Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Investigation of AESO based nanocomposite films and their properties
No full textBiyobozunabilir polimer ve filmler, artan atık kontrolü ile ilgili çevre sorunları, yenilenemeyen kaynaklar, sera gazı emisyonlarından kaynaklanan küresel ısınma ve Dünya'nın sınırlı petrol rezervlerinden dolayı dikkat çekmektedir. Bu nedenle, son yıllarda, yağ bazlı kaynaklar gibi farklı yenilenebilir kaynaklardan biyo-bazlı polimerik kompozit filmlerin sentezi için birçok araştırma grubunun çalışmaları devam etmektedir.Bu tez çalışmasında, biyobazlı bir polimer olan akrilatlanmış epoksitlenmiş soya yağına (AESO) doğal bir plastikleştirici olan Gliserol'ün farklı oranlarında (%10; 20; 30; 40; 50 ve 60) modifiye edilerek yeni matrisler elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında uygun oranda belirlenen AESO/Gliserol modifiye matriksine farklı oranlarda (% 1;1.5; 2; 2.5 ve 3) nanokil (NK) ve aynı oranlarda modifiye nanokil (mNK) ilavesi ile nanokompozit filmler elde edilmiştir.Elde edilen malzemelerin su buharı geçirgenlik testleri, mekanik, şişme-çözünürlük-su içeriği, kimyasal dayanıklılık ve termal özelliklerine dolgu maddesi oranının etkisi incelenmiştir. Üretilen filmlerdeki fonksiyonel grupların olası etkileşimlerini belirlemek amacıyla FT-IR spektrumları kullanılmış ayrıca kompozitlerin morfolojisi taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak, termal davranışları ise termal gravimetrik analiz (TGA) ile karakterize edilmiştir. Ayrıca biyobozunma davranışları biyobozunurluk testi, alev dayanıklılığı ise yanma testi ile incelenmiştir. Mekanik özellikler dikkate alınarak biyobazlı AESO polimer yapısı için en uygun gliserol oranı %50 olarak belirlenmiştir. AESO/Gliserol filmlerinin çekme mukavemeti ortalama 0.797-0.332 MPa ve çekme uzaması ise %8.10 ile 22.1 aralığındadır. AESO/Gliserol/NK 0.811-0.341 MPa ve %22.8-28.2 iken AESO/Gliserol/mNK, 0.980-0.494 MPa çekme mukavemeti ve %23.1-33.3 arasında çekme uzaması değerleri almıştır. NK ve mNK ilaveleri matrisin farklı sıcaklıklardaki bozunma değerleri ile 800ºC'da kalıntı miktarını yükselterek termal dayanımını arttırmıştır. Bu artış NK nanokompozitlerde biraz daha fazladır. AESO'nun su buharı geçirgenliği 1.38x10-7g.m/(m2Pa.s) iken gliserol ve nanokilin eklenmesiyle 7.47x10-12-1.37x10-12 g.m/(m2Pa.s) arasında değerler almıştır. AESO'a gliserol eklenmesiyle çözünürlük-şişme-su içeriği değerleri oldukça yükselmiştir. Nanokil kompozit filmlerinde bir miktar azalma olmuştur. Bu azalma mNK katkılıya göre NK nanokompozitlerde daha fazla olmuştur. 30 gün sonunda AESO/Gliserol filmlerinin asit, tuz ve alkol çözeltilerine karşı NK ve mNK katkılı olan kompozit filmlere göre daha yüksek dirence sahip olduğu ve ağırlık kazanma oranlarının da daha düşük olduğu görülmüştür. Baza karşı dayanıklılıkları oldukça düşüktür. Simüle toprak içerisinde 6 ay sonunda gliserolün AESO polimerinin biyobozunmasını artırdığı, NK ilavesi biyobozunurluğu biraz daha arttırdığı gözlenmiştir. Biyobozunurluğun mNK ilavesi ile biraz daha arttığı belirlenmiştir.Biodegradable polymers and films have attracted attention due to environmental problems related to increasing waste control, non-renewable resources, global warming caused by greenhouse gas emissions and the limited oil reserves of the Earth. Therefore, in recent years, many research groups have been working on the synthesis of bio-based polymeric composite films from different renewable resources such as oil-based resources.In this thesis study, a new matrix was obtained by modifying glycerol, a natural plasticizer, into acrylated epoxidized soybean oil (AESO), a bio-based polymer. In the second stage of the study, nanocomposite films were obtained by adding nanoclay (NK) at different rates (% 1; 1.5; 2; 2.5 and 3) and modified nanoclay (mNK) at the same rates to the AESO/Glycerol modified matrix determined at the appropriate rate.The effect of filler ratio on water vapor permeability tests, mechanical, swelling-solubility-water content, chemical durability and thermal properties of the obtained materials was investigated. In order to determine the possible interactions of functional groups in the produced films, FT-IR spectra were used and also the morphology of the composites was characterized by scanning electron microscope (SEM). In addition, biodegradation behaviors were investigated by biodegradability test and flame resistance by combustion test. Considering the mechanical properties, the most suitable glycerol ratio for biobased AESO polymer structure was determined as 50%. The tensile strength of AESO/Glycerol films was 0.797-0.332 MPa on average and the tensile elongation was between 8.10% and 22.1%. AESO/Glycerol/NK had tensile strength values of 0.811-0.341 MPa and 22.8-28.2%, while AESO/Glycerol/mNK had tensile strength values of 0.980-0.494 MPa and tensile elongation values between 23.1-33.3%. NK and mNK additions increased the thermal resistance by increasing the degradation values of the matrix at different temperatures and the amount of residue at 800ºC. This increase is slightly higher in NK nanocomposites. While the water vapor permeability of AESO was 1.38x10-7 g.m/(m2Pa.s), it took values between 7.47x10-12-1.37x10-12g.m/(m2Pa.s) with the addition of glycerol and nanoclay. The solubility-swelling-water content values increased considerably with the addition of glycerol to AESO. There was a slight decrease in nanoclay composite films. This decrease was greater in NK nanocomposites compared to mNK additives. At the end of 30 days, it was observed that AESO/Glycerol films had higher resistance to acid, salt and alcohol solutions and their weight gain rates were lower than the composite films with NK and mNK additives. Their resistance to bases is quite low. It was observed that glycerol increased the biodegradation of AESO polymer after 6 months in simulated soil, and the addition of NK slightly increased the biodegradation. It was concluded that this biodegradation was slightly higher in mNK
Preparation and characterization of biomichical coaservate models with modified alginate and gelatin
No full textProtohücre modellerinden biri olan koaservatlar, sıvı-sıvı faz ayrımı ile üretilen kendi kendine organize olabilen mikro boyutlu zarsız mikrodamlalar olarak tanımlanır ve canlı hücreler ile cansız yapılar arasındaki ara yapılar olarak kabul edilir. Tez çalışmasında, iki farklı hidrofilik polimerin (Na-aljinat ve jelatin) hidrofobik yan gruplar (stearoil klorür) ile modifikasyonu gerçekleştirilerek amfifilik özellikte yeni polimer türevleri (Amph-Alg ve Amph-Gel) sentezlendi. Bu amfifilik polimerler, kendi kendine katlanan membransız kararlı koaservatların oluşturulmasında kullanıldı. Su-yağ ara yüzünde koaservasyonla hidrofobik kısımlar koaservatların yüzeyinde, hidrofilik kısımlar ise iç yüzeyde toplanarak kendiliğinden katlanmaları sağlandı. Koaservatların iç iskelet sistemi, daha önce yağ alkolü kısmına eklenen Amph-Pol ve poli(etilen glikol) diamin arasında kovalent amid bağları ile oluşturuldu ve böylece kararlı yapıya sahip koaservatlar elde edildi. Koaservatların uzun vadeli kararlılığı, koaservasyon sırasında diamin/karbodiimid kimyası kullanılarak elde edildi. Modifiye edilen polimerlerin FTIR spektrumu ve Zeta potansiyeli kaydedildi. FTIR spektrumunda 2917 cm-1 ve 2851 cm-1'de oluşan Amph-Alg'a ait iki dar ve sivri bant, aljinat üzerinde hidrofobik yan grupların varlığını doğruladı. Amph-Gel oluşan amit bağı, 2935 cm-1 de bulunan pikin şiddetinin azalmasıyla montaj sırasında oluşan amid bağlarının varlığını kanıtladı. Zeta potansiyeli Amph-Alg için -43.3 mV ve Amph-Gel için -30.1 mV olarak ölçüldü. Yaklaşık 10 μm ile 25 μm arasında değişen boyutlarda yoğun koaservat damlacıkları ışık, ters ve konfokal mikroskoplar altında gözlendi. Koaservatlar liyofilizatörde kurutuldu ve SEM görüntüleri başarıyla alındı. Kuru koaservatların boyutu 5 μm ile 10 μm arasında yoğunlaşmıştır. Elde edilen koaservatlar, biyouyumlu ve ekonomik polimerlerden oluşturulmuş olmaları, kolay kimyasal reaksiyon ile elde edilebilmeleri ve hücre boyutuna benzer boyutlara sahip olmaları gibi önemli avantajlara sahiptirler. Bu da onları gelecekte biyomedikal, biyoteknoloji, sentetik biyoloji, ve hatta gıda ve kozmetik gibi alanlarda da kullanılabilmeleri açısından oldukça ümit vericidir.Coacervates, one of the protocell models, are defined as self-organizing micro-sized membraneless microdrops produced by liquid-liquid phase separation and are considered as intermediate structures between living cells and inanimate structures. In the thesis study, new amphiphilic polymer derivatives (Amph-Alg and Amph-Gel) were synthesized by modifying two different hydrophilic polymers (Na-alginate and gelatin) with hydrophobic side groups (stearoyl chloride). These amphiphilic polymers were used to form stable coacervates without membranes that fold on their own. At the water-oil interface, hydrophobic parts were collected on the surface of the coacervates and hydrophilic parts were collected on the inner surface, allowing them to fold spontaneously. The internal skeleton system of the coacervates was formed by covalent amide bonds between Amph-Pol and poly(ethylene glycol) diamine, which was previously added to the fatty alcohol part, and thus stable coacervates were obtained. Long-term stability of the coacervates was achieved by using diamine/carbodiimide chemistry during coacervation. FTIR spectrum and Zeta potential of the modified polymers were recorded. Two narrow and sharp bands belonging to Amph-Alg formed at 2917 cm-1 and 2851 cm-1 in the FTIR spectrum confirmed the presence of hydrophobic side groups on the alginate. The amide bond formed in Amph-Gel was proven by the decrease in the intensity of the peak located at 2935 cm-1 during assembly. Zeta potential was measured as -43.3 mV for Amph-Alg and -30.1 mV for Amph-Gel. Dense coacervate droplets ranging in size from approximately 10 μm to 25 μm were observed under light, inverted and confocal microscopes. Coacervates were dried in a freeze dryer and SEM images were successfully taken. The size of the dry coacervates was concentrated between 5 μm and 10 μm. The obtained coacervates have important advantages such as being formed from biocompatible and economical polymers, being easily obtained by chemical reactions and having dimensions similar to the cell size. This makes them quite promising in terms of their future use in areas such as biomedicine, biotechnology, synthetic biology, and even food and cosmetics
Determination of hay yield and quality of tef (eragrostis tef [zucc.] trotter) and proso millet (panicum miliaceum l.) sown at different times
No full textBu çalışma, Konya ekolojik koşullarında farklı ekim zamanlarında yetiştirilen Tef (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter) ve Kum darı (Panicum miliaceum L.) bitkilerinin ot verimi ve kalitesi açısından karşılaştırılması amacıyla 2024 yılında gerçekleştirilmiştir. Deneme, Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında, Tesadüf Blokları Deneme Deseninde Bölünmüş Parseller düzeninde üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede her iki bitki türü 1 Mayıs, 1 Haziran ve 1 Temmuz tarihlerinde olmak üzere üç farklı ekim zamanında ekilmiştir. Çalışmada; bitki boyu, sap kalınlığı, yeşil ot verimi, kuru ot oranı, kuru ot verimi, ham protein oranı ve ham protein verimi gibi tarımsal ve yem kalite özellikleri değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, bölgede yaygın olarak yetiştirilen Kum darı (Çeşit Popülasyon 1 ve Popülasyon 2) ile yeni bir tür olan Tef bitkisinin (Çeşit Rooiberg ve Nile) farklı ekim zamanlarına bağlı olarak verim ve kalite yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma ile kaliteli kaba yem açığının kapatılmasına katkı sağlamak amacıyla yem bitkileri tarımına yeni tür, çeşit ve tarımsal uygulamaların kazandırılması hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda kum darıda bitki boyu 98.9 – 114.6 cm, sap kalınlığı 5.76 – 6.56 mm, boğum sayısı 4.4 – 6.4 adet, yeşil ot verimi 1047.0 – 3603.0 kg/da, kuru ot oranı %25.66 - %29.33, kuru ot verimi 293.6 – 949.6 kg/da, , ham protein oranı %7.92 –%11.29, ham protein verimi ise 32.1 – 101.0 kg/da arasında; Tef bitkisinde bitki boyu 91.8 – 98.2 cm, sap kalınlığı 1.73 – 1.99 mm, boğum sayısı 4.1 – 4.6 adet, yeşil ot verimi 4305 – 5801.3 kg/da, kuru ot oranı %20.83 - %25.40, kuru ot verimi 904.2 – 1344.5 kg/da, ham protein oranı %8.66 – %9.91, ham protein verimi ise 86.8 -133.4 kg/da arasında bulunmuştur. Çalışma sonucunda; tef bitkisinin çeşitlerinde her üç farklı ekim zamanında da kum darı çeşitlerine göre daha yüksek ot verimi sağlamıştır. Ekim zamanı ilerledikçe geciktikçe kum darında %60'larda verimde kayıp ortaya çıkarken, tef bitkisinde bu kayıp %20'lerde kalmıştır. Tef bitkisinin geç ekim yapılsa da verimlerinin yüksek olması tef bitkisinin kısa zaman içerisinde vejetasyon süresinin hızlı olmasından kaynaklanmaktadır. 1 Mayıs tarihi kum darı bitkisinin ekimi için en uygun zaman olup arazi Temmuz ayının sonuna kadar boşalabilmektedir. Tef bitkisi için en uygun ekim zamanı 1 Haziran ve 1 Temmuz olup tarlanın rotasyonunda esneklik sağlanır ve verimler de artış gözlemlenir.This study was conducted in 2024 to compare the forage yield and quality of Tef (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter) and Proso millet (Panicum miliaceum L.) cultivated at different sowing times under the ecological conditions of Konya. The study was conducted in the experimental field of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Selçuk University, using a split-plot design in a Randomized Complete Block Design (RCBD) with three replications. Both plant species were sown on three different dates: May 1, June 1, and July 1. In the study, various agronomic and forage quality traits such as plant height, stem diameter, green herbage yield, dry matter ratio, dry herbage yield, crude protein ratio, and crude protein yield were evaluated. Based on the data obtained, the aim was to compare the yield and quality characteristics of the commonly grown Proso millet (cv. Rooiberg and Nile) with the newly introduced Tef (cv. Population – 1 and Populatiın – 2 ) species under different sowing dates. This study also aimed to contribute to closing the gap in high-quality roughage production by introducing new species, cultivars, and agricultural practices to forage crop production. As a result of the research, the following ranges were observed in Proso millet: plant height 98.9 – 114.6 cm, stem diameter 5.76 – 6.56 mm, number of nodes 4.4 – 6.4, green herbage yield 1047.0 – 3603.0 kg/da, dry herbage yield 293.6 – 949.6 kg/da, dry matter ratio 25.66% – 29.33%, crude protein ratio 7.92% – 11.29%, and crude protein yield 32.1 – 101.0 kg/da. In Tef, the ranges were: plant height 91.8 – 98.2 cm, stem diameter 1.73 – 1.99 mm, number of nodes 4.1 – 4.6, green herbage yield 4305 – 5801.3 kg/da, dry herbage yield 904.2 – 1344.5 kg/da, dry matter ratio 20.83% – 25.40%, crude protein ratio 8.66% – 9.91%, and crude protein yield 86.8 – 133.4 kg/da. Tef varieties yielded higher than Proso millet in all three sowing times. While delayed sowing caused limited yield loss in Tef, it caused more significant reductions in Proso millet. In particular, when comparing the yields from May 1 and July 1, Proso millet showed up to a 60% yield loss, whereas Tef exhibited only around a 20% decrease. Therefore, early sowing (May 1) is recommended for Proso millet, while later sowing dates (June 1 or July 1) are more suitable for Tef. This approach enables more efficient land use and allows for an optimal vegetation period for subsequent crops.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi BAP tarafından 24201091 nolu proje ile desteklenmiştir
The effect of deceptive advertising on consumer perception, brand image and brand loyalty
No full textBu çalışma takviye edici gıda sektörü özelinde aldatıcı reklamların tüketici algılarının marka imajı ve müşteri sadakati üzerindeki etkilerini incelemektir. Günümüzde sağlıklı yaşam ve bağışıklık sistemini destekleyici ürünlere yönelik tüketici talebinde önemli bir artış gözlemlenmektedir. Bu durum, sektörde hızlı büyümeye ve yoğun rekabete yol açmakta; bazı firmalar, tüketicileri yanıltıcı içerikler barındıran etik dışı reklam uygulamalarına başvurmaktadır. Aldatıcı reklamların tüketici algısını ve sadakatini nasıl etkilediğini anlamak, pazarlama stratejilerinin ve tüketici politikalarının etkinliği açısından önem taşımaktadır. Araştırmada, aldatıcı reklam algısının marka imajı ve müşteri sadakati üzerindeki etkilerini ölçmek üzere nicel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Gaziantep ilinde yaşayan ve amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen 18 yaş üstü 399 tüketiciye çevrimiçi anket uygulanmıştır. Anket formunda katılımcıların demografik bilgileri, aldatıcı reklamlara yönelik algıları, marka imajı ve sadakat düzeylerini ölçmeye yönelik sorular yer almıştır. Toplanan veriler SPSS ve AMOS istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde güvenilirlik, doğrulayıcı faktör analizi ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, aldatıcı reklamların tüketicilerin marka imajını olumsuz yönde etkilediğini ve müşteri sadakatini önemli ölçüde azalttığını ortaya koymuştur. Tüketicilerin özellikle sağlıkla ilgili ürünlerde reklamlarda yer alan yanıltıcı bilgilere karşı duyarlı olduğu belirlenmiştir. Etik ve şeffaf reklam uygulamalarının tüketici güvenini sağlamada kritik rol oynadığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, sektördeki reklam denetimlerinin güçlendirilmesi ve tüketici bilinçlendirme faaliyetlerinin artırılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu çalışma, sektördeki aldatıcı reklam uygulamalarının olumsuz etkilerini ortaya koyarak akademik literatüre ve ilgili politika yapıcılarına öneriler sunmayı amaçlamaktadır.This study examines the effects of deceptive advertisements on consumer perceptions, brand image and customer loyalty in the food supplement sector. Today, there is a significant increase in consumer demand for healthy living and immune system supporting products. This situation leads to rapid growth and intense competition in the sector; some companies resort to unethical advertising practices that contain misleading content for consumers. Understanding how deceptive advertisements affect consumer perception and loyalty is important for the effectiveness of marketing strategies and consumer policies. A quantitative research method was adopted in the study to measure the effects of deceptive advertisement perception on brand image and customer loyalty. An online survey was applied to 399 consumers over the age of 18 living in Gaziantep province and selected with the purposeful sampling method. The survey form included questions to measure the demographic information of the participants, their perceptions of deceptive advertisements, brand image and loyalty levels. The collected data were analyzed using SPSS and AMOS statistical programs. Reliability, confirmatory factor analysis and regression analyses were performed in the analyses. The analysis results revealed that misleading advertisements negatively affect consumers' brand image and significantly reduce customer loyalty. It was determined that consumers are particularly sensitive to misleading information in advertisements for health-related products. It was concluded that ethical and transparent advertising practices play a critical role in ensuring consumer trust. In this context, it was emphasized that advertising controls in the sector should be strengthened and consumer awareness activities should be increased. This study aims to present suggestions to academic literature and relevant policy makers by revealing the negative effects of misleading advertising practices in the sector
Determination of honey and fresh silkworm cocoon production quantities in Turkey by time series
No full textBu çalışmada 1991-2023 yılları arasında Türkiye'de üretilen bal ve yaş ipek kozası üretim miktarları kullanılarak zaman serileri analiz yöntemi kullanılarak 2030 yılına kadar 5 yıllık üretim miktarları tahmin edilmeye çalışılmıştır. Analizde Linux-Box istatistiklerinden Brown, Holt ve Damped üstel düzleştirme yöntemleri kullanılmıştır. İleriki dönemlerde bal üretim miktarlarının tahmini Brown ve Damped üstel düzleştirme yönteminde birbirine yakın değerler alırken, Holt üstel düzleştirme yönteminde ise genel olarak biraz daha yüksek değerler aldığı görülmüştür. Türkiye'de yaş ipek kozası üretim miktarları incelendiğinde ise bal üretim miktarlarının aksine genel olarak yıllar itibarıyla bir azalış olduğu görülmektedir.In this study, the production quantities of honey and fresh silk cocoons in Türkiye between 1991 and 2023 were analyzed using time series analysis methods to forecast production amounts for the next five-year periods until 2030. The analysis employed the Brown, Holt, and Damped exponential smoothing methods from Linux-box statistics. In future projections, the forecasted honey production values obtained from the Brown and Damped exponential smoothing methods were found to be similar, while the Holt exponential smoothing method generally yielded slightly higher values. In contrast to honey production, the production quantities of fresh silk cocoons in Türkiye showed a general decline over the years
(Neo) populism in competitive authoritarian systems: The case of Hungary
No full textBu tez, rekabetçi otoriter sistemler ile neopopülizm arasındaki yakın ilişkiyi kuramsal ve ampirik düzeyde irdelemeyi amaçlamaktadır. Rekabetçi otoriter sistemler, seçim gibi demokratik mekanizmaları biçimsel olarak sürdürürken; medya ve yargı bağımsızlığının sınırlandığı, sivil toplumun hareket alanının daraltıldığı ve çoğulculuğun sistemli bir biçimde engellendiği yapılardır. Bu durum, görünürde "rekabetçi", gerçekte ise "otoriter" nitelikler taşıyan bir yönetim biçimini beraberinde getirmektedir. Neopopülizm ise, neoliberal düzenin yarattığı yapısal eşitsizlikler ve temsil krizine tepki olarak, halk ile elit arasında çizilen keskin sınırlar üzerinden siyasal desteği hızlı biçimde mobilize etmeyi amaçlayan bir siyasi strateji olarak öne çıkmaktadır. Bu tezde, Macaristan örneği üzerinden neopopülist liderliğin siyasal kurumları dönüştürme gücü ve rekabetçi otoriter pratiklerin nasıl kalıcı hale getirilebildiği hususu incelenmiştir. Anayasal değişiklikler, medya organlarının doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol altına alınması ve seçim sisteminin iktidar partisinin çıkarları doğrultusunda yeniden yapılandırılması, neopopülizmle bütünleşen otoriter eğilimlerin hızla kurumsallaşmasına zemin hazırlamıştır. Aynı zamanda göç, kimlik ve milliyetçilik ekseninde inşa edilen popülist söylemlerin de iktidarın kitle desteğini tahkim ettiği gözlemlenmiştir. Bu bağlamda bu tezde, demokratik normların bu tarz sistemlerde nasıl aşındığı, muhalefetin hangi stratejik birliktelik ve direniş hatlarıyla başarı elde edebileceği ve sivil toplumun yaşamsal rolü ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır. Bu örnek, neopopülizmin yalnızca demokratik sistemlerdeki temsil krizine yönelik bir "düzeltici" işlev üstlenmediğini, aksine otoriter eğilimlerin sürekliliğini ve pekişmesini destekleyen bir ivmelendirici unsur olabileceğini göstermektedir.This thesis aims to examine the close relationship between competitive authoritarian systems and neopopulism at theoretical and empirical levels. Competitive authoritarian systems are structures in which democratic mechanisms such as elections are formally maintained, while the independence of the media and the judiciary is limited, the area of movement of civil society is narrowed, and pluralism is systematically prevented. This situation brings with it a form of governance that is seemingly "competitive" but in reality "authoritarian". Neopopulism, on the other hand, stands out as a political strategy that aims to rapidly mobilize political support through the sharp boundaries drawn between the people and the elite as a response to the structural inequalities and crisis of representation created by the neoliberal order. This thesis examines the power of neopopulist leadership to transform political institutions and how competitive authoritarian practices can be made permanent through the example of Hungary. Constitutional changes, direct or indirect control of media outlets and restructuring of the electoral system in line with the interests of the ruling party have paved the way for the rapid institutionalization of authoritarian tendencies integrated with neopopulism. At the same time, it has been observed that populist discourses constructed on the axis of migration, identity and nationalism have also strengthened the mass support of the government. In this context, this thesis examines in detail how democratic norms are eroded in such systems, with which strategic alliances and lines of resistance the opposition can achieve success, and the vital role of civil society. This example shows that neopopulism does not only serve as a "corrective" function for the crisis of representation in democratic systems, but on the contrary, it can be an accelerating element that supports the continuity and reinforcement of authoritarian tendencies
The role of information technology in the impact of competitive strategies applied by tourism enterprises on performance: A study in the accommodation sector
No full textTeknolojik yeniliklerle birlikte işletmeler faaliyet süreçlerinde en iyiye erişmek amacıyla bilişim teknolojilerinden faydalanmaya başlamışlardır. Tüm iş modelleri bu kapsamda önemli dönüşümlerden geçmektedir. Bu yenilikler diğer tüm alanlarda olduğu gibi turizm alanında da yeni ihtiyaçların ve hizmetlerin ortaya çıkmasını sağlamakta ve işletmeler arası rekabeti güçlendirmektedir. İşletmeler arası rekabette, rekabet üstünlüğünün sağlanması rekabet stratejileri ve teknoloji stratejilerinin bütünsel yönetimini gerekli kılmaktadır. Modern strateji araştırmaları, işletmelerin rekabet avantajı elde etmelerinde kaynak temelli teoriye ve endüstriyel örgüt teorisi ile kaynak temelli teorinin birlikte yürütülmesine odaklanmaya başlamıştır. Turizm literatüründe bilişim teknolojilerinin kullanımına ilişkin çeşitli araştırmalar bulunmakla birlikte, rekabet stratejilerinin (endüstriyel örgüt teorisi) işletme performansına etkisinde bilişim teknolojileri yeteneklerinin (kaynak temelli teori) ilişkisini inceleyen araştırmaların sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Buradan hareketle çalışmada turizmde faaliyet gösteren konaklama işletmelerinin uyguladığı rekabet stratejilerinin işletme performansına etkisinde bilişim teknolojilerinin aracılık rolünün belirlenebilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında işletmelerde Porter'ın rekabet stratejileri (maliyet liderliği, farklılaştırma ve odaklanma), bilişim teknolojileri yetenekleri ve performans değişkenlerinden oluşan bir model oluşturulmuştur. Hipotez testleri için ihtiyaç duyulan verilerin toplandığı araştırma örneklemi Antalya'da faaliyet gösteren konaklama işletmelerinde görev yapan 504 yöneticiden oluşmaktadır. Nicel araştırma yaklaşımlarından ve anket tekniğinden yararlanılan araştırmada ölçeklerin geçerlik ve güvenirliği için Cronbach's Alpha güvenirlik analizi, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiş ve doğrulanan yapı yapısal eşitlik modellemesi prosedürüyle test edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, işletmelerin uyguladığı rekabet stratejilerinin işletme performansına etkisinde bilişim teknolojilerinin kısmi aracılık rolü bulunduğu doğrulanmıştır. Sonuç olarak, araştırma kapsamında gerçekleştirilen literatür araştırması ve elde edilen verilerin analizleri çerçevesinde turizm işletmelerine ve akademiye katkı sağlayacağı düşünülen öneriler sunulmuştur.Driven by technological innovations, enterprises have embraced information technologies to maximize efficiency and gain a competitive edge in their operational processes. All business models are undergoing significant transformations within this scope. These innovations, as in all other areas, are creating new needs and services in the tourism industry and strengthening competition among businesses. In order to gain a competitive advantage in inter-firm competition, it is necessary to have an integrated management of competitive strategies and technology strategies. Modern strategy research has begun to focus on a resource-based perspective and the simultaneous implementation of industry-based and resource-based perspectives in order for businesses to gain a competitive advantage. Although there are various studies in the tourism literature on the use of information technologies, there are limited studies that examine the relationship between competitive strategies (industry-based view) and information technology capabilities (resource-based view) in terms of their impact on business performance. Based on this, the study aimed to determine the mediating role of information technologies in the effect of competitive strategies applied by accommodation businesses operating in tourism on business performance. Within the scope of this aim, a model consisting of Porter's competitive strategies (cost leadership, differentiation, and focus), information technology capabilities, and performance variables was created in businesses. The research sample, from which the data needed for hypothesis testing were collected, consisted of 504 managers working in accommodation businesses operating in Antalya. In the study, which utilized quantitative research approaches and the survey technique, Cronbach's Alpha reliability analysis, exploratory and confirmatory factor analyses were performed to determine the validity and reliability of the scales, and the confirmed structure was tested with the structural equation modeling procedure. As a result of the analyses conducted, it was verified that information technologies had a partial mediating role in the effect of competitive strategies applied by businesses on business performance. In conclusion, based on the literature review conducted within the scope of the research and the analyses of the data obtained, suggestions that are considered to contribute to tourism businesses and academia have been presented
Determination of possible genotoxic effectes of monosodium glutamate by the hen's egg test for micronucleus induction (HET-MN)
No full textGünümüzde hızla gelişmekte olan gıda teknolojisinde gıda katkı maddelerinin (GKM) kullanımı oldukça yaygındır. Monosodyum glutamat (MSG) oldukça fazla kullanılan ve tercih edilen bir gıda katkı maddesi olup günümüzde kullanımının güvenirliği ile ilgili net bir görüş bütünlüğü bulunmamaktadır. Yapılan bu çalışmanın amacı MSG'nin olası genotoksik etkisini tavuk yumurtası mikronükleus testi (HET-MN) metoduyla tespit etmektir. MSG'nin üç farklı dozu (0,75, 0,38 ve 0,10 µg/g yumurta) kuluçkanın sekizinci gününde tavuk yumurtalarının hava boşluğundan enjekte edilmiştir. Pozitif kontrol grubunda siklofosfamid (CP) tercih edilmiştir ve 0,85 µg/g yumurta dozunda enjekte edilmiştir. Kuluçkanın 11. gününde embriyolardan kan alınarak frotiler hazırlanmıştır. Hazırlanan frotiler modifiye May Grünwald-Giemsa boyama metoduyla boyanmıştır. Preparatlardaki eritrositler ışık mikroskobu altında incelenmiştir. Eritrositlerdeki mikronükleus ve nükleer anormalliklerin oranları tespit edilmiştir. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre MSG'nin test edilen üç dozunda da genotoksik etki görülmemiştir. Test edilen dozlarda MSG herhangi bir teratojenik etkiye de sebep olmamıştır. Bununla birlikte MSG'nin en yüksek dozunda (0,75 µg/g yumurta) istatistiksel olarak embriyonik ölüm oranında önemli düzeyde artış, canlı ve rölatif embriyo ağırlıklarında önemli düzeyde düşüş gözlenmiştir. Bu veriler ise MSG'nin tavuk embriyolarında embriyotoksik etkiye sebep olabileceğine işaret etmektedir.In today's rapidly developing food technology, the use of food additives (FA) is quite common. Monosodium glutamate (MSG) is a widely used and preferred food additive, yet there is no clear consensus related its safety. The aim of this study is to determine the potential genotoxic effect of MSG using the Hen's egg test micronucleus (HET-MN) method. Three different doses of MSG (0,75, 0,38 and 0,10 µg/g egg) were injected into the air chamber of chicken eggs on the eighth day of incubation to determine. Cyclophosphamide (CP) was used as the positive control group, with a dose of 0,85 µg/g egg. On the 11th day of incubation, blood samples were collected from the embryos, and blood smears were prepared. They were stained using the modified May Grünwald-Giemsa staining method. The blood smears were examined under a light microscope, and micronucleus and nuclear abnormalities in erythrocytes were observed. According to the statistical analysis results, no genotoxic effect was observed at any of the three tested doses of MSG. Additionally, MSG did not induce any teratogenic effect at the tested doses. However, at the highest dose of MSG (0,75 µg/g egg), a significant increase in embryonic mortality and a significant decrease in live and relative embryo weights were observed. These data suggest that MSG may have an embryotoxic effect on chicken embryos
The claim for demolition in Turkish Civil Law
No full textMülkiyet hakkı, malikine hukuk düzeni sınırları içerisinde, eşya üzerinde istediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi tanır. Eşya üzerindeki hâkimiyetin üçüncü kişilere karşı korunmasını sağlamak da malikin yetkileri arasındadır. Mülkiyet hakkına yönelik müdahalelere katlanma yükümlülüğü yoksa bunun önlenmesi, durdurulması varsa zararın karşılanması istenebilir. Bu kapsamda haksız yapı veya bitki ya da taşkın yapı gibi hâllerde yıkım (kâl) istemi ileri sürülebilir. Yıkım (kâl) istemi, uygulamada sıkça görüldüğü üzere elatmanın önlenmesi istemi ile birlikte ileri sürülür. Ancak yıkım (kâl) isteminde bazı şartlar aranır. Bu nedenle bu istem, ayrı bir inceleme ve değerlendirmeyi gerektirir. Buna karşın yıkım (kâl) istemi elatmanın önlenmesi isteminin yanında değinilen ikincil bir konu olmaktan öteye geçememiştir. Zengin ve çeşitli uyuşmazlıklara konu olan söz konusu istem hakkında ayrı ve bağımsız bir çalışma olmaması, bu konuda birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada doktrindeki tartışmalar ve yüksek mahkeme içtihatları birlikte ele alınarak ortaya çıkan sorunlara çözüm üretilmesi ve bilime katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında yıkım (kâl) isteminin tanımı, amacı, tarihî gelişimi, hukukî niteliği ve benzer istemlerden farkı açıklanmıştır. Bu isteme yol açan hâller ve istemin şartları, haksız yapı, haksız bitki ve taşkın yapı yönlerinden ayrı ayrı incelenmiştir. Yıkım (kâl) isteminin hüküm ve sonuçları bölümünde ise yıkım (kâl) davası, yıkım (kâl) isteminin elatmanın önlenmesi istemiyle birlikte ileri sürülmesi hâlinde her iki istem arasında öne çıkan farklar ve hükmün icrası ele alınmıştır.The right of ownership grants the owner the authority, within the limits of the legal system, to use, benefit from and dispose of property as they wish. One of the powers granted to the owner is the protection of this authority against third parties. In cases where there is no obligation for the owner to tolerate interventions to their property, or where such interventions should be prevented or compensated, the removal of unlawful structures, plants, or encroachments may be requested. Although the claim for demolition is frequently seen in practice, it is often brought together with the claim for the prevention of interference. However, certain conditions must be met to invoke this claim. This makes it necessary to conduct a separate evaluation. In fact, the claim for demolition has often been treated as a secondary issue beside the claim for prevention of interference, and has not received independent scholarly attention despite its relevance to a variety of legal disputes. This lack of independent focus has led to numerous problems. This study aims to address these issues through an analysis of doctrinal debates and high court rulings, and contribute to the field by offering solutions to the emerging legal problems. The scope of this study includes the definition, purpose, historical development, legal nature, and distinction of the demolition claim from similar claims. The conditions leading to such a claim, and the types of unlawful structures, plants, and encroachments are analyzed individually. In the final section, the demolition lawsuit is discussed along with the consequences and key distinctions arising when the demolition claim is submitted alongside the claim for the prevention of interference
The effect of a program based on the family-centered empowerment model on total knee prosthesis patients and their caregivers: Randomized controlled study
No full textBu araştırmada, total diz protezi (TDP) uygulanan hastalar ve bakım vericilerine verilen aile güçlendirme modeline (AMGM) dayalı programın bireylerin fiziksel işlev düzeyine ve öz yeterliliklerine; bakım vericilerin bakım yüküne, bakım verme yeterliliğine ve stresle baş etme durumuna etkisini belirlemek amaçlandı. Randomize kontrollü paralel grup (1:1) tipteki bu araştırmanın örneklemini Aralık 2023 - Ağustos 2024 tarihleri arasında TDP'li 62 hasta ve bakım vericisi oluşturdu. Hastalar randomizasyonla müdahale ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Müdahale grubunda yer alan hasta ve bakım vericiler AMGM dayalı bir program uygulandı. Kontrol grubundaki hasta ve bakım vericiler rutin bakım aldı. İzlem testinden sonra kontrol grubuna da eğitim kitapçığı verildi. Araştırma verileri sosyodemografik özellikler formu, Modifiye Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Genel Öz yeterlilik Ölçeği, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği, Bakım Verme Yeterliliği Ölçeği ve Stresle Baş Etme Ölçeği kullanılarak toplandı. Veriler IBM SPSS V23, Jamovi V2.3.28 ile R programı ile analiz edildi. Grup ve zamana göre normal dağılıma uymayan verilerin karşılaştırılmasında Walrus paketi kullanılarak Robust ANOVA, normal dağılıma uyan verilerin karşılaştırılmasında Genelleştirilmiş Lineer model kullanıldı. Hastaların Modifiye Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği mobilite alt boyutu (F=8,85; p<0,05; ηp2=0,24); bakım vericilerin Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği (F=44,0; p<0,001; ηp2=0,79) ve Stresle Baş Etme Ölçeği puanlarında (F=5,62; p<0,05; ηp2=0,06) gruplar arası anlamlı fark vardır. Bununla birlikte hastaların Modifiye Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Genel Öz yeterlilik Ölçeği; bakım vericilerin Bakım Verme Yeterliliği Ölçeği toplam puanları üzerinde anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). Sonuç olarak AMGM dayalı program alan hastaların fiziksel mobilitede daha iyi olduğu, bakım vericilerin bakım yükünün düşük olduğu ve stresle baş etme düzeylerinin yüksek olduğu belirlendi. Grupların öz yeterlilik ve bakım verme yeterlilikleri benzerdi. Bu araştırma sonucunda TDP hastalarının tedavi ve bakımından sorumlu ekiplerin AMGM ile ilgili bilgi ve farkındalığının artırılması, AMGM dayalı programın uzun dönem etkilerini belirlemek için daha uzun izlemli çalışmaların yapılması önerilmektedir. Ayrıca bakım vericilerinin yaşadıkları stres ve taburculuk sonrası sorunlarla ilgili sağlık profesyonellerine hizmet içi eğitimler düzenlenmesi, hasta okulları, tele sağlık gibi hizmetlerin kullanılması önerilmektedir.This study aimed to determine the effects of a family-centered empowerment model (FCEM) based program given to patients and caregivers who underwent total knee arthroplasty (TKA) on the individuals' physical function level and self-efficacy; and on the caregiver's care burden, caregiving competence, and stress coping.. The sample of this randomized controlled parallel group (1:1) study consisted of 62 patients and caregivers with TKA between December, 2023, and August, 2024. Patients were randomly divided into two groups as intervention and control groups. A program based on FCEM was applied to patients and caregivers in the intervention group. Patients and caregivers in the control group received routine care. After the follow-up test, the control group was also given an educational booklet. The research data were collected using the sociodemographic characteristics form, Modified Barthel Daily Living Activities, General Self-efficacy, Zarit Caregiving Burden, Caregiving Competence and Stress Coping Scale. Data were analyzed with IBM SPSS V23, Jamovi V2.3.28 and R programs. Robust ANOVA was used using the Walrus package to compare values that did not conform to normal distribution according to group and time, and Generalized Linear Model was used to compare values that conformed to normal distribution. There was a significant difference between the groups in the patients' Modified Barthel Activities of Daily Living Scale mobility subscale (F=8.85; p<0.05; ηp2=0.24); in the caregivers' Zarit Caregiver Burden Scale (F=44.0; p<0.001; ηp2=0.79) and in the Coping with Stress Scale scores (F=5.62; p<0.05; ηp2=0.06). However, no significant difference was found in the patients' Modified Barthel Activities of Daily Living Scale, General Self-efficacy Scale and the total scores of the caregivers' Caregiving Competence Scale (p>0.05). As a result, it was determined that patients who received FCEM program had better physical mobility, lower care burden of caregivers and higher levels of coping with stress. Self-efficacy and caregiving competence of the groups were similar. As a result of this research, it is recommended that the knowledge and awareness of the teams responsible for the treatment and care of TKA patients be increased regarding FCEM, and that longer follow-up studies be conducted to determine the long-term effects of the FCEM program. In addition, it is recommended that in-service training be organized for health professionals regarding the stress experienced by caregivers and post-discharge problems, and that services such as patient schools and telehealth be used.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 23112003 Proje numarası ile desteklenmiştir