Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Effect of multienzyme supplementation to diets containing different levels of reduced amino acids on performance, egg quality, bone characteristics, digestive system development and nutrient digestibility in laying hens
No full textBu çalışma, 30 haftalık yaşta beyaz yumurtacı tavuklarda, enzim ilaveli ve ilavesiz sindirilebilir lisin seviyeleri azaltılmış ve ideal aminoasit (AA) konseptine dayalı olarak, enzim takviyesi ile ve enzim takviyesi olmadan formüle edilmiş rasyonların performans, yumurta kalitesi, kemik biyomekanik özellikleri, ince bağırsak histomorfolojik özellikleri, sekum mikroorganizma populasyonu, sekum uçucu yağ asitleri ile ileal besin madde sindirilebilirliğine etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Denemede toplam 144 adet 30 haftalık yaşta Super Nick hattı yumurta tavuğu kullanılmıştır. Araştırma 6 farklı muamele grubunda tesadüf parselleri deneme planına göre 8 tekerrürlü olarak yürütülmüş ve her birinde 3 adet tavuk bulunan toplam 48 alt grupta yürütülmüştür. Hayvanların yemlenmesi için 6 farklı rasyon hazırlanmış ve 6 farklı muamele rasyonu ile 84 gün süreyle beslenmişlerdir. Kontrol rasyonu ve enzim içeren kontrol rasyonu %0.77 seviyesinde sindirilebilir lisin ve %16.8 ham protein (HP) içerecek şekilde hazırlanmıştır. Diğer 4 rasyon ise sırasıyla, %0.70 sindirilebilir lisin ve %15.8 HP içeren enzimsiz ve enzimli, %0.65 sindirilebilir lisin ve %14.8 HP içeren enzimsiz ve enzimli olacak şekilde hazırlanmıştır. Enzim içeren 3 rasyona fitaz (1000 FTU/kg), NSPaz, (16.000 BXU/kg) ve proteaz (125 mg/kg) enzimleri ilave edilmiş ve enerji (125 kcal ME/kg), kalsiyum (Ca) ve kullanılabilir fosfor (%0.2 KP) enzimin besin matrisi değerleri dikkate alınarak formüle edilmiştir. Çalışma sonu itibariyle, enzimsiz %0.65 sindirilebilir lisin (%14.8 HP) içeren rasyonla beslenen grupta yumurta verimi ve yem tüketimi diğer gruplardan önemli seviyede daha düşük olmuştur (P<0.01). Enzimli ve enzimsiz %0.65 sindirilebilir lisin (%14.8 HP) içeren rasyonlarla beslenen gruplarda, yumurta kitlesi diğer gruplardan önemli seviyede daha düşük olurken, yemden yararlanma oranı (YYO) diğer gruplardan önemli seviyede daha yüksek olmuştur (P<0.01). Yumurta kabuk kalınlığı enzimli kontrol grubunda (%0.77 sindirilebilir lisin, %16.8 HP), enzimli ve enzimsiz %0.65 sindirilebilir lisin (%14.8 HP) içeren rasyonla beslenen gruplardan önemli seviyede daha düşük olmuştur (P<0.05). Yumurta kabuk oranı enzimsiz %0.65 sindirilebilir lisin (%14.8 HP) içeren rasyonla beslenen grupta kontrol grubu ve %0.70 sindirilebilir lisin (%15.8 HP) içeren rasyonlarla beslenen gruplardan daha yüksek olmuştur (P<0.01). Yumurta sarı indeksi enzimsiz %0.65 sindirilebilir lisin (%14.8 HP) içeren rasyonla beslenen grupta diğer gruplardan önemli seviyede düşük olmuştur (P<0.01). Serum ürik asit ve bilirubin miktarı kontrol grubunda diğer gruplardan önemli seviyede yüksek olmuştur (P<0.01). Tibia çapı enzimli %0.70 sindirilebilir lisin (%15.8 HP) ve enzimli/enzimsiz %0.65 sindirilebilir lisin (%14.8 HP) içeren rasyonlarla beslenen gruplarda kontrol grubundan önemli seviyede daha düşük olmuştur (P<0.01). Tibia kesit alanı enzimsiz %0.70 ve %0.65 sindirilebilir lisin içeren rasyonlarla beslenen gruplarda kontrol grubundan önemli seviyede daha düşük olmuştur (P<0.01). Tibia kesme gerilmesi enzimli %0.65 sindirilebilir lisin içeren rasyonlarla beslenen grupta %0.70 ve %0.77 sindirilebilir lisin içeren gruplardan önemli seviyede yüksek olmuştur (P<0.01). Jejunum villus yüksekliği, villus genişliği, villus yüksekliği/kript derinliği oranı, villus yüzey alanı ve goblet hücre sayısı rasyonda AA ve HP azaltılmasına özellikle enzimli gruplarda olumlu tepki vermiş ve bu parametrelerde önemli seviye artışlar olmuştur (P<0.01; (P<0.05). Sekum kısa zincirli yağ asitleri (SKYA) konsantrasyonu rasyonda AA ve HP seviyesinin azaltılmasına önemli seviyede tepki vermez iken, enzim içeren rasyonlarla beslenen gruplarda içermeyenlere göre önemli seviye daha yüksek olmuştur (P<0.01). Toplam SKYA rasyonun HP ve AA seviyesinden bağımsız olarak enzim içeren rasyonlarda enzim içermeyenlere göre önemli seviyede iyileşme olmuştur (P<0.01). Sekum Laktobasillus sayısı enzim içeren rasyonlarla beslenen gruplarda enzim içermeyenlerden önemli seviyede daha yüksek olmuştur (P<0.01). İleum HP ve kuru madde (KM) sindirilebilirliği rasyon AA ve HP seviyelerinin azaltılması ve enzim ilavesinden olumlu etkilenmiş ve kontrol grubundan önemli seviyede yüksek olmuştur (P<0.01). İleum P sindirilebilirliği ise rasyon AA ve HP seviyelerinin azalmasından etkilenmez iken özellikle düşük seviyede sindirilebilir lisin (%0.70 ve %0.65) ve HP (%15.8 ve %14.8) içeren rasyonlarda enzim kullanımı ile önemli seviyede artış olmuştur (P<0.01). Çalışma sonuçları, yumurta tavuklarında rasyon HP seviyesinin %6 veya sindirilebilir lisin seviyesini %9 oranında azaltmanın ve rasyonu ideal AA oranına göre formüle etmenin, fitaz ve NSPaz eklenmesiyle birlikte, bağırsak bütünlüğünü ve P, HP ve KM'nin ileal sindirilebilirliğini iyileştirdiğini göstermiştir.This study was conducted to determine the effects of diets formulated with and without enzyme supplementation based on the ideal amino acid (AA) concept and reduced digestible lysine levels on performance, egg quality, bone biomechanical properties, small intestine histomorphological properties, cecal microorganism populations, cecal volatile fatty acids and ileal nutrient digestibility in 30-week-old white laying hens. A total of 144 30-week-old white Super Nick laying hens were used in the experiment. The study was conducted in 6 different treatment groups according to the randomized plots experimental plan with 8 replications, in a total of 48 subgroups with 3 hens each. Six different diets were prepared for feeding the animals and they were fed with 6 different treatment diets for 84 days. The control diet and the enzyme-containing control diet were prepared by containing 0.77% digestible lysine and 16.8% crude protein (CP). The other 4 diets were prepared as enzyme-free and enzyme-containing 0.70% digestible lysine and 15.8% CP, enzyme-free and enzyme-containing 0.65% digestible lysine and 14.8% CP, respectively. Phytase (1000 FTU/kg), NSPase (16.000 BXU/kg) and protease (125 mg/kg) enzymes were added to the 3 diets containing enzymes and formulated considering the energy (125 kcal ME/kg), calcium (Ca) and available P (%0.2 AvP) enzyme's nutritional matrix values. As of the end of the study, egg production and feed consumption were significantly lower in the group fed with the diet containing 0.65% digestible lysine (%14.8 CP) without enzymes than the other groups (P<0.01). In the groups fed with diets containing 0.65% digestible lysine (14.8% CP) with and without enzyme, egg mass was significantly lower than the other groups, while feed conversion ratio was significantly higher than the other groups (P<0.01). Egg shell thickness in the control group with enzyme (0.77% digestible lysine, 16.8% CP) was significantly lower than the groups fed with diets containing 0.65% digestible lysine (14.8% CP) with and without enzyme (P<0.05). Egg shell ratio was higher in the group fed with diet containing 0.65% digestible lysine (14.8% CP) without enzyme than the control group and the groups fed with rations containing 0.70% digestible lysine (15.8% CP) (P<0.01). Egg yolk index was significantly lower in the group fed with diet containing 0.65% digestible lysine (14.8% CP) without enzyme than the other groups (P<0.01). Serum uric acid and bilirubin levels were significantly higher in the control group than in the other groups (P<0.01). Tibia diameter was significantly lower in the groups fed with diets containing 0.70% digestible lysine (15.8% CP) with enzyme and 0.65% digestible lysine (14.8% CP) with/without enzyme than in the control group (P<0.01). Tibia cross-sectional area was significantly lower in the groups fed with diets containing 0.70% and 0.65% digestible lysine without enzyme than in the control group (P<0.01). Tibia shear stress was significantly higher in the group fed with diets containing 0.65% digestible lysine with enzyme than in the groups containing 0.70% and 0.77% digestible lysine (P<0.01). Jejunum villus height, villus width, villus height/crypt depth ratio, villus surface area and goblet cell count responded positively to the reduction of AAs and CP in the diet, especially in the enzyme groups, and there were significant increases in these parameters (P<0.01; (P<0.05). While cecal short-chain fatty acid (SCFA) concentration did not respond significantly to the reduction of AAs and CP levels in the diet, it was significantly higher in the groups fed with enzyme-containing diets than those not containing enzymes (P<0.01). Total SCFA was significantly higher in the enzyme-containing diets, independent of the diet CP and AA levels (P<0.01). Cecal Lactobacillus count was significantly higher in the groups fed with enzyme-containing diets than those without enzymes (P<0.01). Ileum CP and dry matter (DM) digestibility were positively affected by the reduction of dietary AAs and CP levels and enzyme supplementation, and were significantly lower in the control group (P<0.01). Ileum P digestibility was significantly higher in the groups fed with diet AAs and CP levels (P<0.01). While it was not affected by the decrease, there was a significant increase with the use of enzymes, especially in diets containing low levels of digestible lysine (0.70% and 0.65%) and CP (15.8% and 14.8%) (P<0.01). The study results showed that reducing the diet CP level by 6% or digestible lysine level by 9% and formulating the diet according to the ideal AA ratio, together with the addition of phytase and NSPase, improved intestinal integrity and ileal digestibility of P, CP and DM in laying hens.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 22211019 nolu proje ile desteklenmiştir
Synthesis of new receptors containing triphenylamine and investigation of photophysical properties against metal ions
No full textBu tez çalışması kapsamında trifenilamin içeren yeni reseptörlerin tasarımı, sentezi ve yapı karakterizasyonu yapılarak metal iyonlarına karşı fotofiziksel özellikleri incelendi. Bilindiği gibi metal iyon kirliliği endüstriyel alanların da genişlemesiyle dünya çapında büyük bir problem haline gelmiştir. Metal iyonları türüne ve konsantrasyonuna bağlı olarak insan vücudunda farklı hastalıklara neden olmaktadır. Bu yüzden metal iyonlarının konsantrasyonuna bağlı olarak tespit edilmesi çok önemlidir. Toksik ya da toksik olmayan birçok iyonun ve moleküler türlerin tespit edilmesinde diğer analitiksel yöntemlerin aksine optik (kolorimetrik ve floresans) sensörler yüksek hassasiyet, kolay uygulama, hızlı tepki süresi, düşük ekipman maliyeti gibi avantajları nedeniyle oldukça dikkat çekmektedir. Rapor edilen optik sensörlerin hassasiyet, seçimlilik ve uygulama alanı gibi parametreler bakımından geliştirilmeye ihtiyaç vardır. Bu nedenle yeni reseptörlerin literatüre kazandırılması büyük önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında çeşitli organik optoelektronik malzeme yeteneği, düşük maliyetli, kolay sentetik modifikasyon ve yüksek çözünürlük türevleri oluşturmasından dolayı iyi bir yapı taşı olan trifenilamin molekülü uygun reaktiflerle farklı reseptörlere dönüştürülerek metal iyonları için seçimli fotofiziksel özellikleri incelenmiştir. Tasarlanan ve sentezi yapılan trifenilamin bazlı reseptörler (R1 ve R2) uygun reaktifler kullanılarak hazırlandıktan sonra yapı analizi 1H NMR, 13C NMR ile FT-IR spektroskopisi ile yapıldı. Sentezlenen reseptörlerin uygun çözücü ortamında farklı metal iyonlarına karşı fotofiziksel özellikleri UV-vis ve floresan spektroskopisi kullanarak incelendi.In this thesis, the design, synthesis, and structure characterization of new receptors containing triphenylamine has been made and their photophysical properties against metal ions were examined. As it is known, metal ion pollution has become a major problem worldwide with the expansion of industrial areas. Depending on the type and concentration of metal ions, they cause different diseases in the human body. Therefore, it is very important to detect metal ions depending on their concentration. Optical (colorimetric and fluorescent) sensors attract attention due to their advantages such as high sensitivity, easy application, fast response time, low equipment cost, unlike other analytical methods in the detection of many toxic or non-toxic ions and molecular species. The reported optical sensors need to be improved in terms of parameters such as sensitivity, selectivity, and application area. For this reason, it is of great importance to bring new receptors to the literature. In this thesis, the triphenylamine molecule, which is a good building block due to its various organic optoelectronic material capabilities, low cost, easy synthetic modification, and high solubility derivatives, has been converted to different receptors with appropriate reagents and selective photophysical properties for metal ions has been examined. After the designed and synthesized triphenylamine-based receptors (R1 and R2) are prepared using appropriate reagents, the structure analysis has been made by 1H NMR, 13C NMR, and FT-IR spectroscopy. Photophysical properties of the synthesized receptors against different metal ions in the appropriate solvent environment have been investigated using UV-vis and fluorescence spectroscopy
The role of influencer marketing in configuring the conspicuous consumption: A review through the exemplification of rituals in celebration
No full textKutlama ritüelleri, toplumların kimliklerini, değerlerini ve toplumsal yapılarını nasıl inşa ettiklerini gösteren önemli olgular olarak karşımıza çıkmaktadır. Kutlamalar, bireylerin veya grupların önemli bir olay ya da dönemi coşkuyla anmalarını sağlayan, kültürel olarak anlam taşıyan toplumsal etkinliklerdir. Günümüzde kişiler, diğer bireylere sosyal pozisyonlarını veya maddi güçlerini göstermek için bu tür davranışlara yönelebilmektedirler. Gösterişçi tüketim genellikle lüks markalar, pahalı ürünler veya benzersiz deneyimler üzerinden kendini gösteren bir fenomendir. Daha önce tanımlanmış olan gösteriş fenomeninin sosyal medya ile kapsam ve biçim açısından değişime uğradığına dair sezgi, bu çalışmanın yapılmasını gerekli kılmıştır. Bu doktora çalışması ile temelde anne-çocuk ekseninde gerçekleşen kutlama ritüellerinin gösterişçi tüketimin bir parçası olup olmadığı sorusuna cevap aranmaktadır. Bu araştırmanın amacı gösterişçi tüketim kavramının alanının genişleyip genişlemediğinin ortaya çıkarılmasıdır. Annelerin kutlama ritüellerini gösterişçi tüketim olarak görüp görmediklerinin tespit edilmeye çalışıldığı bu çalışma, gösterişçilik fenomeni hakkında görünenin ötesinde var olan gerçekleri gösterme çabası içerisindedir. Bu çalışma modern anlamda birer kanaat önderi olarak influencer annelerin, diğer annelerin gösterişçi tüketim pratikleri üzerinde nasıl bir rol üstlendiğinin ortaya çıkarılması bağlamında da önemlidir. Keşfedici bakış açısına sahip bu çalışmada nitel araştırma deseni kapsamında araştırma sorularına cevap bulmak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Çalışma fenomenolojik bir niteliğe sahiptir ve kaynağın gösterişçi tüketime dönük algısını ortaya koyarak, kutlama ritüelleri aracılığıyla gerçekleşen tüketime yönelik kaynağın anlam dünyasını keşfetmek amacıyla tasarlanmıştır. Araştırma verileri, tematik analiz yaklaşımı doğrultusunda analiz edilmiş olup, bu süreç MAXQDA nitel veri analiz programı aracılığıyla yürütülmüştür. Araştırma neticesinde katılımcıların anne-çocuk ekseninde gerçekleşen kutlama ritüellerini gösterişçi tüketimin bir parçası olarak değerlendirdikleri ve bu kutlamaları gerçekleştirmelerinde influencer annelerin rolü olduğu verisine ulaşılmıştır. Araştırmanın alana özgün katkısı, geleneksel olarak duygusal ve kişisel bir pratik olarak görülen anne-çocuk kutlama ritüellerinin, dijital ortamda özellikle influencer annelerin içerikleri aracılığıyla nasıl toplumsal normlara, sosyal beklentilere ve gösterişçi tüketime bağlandığını ortaya koymasıdır.Celebration rituals are important phenomena that show how societies construct their identities, values and social structures. Celebrations are culturally meaningful social events that enable individuals or groups to commemorate an important event or period with enthusiasm. Today, individuals may engage in such behaviors to show their social position or material power to other individuals. Conspicuous consumption is a phenomenon that usually manifests itself through luxury brands, expensive products or unique experiences. The assumption that the previously defined phenomenon of conspicuousness has changed in terms of scope and form with social media has made this study necessary. This doctoral study seeks to answer the question of whether celebration rituals that take place on the mother-child axis are a part of conspicuous consumption. The aim of this research is to reveal whether the scope of the concept of conspicuous consumption has expanded. This study, which attempts to determine whether mothers see celebration rituals as conspicuous consumption, is in an effort to show the realities that exist beyond what is apparent about the phenomenon of conspicuousness. This study is also important in the context of revealing the role that influencer mothers, as opinion leaders in the modern sense, play in the conspicuous consumption practices of other mothers. In this study with an exploratory perspective, semi-structured interview technique was used to find answers to the research questions within the scope of the qualitative research design. The study has a phenomenological quality and was designed to reveal the source's perception of conspicuous consumption and to explore the world of meaning of the source regarding consumption realized through celebration rituals. The research data were analyzed in line with the thematic analysis approach, and this process was carried out through the MAXQDA qualitative data analysis program. As a result of the research, it was found that the participants evaluated the celebration rituals that took place on the mother-child axis as a part of conspicuous consumption and that influencer mothers played a role in carrying out these celebrations. The original contribution of the research to the field is to reveal how mother-child celebration rituals, traditionally seen as an emotional and personal practice, are connected to social norms, social expectations and conspicuous consumption in the digital environment, especially through the content of influencer mothers
The effect of basi̇c gymnastcs exercises appli̇ed to children aged 4-6 on motor performance and visiul percepti̇on
No full textBu araştırma 4-6 yaş grubu okul öncesi dönem çocuklarında uygulanan temel cimnastik çalışmalarının motor performans ve görsel algı düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Çalışmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında, Konya ili Selçuklu ilçesinde Erdem Anaokulunda öğrenim gören 4-6 yaş kontrol grubu kız (n=17), Erkek (n=23) ve Selçuklu Gençlik ve Spor ilçe Müdürlüğüne Bağlı Yunus Emre Uyar Cimnastik Spor salonunda, Cimnastik sporunu yapan deney grubu Kız (n=22), Erkek (n=18) 4-6 yaş öğrenci olmak üzere toplam 80 öğrenci oluşturmaktadır. Kişisel verilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi formu kullanılmıştır. Motor performansların incelenmesinde, Morris, Atwater Williams ve Wilmore'un (1980) geliştirdikleri, Türkiye'de 1986 yılında Sevimay tarafından uyarlanan 3-6 yaş Motor Performans Testi kullanılmıştır. Bu testlerden durarak uzun atlama ve tek ayak üzerinde dengede durma testleri uygulanmıştır. Görsel algı düzeyleri için, Kalkan ve Arslan (2015) tarafından geliştirilen Görsel Algılama Ölçeği (GAÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 27 paket program kullanılmış, verilerin normallik sınaması Shapıro-wilk testi ile test edilmiş olup normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Bağımsız değişkenler arasındaki farklılık, bağımsız gruplarda T testi ile değerlendirilirken bağımlı değişkenlerin analizi ise eşleştirilmiş T testi ile değerlendirilmiştir. Cinsiyetlere göre karşılaştırmada ise tekrarlı ANOVA kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; çalışmamızda temel cimnastik çalışması yapan grup ve temel cimnastik çalışması yapmayan gruba uygulanan ön test son test sonuçlarına göre temel cimnastik çalışmalarının (Deney Grubu) görsel algıya ve motor performansa etkisinin anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmaya göre, temel cimnastik çalışması yapmayan grubun (Kontrol grubu) ön test son test değerlerine göre görsel algılama sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemesine rağmen, durarak uzun atlama ve denge özelliklerinde olumlu yönde iyileşme görülmüştür. Cinsiyet yönünden bakıldıgında kız ve erkek öntest-sontest görsel algı, durarak uzun atlama ve denge değişkeni puanlarında anlamlı bir farklılık yoktur. Sonuç olarak, 4-6 yaş grubu okul öncesi dönem çocuklarında uygulanan temel cimnastik çalışmalarının motor performans ve görsel algı düzeylerine etkisi incelendiğinde, temel cimnastik çalışmaları yapan grupta görsel algı, durarak uzun atlama ve denge üzerine olumlu etkisinin olduğu görülürken temel cimnastik çalışmaları yapmayan kontrol grubunda görsel algı düzeylerinde anlamlılık çıkmamıştır.This research was conducted to evaluate the effects of basic gymnastics activities on motor performance and visual perception levels in preschool children aged 4-6 years. The study population consists of a control group of girls (n=17) and boys (n=23) aged 4-6 years attending Erdem Kindergarten in the Selçuklu district of Konya during the 2023-2024 academic year, and an experimental group of girls (n=22) and boys (n=18) aged 4-6 years practicing gymnastics at the Yunus Emre Uyar Gymnastics Sports Hall, affiliated with the Selçuklu Youth and Sports District Directorate, totaling 80 students. A Personal Information Form created by the researcher was used to collect personal data. The 3-6 Year Motor Performance Test, developed by Morris, Atwater Williams, and Wilmore (1980) and adapted by Sevimay in Turkey in 1986, was used to assess motor performances. The tests included standing long jump and balance on one foot. For visual perception levels, the Visual Perception Scale (VPS) developed by Kalkan and Arslan (2015) was utilized. The data were analyzed using the SPSS 27 software, and the normality of the data was tested using the Shapiro-Wilk test, confirming a normal distribution. Differences between independent variables were evaluated using the independent samples t-test, while the analysis of dependent variables was assessed using the paired t-test. For comparisons based on gender, repeated measures ANOVA was employed. As a result of the analyses, it was concluded that the effects of basic gymnastics activities (Experimental Group) on visual perception and motor performance were significant according to the pre-test and post-test results applied to both the group that performed basic gymnastics training and the group that did not. According to the research, although no statistically significant difference was observed in the visual perception results of the group that did not perform basic gymnastics training (Control Group) based on pre-test and post-test values, positive improvements were seen in standing long jump and balance characteristics. When examining gender differences, there was no significant difference in the pre-test and post-test scores of visual perception, standing long jump, and balance variables between girls and boys. In conclusion, when examining the effects of basic gymnastics activities on motor performance and visual perception levels in preschool children aged 4-6 years, it was observed that the group participating in basic gymnastics had a positive effect on visual perception, standing long jump, and balance. In contrast, the control group that did not engage in basic gymnastics activities did not show any significant differences in visual perception levels
An examination of the relationship between dietary carboxymethyllysine and dietary inflammatory index in adults
No full textAraştırma, yetişkinlerde diyetle alınan ileri glikasyon son ürünlerinden biri olan karboksimetillizinin (CML) diyet inflamatuar indeksi (Dİİ) ile ilişkinin incelenmesi amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma örneklemini Isparta il merkezinde yaşayan 19-65 yaş arası 905 yetişkin birey oluşturmaktadır. Veriler yüzyüze şekilde üç bölümden oluşan anket aracılığıyla elde edilmiştir. Katılımcıların %3,3'ü zayıf, %49,3'ü normal, %37,8'i hafif şişman, %9,6'sı obez olarak belirlenmiştir. Günlük ultra işlenmiş gıda ve fast food tüketim porsiyon düzeyleri ile BKİ değerleri arasında anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,05). Pişirme yöntemleri ile BKİ değerleri farklılık taşımamaktadır (p>0,05). Katılımcıların diyetle alınan ortalama CML düzeyi (x̄±SE) 8,3±0,683 kU/100 g protein olarak belirlenmiştir. Cinsiyete göre ortalama CML düzeyleri önem taşımaktadır (p<0,05). Kadınların (11,8±1,242) günlük diyetle alınan CML düzeyleri erkeklere göre (5,3±0,634) daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Ortalama diyetle alınan CML düzeyi ile ultra işlenmiş gıda ve fast food tüketimi ile ve günlük tüketim porsiyonları göre CML düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,05). Ultra işlenmiş gıda tüketimi ve fast food tüketen katılımcıların diyetle alınan ortalama CML düzeyleri tüketmeyenlere göre daha yüksek saptanmıştır. Bireylerin pişirme yöntemlerini kullanma durumuna göre diyetle alınan CML düzeyleri arasında istatistiksel olarak farklılık taşımamaktadır (p>0,05). Bireylerin ortalama Dİİ skorları (x̄±SE) 1,2±0,025 olarak bulunmuş olup, (min: -1,0, max: 3,7) olarak tespit edilmiştir. Diyet inflamatuar indeksi değerleri quartillere (Q1-Q4) ayrılmıştır. Katılımcıların Dİİ quartil skorları diyetle alınan CML düzeyleri (kU/100 g protein) arasında anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir (p>0,05). Ortalama Dİİ quartil skorları arttıkça diyetin inflamatuar yükü artmaktadır ancak diyetle alınan CML düzeylerinde herhangi bir farklılık gözlemlenmemiştir (p>0,05). Katılımcıların ortalama Dİİ skorları ile diyetle alınan CML düzeyleri arasında düşük düzeyde pozitif yönde korelasyon bulunmuştur (R=0.122; p=0,000) ve Dİİ skorları arttıkça diyetle alınan CML düzeyleri artmaktadır (R2=0.014; p=0,000). Son yıllarda ultra işlenmiş gıda, fast food, rafine karbonhidratlardan zengin beslenme ile Maillard reaksiyonları oluşmakta ve bunun sonucunda diyetle alınan ileri glikasyon son ürünleri artmaktadır. Besinlerin içeriğindeki makro ve mikro moleküllerin oluşturduğu proinflamatuar ve antiinflamatuar bileşikler arasındaki dengesizlik ve diyetin proinflamatuar içeriğinin yüksek olması kronik inflamasyonu artırmaktadır. Diyetle alınan CML düzeyleri ile diyetlerin inflamatuar nitelikleri ile bireylerin sağlıklı besin seçimleri konularında daha fazla çalışmanın yapılması önerilmektedir.The study was conducted using as a correlational survey model to examine the relationship between diet carboxymethyllysine (CML), which is one of the advanced glycation end products and the Dietary Inflammatory Index (DII) in adults. The study sample consisted of 905 adults aged between 19-65 living in the city center of Isparta. Data obtained through face-to-face interview method with a three-parted questionnaire. According to BMI, 3,3% of the participants were determined as underweight, 49,3% normal, 37,8% overweight, and 9,6% obese. A significant difference was found between daily ultra-processed food and fast food consumption and portions for BMI (p<0,05). Cooking methods and BMI did not differ (p>0,05). The average (x̄±SE) dietary CML level of the participants was determined 8.3±0.683 kU/100 g protein. The dietary CML average significantly differed by gender (p<0,05). The daily dietary CML levels of females (11.8±1.242) were found to be higher than those of males (5.3±0.634). A statistically significant difference was observed between the average dietary CML level and according to the consumption of ultra-processed food and fast food and the daily consumption portions (p<0.05). The average dietary CML levels of participants who consumed ultra-processed food and fast food were found to be higher than those who did not. There was no statistical difference between the dietary CML levels according to the cooking methods used by the individuals (p>0.05). The average DII scores of the individuals (x̄±SE) were found to be 1.2±0.025 and were determined as (min: -1.0, max: 3.7). The dietary inflammatory index scores were divided into quartiles (Q1-Q4). No significant difference was found between the participants' DII quartile scores and dietary CML levels (kU/100 g protein) (p>0.05). As the mean DII quartile scores increase, the inflammatory load of the diet increases, but no difference was observed in the dietary CML levels (p>0.05). A low positive correlation was found between the participants' mean DII scores and dietary CML levels (R=0.122; p=0.000), and as DII scores increase, dietary CML levels increase (R2=0.014; p=0.000). In recent years, the consumption of ultra-processed foods, fast foods, and refined carbohydrates has led to a rise in advanced glycation end products due to Maillard reactions. The imbalance between proinflammatory and anti-inflammatory compounds formed by macro and micro molecules in the content of foods and the high proinflammatory content of the diet increase chronic inflammation. It is recommended that further studies be conducted on dietary CML levels, the inflammatory nature of diets, and the healthy food choices of individuals
Determination of tissue residue levels of emamectin benzoate in sea bass (dicentrarchus labrax, linnaeus, 1758) farmed in the mediterranean region
No full textBu çalışma ile Avrupa levrek balıklarında antiparaziter ilaç olarak kullanılan emamektin benzoat(EB)'ın, farklı doz uygulaması sonucunda balığın kaslı deri dokusundaki rezidü düzeylerinin tespiti ile ilaç kalıntı arınma sürelerinin (İKAS) belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 19 ± 0,8 °C su sıcaklığında, yaklaşık 100 gram canlı ağırlığında 369 adet Avrupa levrek balığı (Dicentrarchus labrax, Linnaeus 1758) üzerinde gerçekleştirildi. Balıklar bir kontrol grubu, üç çalışma grubu olmak üzere dört gruba ayrıldı. Çalışmada kontrol grubundaki balıklara ilaç içermeyen yem, çalışma gruplarındaki balıklara ise 50, 100, 150 µg/kg EB içeren yem 7 gün boyunca oral yolla verildi. Daha sonrasında kontrol grubundan 0., 7., 8., 9., 13., 17., 21. ve 28. günde çalışma gruplarından ise ilaç uygulamasının 7., 8., 9., 13., 17., 21., 28., 42., 56. ve 70. günlerinde 9'ar adet balık örneği tesadüfi örneklemeyle alındı. Kaslı deri dokusundaki rezidü düzeyleri LC MS/MS cihazında belirlendi. Tüm çalışma gruplarında en yüksek rezidü düzeylerine 8. günde ulaştığı tespit edildi. Yine tüm çalışma gruplarında 28. günden itibaren tespit limitlerinin üstünde bir değer saptanmadı. Avrupa İlaç Ajansının (EMA) yazılımı (WT 1.4 by P. Heckman) aracılığıyla yapılan hesaplamalar sonucunda; 50 µg/kg dozda 24,06 gün, 100 µg/kg dozda 43,32 ve 150 µg/kg dozda 39,63 günlük İKAS süreleri tespit edildi. Bu araştırmada tüm gruplar için rezidü düzeyleri 28. günden sonra tespit limitlerinin altına düştüğü görülse de benzeri çalışmaların Avrupa levrek balığı için farklı ısı derecelerinde yapılması ve EB ile tedavi edilen balıkları kalıntı riskine karşı belirlenmiş olan İKAS sürelerine dikkat ederek tüketilmesi önerilmektedir.The aim of this study was to determine the residual levels of Emamectin Benzoate (EB), which is used as an antiparasitic drug in European sea bass fish, in the muscular skin tissue of the fish as a result of different dose applications and to determine the drug residue clearance times. The study was carried out on 369 European sea bass fish (Dicentrarchus labrax, Linnaeus 1758) with a live weight of approximately 100 grams at a water temperature of 19 ± 0,8 °C. The fish were divided into four groups, one control group and three experimental groups. In the experiment, the fish in the control group were given drug-free feed and the fish in the experimental groups were given feed containing 50, 100, 150 µg/kg EB orally for 7 days. Afterwards, 9 fish samples were randomly sampled from the control group on days 0, 7, 8, 9, 13, 17, 21 and 28 and from the experimental groups on days 7, 8, 9, 13, 17, 21, 28, 42, 56 and 70 of the drug administration. Residue levels in muscular skin tissue were determined by LC MS/MS. The highest residue levels were reached on day 8 in all study groups. Again, no value above the detection limits was detected in all study groups as of the 28th day. As a result of calculations using the European Medicines Agency (EMA) software (WT 1.4 by P. Heckman), withdrawal periods of 24,06 days for 50 µg/kg dose, 43,32 days for 100 µg/kg dose and 39,63 days for 150 µg/kg dose were determined. Although residue levels for all groups in our study were below the detection limits after the 28th day, it is recommended that similar studies should be carried out at different temperatures for European sea bass and EB-treated fish should be consumed by paying attention to the withdrawal periods determined against residue risk.Bu araştırma Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü tarafından 2022TAGEM/HSGYAD/B/23/A5/P4/6139 proje numarası ile desteklenmiştir
The effect of pasteurization process and starter culture used in mengen cheese production on quality characteristics
No full textÇiğ koyun ve inek sütünden starter kültür kullanılmadan üretilen geleneksel Mengen peynirinin üretim teknolojisine bağlı olarak ortaya çıkan kalite ve hijyen problemlerine karşı tüketicinin alışmış olduğu lezzeti değiştirmeden, kalite standardizasyonu sağlamak ve hijyen konusunda güvenilirlik kazandırmak amacıyla, pastörizasyon ve starter kültür uygulaması yapıldı. Bu amaçla dört grup oluşturuldu: K (pastörizasyon ve starter kültür uygulaması yapılmadı, geleneksel yöntem, kontrol grubu), A (yalnızca pastörizasyon uygulandı), B (pastörizasyon uygulandıktan sonra starter kültür katıldı), C (pastörizasyon uygulanmadan starter kültür katıldı). Deneysel peynir numunelerinde birinci gün tespit edilen rutubet miktarlarının (%46,14-%50,74) 30. günde azaldığı (%43,27-%50,27), varyans analiz sonuçlarına göre rutubet miktarlarının birinci günde pastörizasyon ve starter kültür uygulanmış B grubu ve çiğ süte starter katılmış C grubunda önemli düzeyde (p<0,05) yüksek olduğu, t testi analizi sonuçlarına göre starter kültür kullanımının rutubet miktarlarını önemli düzeyde (p<0,05) yükselttiği, 15. gün varyans analiz sonuçlarına göre pastörizasyon ve starter kültür uygulanmış B grubunda rutubet miktarlarının önemli düzeyde (p<0,05) yüksek olduğu saptandı. Kuru madde miktarlarında birinci günde tespit edilen değerlerin (%49,25-%55,53) 30. günde arttığı (%49,73-%58,75), varyans analizi sonuçlarına göre birinci günde çiğ sütten starter kültür katılmadan üretilen K grubunda ve yalnızca pastörizasyon işlemi yapılan A grubunda, kuru madde miktarlarının önemli düzeyde (p<0,05) yüksek olduğu, t testi analizi sonuçlarına göre starter kültür kullanımının kuru maddeyi önemli düzeyde azalttığı (p<0,05) saptandı. Yağ miktarlarında birinci gün tespit edilen değerlerin (%15,33-%20,00) 30. günde arttığı (%17,00-%21,00), varyans analizi sonuçlarına göre birinci ve 15 günde yalnızca pastörizasyon uygulanmış A grubunda yağ miktarlarının önemli düzeyde (p<0,05) yüksek olduğu, t testi analiz sonuçlarına göre birinci günde starter kültür kullanımının yağ miktarlarını önemli düzeyde (p<0,05) düşürdüğü belirlendi. Numunelerin tuz ve kül miktarlarında, pH ve asidite değerlerinde, toplam mezofilik aerobik bakteri, laktobasil ve laktokok sayılarında depolama süresince varyans ve t testi analizlerine göre önem arz etmeyen (p>0,05) artışlar tespit edildi. Deneysel peynir numunelerinin birinci gün tespit edilen lezzet (34,47-37,85), tekstür (23,47-26,38), görünüm (11,52-13,19) ve renk puanlarının (8,42-9,23), 30. günde sırasıyla (39,71-41,23), (26,00-26,85), (13,19-14,04), (9,19-9,80) arttığı tespit edildi. Varyans analizi sonuçlarına göre birinci günde çiğ sütten üretilen K grubu ile pastörizasyon ve starter kültür uygulaması yapılan B grubunda lezzet puanlarının önemli düzeyde (p<0,05) yüksek olduğu, t testi analizi sonuçlarına göre birinci günde starter kültür kullanımının lezzet puanlarını önemli düzeyde (p<0,05) arttırdığı tespit edildi. Varyans ve t testi analizlerine göre tekstür, görünüm ve renk puanlarında depolama süresince önem arz etmeyen (p>0,05) artışlar meydana geldiği gözlemlendi. Deneysel peynir numunelerinde birinci gün tespit edilen randımanının %9,58-%12,78 arasında değiştiği, varyans analizi sonuçlarına göre pastörizasyon ve starter kültür uygulanmış B grubu ve çiğ süte starter kültür uygulanmış C grubunda randımanın önemli düzeyde (p<0,05) yüksek olduğu, t testi analiz sonuçlarına göre starter kültür kullanımının randımanda önemli düzeyde (p<0,05) artışlar oluşturduğu tespit edildi. Sonuç olarak pastörizasyon işleminin duyusal niteliklerde herhangi bir değişikliğe sebep olmadan Mengen peynirinin hijyenik kalitesine, özellikle de patojenlerin tahrip edilmesi, önemli katkılarının olacağı belirlendi. Starter kültür uygulamasından, klasik olarak üretilen peynir grubuna göre önemli sonuçlar elde edilmesi, Mengen peyniri üretimini şans inokulasyonuna bırakmadan her zaman standart kalitede peynir üretilmesi bakımından önemli bulundu.Pasteurization and starter culture application were performed in order to gain reliability in terms of quality standardization and hygiene without changing the taste that the consumer is accustomed to, against the quality and hygiene problems that arise due to the production technology of traditional Mengen cheese, which is produced from raw sheep and cow milk without using starter culture. For this purpose, four groups were created: K (no pasteurization or starter culture application, traditional method, control group), A (only pasteurization was applied), B (starter culture was added after pasteurization), C (starter culture was added without pasteurization). In experimental cheese samples, it was determined that the moisture amounts detected on the first day (46.14%-50.74%) decreased on the 30th day (43.27%-50.27%), according to the variance analysis results, the moisture amounts were significantly (p<0.05) higher in pasteurization and starter culture applied group B and raw milk starter added group C on the first day, according to the t-test analysis results, the use of starter culture significantly (p<0.05) increased the moisture amounts, according to the 15th day variance analysis results, the moisture amounts were significantly (p<0.05) higher in group B which was applied with pasteurization and starter culture. It was determined that the values determined in dry matter amounts on the first day (49.25%-55.53%) increased on the 30th day (49.73%-58.75%), according to the variance analysis results, dry matter amounts were significantly (p<0.05) higher in the K group produced from raw milk without adding starter culture on the first day and in the A group, which only underwent pasteurization, and according to the t-test analysis results, the use of starter culture significantly reduced dry matter (p<0.05). It was determined that oil amounts on the first day (15.33%-20.00%) increased on the 30th day (17.00%-21.00%), that the oil amounts were significantly (p<0.05) higher in the A group, which was applied only pasteurization, on the first and 15th days according to the variance analysis results, and that the use of starter culture on the first day significantly (p<0.05) decreased the oil amounts according to the t test analysis results. It was determined that there were insignificant increases (p>0,05) in the salt and ash amounts, pH and acidity values, total mesophilic aerobic bacteria, lactobacilli and lactococci counts of the samples during storage, according to variance and t test analysis. It was determined that the flavor (34.47-37.85), texture (23.47-26.38), appearance (11.52-13.19) and color scores (8.42-9.23) of the experimental cheese samples on the first day increased (39.71-41.23), (26.00-26.85), (13.19-14.04), (9.19-9.80) on the 30th day, respectively. According to the results of variance analysis, the taste scores were significantly (p<0.05) higher in group K produced from raw milk on the first day and group B which was applied pasteurization and starter culture, to the t test analysis results, starter culture application on the first day significantly increased (p<0.05) the flavor scores. According to variance and t test analysis, it was observed that there were insignificant (p>0.05) increases in texture, appearance and color scores during storage. In the experimental cheese samples, it was determined that the yield on the first day varied between 9.58% and 12.78%, to the results of variance analysis that the yield was significantly (p<0.05) higher in group B which was applied pasteurization and starter culture and group C which was applied starter culture to raw milk, to the t test analysis results starter culture application created significant (p<0,05) increases in yield. As a result, it was determined that the pasteurization process would contribute significantly to the hygienic quality of Mengen cheese, especially the destruction of pathogens, without causing any changes in sensory qualities. Obtaining significant results from the starter culture application compared to the classically produced cheese group was found to be very important in terms of always producing standard quality cheese without leaving the production of Mengen cheese to chance inoculation. Starter culture application was found to be very important in terms of obtaining significant results compared to the classically produced cheese group and always producing standard quality cheese without leaving the production of Mengen cheese to chance inoculation.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 22212030 Proje numarası ile desteklenmiştir
In vitro investigation of the effects of Ferula Elaeochytris Korovin (çakşir) root extract on human sperm parameters
No full textBu çalışmanın amacı, Ferula elaeochytris Korovin (çakşır) kökü ekstresinin insan sperm parametreleri üzerindeki etkilerini in vitro ortamda değerlendirmektir. Çalışma dizaynı Prospektif kesitsel olarak tanımlanmıştır. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Tüp Bebek Ünitesi Androloji Laboratuvarına rutin semen analizi için başvuran, yaşları 20 ile 42 arasında değişen ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2010 kriterlerine göre semen parametreleri normal olan 36 erkek hastadan semen örnekleri toplanmıştır. Çalışmada, normospermik bireylerden elde edilen 36 semen örneği, altı gruba ayrılmıştır: Kontrol (G1), vehicle kontrol (PBS, G2), Silymarin uygulanan grup (G3) ve Ferula elaeochytris Korovin ekstresinin sırasıyla düşük (20 μL, G4), orta (50 μL, G5) ve yüksek dozlarının (100 μL, G6) uygulandığı gruplar. Tüm gruplar 30 dakika süreyle inkübasyona tabi tutulmuş, ardından sperm fonksiyonları, apoptoz, DNA bütünlüğü, mitokondriyal aktivite ve biyokimyasal parametreler değerlendirilmiştir. Hastaların yaş ortalamaları 30,674,85 yıl olarak saptanmıştır. Gruplar sperm özellikleri yönünden arasında ileri motilite (p=0,019), ileri hızlı motilite (p=0,003), yerinde hareketli (p=0,019) yönünden anlamlı farklar saptanmıştır. Apoptoz sürecinde gruplar arasında DNA bütünlüğü (p=0,969) ve apoptoz (p=0,062) yönünden anlamlı farklılık saptanmamıştır. Canlılık belirteçleri yönünden vitalite (p=0,220) ve mitokondriyal aktivite (p=0,728) yönünden anlamlı farklılık saptanmamıştır. Biyokimyasal parametreler yönünden TAS (p=0,001) ve TOS (p=0,001) yönünden anlamlı farklılık saptanmıştır. Çalışmamızda, Ferula elaeochytris Korovin ekstresinin in vitro koşullarda normospermik bireylere ait semen örneklerinde sperm hareketliliği, canlılığı, apoptoz oranı, DNA bütünlüğü ve biyokimyasal parametreler üzerindeki etkileri doz düzeylerine bağlı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, düşük ve orta doz uygulamalarının sperm parametreleri üzerinde belirgin bir toksik etki göstermediğini, ancak yüksek dozun ileri hareketlilik gibi bazı fonksiyonel parametrelerde olumsuz sonuçlara yol açabileceğini ortaya koymuştur. Ayrıca silymarin uygulamasının antioksidan kapasiteyi artırarak hücresel savunmayı desteklediği görülmüştür. Sonuçlar, Ferula elaeochytris'in kontrollü dozlarda potansiyel faydalar sağlayabileceğini, ancak yüksek dozlarda spermatotoksik risk taşıyabileceğini göstermektedir.on human sperm parameters under in vitro conditions. The study was designed as a prospective cross-sectional study. Semen samples were collected from 36 normozoospermic male patients, aged between 20 and 42 years, who applied to the Andrology Laboratory of the IVF Unit, Faculty of Medicine, Selçuk University, for routine semen analysis and met the World Health Organization (WHO) 2010 criteria. These samples were randomly divided into six groups: Control (G1), vehicle control (PBS, G2), Silymarin-treated group (G3), and Ferula elaeochytris Korovin extract-treated groups at low (20 μL, G4), medium (50 μL, G5), and high doses (100 μL, G6). All groups were incubated for 30 minutes, followed by evaluation of sperm function, apoptosis, DNA integrity, mitochondrial activity, and biochemical parameters. The mean age of the participants was 30.67 ± 4.85 years. Significant differences were observed among the groups in terms of progressive motility (p=0.019), rapid progressive motility (p=0.003), and non-progressive motility (p=0.019). No statistically significant differences were found in DNA integrity (p=0.969) or apoptotic index (p=0.062). Similarly, no significant differences were detected in vitality (p=0.220) or mitochondrial activity (p=0.728). However, significant differences were found in total antioxidant status (TAS) (p=0.001) and total oxidant status (TOS) (p=0.001) among the groups. In our study, the effects of Ferula elaeochytris Korovin extract on sperm motility, vitality, apoptotic rate, DNA integrity, and biochemical parameters were evaluated based on different dose levels in semen samples obtained from normozoospermic individuals under in vitro conditions. The findings indicated that low and moderate doses did not induce toxic effects on sperm parameters, whereas the high dose had adverse effects, particularly on progressive motility. Additionally, Silymarin treatment enhanced antioxidant capacity and supported cellular defense mechanisms. These results suggest that Ferula elaeochytris may offer potential benefits at controlled doses, but may pose a risk of spermatotoxicity at higher concentrations
The effects of virtual reality goggles and screen video interventions on physiological parameters, pain, fear, and emotional responses during peripheral venous catheter placement: A randomized controlled trial
No full textAraştırma, 7-12 yaş grubundaki çocuklarda periferik venöz katater yerleştirme işleminde sanal gerçeklik gözlüğü ve ekrandan video izletme yöntemlerinin fizyolojik parametreler (nabız, oksijen satürasyonu ve solunum), prosedürel ağrı, korku ve duygusal tepkilere etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Paralel grupta tekrar ölçümlü (ön test, ara ölçüm ve son test ölçüm) randomize kontrollü çalışma Konya ilinde bulunan bir üniversite hastanesinin çocuk acil servisinde izlenen 7-12 yaş grubu çocuklar ile (Sanal Gerçeklik Gözlüğü Grubu-SGGG=22, Ekrandan Video İzletme Grubu-EVİG=22, Kontrol Grubu-KG=22) 18 Ocak -19 Haziran 2025 tarihleri arasında yürütüldü. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Bilgi Formu, Fizyolojik Parametreleri Değerlendirme Formu, Wong-Baker Yüz İfadelerini Derecelendirme Ölçeği (WB-YİDÖ), Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ) ve Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği (ÇDDVDÖ) kullanıldı. Periferik venöz kateter yerleştirme işlemden iki dakika önce SGGG ve EVİG'e "Deniz Altı" videosu izletilmeye başlandı, işlemden sonraki ikinci dakikaya kadar izletildi. Kontrol grubuna hastanedeki rutin uygulamaya devam edildi. Veriler SPSS 25.0 programına girilerek, verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare test, Kruskall-Wallis, One-way ANOVA, tekrarlı ölçümlerde One Way ANOVA ve iki yönlü ANOVA testinden yararlanıldı. İstatistiksel anlamlılık 0,05 olarak kabul edildi. Çalışmada gruplar arası değerlendirmede nabız değerinin ön test ve son test ölçümü ile oksijen satürasyonu ve solunumda ise ön test, ara ölçüm ve son test ölçümlerde fark gözlenmezken (p>0,05); nabız değerinin ara ölçümünde [KG>SGGG(p=0,001)] fark anlamlıydı. Araştırmada nabız değerinin zamana (p=0,001; ηp 2=0,371) ve grup*zamana (p=0,022; ηp 2=0,086) göre değişimi, oksijen satürasyonunun zamana göre (p=0,001; ηp2=0,118) değişimi ve solunumun grup*zamana (p=0,014; ηp 2=0,093) göre değişimi orta etki büyüklüğünde istatistiksel olarak anlamlıydı. Ayrıca solunum değerinin zamana göre değişimi yüksek etki büyüklüğündeydi (p=0,001; ηp 2=0,387). Çalışmada gruplar arası değerlendirmede WB-YİDÖ puan ortalamasının ön test ölçümde fark gözlenmezken (p>0,05); ara ölçümde [KG>SGGG(p=0,018)] ve son test ölçümde [EVİG>SGGG(p=0,003); KG>SGGG (p=0,003)] gruplar arası fark anlamlıydı. Araştırmada WB-YİDÖ puan ortalaması için zaman (p=0,001; ηp 2=0,354) ve grup*zaman (p=0,00; ηp 2=0,179) etkileşimi yüksek etki büyüklüğünde istatistiksel olarak anlamlıydı. Çalışmada gruplar arası ÇKÖ puan ortalamasının ön test ölçümde fark gözlenmezken (p>0,05); ara ölçümde [KG>SGGG(p=0,001)] ve son test ölçümde [EVİG>SGGG(p=0,001); KG> SGGG(p=0,001)] fark anlamlıydı Araştırmada ÇKÖ puan ortalamaları için grup etkisi (p=0,003; ηp 2=0,172), zaman (p=0,001; ηp 2=0,422) ve grup*zamana (p=0,001; ηp 2=0,205) etkileşiminin yüksek etki büyüklüğünde istatistiksel olarak anlamlıydı. Çalışmada gruplar arası ÇDDVDÖ puan ortalamasının ön test ve son test ölçümde gruplar arasında fark gözlenmezken (p>0,05); ara ölçümde [SGGG>KG (p=0,032)] fark anlamlıydı. Araştırmada ÇDDVDÖ zamana göre değişim (p=0,001; ηp 2=0,282) yüksek etki büyüklüğünde istatistiksel olarak anlamlıydı. Sonuç olarak periferik venöz kateter işlemi sırasında meydana gelebilecek prosedürel ağrı ve korkuda sanal gerçeklik gözlüğü veya ekrandan video izletmek olumlu etkiye sahip olup; işlem sırasında nabız değerlerinde ise sanal gerçeklik gözlüğü video izletmek olumlu etkiye sahip olduğu belirlendi. Bu ix bağlamda periferik venöz katater işlemi sırasında 7-12 yaş arasındaki çocuklarda prosedürel ağrı, nabızda değişim ve korku deneyimlerinin yönetilmesinde sanal gerçeklik gözlüğü ve ekrandan video izletme yöntemlerinin uygulanması önerilmektedir. Ayrıca prosedürel ağrıya bağlı çocukta meydana gelen oksijen satürasyonu ve solunum sayısındaki değişim ile duygusal tepkilerin yönetiminde SGG ve ekrandan video izletilmesi ile ilgili daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.The study aimed to determine the effects of virtual reality headsets and on-screen video viewing methods on physiological parameters (heart rate, oxygen saturation, and respiration), procedural pain, fear, and emotional reactions during peripheral venous catheter placement in children aged 7-12. A parallel-group, repeated-measurement (pretest, interim, and post-test) randomized controlled trial was conducted between January 18 and June 19, 2025, with children aged 7-12 (Virtual Reality Headset Group-VRHG=22, On-screen Video Viewing Group-OVVG=22, Control Group-CG=22) who were followed in the paediatric emergency department of a university hospital in Konya. The data collection tools in the study were; Information Form, Physiological Parameters Assessment Form, Wong-Baker Faces Pain Raiting Scale (WB-FPRS), Children's Fear Scale (CFS) and Children's Emotional Manifestation Scale (CEMS) were used. Two minutes before the peripheral venous catheter placement procedure, the "Under the Sea" video was shown to VRHG and OVVG and continued until two minutes after the procedure. Routine hospital practice was continued for the CG. Data were entered into SPSS-25.0, and descriptive statistics, chi-square test, Kruskall-Wallis, one-way ANOVA, one-way ANOVA for repeated measures, and two-way ANOVA were used for data analysis. Statistical significance was set at 0.05. In the study, no difference was observed between the groups in the pre-test and post-test measurements of pulse rate, as well as in oxygen saturation and respiration, in the pre-test, interim, and post-test measurements (p>0.05); however, the difference was significant in the interim measurement of pulse rate [CG>VRHG(p=0.001)]. The changes in pulse rate over time (p=0.001; ηp 2=0.371) and group*time (p=0.022; ηp 2=0.086), the changes in oxygen saturation over time (p=0.001; ηp 2=0.118), and the changes in respiration over group*time (p=0.014; ηp 2=0.093) were statistically significant with a medium effect size. Furthermore, the changes in respiration over time had a high effect size (p=0.001; ηp 2=0.387). In the study, while no difference was observed in the mean WB-FPRS scores in the pre-test measurement (p>0.05), the difference between the groups was significant in the interim measurement [CG>VRHG(p=0.018)] and post-test measurement [OVVG>VRHG(p=0.003); CG>VRHG(p=0.003)]. The time (p=0.001; ηp 2=0.354) and group*time (p=0.00; ηp 2=0.179) interactions for the mean WB FPRS scores were statistically significant with a high effect size. In the study, while no difference was observed in the mean CFS scores in the pre-test measurement (p>0.05), the interim measurement [CG> VRHG (p=0.001)] and post-test measurement [OVVG>VRHG (p=0.001); The difference was significant [CG>VRHG(p=0.001)]. The group effect (p=0.003; ηp 2=0.172), time (p=0.001; ηp 2=0.422), and group*time (p=0.001; ηp 2=0.205) interaction for the mean CFS scores was statistically significant with a high effect size. While no difference was observed between the groups in the pre-test and post test measurements (p>0.05), the difference was significant at the interim measurement [VRHG>CG(p=0.032). The change in CEMS over time (p=0.001; ηp 2=0.282) was statistically significant with a high effect size. In conclusion, virtual reality glasses or watching videos on a screen xi have a positive effect on procedural pain and fear that may occur during peripheral venous catheterization procedures; Watching a video using a virtual reality headset during the procedure was found to have a positive effect on pulse rates. Therefore, using virtual reality headsets and watching a video on a screen is recommended for managing procedural pain, changes in pulse rate, and fear during peripheral venous catheterization procedures in children aged 7-12. Furthermore, further studies are recommended using VR and watching a video on a screen to manage changes in oxygen saturation and respiratory rate, as well as emotional reactions, that occur in children due to procedural pain
The relationship of vaginal aging with daily life and aging anxiety inperimenopausal women
No full textBu çalışma ile perimenopozal dönemdeki kadınlarda vajinal yaşlanmanın günlük yaşantılarla ve yaşlanma anksiyetesi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Çalışma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde olup veriler online olarak sosyal medya üzerinden 40-59 yaş aralığındaki 345 kadından toplandı. Veriler 'Kişisel Bilgi Formu', 'Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Ölçeği (VYGÖE)' ve 'Orta Yaşlı Kadınlarda Yaşlanma Anksiyetesi Ölçeği (YAÖ)' kullanılarak toplandı. Çalışma öncesi etik izin alınmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 25 programı kullanıldı ve uygun testler ile değerlendirildi. Kadınların yaş ortalaması 46,73±4,95'tır. Kadınların %93'ü evli ve %26,7'sinin eğitim durumu yüksekokul/üniversitedir. Kadınların VYGEÖ alt boyutları (Günlük Yaşam Aktiviteleri, Emosyonel İyilik, Cinsel Fonksiyon, Benlik Kavramı ve Beden İmajı) puan ortalaması sırasıyla 1,85±0,86, 1,26±1,04, 1,28±1,16, 0,84±0,85 olarak tespit edildi. Kadınların YAÖ toplam puan ve alt boyutları (Fiziksel Yetersizlik, Dış Görünüşündeki Değişikliklere Dair Kaygı, Sosyal Değer, Yaşlılık ile İlgili Negatif Beklentiler) puan ortalamaları sırasıyla 52,65±14,35, 12,62±4,06, 10,52±4,27, 20,58±7,92, 8,94±2,99 olarak tespit edildi. VYGEÖ alt boyut puanları ile YAÖ puanı arasında anlamlı bir ilişki bulundu. VYGEÖ alt boyutları yaşlanma anksiyetesini pozitif yönde yordamakta ve toplam varyansın yaklaşık %26'sını açıkladığı belirlendi (R2=0,256). Sonuç olarak perimenopozal kadınlarda vajinal yaşlanmanın günlük etkilerinin artması yaşlanma anksiyetesi düzeyini arttırmaktadır.This study aimed to examine the relationship between vaginal aging and daily life and aging anxiety in perimenopausal women. The study was descriptive and correlational in nature, and data were collected online via social media from 345 women aged 40-59. Data were collected using the 'Personal Information Form', 'Daily Impact of Vaginal Aging Scale (DAAG)' and 'Aging Anxiety Scale in Middle-Aged Women (MAA)'. Ethical permission was obtained before the study. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 25 program was used to analyze the data and was evaluated with appropriate tests. The mean age of the women was 46.73±4.95. 93% of the women were married and 26.7% had a college/university education. The mean scores of the women on the sub-dimensions (Activities of Daily Living, Emotional Well-being, Sexual Function, Self-Concept and Body Image) were determined as 1.85±0.86, 1.26±1.04, 1.28±1.16, and 0.84±0.85, respectively. The mean scores of the women on the MAA total score and sub-dimensions (Physical Inadequacy, Anxiety About Changes in Appearance, Social Value, Negative Expectations About Old Age) were determined as 52.65±14.35, 12.62±4.06, 10.52±4.27, 20.58±7.92, and 8.94±2.99, respectively. A positive and significant correlation was found between the MAA sub-dimension scores and the DAAG score. DAAG positively predicts aging anxiety and it was determined that it explains %26 of the total variance (R2=0,256). In conclusion, the increase in the daily effects of vaginal aging in perimenopausal women increases the level of aging anxiety