Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Evaluation of mir-21 and related gen in colon cancer model rats
No full textKolorektal kanser (KRK), dünya genelinde en sık teşhis edilen üçüncü malignite olarak sıralanmakta ve kansere bağlı ölümlerin en yaygın ikinci nedeni olarak öne çıkmaktadır. KRK'nın şu anda tespiti ve tedavisi için spesifik bir biyobelirteci yoktur ve patogenezini düzenleyen temel mekanizmalar henüz tam olarak belirlenememiştir. KRK yavaş geliştiği için erken tanının, mortalitesini azaltacağı düşünülmektedir. MikroRNA'lar (miRNA'lar, miR'ler), protein sentezine katılmayan hedef genlerin ekspresyonunu düzenleyen RNA'lardır. Kanser oluşumunda miRNA'lar, tümör baskılayıcı genleri hedefleyerek kanser oluşumunu teşvik eden onkojen veya kanser oluşumunda rol oynayan genleri hedefleyerek kanser gelişimini engelleyen tümör baskılayıcı olarak rol oynamaktadırlar. miR-21 birçok kanser türünde yukarı regüle edilen onkojen bir miRNA'dır. miR-21 kolorektal kanserde doku ve serumda tespit edilmiş ayrıca kanser ilerledikçe miR-21 ekspresyonunun arttığı gösterilmiştir. Bu nedenle miR-21'in biyobelirteç olabileceği düşünülmektedir. PDCD4 ise birçok kanser türünde aşağı regüle edilen tümör baskılayıcı bir gendir. PDCD4 ekpresyonunun, miR-21 tarafından düzenlendiği düşünülmektedir. Çalışmada materyal olarak, azoksimetan (AOM) ile indüklenen kolon kanser modeli (n=12) ve kontrol grubu (n=12) olarak sağlıklı Wistar albino cinsi erkek ralardan olmak üzere toplam 24 tane kolon doku örneği kullanılmıştır. Örnekler üzerinde, RNA izolasyonu yapılarak, miR-21 ve PDCD4'ün ekspresyonu Real-Time Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PZR) tekniği kullanılarak belirlenmiştir. miR-21 gen ekspresyonunun, AOM uygulanan grupta kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak önemli (p=0,001) olduğu gözlenmiştir. PDCD4 geni ekspresyonunun ise kontrol grubuna göre AOM uygulanan grupta azalsa da istatistiksel olarak önemsiz (p=0,137) olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen verilerin kolon kanseri ile miR-21 ve PDCD4 gen ekspresyonunun arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalarda yararlı olacağı ve kolon kanserinde disregüle olan genler açısından kolon kanserinin tanı ve tedavi çalışmalarına katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır.Kolorektal kanser (KRK), dünya genelinde en sık teşhis edilen üçüncü malignite olarak sıralanmakta ve kansere bağlı ölümlerin en yaygın ikinci nedeni olarak öne çıkmaktadır. KRK'nın şu anda tespiti ve tedavisi için spesifik bir biyobelirteci yoktur ve patogenezini düzenleyen temel mekanizmalar henüz tam olarak belirlenememiştir. KRK yavaş geliştiği için erken tanının, mortalitesini azaltacağı düşünülmektedir. MikroRNA'lar (miRNA'lar, miR'ler), protein sentezine katılmayan hedef genlerin ekspresyonunu düzenleyen RNA'lardır. Kanser oluşumunda miRNA'lar, tümör baskılayıcı genleri hedefleyerek kanser oluşumunu teşvik eden onkojen veya kanser oluşumunda rol oynayan genleri hedefleyerek kanser gelişimini engelleyen tümör baskılayıcı olarak rol oynamaktadırlar. miR-21 birçok kanser türünde yukarı regüle edilen onkojen bir miRNA'dır. miR-21 kolorektal kanserde doku ve serumda tespit edilmiş ayrıca kanser ilerledikçe miR-21 ekspresyonunun arttığı gösterilmiştir. Bu nedenle miR-21'in biyobelirteç olabileceği düşünülmektedir. PDCD4 ise birçok kanser türünde aşağı regüle edilen tümör baskılayıcı bir gendir. PDCD4 ekpresyonunun, miR-21 tarafından düzenlendiği düşünülmektedir. Çalışmada materyal olarak, azoksimetan (AOM) ile indüklenen kolon kanser modeli (n=12) ve kontrol grubu (n=12) olarak sağlıklı Wistar albino cinsi erkek ralardan olmak üzere toplam 24 tane kolon doku örneği kullanılmıştır. Örnekler üzerinde, RNA izolasyonu yapılarak, miR-21 ve PDCD4'ün ekspresyonu Real-Time Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PZR) tekniği kullanılarak belirlenmiştir. miR-21 gen ekspresyonunun, AOM uygulanan grupta kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak önemli (p=0,001) olduğu gözlenmiştir. PDCD4 geni ekspresyonunun ise kontrol grubuna göre AOM uygulanan grupta azalsa da istatistiksel olarak önemsiz (p=0,137) olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen verilerin kolon kanseri ile miR-21 ve PDCD4 gen ekspresyonunun arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalarda yararlı olacağı ve kolon kanserinde disregüle olan genler açısından kolon kanserinin tanı ve tedavi çalışmalarına katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır.Colorectal cancer (CRC) is ranked as the third most frequently diagnosed malignancy worldwide and stands out as the second most common cause of cancer-related deaths. CRC currently has no specific biomarker for its detection and treatment, and the basic mechanisms regulating its pathogenesis have not yet been fully determined. Since CRC develops slowly, it is thought that early diagnosis will reduce its mortality. MicroRNAs (miRNAs, miRs) are RNAs that regulate the expression of target genes that do not participate in protein synthesis. In cancer formation, miRNAs play a role as oncogenes that promote cancer formation by targeting tumor suppressor genes, or as tumor suppressors that prevent cancer development by targeting genes that play a role in cancer formation. miR-21 is an oncogenic miRNA that is upregulated in many types of cancer. miR-21 has been detected in tissue and serum in colorectal cancer and it has been shown that miR-21 expression increases as the cancer progresses. Therefore, miR-21 is thought to be a biomarker. PDCD4 is a tumor suppressor gene that is downregulated in many types of cancer. PDCD4 expression is thought to be regulated by miR-21. In the study, a total of 24 colon tissue samples from healthy Wistar albino male rats were used as azoxymethane (AOM)-induced colon cancer model (n=12) and control group (n=12). RNA was isolated from the samples and the expression of miR-21 and PDCD4 was determined using Real-Time Polymerase Chain Reaction (RT-PCR) technique. It was observed that miR-21 gene expression was higher in the AOM group compared to the control group and this difference was statistically significant (p=0,001). It was observed that PDCD4 gene expression decreased in the AOM group compared to the control group, but was statistically insignificant (p=0.137). It was concluded that the data obtained from this study will be useful in studies examining the relationship between colon cancer and miR-21 and PDCD4 gene expression and will contribute to the diagnosis and treatment studies of colon cancer in terms of genes dysregulated in colon cancer.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 21212019 Proje numarası ile desteklenmiştir
Effects of juglone on mitochondrial fission and fusion mechanisms in PANC-1 and BxPC3 pancreatic cancer lines
No full textPankreas kanseri, dünya genelinde en ölümcül kanser türlerinden biri olup, erken evrede tanı konulamaması ve agresif biyolojik davranışı nedeniyle kötü bir prognoza sahiptir. Dünya genelinde kansere bağlı ölümler arasında 7. sırada yer almakta olan pankreas kanserinde 5 yıllık sağkalım oranı %10'dur. Ülkemizde de pankreas kanseri insidansı dünya genelindeki oranlara paralel olarak artış göstermektedir. Ekzokrin bezlerde ortaya çıkan pankreas duktal adenokarsinomu (PDAK), en yaygın pankreas kanseri türüdür ve vakaların yaklaşık %90'ını oluşturur. Kanser Genom Atlas verilerine göre, PDAK pankreas kanserlerinin yaklaşık %90'ında KRAS sürücü mutasyonu bulunmaktadır. Pankreas kanseri, erken evrelerinde asemptomatik olduğundan çoğu vaka ileri evreye erişinceye kadar teşhis edilememektedir. Tanının genellikle metastaz aşamasında konulması cerrahi tedaviyi sınırlamakta ve sıklıkla mevcut kemoterapi/radyoterapiye karşı direnç gelişiminin olması sağkalım oranını düşürmektedir. Bu nedenlerle oldukça agresif seyreden pankreas kanseriyle mücadelede kemoterapötik ajanlara ihtiyaç vardır. Juglon, ceviz ağaçlarının taze olgun meyve kabuğunda, köklerinde ve yapraklarında bulunan bir tür naftokinondur. Juglonun çeşitli kanser hücre hatlarında sitotoksik ve apoptotik etkisi gösterilmiş, daha önceki araştırmalarda PANC-1 ve BxPC3 insan pankreas kanseri hücre hatlarında bu etkilerinin yanı sıra anti-invaziv ve anti-metastatik etki gösterdiği ortaya konulmuştur. Son çalışmalarımızda Juglonun mitokondrial biyogenezini düzenleyen sinyal yolakları üzerine etki gösterdiğine dair elde ettiğimiz bulgular ışığında bu tez çalışmasında Juglonun mitokondrial biyogenez süreci üzerine etkilerini araştırmayı hedefledik. Mitokondrial biyogenez, füzyon-fisyon döngüleri arasında devam eden yaşamsal bir mekanizmadır. Kanser hücrelerinde bu dengenin genellikle fisyon yönünde kayma gösterdiği ve fragmente mitokondrilerin hücre proliferasyonunu teşvik ettiği düşünülmektedir. Bu nedenle fisyon inhibisyonunun önemli bir terapötik yaklaşım olduğu kanısına varılmıştır. Çalışmamızda Juglonun PANC-1 ve BxPC3 pankreas kanseri hücrelerinde, biyogenezin anahtar düzenleyicisi olan PGC1α ,füzyon ve fisyonun temel düzenleyicileri MFN1, MFN2 ile DRP1 üzerine etkilerinin araştırılması amaçlandı. Hücreler uygun besiyerlerinde 370C'de %5CO2 ortamında kültüre edildi. Sitotoksisite analiz sonuçları dikkate alınarak Juglon uygulama dozları 5µM, 10µM, 15µM ve 20µM olacak şekilde belirlendi. Hedef genlerin ifadeleri qPCR yöntemi ile analiz edildi ve sonuçlar 2-ΔΔCt metodu ile değerlendirildi. Çalışmamızda PCG1α gen ifadesinin 5µM, 10µM, 15µM ve 20µM Juglon uygulamalarında PANC-1 hücre hattında sırasıyla 3,34, 5,51, 3,31 ve 7,12 kat artış, BxPC3 hücrelerinde 5µM, 15µM ve 20µM Juglon uygulamasında sırasıyla 4,41, 4,41 ve 3,65 kat artış gösterdiği tespit edildi. PANC-1 hücrelerinde MFN1 gen ifadesi bakımından 5µM, 10µM, 15µM ve 20µM Juglon uygulaması sonrasında sırasıyla 3,34, 5,51, 3,31 ve 7,12 kat artış görülürken, BxPC3 hücrelerinde önemli düzeyde bir değişiklik tespit edilmedi. MFN2 gen ifadesi bakımından değerlendirildiğinde, PANC-1 hücrelerinde 15µM ve 20µM Juglon uygulamasında 3,64 ve 3,08 kat artış, 10 µM'da 4,46 kat azalış gözlendi. BxPC3 hücrelerinde de MFN2 gen ifadesinde artışlar gözlenmekle beraber anlamlı düzeyde değildi. PANC-1 hücrelerinde DRP1 gen ifade seviyeleri 10µM, 15µM ve 20µM Juglon uygulamalarında sırasıyla 8,82, 4,57 ve 2,35 kat azalış gösterirken, BxPC3 hücrelerinde gen ifade düzeylerinde değişiklik yoktu. Çalışma bulgularımız Juglonun PANC-1 hücrelerinde füzyonu güçlü bir şekilde teşvik ettiğini fisyonu ise baskıladığını göstermektedir. PDAK pankreas kanserinde yaygın olarak KRAS sürücü mutasyonunun varlığı düşünüldüğünde, Juglonun KRAS sürücü mutasyonuna sahip PANC-1 hücre hattında füzyonu aktive edici, fisyonu baskılayıcı etki göstermesi PDAK tedavisinde etkin olarak kullanılabilme potansiyelinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca her iki hücre hattında da PGC1α gen ifadesinin Juglon uygulaması sonucu önemli düzeyde artması, Juglonun KRAS bağımsız BxPC3 hücrelerinde mitokondri üzerinde fisyon ve füzyon dışında farklı yollarla etki gösterdiğini düşündürmektedir. Sonuç olarak Juglon pankreas kanserinde mitokondri hedefli terapötik potansiyele sahip görünmekle birlikte bu önemli bulguların daha kapsamlı çalışmalarla teyit edilmesine ihtiyaç vardır.Pancreatic cancer is one of the deadliest cancers worldwide, with a poor prognosis due to its inability to be diagnosed at early stages and its aggressive biological behavior. Pancreatic cancer ranks as the 7th leading cause of cancer-related deaths worldwide, with a 5-year survival rate of only 10%. The incidence of pancreatic cancer in our country is also increasing in parallel with the rates worldwide. Pancreatic ductal adenocarcinoma (PDAC), which originates from the exocrine glands, is the most common type of pancreatic cancer, accounting for approximately 90% of cases. According to The Cancer Genome Atlas data, around 90% of PDACs harbor KRAS driver mutations. Pancreatic cancer is often asymptomatic in its early stages, which means most cases are diagnosed only when the disease is in an advanced stage. Diagnosis is typically made at the metastatic stage, which limits the possibility of surgical treatment and often leads to the development of resistance to existing chemotherapy/radiotherapy, thereby reducing survival rates. Therefore, there is a need for chemotherapeutic agents in the fight against the highly aggressive pancreatic cancer. Juglone (5-hydroxy-1,4-naphthoquinone) is a type of naphthoquinone found in the fresh mature fruit peel, roots, and leaves of walnut trees. Juglone has been shown to have cytotoxic and apoptotic effects in various cancer cell lines, and previous studies have demonstrated that, in addition to these effects, it also exhibits anti-invasive and anti-metastatic properties in PANC-1 and BxPC3 human pancreatic cancer cell lines. Based on our recent findings, which suggest that Juglone affects signaling pathways regulating mitochondrial biogenesis, this thesis aims to investigate the effects of Juglone on the mitochondrial biogenesis process. Mitochondrial biogenesis is a vital mechanism involving continuous fusion-fission cycles. In cancer cells, this balance often shifts towards fission, and fragmented mitochondria are thought to promote cell proliferation. Therefore, inhibition of fission has been considered an important therapeutic strategy. Our study aimed to investigate the effects of Juglone on the key regulator of biogenesis, PGC1α (peroxisome proliferator-activated receptor gamma coactivator-1 alpha), and the main regulators of fusion and fission, MFN1, MFN2, and DRP1, in PANC-1 and BxPC3 pancreatic cancer cells. The cells were cultured in appropriate media at 37°C in a 5%CO2 atmosphere. Based on cytotoxicity assay results, Juglone concentrations of 5µM, 10µM, 15µM, and 20µM were determined. The expression of target genes was analyzed using qPCR, and the results were evaluated by the 2-ΔΔCt method. In our study, PGC1α gene expression increased by 3,34, 5,51, 3,31 and 7,12 fold in PANC-1 cells following treatment with 5µM, 10µM, 15µM, and 20µM Juglone, respectively. In BxPC3 cells, PGC1α expression increased by 4,41, 4,41, and 3,65 fold after treatment with 5µM, 15µM, and 20µM Juglone, respectively. In PANC-1 cells, MFN1 gene expression increased by 3,34, 5,51, 3,31, and 7,12 fold following treatment with 5µM, 10µM, 15µM, and 20µM Juglone, respectively, while no significant change was observed in BxPC3 cells. Regarding MFN2 gene expression, PANC-1 cells showed an increase of 3,64 and 3,08 fold after treatment with 15µM and 20µM Juglone, and a decrease of 4,46 fold at 10µM. In BxPC-3 cells, although increases in MFN2 expression were observed, they were not statistically significant. In PANC-1 cells, DRP1 gene expression decreased by 8,82, 4,57, and 2,35 times following 10µM, 15µM, and 20µM Juglone treatment, respectively, while no changes were detected in BxPC3 cells. Our findings indicate that Juglone strongly promotes fusion in PANC-1 cells while inhibiting fission. Considering the widespread presence of KRAS driver mutations in PDAC, Juglone's ability to activate fusion and inhibit fission in the KRAS-mutant PANC-1 cell line suggests its potential for effective use in PDAC treatment. Additionally, the significant increase in PGC1α gene expression in both cell lines following Juglone treatment suggests that Juglone may exert effects on mitochondria through mechanisms beyond fusion and fission in KRAS-independent BxPC3 cells. In conclusion, Juglone appears to have therapeutic potential targeting mitochondria in pancreatic cancer, but these important findings need to be confirmed through more comprehensive studies.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24202015 proje numarası ile desteklenmiştir
The mediating role of professional satisfaction in the effect of workplace friendship on organizational peace: A empirical research on academicians
No full textBu çalışmanın amacı, mesleki doyum aracılığıyla iş yeri arkadaşlığının örgütsel huzur üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Çalışmanın ikinci amacı, iş yeri arkadaşlığı, örgütsel huzur ve mesleki doyumun katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmektir. Bu çalışmanın verileri bir devlet üniversitesinde istihdam edilen 500 akademisyenden yapılandırılmış bir anket yardımıyla toplanmıştır. Araştırma modeli ve hipotezleri test etmek için regresyon analizi, farklılık analizleri ve Hayes'in Process Makrosundan yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; akademisyenlerin iş yeri arkadaşlığının mesleki doyum üzerinde anlamlı ve pozitif yönde bir etkisinin bulunduğu ve akademisyenlerin mesleki doyumunun örgütsel huzur üzerinde anlamlı ve pozitif yönde bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte akademisyenlerin iş yeri arkadaşlığı örgütsel huzuru anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Ayrıca mesleki doyum, iş yeri arkadaşlığı ile örgütsel huzur arasındaki ilişkiye aracılık etmektedir. Öte yandan akademisyenlerin iş yeri arkadaşlığı, örgütsel huzur ve mesleki doyum düzeylerinin bazı demografik değişkenler açısından farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Son olarak çalışma akademisyenler açısından bulgularla ilgili teorik ve pratik çıkarımlar tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları ve gelecek araştırmalara ilişkin bazı öneriler sunulmaktadır.The aim of this study is to reveal the effect of workplace friendship on organizational peace through professional satisfaction. The second aim of the study is to determine whether workplace friendship, organizational peace and professional satisfaction differ for the participants' demographic characteristics. The data of the study were collected from 500 academicians employed in a state university with the help of a structured questionnaire. Regression analysis, variance analysis and Hayes' Process Macro were used to test the research model and hypotheses. According to the research findings, it was determined that the workplace friendship of academicians has a significant and positive effect on professional satisfaction and that the professional satisfaction of academicians has a significant and positive effect on organizational peace. In addition, the workplace friendship of academicians affects organizational peace significantly and positively. In addition, professional satisfaction mediates the relationship between workplace friendship and organizational peace. On the other hand, it was determined that the workplace friendship, organizational peace and professional satisfaction levels of academicians differ in terms of some demographic variables. Finally, the theoretical and practical implications of the findings for academicians are discussed, the limitations of the research and some suggestions for future research are presented.Bu tez çalışması, Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (BAP) tarafından ‘22213008 nolu Doktora Tez Projesi’ olarak desteklenmiştir
Structural analysis of dairy cattle shelters in Selcuklu district of Konya
No full textBu araştırmada, Konya ili Selçuklu ilçesindeki süt sığırı barınaklarının yapısal özellikleri incelenmiş eksiklikler tespit edilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Araştırma kapsamında, bölgeyi temsil eden 20 süt sığırı işletmesi, karar örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırma bulgularına göre, işletmelerin büyük bir kısmında buzağı, doğum ve hasta hayvan bölmeleri bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca, yalnızca 3 işletmede silaj, 5 işletmede kaba yem deposu ve yalnızca 2 işletmede gübre deposu olduğu tespit edilmiştir. Bazı bağlı duraklı barınaklarda ise idrar kanalı olmadığı ve taban eğimlerinin yetersiz olduğu gözlemlenmiştir. Hayvan başına düşen ortalama yemleme uzunluğunun 1,34 m olduğu ve bu değerin yeterli olduğu tespit edilmiştir. Bağlı duraklı barınaklardaki aydınlatma oranının %0,34 ile %1,34 arasında değiştiği ve aydınlatmanın yetersiz olduğu görülmüştür. Havalandırma bacası bulunan barınaklarda, hayvan başına düşen ortalama baca alanının 190,61 cm² olduğu ve bu alanın da yetersiz olduğu saptanmıştır. Ayrıca, incelenen barınak yapılarının ortalama ısı iletim katsayısının 1,889 kcal/m²/°C/h olduğu belirlenmiş ve bu değerin yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır. Araştırma sonucunda, tespit edilen sorunları çözmeye ve işletme koşullarını iyileştirmeye yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.In this study, the structural characteristics of dairy cattle barns in the Selçuklu district of Konya province were examined, and solution proposals were presented. A total of 20 dairy cattle farms representing the region were selected using a decision sampling method. According to the findings, a significant portion of the farms did not have calf, birthing, or sick animal compartments. Furthermore, only 3 farms had silage storage, 5 had roughage storage, and only 2 had manure storage. Additionally, it was observed that some tied-stall barns lacked urine channels, and the floor slopes were insufficient. The average feeding length per animal was found to be 1.34 meters, which was determined to be adequate. The lighting rate in tied-stall barns ranged from 0.34% to 1.34%, and it was concluded that the lighting was insufficient. In barns with ventilation chimneys, the average chimney area per animal was found to be 190,61 cm², which was also determined to be inadequate. Furthermore, the average thermal conductivity coefficient of the examined barn structures was found to be 1.889 kcal/m²/°C/h, which was concluded to be insufficient. As a result of the study, various recommendations were provided to address the identified issues and improve the operating conditions of the farms
Anadolu Selçuklu ve Bizans mimari uygulamalarının metrik tabanlı karşılaştırmalı analizi
No full textThe architectural landscape of medieval Anatolia represents a complex synthesis of Byzantine and Seljuk traditions, characterized by significant advancements in construction techniques and decorative methodologies. This study investigates the interplay between these two architectural traditions, analysing key elements such as stonework, tilework, and ornamental patterns. The Seljuks are renowned for their emphasis on intricate geometric motifs, calligraphy, and the innovative application of muqarnas, while Byzantine architecture is distinguished by its monumental scale, intricate masonry, and the extensive use of religious iconography, particularly mosaics. Despite their differing cultural and artistic ideologies, both traditions contributed profoundly to the evolution of Anatolian architecture. Through the comparative analysis of emblematic structures, including the Great Mosque of Divriği, the Green Mosque in Bursa, and the Hagia Sophia in Constantinople, this research highlights mechanisms through which cultural exchange. Seljuk architects adopted and adapted Byzantine structural innovations, integrating them into Islamic artistic frameworks to develop a hybrid architectural style. Conversely, Byzantine structures, particularly in the post-Byzantine period, reflect Seljuk influences in their decorative schemes, including geometric patterns and muqarnas. Employing a methodical comparative framework, the study evaluates the aesthetic and structural principles underpinning these traditions, revealing the sociopolitical and cultural dynamics that shaped their innovations. This synthesis of Byzantine structural ingenuity and Seljuk ornamental creativity produced a distinctive architectural identity in Anatolia that profoundly influenced the subsequent development of Ottoman architecture and Islamic design throughout the Middle East and Mediterranean. These findings underscore the region’s role as a crossroads of artistic and technological exchange.Ortaçağ Anadolu’sunun mimari manzarası, Bizans ve Selçuklu geleneklerinin karmaşık bir sentezini temsil eder ve yapı teknikleri ile süsleme yöntemlerindeki önemli ilerlemelerle karakterize edilir. Bu çalışma, taş işçiliği, çini kaplamalar ve süsleme desenleri gibi temel unsurları analiz ederek bu iki mimari geleneğin etkileşimini incelemektedir. Selçuklular, karmaşık geometrik motifler, hat sanatı ve mukarnas uygulamalarıyla tanınırken, Bizans mimarisi anıtsal ölçek, karmaşık taş işçiliği ve özellikle mozaiklerde kullanılan dini ikonografi ile öne çıkmıştır. Kültürel ve sanatsal ideolojilerindeki farklılıklara rağmen, her iki gelenek de Anadolu mimarisinin evrimine derin katkılarda bulunmuştur. Divriği Ulu Camii, Bursa’daki Yeşil Cami ve İstanbul’daki Ayasofya gibi önemli yapılar üzerinden yapılan karşılaştırmalı analiz, kültürel etkileşim mekanizmalarını ortaya koymaktadır. Selçuklu mimarları, Bizans yapı tekniklerini benimseyerek İslami sanatsal çerçevelerle harmanlamış ve hibrit bir mimari üslup geliştirmiştir. Öte yandan, özellikle Bizans sonrası dönemde, Bizans yapılarında Selçuklu etkileri, geometrik desenler ve mukarnas gibi süsleme şemalarında görülmektedir. Yöntemsel bir karşılaştırma çerçevesi kullanan bu çalışma, bu geleneklerin estetik ve yapısal ilkelerini değerlendirerek yeniliklerini şekillendiren sosyopolitik ve kültürel dinamikleri açığa çıkarmaktadır. Bizans’ın yapısal ustalığı ile Selçuklu’nun süsleme yaratıcılığının birleşimi, Anadolu’da özgün bir mimari kimlik oluşturmuş ve bu kimlik, Osmanlı mimarisinin ve Ortadoğu ile Akdeniz'deki İslam tasarımının sonraki gelişimlerini derinden etkilemiştir. Bulgular, bölgenin sanatsal ve teknolojik değişimlerin bir kesişim noktası olarak önemini vurgulamaktadır
Domestic production and application of protective mask filters against CBRN threats
No full textKBRN terimi, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer maddelerin insanlar ve çevre için neden olduğu tüm tehlikeli durumları ifade eden bir terim olarak kullanılmaktadır. Kimyasal savaş ajanları, canlıları etkisiz hale getirmek, insanları yaralamak ve öldürmek, gıda kaynaklarını kirletmek ve yok etmek, kaos ve paniğe neden olmak için kullanılan tüm kimyasalları kapsamaktadır. Kimyasal savaş ajanları, ekonomik ve stratejik açıdan önemli hedefleri bozmaktadır ve askeri ve sivil personeli koruyucu kıyafet giymeye ve koruyucu ekipman kullanmaya zorlamaktadır. KBRN ajanlarına karşı tüm vücut koruması gerekli olsa da solunum yolu son derece hassas olduğundan dolayı solunum koruması en önemli güvenlik önlemidir. Tez kapsamında KBRN nanofiber filtreler üç (3) farklı grupta toplam altı (6) adet olacak şekilde elektro-eğirme tekniği kullanılarak üretilmiştir. Selüloz asetat (CA) ve selüloz asetat + polivinil prolidon (CA + PVP) nanofiberler kaba filtre kağıdı, medikal krep kağıt ve melt-blown kumaş üzerine kaplama yapılarak üretilmiştir. Nanofiber yapılı KBRN filtrelerinin yüzey morfolojisi SEM ve yapıdaki fonksiyonel gruplar FTIR yöntemi ile araştırılmıştır. SEM görüntülerinde boncuksuz nanolif oluşumu ile yüzeyin homojen bir şekilde kaplandığı gözlenmiştir. CA filtrelerin ortalama fiber çapları 377 ± 196 nm ve CA + PVP filtrelerin ortalama fiber çapları 601 ± 209 nm bulunmuştur. FTIR spektrumunda CA ve CA + PVP'ye ait karakteristik pikler görülmüştür. Filtrelerin esneklik, mekanik kuvvet ve elastiklik gibi mekanik özellikleri EN ISO 134934–1: 2013 standartlarına uygun olacak şekilde çekme test cihazında (Shimadzu, AGS-X 10 kN) gerçekleştirilmiştir. Melt-blown kumaş nanofiberler üzerinde çekme dayanımını ve birim şekil değiştirme miktarını arttırmıştır. Geliştirilen KBRN filtrelerinde hava geçirgenliği özelliklerinin belirlenmesi TS 391 EN ISO 9237 standartlarına uygun olacak şekilde geçirgenlik test cihazı (Prowhite Airtest II) ile test edilmiştir. Meltblown kumaşla kaplanan filtreler nispeten daha yüksek hava geçirgenliği sergilemiştir (29 m3h-1). KBRN filtrelerinin filtrasyon verimliliği ve basınç düşüşü, otomatik bir hava filtresi test cihazı (8130A modeli, TSI Inc.) ile ölçülmüştür. Standart olarak kabul edilen yüksek verimli bir filtre, %90 − %100 PM2,5 (2,5 μm'den küçük veya eşit boyuttaki parçacıklar) giderme verimliliği sergilemesi gerekmektedir. Meltblown kumaş CA + PVP nanofiberlerle kaplandığında parçacık tutuş verimi (PM0.3) %93.19'a yükselmiştir. KBRN filtrelerinin formaldehit (HCHO) adsorpsiyon kapasitesi UV-Vis spektrofotometre (Shimadzu, UV-1900i) kullanılarak ölçülmüştür. En iyi adsorpsiyon, meltblown kumaş + CA + PVP nanofiber filtrelerde bulunmuştur. KBRN filtrelerinin sağlıklı bronş epitel hücreleri (BEAS-2B) üzerindeki toksik etkileri araştırılmıştır. KBRN nanofiber filtrelerinin BEAS-2B hücrelerinde toksik etkilerinin olmadığı bulunmuştur. Tüm gruplarda en yüksek doz olan 200 µg/mL göz önüne alındığında hücrelerin canlılığı %50'nin altına düşmemiştir. Ancak KBRN filtreleri formaldehit buharına maruz kaldığında toksik etkileri artmıştır. Filtreler formaldehit buharına maruz bırakıldığında formaldehitin kendi doğasından gelen toksikliği nedeniyle hücre canlılıkları azalmıştır. Diğer partikül tutma, adsorpsiyon deneyleri gibi çalışmaların sonuçlarına bakıldığında filtrelerin formaldehiti tuttuğunu söylemek mümkündür. KBRN filtrelerinin antimikrobiyal aktivitesini belirlemek için Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Staphylococcus epidermis bakterileri kullanılmıştır. Filtrelerin anti-bakteriyel özellik sergilediği gözlenmiştir. Sonuç olarak, geliştirilen KBRN filtreleri ortam havası filtrelemenin yanı sıra kişisel koruyucu ekipman olan yüz maskelerinde de filtre olarak kullanılma potansiyeline sahiptir ve KBRN alanında potansiyel bir yerli ve milli filtre adayı olarak geliştirilmeye açıktır.The term CBRN refers to all dangerous situations caused by chemical, biological, radiological, and nuclear substances for humans and the environment. Chemical warfare agents include all chemicals used to incapacitate living things, injure and kill people, pollute and destroy food sources, and cause chaos and panic. Chemical warfare agents disrupt economically and strategically important targets and force military and civilian personnel to wear protective clothing and use protective equipment. Although whole-body protection against CBRN agents is necessary, respiratory protection is the most important safety measure because the respiratory tract is extremely sensitive. Within the scope of the thesis, CBRN nanofiber filters were produced using the electrospinning technique in three (3) different groups, comprising six(6) pieces. Cellulose acetate (CA) and cellulose acetate + polyvinyl pyrrolidone (CA + PVP) nanofibers were produced by coating on coarse filter paper, medical crepe fabric, and melt-blown fabric. The surface morphology of nanofiber CBRN filters was investigated by SEM and the functional groups in the structure were investigated by the FTIR technique. In SEM images, it was observed that the surface was coated homogeneously with the formation of beadless nanofibers. The average fiber diameters of CA filters were found to be 377 ± 196 nm and the average fiber diameters of CA + PVP filters were 601 ± 209 nm. Characteristic peaks of CA and CA + PVP were seen in the FTIR spectrum. The mechanical properties of the filters such as flexibility, mechanical strength, and elasticity were evaluated in a tensile tester (Shimadzu, AGS-X 10 kN) in accordance with EN ISO 134934–1:2013 standards. Melt-blown fabric increased the tensile strength and unit deformation of nanofibers. The determination of the air permeability properties of the developed CBRN filters was tested with the permeability tester (Prowhite Airtest II) in accordance with TS 391 EN ISO 9237 standards. Filters covered with melt-blown fabric exhibited relatively higher air permeability (29 m3h-1). The filtration efficiency and pressure drop of CBRN filters were measured with an automatic air filter tester (model 8130A, TSI Inc.). A high-efficiency filter accepted as a standard must exhibit a removal efficiency of 90% − 100% PM2.5 (particles less than or equal in size to 2.5 μm). When the meltblown fabric was coated with CA + PVP nanofibers, the particle retention efficiency (PM0.3) increased to 93.19%. The formaldehyde (HCHO) adsorption capacity of CBRN filters was measured using the UV-Vis spectrophotometer (Shimadzu, UV-1900i). The highest adsorption capacity was observed in melt-blown fabric + CA + PVP nanofiber filters. The toxic effects of CBRN filters on healthy bronchial epithelial cells (BEAS-2B) have been investigated. CBRN nanofiber filters have been found to have no toxic effects on BEAS-2B cells. Considering the highest dose of 200 μg/mL in all groups, the viability of the cells did not fall below 50%. However, when CBRN filters were exposed to formaldehyde vapor, their toxic effects increased. When the filters were exposed to formaldehyde vapor, their cell viability decreased due to the inherent toxicity of formaldehyde. Based on the results of other studies on particle retention and adsorption, it can be concluded that the filters that retain formaldehyde. Staphylococcus aureus, Escherichia coli, and Staphylococcus epidermis bacteria were used to determine the antimicrobial activity of CBRN filters. It has been observed that the filters exhibit anti-bacterial properties. As a conclusion, the developed CBRN filters have the potential to be used as filters in face masks, which are personal protective equipment, as well as ambient air filtration, and are open to development as a potential domestic and national filter candidate in the field of CBRN.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 22212033 Proje numarası ile, TÜBİTAK Yurt İçi Lisansüstü Burs Programı kapsamında yürütülen 2211/A Genel Yurt İçi Doktora Burs Programı ve 100/2000 YÖK Doktora Bursu ile desteklenmiştir
Investigations on wheat stem sawfly (hymenoptera: cephidae) species, population development and damage in wheat growing areas of altinekin (Konya) district
No full textBu çalışma Konya iline bağlı Altınekin ilçesinde hububat ekim alanlarında 2023-2024 yıllarında yürütülmüştür. Bu çalışma Altınekin ilçesindeki ekin sap arısı (Hymenoptera: Cephidae) türleri, popülasyon gelişimi, bazı buğday çeşitlerinde larva ile bulaşıklık ve zararı oranları tespit edilmiştir. Ekin sap arısı türlerini tespit etmek için ergin uçuş dönemlerinde buğday tarlalarında 100'er atrap sallanarak örnekler toplanmıştır. Popülasyon gelişimi çalışmaları, önceden belirlenen buğday tarlalarında sapa kalkma döneminden itibaren haftalık olarak başaklanma dönemine kadar devam etmiştir. Örnek alma işlemleri, 11.04.2023-27.06.2023'te ve 26.03.2024-25.06.2024'te yapılmıştır. Larva ile bulaşıklık oranları ve zarar oranları buğday hasat edilmeden önce, 49 tarladan çeyrek metre kare yöntemi (1/4 m²'lik çerçeve) ile her tarla için toplamda 2 m²'lik alandaki buğday sapları dipten kesilerek belirlenmiştir. Çalışmada, Cephus pygmeus (Linnaeus, 1767), Trachelus tabidus (Fabricuis, 1775), Prachcephus cruentatus (Eversmann, 1847), Trachelus libanensis (Andre, 1881) ve Calameuta haemorrhoidalis (Fabricius, 1781) türleri belirlenmiştir. En yaygın türün Cephus pygmeus olduğu tespit edilmiştir. İlk erginler 2023 yılında 25 Nisanda ve 2024 yılında ise 15 Nisanda yakalanmıştır. Zararlının larvaları 2023 yılında ilk olarak Akköy Mahallesinde 29.05.2023 tarihinde ve 2024 yılında ise 10.05.2024 tarihinde Ölmez Mahallesinde tespit edilmiştir. Larvalar 2023 yılında temmuz ayının sonunda, 2024 yılında ise temmuz ayının başında diyapoza girmiştir. Larva ile bulaşıklık oranı yıllara, Mahallelere ve çeşitlere göre farklılık göstermiştir. Larva ile en yüksek bulaşık sap oranı 2023'te Yeniyayla Mahallesinde %19.09, en düşük bulaşıklık ise Akçaşar Mahallesinde %2.67 olarak belirlenmiştir. 2024 yılında ise en yüksek bulaşıklık Ölmez Mahallesinde %20.65, en düşük bulaşıklık Oğuzeli Mahallesinde %4.40 olarak belirlenmiştir. Buğday çeşitlerine göre larva bulaşıklık oranı 2023 yılında en yüksek Lucilla ekmeklik çeşidinde %31.27 ve en düşük Şerif makarnalık çeşidinde %2.34 olarak belirlenmiştir. 2024 yılında ise en yüksek bulaşıklık oranı Halis ekmeklik çeşidinde %29.56, en düşük bulaşıklık oranı ise Paşa ekmeklik çeşidinde %2.59 olarak belirlenmiştir. Larva zararından kaynaklanan ürün kayıplarının yıllara ve çeşitlere göre değiştiği tespit edilmiştir. En yüksek ürün kaybı 2023 yılında Lucilla ekmeklik çeşidinde %6.17, en düşük ürün kaybı Saya makarnalık çeşidinde %0.63 olmuştur. 2024 yılında ise en yüksek ürün kaybı Lucilla ekmeklik çeşidinde %7.10, en düşük ürün kaybı ise Altındane ekmeklik çeşidinde %0.86 olmuştur. Bu zararlıya karşı herhangi bir kimyasal mücadele yapılmamaktadır. İlk çıkış yapan erginler de yabancı otların polenleri ve nektarları ile beslendiklerinden dolayı, gerek tarla içinde gerekse tarla kenarlarında bulunan yabancı otlara karşı mücadele önem kazanmaktadır. Bunun yanında dayanıklı buğday çeşitlerinin ıslahı ile ilgili araştırmalar yapılmalıdır.This study was carried out in cereal cultivation areas in Altınekin district of Konya province in 2023- 2024. This study determined the wheat stem sawfly (Hymenoptera: Cephidae) species, population development, larvae infestation and damage rates in some wheat varieties in Altınekin district. In order to determine the wheat stem sawfly species, samples were collected by shaking 100 insect nets in wheat fields during the adult flight periods. Population development studies continued weekly from the stemming period until the heading period in previously determined wheat fields. Sampling operations were carried out on 11.04.2023-27.06.2023 and 26.03.2024-25.06.2024. Larvae infestation rates and damage rates were determined before wheat was harvested by cutting wheat stalks from the bottom in a total area of 2 m² for each field using the quarter-square method (1/4 m² frame) in 49 fields. In the study, Cephus pygmeus (Linnaeus, 1767), Trachelus tabidus (Fabricuis, 1775), Prachcephus cruentatus (Eversmann, 1847), Trachelus libanensis (Andre, 1881) and Calameuta haemorrhoidalis (Fabricius, 1781) species were identified. The most common species was determined to be Cephus pygmeus. The first adults were caught on 25 April in 2023 and 15 April in 2024. The larvae of the pest were first detected in Akköy district neighborhood on 29.05.2023 in 2023 and in Ölmez neighborhood on 10.05.2024 in 2024. The larvae entered diapause at the end of July in 2023 and at the beginning of July in 2024. The larvae infestation rate varied according to years, neighborhoods, and varieties of wheat. The highest stalk infestation rate with larvae was determined as 19.09% in Yeniyayla neighborhood in 2023, and the lowest infestation rate was determined as 2.67% in Akçaşar neighborhood. In 2024, the highest infestation rate was determined as 20.65% in Ölmez neighborhood, and the lowest infestation rate was determined as 4.40% in Oğuzeli neighborhood. According to wheat verieties, the larvae infestation rate was determined as 31.27% in Lucilla bread variety and the lowest as 2.34% in Şerif pasta variety in 2023. In 2024, the highest infestation rate was determined as 29.56% in the Halis bread variety, while the lowest infestation rate was determined as 2.59% in the Paşa bread variety. It was determined that product losses due to larva damage varied by year and variety. The highest product loss was 6.17% in the Lucilla bread variety in 2023, and the lowest product loss was 0.63% in the Saya pasta variety. In 2024, the highest product loss was 7.10% in the Lucilla bread variety, and the lowest product loss was 0.86% in the Altındane bread variety. No chemical control is carried out against the this pest. Since the first adults feed on the pollen and nectar of weeds, it is important to of control weeds both in the field and on the edges of the field. In addition, research should be conducted on the breeding of resistant wheat varieties
Transformation of religiousness in popular novel with religious content
No full textBu tez çalışmasında, 1980'li yıllardan bugüne dindarlığın dönüşümü analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, dini içerikli popüler romanlarda, kahramanlar aracılığıyla gösterilen dindarlıkların gündelik hayatın dönüşümü bağlamında incelenmesidir. Bu bağlamda çalışmada İslami bilginin ve kültürün görünürlüğü konusunda bireylerin inşa ettiği mesafelerin oluşum ve dönüşümü detaylı bir şekilde incelenmiştir. Tezin kuramsal arka planında, roman kahramanları deneyimini yapı ve fail etkileşimi bağlamında okumayı mümkün kılan bir çerçeve ön plana çıkarılmıştır. Çalışmada, gündelik hayatın değişen alan ve pratiklerini; dindarlık algısının oluşumu ve algının etkileme potansiyelini gösteren çevresel-toplumsal faktörler, toplumsal ilişkiler, benlik sunumu, gündelik pratikler ve mekânsal bulunma oluşturmuştur. Çalışma nitel araştırma yöntemiyle kurgulanmış, içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Analizlerin kodlanmasında MAXQDA (2022) programı kullanılarak 655 kod elde edilmiştir. Analizler doğrultusunda dini bilgiyi uygulama konusundaki deneyimlerin, kuşatıcı etkiden bireyselleşme etkisine bir dönüşüme uğradığı sonucu elde edilmiştir. Ayrıca roman kahramanları deneyimleri, bireyselleşme etkisinin insanın dini bilgiyle gündelik yönelimini çerçevelendiren toplumsal koşullardan (tarihten, siyasetten, kültürden vs.) arınma, pozitif dini algı ve kendiliğindenliğe ulaşarak rasyonel bir insan-tanrı ilişkisi kurma, kendini gerçekleştirme şeklinde yansıdığını göstermiştir.In this thesis, the transformation of religiosity from the 1980s to the present has been analyzed. The aim of the study is to examine the religiosity shown through heroes in popular novels with religious content in the context of the transformation of everyday life. In this context, the formation and transformation of the distances constructed by individuals regarding the visibility of Islamic knowledge and culture has been examined in detail in the study. In the theoretical background of the thesis, a framework that makes it possible to read the experience of novel heroes in the context of the interaction between structure and agency has been highlighted. In the study, the changing areas and practices of everyday life; environmental-social factors, social relations, self-presentation, everyday practices and spatial presence that show the formation of the perception of religiosity and the potential to affect perception have formed. The study was designed with the qualitative research method and analyzed with the content analysis technique. 655 codes were obtained by using the MAXQDA (2022) program in coding the analyzes. In line with the analyzes, it was concluded that the experiences in applying religious knowledge have undergone a transformation from an encompassing effect to an individualizing effect. In addition, the experiences of the novel heroes have shown that the effect of individualization is reflected in the form of purification from the social conditions (history, politics, culture, etc.) that frame the daily orientation of people with religious knowledge, establishing a rational human-god relationship by achieving positive religious perception and spontaneity, self-realization
Investigation of the performance of NİCo2O4/rGO-based composites in hybrid supercapacitors
No full textBu çalışmada hibrit süperkapasitörlerde yüksek enerji depolayabilen ve iyi döngüsel kararlılığa sahip elektrot geliştirmek için nikel kobalt oksit (NiCo2O4) sentezinde lityum iyon bataryalarda sıkça kullanılan kobalt sülfat heptahidrat (NiSO4.7H2O) ve nikel sülfat hekzahidrat (NiSO4.6H2O) öncülleri kullanılmıştır. NiCo2O4 spinel geçiş metal oksit malzemesinin içerisinde bulunan Ni ve Co içeriğinden dolayı yüksek kapasitans değerleri sağlamaktadır. Ayrıca bileşikteki O elementi yüksek kimyasal kararlılık sağlayarak şarj-deşarj ömrünü yükseltmektedir. Hidrotermal yöntem ile kütlece (NiSO4.6H2O+NiSO4.7H2O) / üre = 0.8, 1.2, 1.6, 2 oranlarında sentezlenmiştir. Sentezlenen NiCo2O4 bileşiklerinin arasından en yüksek BET yüzey alanı 56.56 m2/g ile kütlece 2 oranında sentezlenen numunede görülmüştür. Sentezlenen bileşiklerin CV ölçümlerinde en yüksek spesifik kapasitans; 330 F/g ile kütlece 2 oranında sentezlenen NiCo2O4 malzemesinde görülmüştür. Bu malzemenin yüzey alanını büyütmek ve spesifik kapasitansı arttırmak için (saf su/ etanol, metanol, propanol) 3:1, 2:2, 3:2 oranlarında çift çözeltili sistem ile tekrardan NiCo2O4 sentezlenmiştir. Yapılan CV ölçümlerinde en yüksek spesifik kapasitans değeri 531 F/g ile (saf su / propanol) 1:3 oranında gerçekleşmiştir. Kapasitans değeri 531 F/g bulunan NiCo2O4 bileşiğinin iletkenliğini arttırıp spesifik kapasitansı yükseltmek için rGO ile kompozit elektrot yapılmıştır. Oluşturulan NiCo2O4/rGO kompozit malzeme 9:1 oranında gerçekleştirilmiştir. Ayrıca iyon giriş çıkısını kolaylık sağması için oluşturulan NiCo2O4/rGO kompozit yapısına alt tabaka olarak Nikel köpük kullanılmıştır. Yapılan hibrit süperkapasitörün CV ölçümlerinin sonucunda spesifik kapasitansın 9 F/g olduğu görülmüştür.In this study, cobalt sulfate heptahydrate (NiSO4.7H2O) and nickel sulfate hexahydrate (NiSO4.6H2O) precursors, which are commonly used in lithium ion batteries, were used in the synthesis of nickel cobalt oxide (NiCo2O4) to develop electrodes with high energy storage and good cyclic stability in hybrid supercapacitors. NiCo2O4 provides high capacitance values due to the Ni and Co content in the spinel transition metal oxide material. In addition, the O element in the compound provides high chemical stability and increases the charge-discharge life. It was synthesized by hydrothermal method at ratios of (NiSO4.6H2O+NiSO4.7H2O) / urea = 0.8, 1.2, 1.6, 2 by mass. Among the synthesized NiCo2O4 compounds, the highest BET surface area of the synthesized NiCo2O4 compounds was 56.56 m2/g at a ratio of 2 by mass. In CV measurements of the synthesized compounds, the highest specific capacitance was observed in the NiCo2O4 material synthesized at 2 wt.% with 330 F/g. In order to increase the surface area of this material and to increase the specific capacitance (pure water/ethanol, methanol, propanol), NiCo2O4 was synthesized again with a double solution system at ratios of 3:1, 2:2, 3:2. In the CV measurements, the highest specific capacitance value was 531 F/g (pure water / propnol) at a ratio of 1:3. In order to increase the conductivity of NiCo2O4 compound with a capacitance value of 531 F/g and to increase the specific capacitance, a composite electrode was made with rGO. The NiCo2O4/rGO composite material was realized at a ratio of 9:1. In addition, Nickel foam was used as a substrate for the NiCo2O4/rGO composite structure to facilitate ion inlet and outlet. As a result of CV measurements of the hybrid supercapacitor, it was observed that the specific capacitance was 9 F/g.Bu tez çalışması S.Ü. BAP Koordinatörlüğü tarafından 23201036 nolu proje ile desteklenmiştir
Predicting school dropout of foreign students in turkey using machine learning techniques: A case study on yemeni students
No full textBu tez, Türk yükseköğretiminde uluslararası öğrenciler arasında önemli bir sorun olarak görülen okul terki sorununu ele almakta ve örneklem olarak Yemenli öğrenciler üzerine odaklanmaktadır. Uluslararası öğrenciler, okul terkine neden olabilecek özgün akademik, sosyo-kültürel ve ekonomik baskılarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu araştırma, Türkiye'deki uluslararası öğrenciler arasında okul terkine sebep olan temel faktörleri belirlemeyi ve bu öğrencilerin okul terki ihtimalini doğru bir şekilde tahmin etmek için makine öğrenimi (ML) modelleri geliştirip değerlendirmeyi, böylece proaktif müdahale stratejilerine bilgi sağlamayı amaçlamıştır. Araştırmada; nicel, uygulamalı ve tanımlayıcı bir araştırma tasarımı kullanılmıştır. Veriler, demografik, akademik, finansal ve sosyo-kültürel değişkenleri kapsayan yapılandırılmış bir anket aracılığıyla 545 Yemenli öğrenciden toplanmıştır. Ön işleme sonrasında, 277 öğrenciden oluşan bir veri seti (okul terki/mezuniyet sınıflandırması için) Lojistik Regresyon, Rastgele Orman, Destek Vektör Makineleri ve XGBoost dahil olmak üzere on beş ML algoritmasını eğitmek ve test etmek için kullanılmıştır. Modeller, %80 eğitim / %20 test oranıyla doğruluk, kesinlik, geri çağırma ve F1 puanı kullanılarak değerlendirilmiştir. Temel bulgular; akademik performans (Genel Akademik Not Ortalaması), Türkçe dil yeterliliği, bölüm memnuniyeti, finansal faktörler (burs, aile ekonomisi) ve psikolojik stres faktörlerinin okul terkini tahmin etme sürecinde önemli kriterler olduğunu göstermiştir. Topluluk ML modelleri, özellikle XGBoost ve Doğrusal Diskriminant Analizi (LDA), en yüksek tahmin doğruluğunu göstererek diğer modellere kıyasla daha başarılı sonuçlar vermiştir. Özelliklerin önemine yönelik yapılan analiz, bu belirleyici faktörlerin gerçekten etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, tahmin modelinin pratik uygulamasını ortaya koymak için bir prototip web sitesi de geliştirilmiştir. Bu çalışma, makine öğrenmesi tekniklerinin, Türkiye'de öğrenim gören yabancı öğrencilerin okul terkinin öngörülmesinde etkili bir araç olduğunu ortaya koymakta ve okul terkinin tahmin edilmesinde etkili olan kritik faktörleri ortaya koymaktadır. Sonuçlar, Türkiye'de öğrenim gören yabancı öğrencilerin okul terki riskini azaltmak için öğrencilere akademik, dilsel, finansal ve psikolojik alanlarda hedefli ve kurumsal desteğin gerekli olduğunu ortaya koymaktadır. Geliştirilen modeller ve web uygulaması, risk altındaki öğrencilerin erken tanısı ve onlara destek sağlanması için pratik araçlar sunmaktadır. Gelecek araştırmalar, farklı uluslararası öğrenci gruplarını da kapsayacak şekilde genişletilmeli ve öğrencilerin zaman içindeki gelişimlerini izleyen uzun dönemli verilere yer vermelidir.This thesis addresses the significant issue of school dropout among international students in Turkish higher education, with a specific focus on Yemeni students as a case study. International students face unique academic, socio-cultural, and economic pressures that can lead to a dropout. This research aims to identify the primary factors leading to school dropout among international students in Türkiye, develop and evaluate machine learning (ML) models for accurately predict likelihood of dropout among these students, thereby informing proactive intervention strategies. A quantitative, applied and descriptive research design have been used in this research. Data were collected from 545 Yemeni students through a structured survey covering demographic, academic, financial, and socio-cultural variables. After preprocessing, a dataset of 277 students (for dropout/graduation classification) was used to train and test fifteen ML algorithms, including Logistic Regression, Random Forest, Support Vector Machines, and XGBoost. The models were evaluated using accuracy, precision, recall, and F1-score, with an 80% training and 20% testing split. Main results indicated that academic performance (last GPA), Turkish language proficiency, department satisfaction, financial factors (scholarships, family economics), and psychological stress factors are important criteria in predicting school dropout. Ensemble ML models, particularly XGBoost and Linear Discriminant Analysis (LDA), outperformed other models by demonstrating the highest predictive accuracy. An analysis of feature importance reveals the significant impact of these determined factors. Additionally, a prototype website was developed to demonstrate the practical application of the prediction model. This study concludes that machine learning techniques are an effective tool for predicting school dropout among international students studying in Türkiye and identifies the critical factors influencing dropout predictions. The results suggest that institutional support for international students in Türkiye across academic, linguistic, financial and psychological is necessary to reduce the risk of dropout among them. The developed models and web application offer practical tools for early identification and support students who are at-risk. Future studies should be expanded to include diverse international student populations and include longitudinal data for tracking students' development over time