qur'ān through a multidimensional analysis grounded in classical lexical sources, major exegetical works, and contextual interpretation of relevant verses. Rather than treating īmān as a merely abstract or theological term, the study explores its theoretical foundations by analyzing its Qur'ānic usage, semantic depth, and the diversity of commentary in the tafsir tradition. In this context, īmān is understood not only as an inner affirmation of the heart but also, based on its etymology, as both giving and receiving trust. Accordingly, it is evaluated as a comprehensive awareness of belief encompassing individual responsibility, ethical orientation, and social impact. The distinctive contribution of this research lies in its focus on the preservation of faith. The concept of īmān is examined contextually in accordance with Qur'ānic principles, and the study develops both theoretical insights and practical approaches for its maintenance. It also addresses contemporary challenges that weaken faith sensitivity and reflects on how īmān can be preserved today. By doing so, the thesis aims to raise awareness about the continuity of faith and offer a modest contribution to the broader field of Islamic thought
Investigation of biological activities of biopolymer based catalysts and applications of artificial photosynthesis
No full textBüyüyen ekonomiler, nüfus artışları, yaşam kalitesindeki değişiklikler dünya ekonomilerinin enerjiye olan bağımlılıklarını, enerjiye güvenilir ve ekonomik yollardan ulaşmanın önemini vurgulamaktadır. Enerji talebini karşılamak için çoğunlukla fosil yakıtlar kullanılması çevre kirliliğine neden olarak büyük zararlar verilmektedir. Geleneksel enerji üretim yöntemlerinin yerini alacak farklı yeşil ve ekolojik yöntemler bulmak tüm insanlık için kaçınılmaz bir hal almıştır. Küresel ısınma ve çevre kirliliğinin bir sonucu olarak sürekli artmaya devam eden CO2'in azaltılması için fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynakları ve yeşil enerji üretim teknikleri kullanılması büyük önem arz etmektedir. Bu tez çalışması kapsamında karbon temelli ve biyopolimer temelli katalizörler sentezlenerek yapısal, optik ve morfolojik karakterizasyonları gerçekleştirilmiştir. Elde edilen katalizörlerin yapay fotosentez uygulamaları ve biyolojik aktivite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Karbon temelli katalizörler olarak CNT/ZnO, rGO/ZnO ve TEGO/ZnO nanokompozit katalizörleri sentezlenmiş ve fotokatalitik hidrojen üretim çalışmaları gerçekleştirilmiştir. CNT/ZnO, rGO/ZnO ve TEGO/ZnO nanokompozitlerinin fotokatalitik hidrojen üretim aktiviteleri, MoSx ve Pt yardımcı katalizörleri kullanılarak araştırılmıştır. Fotodepozisyon yöntemi ile üzerine yardımcı katalizör katkılanan katalizörlerin geliştirilmiş hidrojen üretim verimliliği, yüksek aktif yüzey alanı, yük ayrımı ve doymamış S atomlarının oluşumu, düşük ekziton oluşumu hızı ile ilişkilendirilmiştir. Biyopolimer temelli katalizörler olarak ticari SiC ve elektro eğirme yöntemiyle elde edilen lantanit grubu geçiş metal oksitlerinden CeO2 ve Yb2O3 (Yb2O3/SiC ve CeO2/SiC) nanofiber katalizörlerinin geniş bant aralığı nedeniyle EY boyar maddesi ile ışığa duyarlı hale getirilmiş biyolojik destek malzemesi olarak sodyum aljinat, selüloz, kitosan ve kitin gibi biyopolimerlerin varlığında fotokatalitik hidrojen üretim aktiviteleri incelenmiştir. Biyopolimer tabanlı yapılarının oluşturulması ile elde edilen organik/inorganik yapılı katalizörler sayesinde aktif reaksiyon yüzey alanının ve iletkenliğin arttırılması aynı zamanda elektron/boşlukların rekombinasyonunun azaltılması öngörülmektedir. Ayrıca, MoSx veya Pt ortak katalizör öncüleri varlığında sodyum aljinat, selüloz, kitin ve kitosan gibi farklı biyopolimerler destek malzemesi olarak kullanılmasıyla SiC katalizörlüğünde gerçekleştirilen fotokatalitik hidrojen üretim aktiviteleri arttırılmıştır. Tüm biyopolimerler, aktif yüzey alanı sağlaması, aglomerasyonunun önlenmesi, elektron transferini kolaylaştırılması ve katalizörler ile yardımcı katalizörler için bağlanma alanı sağlayarak katalizörlerin hidrojen üretim aktivitesini artırması amaçlanmıştır. Sodyum aljinat, kitosan, selüloz ve kitinin yarı iletkenler için biyolojik destek malzemesi olarak kullanımı, biyopolimer ile inorganik katalizör arasındaki sinerjik etki sayesinde hidrojen üretim aktivitesinin arttığını ortaya koymaktadır. Biyopolimerin destek malzemesi olarak kullanıldığı çalışmalarda morfolojik ve optik bulgular, biyopolimerlerin fotokatalitik hidrojen üretim reaksiyonlarında etkili destek malzemesi rolünü doğrulamaktadır. Ayrıca, tez kapsamında gerçekleştirilen antibakteriyel aktivite çalışmalarında kullanılan SiC, Yb2O3/SiC ve CeO2/SiC kompozit malzemelerinin hem E. coli hem de S. aureus bakterileri üzerinde karanlık ve LED ışık ortamında herhangi bir antibakteriyel aktivite göstermediği anlaşılmaktadır. Bu tez çalışması, katalizörlerin fotokatalitik hidrojen üretim performansını önemli ölçüde iyileştirmek için biyolojik destek malzemelerinin ve ortak katalizör entegrasyonu ile birlikte kullanılmasının potansiyelini vurgulamakla birlikte verimli ve sürdürülebilir enerji dönüşüm teknolojilerinin geliştirilmesine yol açmaktadır.Growing economies, population increases, and changes in the quality of life emphasize the world's economies' dependence on energy and the importance of accessing energy through reliable and economical means. The predominant use of fossil fuels to meet energy demand causes significant harm due to environmental pollution. Finding alternative green and ecological methods to replace traditional energy production methods has become an inevitable necessity for all humanity. The use of renewable energy sources and green energy production techniques instead of fossil fuels is of great importance to reduce the continuously increasing CO2 levels as a result of global warming and environmental pollution. In this thesis, carbon-based and biopolymer-based catalysts were synthesized, and their structural, optical, and morphological characterizations were performed. Applications of artificial photosynthesis and studies on biological activity were conducted with the obtained catalysts. As carbon-based catalysts, CNT/ZnO, rGO/ZnO, and TEGO/ZnO nanocomposite catalysts were synthesized, and photocatalytic hydrogen production studies were carried out. The photocatalytic hydrogen production activities of CNT/ZnO, rGO/ZnO, and TEGO/ZnO nanocomposites were investigated using MoSx and Pt co-catalysts. The improved hydrogen production efficiency of the catalysts, enhanced active surface area, charge separation, formation of unsaturated S atoms, and low exciton formation rates were associated with the co-catalysts applied through the photodeposition method. As biopolymer-based catalysts, commercial SiC and nanofiber catalysts obtained from lanthanide group transition metal oxides such as CeO2 and Yb2O3 (Yb2O3/SiC and CeO2/SiC) were made light-sensitive with EY dye due to their wide bandgap, in the presence of biopolymers such as sodium alginate, cellulose, chitosan, and chitin. Photocatalytic hydrogen production activities were investigated. It is anticipated that the increase in active reaction surface area and conductivity, along with the reduction of electron/hole recombination, will be achieved through the organic/inorganic structured catalysts obtained by forming biopolymer-based structures. Additionally, using different biopolymers such as sodium alginate, cellulose, chitin, and chitosan as support materials in the presence of MoSx or Pt co-catalyst precursors has enhanced the photocatalytic hydrogen production activities carried out with SiC catalysis. All biopolymers aimed to increase the hydrogen production activity of the catalysts by providing active surface area, preventing agglomeration, facilitating electron transfer, and providing binding sites for catalysts and co-catalysts. The use of sodium alginate, chitosan, cellulose, and chitin as biological support materials for semiconductors indicates that the hydrogen production activity has increased due to the synergistic effect between the biopolymer and the inorganic catalyst. Morphological and optical findings in studies using biopolymers as support materials confirm their effective role in photocatalytic hydrogen production reactions. Furthermore, in the antibacterial activity studies conducted as part of this thesis, it was found that the SiC, Yb2O3/SiC, and CeO2/SiC composite materials showed no antibacterial activity against both E. coli and S. aureus bacteria in dark and LED light environments. This thesis highlights the potential of using biological support materials and co-catalyst integration to significantly improve the photocatalytic hydrogen production performance of catalysts, leading to the development of efficient and sustainable energy conversion technologies.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi BAP tarafından 23211019 no’lu proje, tez kapsamında kabul alan TÜBİTAK 1002-B Acil Destek Modülü 124Z584 no’lu proje, YÖK 100/2000 Doktora Burs Programı ve TÜBİTAK Yurt İçi Lisansüstü Burs Programı kapsamında yürütülen 2211/C Öncelikli Alanlara Yönelik Yurt İçi Öncelikli Alanlar Doktora Burs Programı ile desteklenmiştir
Prediction of epileptic seizures in advance using EEG signals
No full textEpilepsi, beyindeki anormal elektriksel aktiviteler sebebiyle oluşan ani nöbetlerin sonucu olarak, bilinç kaybı, kontrol edilemeyen kas hareketleri ve iletişim zorlukları gibi ciddi problemlere sebep olan kronik bir nörolojik hastalıktır. Bu nöbetlerin ani ve tahmin edilemez doğası, hastaların yaşam kalitesi ve güvenliğini tehdit etmekte, kazalara, yaralanmalara ve hatta ölümlere sebep olabilmektedir. Dolayısıyla epileptik nöbetlerin önceden doğru biçimde tahmin edilmesi, yaşanabilecek olumsuz olaylara karşı önlem almak için kritik bir öneme sahiptir. Özellikle derin öğrenme tabanlı yöntemler, epileptik nöbetlerin tespiti, sınıflandırılması ve tahmin edilmesi gibi karmaşık biyomedikal sinyal analizlerinde geleneksel yöntemlere kıyasla yüksek başarılar elde etmektedir. Bu yöntemler, EEG sinyallerindeki gizli desenleri ve derin özellikleri yakalama konusunda üstün yetenekleriyle öne çıkmaktadır. Bu çalışmasında, epileptik nöbetlerin belirli bir süre önceden tespiti için, EEG sinyallerinin zaman temsilini temel alan yenilikçi hibrit ve füzyon tabanlı yaklaşımlar önerilmiştir. Çalışmada önerilen yöntemler, epileptik nöbet tahmini için EEG sinyallerinde bulunan karmaşık ve gizli desenlerin daha etkin biçimde yakalanmasına odaklanmaktadır. İlk ikisi temel model olmak üzere, önerilen modeller şunlardır: (a) Zamansal Evrişimli Ağ, zaman dizileri kullanarak EEG sinyallerinin zamansal dinamiklerini yakalamaktadır, (b) Tiny Transformer, EEG spektrogramlarını düşük karmaşıklığa sahip Transformer yapısı ile analiz etmekte ve kompakt yapısıyla dikkat çekmektedir, (c) Hiyerarşik Zamansal Tiny Transformer, EEG verilerindeki çok ölçekli zamansal bağımlılıkları, sıralı temporal evrişimler ve Transformer modüllerini kullanarak hiyerarşik olarak öğrenmektedir ve (d) Paralel Zamansal Tiny ViT Transformer, EEG sinyallerinin frekans ve zamansal bilgilerini, sıralı zamansal evrişim ve Transformer tabanlı iki ayrı paralel kolda işleyerek, elde edilen temsilleri füzyon mekanizmasıyla birleştirmektedir. Hiyerarşik mimari, zamansal özellikleri sıralı modüller aracılığıyla işler. Zamansal Evrişimli Ağ kısa vadeli dinamikleri çıkarırken, Geçitli Tekrarlayan Birim (Gated Recurrent Unit, GRU) sıralı bilgiyi düzenler, ardından zamansal dikkat mekanizması bilgi açısından zengin zaman adımlarını vurgular ve son olarak Tiny Transformer, uzun menzilli bağımlılıkları kendiliğinden dikkat yoluyla yakalar. Paralel yapıdaki modelde, ham EEG ve spektrogram temsilleri eş zamanlı olarak Zamansal Evrişimli Ağ ve Görsel Transformer (ViT) kollarında işlenmekte ve tamamlayıcı zamansal ile spektral özellikler çapraz dikkat (cross-attention) tabanlı bir füzyon stratejisiyle birleştirilmektedir. Yapılan deneysel değerlendirmelerde tüm modeller üstün performans göstermiş olsada, Hiyerarşik Zamansal Tiny Transformer mimarisi, %93,32 duyarlılık, %94,29 kesinlik, %96,19 doğruluk ve 0,99 AUC değerleri ile diğer yöntemlere göre daha iyi performans sergilemiştir. Bu sonuçlar, EEG sinyallerinin farklı temsillerinin entegre edilmesinin epileptik nöbet tahmini için güçlü bir strateji olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, çalışmanın epileptik nöbetlerin daha erken ve doğru bir şekilde tahmin edilmesinde etkili olduğunu göstermekle birlikte ileri düzey yaklaşımların geliştirilmesine yönelik değerli katkılar sunmaktadır.Epilepsy is a chronic neurological disorder that arises from abnormal electrical activity in the brain, leading to sudden seizures that may cause severe consequences such as loss of consciousness, uncontrolled muscle movements, and communication difficulties. The unpredictable and abrupt nature of these seizures poses a serious threat to patients' quality of life and safety, potentially resulting in accidents, injuries, and even death. Therefore, accurately predicting epileptic seizures in advance is of critical importance to enable timely interventions and mitigate potential adverse outcomes. Recently, deep learning-based approaches have shown remarkable performance in the detection, classification, and prediction of epileptic seizures, outperforming traditional methods in complex biomedical signal analyses. These methods are particularly effective in capturing latent patterns and deep features in EEG signals. In recent years, the early and accurate prediction of epileptic seizures has become a key research area for enhancing patient safety and improving quality of life. In this context, deep learning methods have been widely employed to analyze EEG signals effectively. This thesis proposes innovative hybrid and fusion-based approaches to predict epileptic seizures several minutes before onset, utilizing the temporal representation of EEG signals. The proposed methods focus on capturing complex and hidden patterns within EEG signals more effectively for accurate seizure prediction. The proposed models—two of which serve as baseline architectures—are as follows: (a) Temporal Convolutional Network captures temporal dynamics of EEG signals using time-series analysis; (b) The Tiny Transformer processes EEG spectrograms through a low-complexity Transformer structure, offering a compact yet effective representation; (c) The Hierarchical Temporal Tiny Transformer hierarchically learns multi-scale temporal dependencies in EEG data using stacked temporal convolution and Transformer modules; and (d) The Parallel Temporal Tiny ViT Transformer processes EEG signals in two parallel branches—spectral and temporal—using convolutional and Transformer-based paths, which are later fused via a dedicated fusion mechanism. The hierarchical architecture processes temporal features in sequential modules: the TCN captures short-term dynamics, GRU structures the sequential data, temporal attention highlights informative time steps, and Tiny Transformer captures long-range dependencies through self-attention. In contrast, the parallel model processes raw EEG and spectrogram representations simultaneously using TCN and Vision Transformer (ViT) branches, respectively, and fuses complementary temporal and spectral features using a cross-attention-based strategy. While all proposed models demonstrated strong performance in experimental evaluations, the HiTTFormer architecture outperformed the others, achieving 93,32% sensitivity, 94,29 % precision, 96,19 % accuracy, and an AUC of 0.99. These results indicate that integrating different representations of EEG signals is a powerful strategy for seizure prediction. Moreover, the architectural innovations proposed in this study are expected to contribute uniquely to the existing literature. Overall, the findings confirm that the proposed approaches are effective in predicting epileptic seizures earlier and more accurately, offering valuable insights for the development of next-generation predictive systems
Determination of yield and quality relationship with visible near infrared UAV images in sugar beet plots with different doses of nitrogen application
No full textBitkisel üretimde kültigen gelişiminin vejetasyon dönemi boyunca periyodik olarak izlenip takip edilmesi ve ihtiyaç halinde önlemler alınması gerekmektedir. Bu nedenle bitki gelişiminin gerçek zamanlı, mekânsal ve doğru şekilde belirlenmesi, günümüzde hassas tarım için büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada Konya ili Çumra ilçesinde değerleri 3 farklı N uygulamalı olarak kurulup yürütülen 12 adet şeker pancarı (Beta vulgaris) tarla denemelerinin 2022 yılı verim ile aynı döneme ait haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarına ait İHA (İnsansız Hava Aracı) görüntülerinden türetilen NDVI, Redge-NDVI, REMCARI ve RETVI indis değerlerinin istatistiksel ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmada RGB-Rededge-IR bantlarında şeker pancarının çimlenme-çıkış, vejetatif gelişme, kök şişirme ve olgunlaşma dönemine ilişkin 4 adet görüntüleme k yapılmış ve toplamda 240 görüntüden türetilen indis değerleri parsel ortalamaları alınarak ilişkilendirilmiştir. Çalışma ile İHA entegrasyonlu (Görünüt Yakın Kızılötesi) VNIR kamera verileri ile türetilen indislerin verim tahminlerindeki başarısı dönemsel bazda test edilmiş ve erken dönem verim tahminleri için temmuz ayında ait İHA görüntüleri ile NDVI ve Redge-NDVI değerlerinin r2 > 75 ile kullanılabilir olduğu belirlenmiştir. Şeker pancarınınileri vejetasyon evreleri olan kök şişirme ve olgunlaşma dönemlerini kapsayan ağustos ve eylül aylarında ise REMCARI ve RETVI indislerinin r2 > 75 ile tercih edilebileceği bulunmuştur. Çalışma sonucu şeker pancarının temmuz ayı görüntülerinden elde edilen NDVI ve Redge-NDVI değerlerinin yorumlanması ile verimin geniş alanlarda erken tahmin edilebileceği, farklı parsellerin karşılaştırılarak kültürel uygulamaların etkisinin değerlendirilebileceği ve karar vericiler özelinde planlamalarda altlık olarak kullanılabileceği önerilmiştir. Ancak şeker pancarı üreticileri ve fabrikaları için ekonomik değer belirleme açısından önemli kalite parametrelerinden biri olan polar konsantrasyonu ile vejetasyon indisleri arasında r2 = 0.059-0.546 olarak ters yönlü düşük istatistiksel ilişkiler belirlenmiştir. Bu nedenle kalite parametrelerine yönelik olarak indis değerlerine bağlı tahminlerin tek başına yeterli olmadığı ve bu konuda ileri araştırmaların gerekliliği önerilmiştir.In plant production, cultigen development should be monitored and followed periodically throughout the vegetation period and precautions should be taken when necessary. Therefore, real-time, spatial and accurate determination of plant development is of great importance for precision agriculture today. In this study, the statistical relationship between the 2022 yield values of 12 different sugar beet (Beta vulgaris) trials established with 3 different N applications in Çumra district of Konya and the NDVI, Redge - NDVI, REMCARI and RETVI index values derived from UAV images of June, July, August and September of the same period was investigated. In the study, 4 imagings in RGB-Rededge-IR bands were performed to cover the germination-emergence, vegetative development, root swelling and ripening periods of sugar beet and the index values derived from a total of 240 images were correlated by taking the parcel averages. The success of the indices derived with UAV integrated VNIR camera data in yield estimations was tested on a periodic basis and it was determined that NDVI and REDGE NDVI values with UAV images of July could be used with r2>75 for early yield estimations. It was suggested that RETVI and REMCARI indices could be preferred with r2>75 in August and September, which include root swelling and ripening periods, which are advanced vegetation stages of sugar beet. As a result of the study, it was suggested that by interpreting the NDVI and REDGE NDVI values obtained from July images of sugar beet, product yield could be estimated early in large areas, the effects of cultural practices could be evaluated by comparing different parcels and could be used as a basis for planning by decision makers. However, the most important parameter in terms of determining economic value for sugar beet producers and factories was determined to have low inverse statistical relationships as r2 = 0.059-0.546 between polar concentration and vegetation indices. Therefore, it has been suggested that estimations based on index values alone are not sufficient for quality parameters and that further research is necessary on this subject
Determination of agricultural characteristics of some hybrid genotypes obtained from dental corn (zea mays indentata sturt.) lines
No full textMısır ülkemizde ve dünyada üretimi ve tüketimi her geçen gün artan kültür bitkilerinden biridir. Türkiye'de üretilen miktar, bazı yıllar ihtiyacı karşılamadığından dışarıdan mısır ithal edilmektedir. Bu nedenle ülkemizde mısır üretiminin artırılması gerekmektedir. Bu çalışma, kendilenmiş atdişi mısır hatlarından elde edilen bazı F1 tek melez genotiplerin verim, verim unsurları ile bazı morfolojik ve fenolojik özelliklerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Konya ekolojik koşullarında 2024 vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Araştırmada 25 melez genotip (F1) ve beş ticari çeşit olmak üzere toplam 30 melez atdişi mısır genotipi kullanılmıştır. Deneme, Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ekim, 26 Nisan 2024 tarihinde yapılmıştır. Araştırmada tepe püskülü çıkış süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, bitkide koçan sayısı, koçan uzunluğu, koçan çapı, koçanda tane sayısı, bin tane ağırlığı, tek koçan verimi ve tane verimi özellikleri incelenmiştir. Çalışmada bitki başına koçan sayısı hariç incelenen tüm özellikler bakımından genotipler arasında, istatistiki olarak önemli farklar bulunmuştur. Çalışmada en yüksek tane verimine 1560.0 kg/da ile P0937 standart çeşidi sahip olurken, en düşük tane verimi 861.5 kg/da ile 1046 kodlu genotipten elde edilmiştir. Standart çeşitlerin ortalama verimi 1381.5 kg/da olarak belirlenirken, genotiplerin ortalama verimi ise 1175.9 kg/da olarak tespit edilmiştir. Bununla birlikte, bazı genotipler standart çeşitlerin ortalama veriminin üzerinde performans göstermişlerdir. 1498.6 ve 1474.6 kg/da tane verimi veren 1075 ve 1074 nolu genotipler, P0937 çeşidi hariç diğer dört ticari çeşitten daha yüksek verim vermişlerdir. Elde edilen sonuçlara göre, 1075 ve 1074 kodlu genotiplerin Konya ekolojik koşullarında ümit verici genotipler olduğu söylenebilir.Corn is one of the cultural plants that production and consumption is increasing day by day in our country and in the world. Since the amount produced in Turkey does not meet the need in some yerars, corn is imported from abroad. For his reason, corn production needs to be increased in Turkey. This study was made to determine the yield, yield elements and some morphological and phenological characteristics of some F1 single hybrid genotypes obtained from inbred dent corn lines. The trail was carried out in Konya ecological conditions during the 2024 vegetation period. A total of 30 hybrid (F1) dent corn genotypes, including 25 hybrid genotypes and five commercial varieties, were used in the study. The experiment was set up in randomized complete block design with three replications. Sowing was made on 26 April 2024. In the research, tasseling period, plant height, first ear height, number of ear per plant, ear length, ear diameter, number of kernel per ear, 1000-kernel weight, single ear weight and grain yield were investigated. In the study, statistically significant differences were found for all traits examined except the number of ears per plant. While the highest grain yield was obtained from the P0937 standard variety with 1560.0 kg/da, the lowest grain yield was obtained from the 1046 coded genotype with 861.5 kg/da. While the average yield of standard varieties was determined as 1381.5 kg/da, the average yield of genotypes was determined as 1175.9 kg/da. However, some genotypes performed above the average yield of commercial varieties. Genotypes 1075 and 1074, which gave 1498.6 and 1474.6 kg/da grain yield, were higher than the other four commercial varieties except P0937. According to the results obtained, it can be said that the genotypes coded 1075 and 1074 are considered promising for the ecological conditions of Konya. The study should be conducted over several years or in different locations in the same year, to obtain more reliable results and make more accurate recommendations
The effect of the Cyprus problem on the Turkey's European Union negotiation process
No full textKıbrıs sorunu, Türkiye ile Yunanistan arasında yakın geçmişte ortaya çıkmış olan, bugüne kadar somut anlamda çözüme kavuşturulamayan önemli ve büyük bir sorundur. Bu sorun, pek çok dinamiğe etki ettiği gibi, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilere de doğrudan etki etmektedir. Türkiye, uzun bir süredir Avrupa Birliği'ne tam üye olabilmek amacıyla çaba sarf etmiş, Avrupa Birliği ise bu sürecin gerçekleşebilmesi adına Türkiye'nin karşısına Kıbrıs sorununun çözülmesi ön koşulunu düzenli olarak getirmiştir. 2004 senesinden itibaren Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin Avrupa Birliği'ne, adayı yalnız başına temsil eder biçimde katılmış olması ise Kıbrıs sorununu çözümsüzlüğe götürmüştür. Çalışmanın amacı, jeopolitik konumu gereği Kıbrıs adasının sorun haline dönüşme sürecini incelemek, bu sürece dâhil olmuş ülkelerin ve Avrupa Birliği'nin tutumunu, düzenlenen zirveler sonucu ortaya çıkan sonuçlar düzleminde analiz etmek ve bu durumun Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilere olan etkisini değerlendirmektir. Doküman analizi yöntemiyle hazırlanan çalışmada Kıbrıs sorununun ortaya çıkma süreci, Avrupa Birliği'nin ada ile olan ilişkileri ve Kıbrıs sorununun Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerine etkilerinin incelendiği çalışmada, Doğu Akdeniz bölgesi örneğinden yola çıkılarak son dönemin uluslararası gelişmelerinin Kıbrıs sorununa ve buna bağlı Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerine etkileri tartışılmıştır.The Cyprus problem is an important and major issue that has emerged between Turkey and Greece in the recent past and has not been resolved in a concrete sense until today. This problem has a direct impact on the relations between Turkey and the European Union as well as on many other dynamics. For a long time, Turkey has endeavoured to become a full member of the European Union, and the European Union has regularly imposed the precondition of solving the Cyprus problem on Turkey in order to realise this process. Since 2004, the Greek Cypriot Administration of Southern Cyprus has joined the European Union, representing the island alone, which has led the Cyprus problem to remain unresolved. The aim of the study is to examine the process of the transformation of the island of Cyprus into a problem due to its geopolitical position, to analyse the attitude of the countries involved in this process and the European Union on the basis of the results of the summits held and to evaluate the impact of this situation on the relations between Turkey and the European Union. In the study prepared by document analysis method, the emergence process of the Cyprus problem, the relations of the European Union with the island and the effects of the Cyprus problem on Turkey-European Union relations are examined. Based on the example of the Eastern Mediterranean region, the effects of the recent international developments on the Cyprus problem and the related Turkey-European Union relations are discussed
The impact of US-Israeli relations on the course of the Israeli-Palestinian conflict
No full textBu çalışma, ABD-İsrail ilişkilerinin doğasını analiz etmeyi ve İsrail-Filistin çatışmasının seyri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışma üç ana bölüme ayrılmıştır: İlk bölümde İsrail-Filistin çatışmasının tarihi ele alınmakta ve başlangıcından günümüze kadar geçirdiği ana dönüm noktaları analiz edilmektedir. İkinci bölüm, ABD-İsrail ilişkilerinin gelişimine ve bu ilişkileri şekillendiren ana aşamalara odaklanmakta ayrıca ABD'nin İsrail'e verdiği sınırsız desteğin düzeylerini ve bu desteğin nedenlerini vurgulamaktadır. Üçüncü bölüm ise, bu ittifakın çatışma üzerindeki etkisinin birbiriyle bağlantılı dört düzey üzerinden derinlemesine bir analizini sunmaktadır: Filistin iç düzeyi, İsrail iç düzeyi, ABD iç düzeyi ve bölgesel düzeyi. Çalışma, ABD-İsrail ilişkilerinin gelişimini izlemek, bu ilişkilerde yaşanan dönüşümleri ortaya koymak ve bu ittifakın İsrail-Filistin çatışmasına olan etkilerini analiz edebilmek amacıyla tarihsel-analitik yöntem kullanılarak hazırlanmıştır. Çalışmanın ulaştığı en önemli sonuçlardan biri, ABD-İsrail ilişkilerinin çatışmada tarafsız bir dış faktör olmadığı, aksine çatışmanın uzamasına katkıda bulunan ve adil ve kapsamlı bir çözüm şansını zorlaştıran etkili bir taraf olduğu söylenebilmektedir. Bu etki İsrail ve Filistinliler arasındaki iç düzeyle sınırlı kalmamış, tüm bölgesel ve Arap sistemine yayılmıştır.This study aims to analyze the nature of US-Israeli relations and assess their impact on the trajectory of the Israeli-Palestinian conflict. Within this framework, the study is divided into three main chapters. The first chapter examines the history of the Israeli-Palestinian conflict and analyzes the main turning points it has undergone from its inception to the present day. The second chapter focuses on the development of US-Israeli relations and the main stages that shaped these relations, as well as highlighting the levels of unlimited US support for Israel and the underlying motivations for this support. The third chapter provides an in-depth analysis of the impact of this alliance on the conflict, through four interconnected levels: The internal Palestinian level, the internal Israeli level, the internal American level, and the regional level. The study relies on the historical-analytical method in order to trace the development of US-Israeli relations, shed light on the transformations that these relations have undergone, and also analyze the effects of this alliance on the Palestinian-Israeli conflict. One of the most important findings of the study is that US-Israeli relations were not a neutral external actor in the conflict, but rather an influential party that contributed to prolonging it and complicating the chances of a just and comprehensive solution. Moreover, this influence was not limited to the internal level between Israel and the Palestinians, but extended to the entire regional and Arab system
Additions made by Qāsim b. Al-Fīrruh Al-Shātibī in Ḥirzu'l Emānī on the subject of usul in the context of Et-Teysir by Abū 'Amr Al-Dānī
No full textLafzı ve manası ile Allah'a ait olan Kur'ân-ı Kerîm, kıraat ilminin en temel kaynaklarındandır. Bu yüzdendir ki Kur'an'ın nüzûluyle birlikte Müslümanlar Kur'an'ı öğrenmeye, ezberlemeye ve anlamaya çalışmışlardır. O günden bu yana bu alanda yetişen sayısız âlim, kıymetli eserler kaleme alarak bilgi hazinemize katkıda bulunmuştur. Temeli Kur'an olan çalışmalar içerisinde en önemli ve en kapsamlı olanlarından bir tenesi de şüphesiz ki kıraat ilmidir. Bu çalışmada, kıraat ilminin en önemli iki eseri ve onların temsilcileri ele alınmıştır. Bunlar, Dânî ve Teysîr adlı kitabı ile bu esere dayalı olarak kaleme alınan Şâtıbî'nin Ḥırzü'l-emânî adlı manzumesidir. Sâṭıbiyye, veciz ifadeler ve şifreler içerdiğinden çalışmada tâli kaynaklardan yararlanılmış, şerh ve tahrîrat çalışmalarına da bakılmıştır. Erken döneme ait bu eserlerin yedi kıraat imamının rivayetlerini sistemli bir şekilde aktarması, kıraat alanında teorik ve pratik düzeyde bilgiler sunması ve Ḥırzü'l-emânî'nin ezberlenebilmesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Ḥırzü'l-emânî, Teysîr'in bir özetidir. Teysîr'de Ḥırzü'l-emânî'nin aslıdır. Şâtıbî, bir nesir eseri olan Teysîr'i esas almış, kıraat imamlarının görüşlerini şiirsel bir metin ile ifade etmiş ve bazı yerlerde de Teysîr'de zikredilmemiş hususları eklemiştir. Bu çalışma iki eser arasındaki metinsel ilişkiyi merkeze alarak Şâtıbî'nin Teysîr üzerine yaptığı ziyadeleri ya da bulunduğu tercihleri usûl açısından tespit ve tahlil etmiştir. Tezde, öncelikle her iki müellifin yaşadıkları devirler, hocaları ve talebeleri ile eserleri ve kıraat ilmindeki yerleri incelenmiş ardından da Teysîr ile Ḥırzü'l-emânî metinleri mukayeseye tabi tutularak ulaşabildiğimiz ziyadeler aktarılmıştır. Şâtıbî'nin yaptığı eklemeler içeriksel olarak kategorilere ayrılmış, tasnif edilmiş ve sistematik bir biçimde incelenmiştir. Çalışma sonucunda, bu ilavelerin yer yer tamamlayıcı veya tercihe yönlendirici nitelikte olduğu bununla birlikte hulf şeklinde karşımıza çıktığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak bu tez, klasik kıraat metinler arası ilişkiler düzleminde kıraat ilminin gelişim sürecinin anlaşılmasına katkı sağlamayı ve tespit edilebilen ziyadeleri kıraat ilmiyle meşgul olanlara göstermeyi hedeflemektedir.The Qur'an, which belongs to Allah (swt) with its words and meaning, is one of the most basic sources of the science of Qiraat. For this reason, Muslims have tried to learn, memorize and understand the Qur'an since its revelation. Since then, many scholars have been trained in this field. Scholars have written valuable works in this field. The most important and comprehensive of the studies based on the Qur'an is undoubtedly the science of Qiraat. In this study, two of the most important works of the science of Qiraat and their representatives are discussed. These are al-Dānī and his book titled Taysīr and Shāṭibī's poem titled Hırz al-amānī, which was written based on this work. Since al-Sāibiyya contains laconic expressions and ciphers, secondary sources were utilized in the study, and commentaries and tahrirat works were also examined. These early works are of great importance in terms of systematically transmitting the narrations of the seven imams of Qiraat, providing theoretical and practical knowledge in the field of Qiraat, and memorizing Ḥirz al-amānī. Ḥirz al-amānī is more than a summary of al-Tayṣīr, and al-Tayṣīr is the original of the Sāṭibiyya. Shāṭibī took al-Ṭayṣīr, a prose work, as a basis, expressing the opinions of the imams of Qiraat in a poetic text, and in some places adding matters that were not included in al-Tayṣīr. This study aims to identify and analyze al-Shāṭibī's additions or preferences to al-Taysīr in terms of its usul content by focusing on the textual relationship between the two works. In this thesis, firstly, the periods in which both authors lived, their teachers and students, their works and their place in the science of qiraat are examined, and then the texts of al-Taysīr and Ḥirz al-amānī are subjected to comparison and the additions that we can reach are conveyed. Shātibī's additions are categorized, classified, and systematically analyzed in terms of content. As a result of the study, it has been observed that these additions are sometimes complementary or directive and appear in the form of hulf. As a result, this thesis aims to contribute to the understanding of the development process of the science of Qiraat in the plane of classical intertextual relations and to show those who are engaged in the science of Qiraat to the identified exaggerations
Implementations of sustainability on toy design: Amigurumi toys case study
No full textAraştırmanın konusu, "Oyuncak Tasarımında Sürdürülebilirlik Uygulamaları: Amigurumi Oyuncak Örneği" dır. Araştırmanın temel amacı; el sanatlarının bir dalı olan örgü tekniği kullanılarak yapılan, son zamanların ilgi gören yeni sanat akımı amigurumi oyuncaklara; sürdürülebilirliği yönünden dikkat çekmek, bu bağlamda sürdürülebilir tasarım ilkelerinin uygulanmasına yönelik deneysel çalışmalar yapmaktır. Yapılan araştırmanın literatürde benzerine rastlanmamış olması, araştırmayı özgün kılmaktadır. Çalışmada, oyuncak yapım sanatı olan amigurumi konusunda temel kavramlara ilişkin literatür taraması sonuçlarından elde edilen bilgiler aktarılmıştır, örgü tekniği kullanılarak sürdürülebilirlik ilkelerinin uygulandığı deneysel çalışmalar ile genişletilmiştir. Uygulama sonuçlarından elde edilen bulgular doğrultusunda; Amigurumi tekniği ile oyuncak üretiminde sadece doğal malzemelerin kullanılması dışında, ürünlerin sökülerek yeni tasarımların yapılabileceği, bakım ve iyileştirmelerle ürünlerin yaşam döngüsünün uzatılabileceği, üretim aşamasında kaynak kullanımının azaltılarak daha az malzeme tüketiminin sağlanabileceği görüşüne varılmıştır.The subject of the research is " Implementations of Sustainability on Toy Design: Amigurumi Toys Case Study ". The main purpose of the research is to draw attention to the sustainability of amigurumi toys, a new art movement that has attracted attention recently, made using the knitting technique, which is a branch of handicrafts, and to conduct experimental studies on the application of sustainable design principles in this context. The fact that the research has no equivalent in the literature makes the research original. In the study, information obtained from the literature review on basic concepts regarding amigurumi, the art of toy making, was conveyed and expanded with experimental studies in which sustainability principles were applied using knitting techniques. In line with the findings obtained from the application results; It has been concluded that in addition to using only natural materials in toy production with the amigurumi technique, products can be disassembled and new designs can be made, the life cycle of the products can be extended with maintenance and improvements, and less material consumption can be achieved by reducing the use of resources in the production phase