Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
The image of the srebrenica flower as a tool of expression in collective memory
No full textBu tez çalışmasında, 1995 yılında Srebrenitsa'da gerçekleşen soykırımın ardından failler tarafından gizlenmeye çalışılan toplu mezarların, adli ve doğal çevrede meydana gelen ekolojik göstergeler yoluyla nasıl gün yüzüne çıkarıldığı, ayrıca Srebrenitsa çiçeğinin kültürel ve imgesel anlamları farklı boyutlarıyla incelenmektedir. Soykırım faillerinin cesetleri parçalayıp farklı noktalara gömmesi, mezarları elektromanyetik taramalardan gizlemek için metal parçalar yerleştirmesi ve doğal bitki örtüsüyle üzerlerini kamufle etmesi gibi sistematik örtbas yöntemlerine rağmen, doğada meydana gelen olağan dışı gelişmeler bu suçun izlerinin ortaya çıkmasına katkı sağlamıştır. Soykırım sonrası Srebrenitsa Çiçeği olarak anılan Artemisia vulgaris (pelin otu) bitkisinin bazı bölgelerde yoğunlaşması ve yalnızca bu bitkiyle beslenen Polyommatus icarus (mavi kelebek) türünün söz konusu alanlarda çoğalması, araştırmacılar için biyolojik birer göstergeye dönüşmüştür. Bu biyolojik göstergeler yaklaşık 300 toplu mezarın tespitine olanak sağlamış, böylelikle adli arkeolojiye yeni bir yaklaşım kazandırmıştır. Doğal verilerle şekillenen bu keşif süreci yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda etik, sembolik ve kültürel bir tanıklık işlevi de üstlenmiştir. Bunlarla birlikte tezimin en önemli odak noktası, bu doğal tanıklıkların toplumsal hafızada nasıl imgesel hale dönüştüğüdür. Srebrenitsa çiçeği olarak adlandırılmaya başlanan Artemisia vulgaris, halk arasında "ölüm çiçeği" veya "hafıza çiçeği" olarak da kullanılmaktadır. Bu çiçekle simbiyotik bir ilişki içinde varlık gösterdiğine inanılan mavi kelebekler, Bosna halkı nezdinde yas, umut ve direnç gibi duyguların taşıyıcısına dönüşmüştür. Bu imgeler, anma törenlerinden sanat eserlerine, belgesellerden edebi metinlere kadar birçok mecrada travmanın aktarımında ve toplumsal hafızanın canlı kalmasında etkin rol oynamaktadır. Çalışmada, adli bilimsel veri setleri ile çevresel biyolojik göstergelerin kesişiminden doğan hafıza üretimi; kültürel çalışmalar, bellek teorileri ve ekolojik tanıklık ekseninde çözümlenmiştir. Srebrenitsa çiçeği imgesinin toplumsal hafızada nasıl bir anlam dünyası inşa ettiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Böylelikle, insan eliyle gizlenmeye çalışılan bir soykırımın, doğanın tanıklığıyla bir çiçekle nasıl ifşa edildiği hem bilimsel hem de insani boyutlarıyla ortaya konmaya çalışılmıştır.This thesis explores how mass graves—deliberately concealed by perpetrators after the 1995 genocide in Srebrenica—were brought to light through ecological indicators observed in forensic and natural environments. It also examines, from multiple dimensions, the cultural and symbolic meanings of the Srebrenica flower. Despite systematic cover-up methods employed by the perpetrators, such as dismembering bodies, burying them at different locations, inserting metal fragments to evade electromagnetic scans, and camouflaging the graves with natural vegetation, unusual developments in the natural environment contributed to the uncovering of these crimes. The dense emergence of the plant Artemisia vulgaris (mugwort), later referred to as the "Srebrenica Flower," and the proliferation of Polyommatus icarus (common blue butterfly)—a species that feeds exclusively on this plant—in certain areas became biological indicators for researchers. These indicators enabled the identification of approximately 300 mass graves, thus introducing a novel approach to forensic archaeology. This discovery process, shaped by natural data, not only contributed to science but also served as an ethical, symbolic, and cultural testimony. A central focus of this thesis is how such forms of natural testimony have become symbolized within collective memory. Artemisia vulgaris, which began to be referred to as the "Srebrenica Flower," is commonly known among locals as the "flower of death" or the "memory flower." The blue butterflies, believed to exist in symbiotic relation with this plant, have come to embody emotions such as mourning, hope, and resilience for the Bosnian people. These images play a significant role in transmitting trauma and preserving collective memory through various mediums, including memorial ceremonies, artworks, documentaries, and literary texts. The study analyzes the memory production that arises from the intersection of forensic scientific data and environmental biological indicators, through the lenses of cultural studies, memory theories, and ecological witnessing. It aims to reveal the symbolic world that the image of the Srebrenica flower constructs within social memory. In doing so, it seeks to demonstrate—both scientifically and humanistically—how a genocide, concealed by human hands, was ultimately exposed through nature's testimony, embodied in a single flower
The effect of stress levels of parents with infants on family empowerment in the newborn intensive care unit
No full textBu araştırma, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği olan ebeveynlerin stres durumlarının aile güçlendirme düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişkisel tasarımda olan bu çalışma 166 ebeveyn ile yürütüldü. Veriler Şubat 2024 – Haziran 2025 tarihleri arasında Konya ili Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan bebeklerin ebeveynler ile toplandı. Veriler Ebeveyn Bilgi Formu, Anne-Baba Stres Ölçeği: YYBÜ ve Aile Güçlendirme Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu regresyon analizi yapıldı. Bu çalışmada, ebeveynlerin yaş ortalaması 31,1 ± 7,05 ve bebeklerin gestasyon hafta ortalaması 33,97 ± 3,51'dir. Ebeveynlerin %70,48'i anne olduğu saptandı. Ebeveynlerin stres ölçeği puan ortalaması 119,25 ± 25,48 ve aile güçlendirme ölçeği puan ortalaması 120,45 ± 26,65 olarak bulundu. Ebeveynlerin yaşı (β = –0,149), stres durumu (β = –0,586), yakınlık durumu (β = 0,203) ve çalışma durumu (β = 0,226) aile güçlendirme düzeyini anlamlı yordayan değişkenlerdir. Model, aile güçlendirme düzeyindeki varyansın %51,4'ünü açıklamaktadır (Adj. R²= 0,514). Sonuç olarak, ebeveynlerin yaş, yakınlık ve çalışma durumları ile stres düzeyleri, aile güçlendirme üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Bu doğrultuda, stres düzeyini azaltmaya ve aile güçlendirme sürecini desteklemeye yönelik bütüncül müdahaleler planlanması önerilir.This study aimed to determine the effect of parental stress on family empowerment among parents with infants admitted to the neonatal intensive care unit. The research was conducted with a descriptive and correlational design and included 166 parents. Data were collected between February 2024 and June 2025 from the parents of infants who were hospitalized in the neonatal intensive care unit of Selçuk University Faculty of Medicine Hospital, located in Konya, Turkey. The data collection tools were the Parent Information Form, the Parental Stressor Scale: NICU, and the Family Empowerment Scale. Data were analyzed using descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance and multiple regression analysis. In this study, the mean age of the parents was 31.1 ± 7.05 years, and the mean gestational age of the infants was 33.97 ± 3.51 weeks. Among the participants, 70.48% were mothers. The mean score on the stress scale was 119.25 ± 25.48, while the mean score on the family empowerment scale was 120.45 ± 26.65. Parental age (β = –0.149), stress level (β = –0.586), closeness to the infant (β = 0.203), and employment status (β = 0.226) were identified as significant predictors of family empowerment. The model accounted for 51.4% of the variance in family empowerment levels (Adjusted R² = 0.514). As a result, parents' age, proximity, and employment status, as well as their stress levels, have a decisive effect on family empowerment. Therefore, it is recommended that holistic interventions are planned to reduce stress levels and support the family empowerment process
The effect of School-Based Mental Health Program on positive mental health and self-confidence level in adolescents
No full textBu araştırma, ergenlere yönelik uygulanan "Okul Temelli Ruh Sağlığı Programı"nın, öğrencilerin pozitif ruh sağlığı düzeyleri ve özgüvenleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiş deneysel bir çalışmadır. Araştırma ön-test, son-test deseninde tasarlanmış paralel gruplu randomize kontrollü bir araştırmadır. Bu çalışma ClinicalTrials.gov'da (NCT06935981) numarası ile kayıtlıdır. Araştırmanın evrenini Konya ili Selçuklu ilçesinde bulunan Erbil Koru Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 9. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Ergenler müdahale ve kontrol grubuna basit randomizasyon yöntemi ile atanmıştır. Çalışmada, 33 müdahale, 33 kontrol olmak üzere toplam 66 ergen yer almıştır. Müdahale grubundaki öğrencilere 8 hafta, haftada bir oturum olacak şekilde ruh sağlığı içerikli bir eğitim programı uygulanmıştır. Eğitim süreci başlamadan önce ve eğitim tamamlandıktan sonra, her iki gruba da Kişisel Bilgi Formu, Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği ve Özgüven Ölçeği uygulanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler için sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, kontrol ve müdahale grubuna göre ölçek puan ortalamalarının veriler normal dağılıma uyduğu için bağımsız gruplarda t testi, başlangıç ve müdahale sonrası ölçümler arasındaki puan ortalamalarının karşılaştırılmasında da veriler normal dağılıma uyduğu için bağımlı gruplarda t testi kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız gruplar için t testi kullanılırken, zaman ve grup etkileşimini incelemek için karma ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, eğitim öncesi her iki grubun Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak eğitim sonrasında, müdahale grubunun pozitif ruh sağlığı puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlemlenmiş ve bu artış kontrol grubuyla kıyaslandığında önemli bir fark oluşturmuştur. Benzer şekilde, müdahale grubunun özgüven düzeylerinde de anlamlı bir artış tespit edilmiştir. Özgüven Ölçeği'nde elde edilen son test sonuçları, müdahale grubunda olumlu yönde değişirken, kontrol grubunda bu yönde bir gelişme gözlemlenmemiştir. Bu bulgular, okul temelli ruh sağlığı eğitiminin, öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarını ve kendilerine olan güvenlerini geliştirmede etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Eğitim programının, ergenlik dönemindeki bireylerin ruhsal dayanıklılıklarını ve kendilik değerlerini artırmaya katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu yönüyle araştırma, okul temelli ruh sağlığı müdahalelerinin önemini vurgulamakta ve eğitim politikalarında bu tür programlara daha fazla yer verilmesi gerektiğini göstermektedir.This study is an experimental study conducted to evaluate the effects of the "School-Based Mental Health Program" applied to adolescents on the positive mental health levels and self-confidence of the students. The study is a parallel group randomized controlled study designed in a pre-test, post-test design. This study is registered at ClinicalTrials.gov with the number (NCT06935981). The universe of the study consists of 9th grade students studying at Erbil Koru Anatolian High School in Selçuklu district of Konya province. Adolescents were assigned to the intervention and control groups by simple randomization method. A total of 66 adolescents, 33 intervention and 33 control, participated in the study. A mental health-related education program was applied to the students in the intervention group for 8 weeks, one session per week. Before the education process started and after the education was completed, a Personal Information Form, Positive Mental Health Scale and Self-Confidence Scale were applied to both groups. For descriptive statistics, the data were analyzed using the number, percentage, mean and standard deviation, and the t-test for independent groups was used for the normal distribution of the data for the scale score averages according to the control and intervention groups, and the t-test for dependent groups was used for the normal distribution of the data for the comparison of the score averages between the baseline and post-intervention measurements. The t-test was used for independent groups in the comparisons between the groups, while the mixed ANOVA test was used to examine the time and group interaction. According to the findings of the study, no significant difference was found between the total Positive Mental Health Scale score averages of both groups before the training. However, after the training, a statistically significant increase was observed in the positive mental health scores of the intervention group, and this increase constituted a significant difference when compared to the control group. Similarly, a significant increase was also found in the self-confidence levels of the intervention group. While the post-test results obtained in the Self-Confidence Scale changed positively in the intervention group, no such development was observed in the control group. These findings reveal that school-based mental health education is effective in improving the psychological well-being and self-confidence of students. It was concluded that the education program contributed to increasing the mental resilience and self-worth of individuals in adolescence. In this respect, the research emphasizes the importance of school-based mental health interventions and shows that such programs should be given more place in education policies.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 23212017 Proje numarası ile desteklenmiştir
An assessment of Silybum marianum (L.) Gaertn. fruit's accordance with European Pharmacopoeia
No full textSilybum marianum (L.) Gaertn., özellikle karaciğer hastalıklarına karşı geleneksel ve modern tıpta kullanımıyla bilinen, farmakolojik açıdan önemli bileşikler içeren bir bitki türü olarak dikkat çekmektedir. Bu bitkinin meyvesinde yer alan silimarin kompleksinin, antioksidan ve hepatoprotektif etkileri nedeniyle farmasötik ürünlerde geniş bir kullanım alanı bulunmaktadır. Avrupa Farmakopesi, bitkisel drogların kalite kontrolü, saflık düzeyi, etkin madde miktarı ve güvenli kullanımına ilişkin ayrıntılı standartlar sunmaktadır. Bu bağlamda S. marianum meyvesinin Avrupa Farmakopesi kriterlerine uygunluğunun değerlendirilmesi, hem bitkinin farmasötik geçerliliğinin belirlenmesi hem de ürünlerin yasal standartlara uygun biçimde formüle edilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada Irak'taki aktarlardan temin edilen 10 numune (S. marianum) üzerinde morfolojik inceleme, mikroskobik analiz, bütün kül miktar tayini ve kurutmada kayıp analizi yapılmıştır. Aktarlardan temin edilen numunelerin makroskobik ve mikroskobik özellikleri Avrupa Farmakopesi'nde tanımlanan kriterlerle uyumlu bulunmmamıştır. Kurutmada kayıp analizinde tüm numunelerde bulunan değerler (numune 1 hariç) farmakope limitleri içerisinde tespit edilmiştir. Toplam kül miktar tayininde ise, tüm numunelerde kabul edilebilir sınırlar içinde değerler bulunmuştur. İTK sonuçlarına göre, yalnızca Numune 1–4 farmakopeye uygun bulunmuştur. Bu tez çalışması ile beraber her piyasada bulunan Silybum marianum örneklerinin sağlık açısından uygun olmayabileceği ve bitkisel drog amacıyla kullanırken istenilen etkilerinin görülemeyebileceği sonucuna varılmıştır.Silybum marianum (L.) Gaertn. is a plant species known for its use in traditional and modern medicine, particularly against liver diseases, and is notable for containing pharmacologically important compounds. The silimarin complex found in the fruit of this plant has a wide range of applications in pharmaceutical products due to its antioxidant and hepatoprotective effects. The European Pharmacopoeia provides detailed standards for the quality control, purity level, amount of active substance, and safe use of herbal drugs. In this context, evaluating the compliance of Silybum marianum fruit with the European Pharmacopoeia criteria is important both for determining the pharmaceutical validity of the plant and for formulating products in accordance with legal standards. In this study, morphological examination, microscopic analysis, total ash content determination, and loss-on-drying analysis were performed on 10 samples (S. marianum) obtained from herbalists in Iraq. The macroscopic and microscopic characteristics of the samples obtained from herbalists were found not to be consistent with the criteria defined in the European Pharmacopoeia. In the loss-in-drying analysis, the values found in all samples (except sample 1) were within the pharmacopoeia limits. In the total ash content determination, the values were within acceptable limits in all samples. According to the total ash content analysis results, only Samples 1–4 were found to be compliant with the pharmacopoeia. This thesis study concludes that not all S. marianum samples available on the market may be suitable for health purposes and may not produce the desired effects when used as an herbal drug.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24202036 Proje numarası ile desteklenmişti
Determination of physico-chemical and sensory properties of bazlama in Ilgın region of Konya enriched with some barley genotypes
No full textBu çalışma, Konya ilinin Ilgın yöresine ait geleneksel bazlamasının besin içeriğini ve fonksiyonel özelliklerini artırmak amacıyla, Özen ve Yalın adlarıyla bilinen iki farklı yerel arpa genotipinin bazlama formülasyonlarına %0 (kontrol), %10, %20 ve %30 oranlarında eklenmesiyle elde edilen ürünlerin fizikokimyasal ve duyusal özelliklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda hazırlanan toplam yedi farklı örnek, laboratuvar koşullarında analiz edilmiş ve her bir örneğin renk (L, a, b*, C, Hue), pH, kuru madde, %kül, %yağ ve %protein içerikleri ölçülerek değerlendirilmiştir. Aynı zamanda, ürünlerin tüketici algısını ve kabul edilebilirliğini belirlemek amacıyla, eğitimli panelistler tarafından yapılan duyusal değerlendirmelere yer verilmiştir. Fizikokimyasal analiz sonuçları, arpa unu katkısının bazlamaların besin bileşimini anlamlı derecede etkilediğini ortaya koymuştur. %30 katkı oranı ile hazırlanan örneklerde protein (%9.55 ± 0.06) ve kül (%1.24 ± 0.03) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı artışlar (p<0.05) tespit edilmiştir. Renk parametrelerinde ise katkı oranının artması ile birlikte L (açıklık) değerlerinde düşüş gözlenmiş, özellikle %30 Yalın katkılı örnek en düşük açıklığa sahip olmuştur (57.84 ± 0.32). Öte yandan, C değeri %30 Özen katkılı örnekte 21.34 ± 0.56 ile en yüksek değere ulaşmış; Hue değerinde ise katkı oranına bağlı olarak sıcak tonlara yönelim olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bu durum, arpa ununun pigment ve fenolik madde içeriği ile açıklanabilir. pH değerleri genel olarak 5.01–5.21 arasında değişmiş olup, katkı oranı arttıkça hafif asidik yapının korunduğu gözlenmiştir. Kuru madde oranı katkı oranı ile birlikte artış göstermiş; en yüksek değer %30 Yalın (35.04 ± 0.08) ve Özen (35.01 ± 0.06) örneklerinde belirlenmiştir. Yağ içeriğinde de anlamlı düzeyde artışlar gözlenmiş, özellikle %30 Yalın katkılı örnek en yüksek yağ oranına (0.45 ± 0.01) ulaşmıştır (p<0.05). Duyusal analizler yapılandırılmış hedonik skala kullanılarak gerçekleştirilmiştir. %10 ve %20 katkı oranları ile hazırlanan örnekler, genel kabul, aroma, tat, doku ve dış görünüm açısından yüksek puanlar almıştır. Panelistler, bu örnekleri "geleneksel tada ve görünüme yakın", "homojen pişmiş", "dengeli gözenek yapısına sahip" gibi olumlu ifadelerle tanımlamıştır. Özellikle %20 yalın katkılı örnek, aroma (7.87 ± 1.06) ve tat (10.30 ± 1.84) açısından en yüksek duyusal skorları almıştır (p<0.01). Bu bulgular, fonksiyonel gıda üretiminde katkı oranının sadece besin değeriyle değil, aynı zamanda tüketici algısıyla da dengelenmesi gerektiğini göstermektedir. %10–20 arası arpa unu katkısı, bazlamanın besin kalitesini artırırken, geleneksel duyusal karakteristiklerini koruyarak optimum etki sağlamıştır. %30 katkı oranı ise her ne kadar fonksiyonel bileşen içeriğini yükseltmiş olsa da duyusal kabul açısından sınırlayıcı olmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma yerel tahılların değerlendirilmesinin gıda sanayisine kazandırılmasında hem bilimsel hem de kültürel bir yaklaşım sunmakta; arpa ununun geleneksel ürünlerde fonksiyonel zenginleştirme amacıyla dikkatli bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, sürdürülebilir ve sağlıklı gıda üretimi açısından önemli bir uygulama modeli sunmakta, aynı zamanda coğrafi işaret potansiyeli taşıyan yerel ürünlerin modern tüketici beklentilerine uygun biçimde yeniden yorumlanabileceğini göstermektedir.This study aimed to enhance the nutritional content and functional properties of traditional bazlama bread from the Ilgın district of Konya by enriching the formulations with two different local barley genotypes, known as Özen and Yalın, at levels of 0% (control), 10%, 20%, and 30%. A total of seven different samples were prepared and analyzed under laboratory conditions. Each sample was evaluated based on its color parameters (L, a, b*, C, Hue), pH, dry matter, ash (%), fat (%), and protein (%) content. In addition, sensory evaluations were conducted by trained panelists to determine consumer perception and acceptability. The results of physicochemical analyses revealed that the addition of barley flour significantly influenced the nutritional composition of the bazlama samples. Statistically significant increases were observed in protein (9.55 ± 0.06%) and ash (1.24 ± 0.03%) values in samples containing 30% barley flour (p<0.05). As the addition level increased, a decrease in the lightness (L) value was recorded, with the 30% Yalın-added sample showing the lowest lightness (57.84 ± 0.32). On the other hand, the highest chroma (C) value was observed in the 30% Özen-added sample (21.34 ± 0.56), and a shift towards warmer tones was detected in Hue values depending on the addition ratio (p<0.05). This may be attributed to the pigment and phenolic compound content of barley flour. The pH values generally ranged from 5.01 to 5.21, indicating that the slightly acidic structure was maintained with increasing levels of addition. The dry matter content increased proportionally with the addition rate, reaching the highest values in the 30% Yalın (35.04 ± 0.08%) and 30% Özen (35.01 ± 0.06%) samples. Similarly, fat content showed a significant increase, with the 30% Yalın sample reaching the highest fat level (0.45 ± 0.01%) (p<0.05). Sensory analyses were carried out using a structured hedonic scale. The samples prepared with 10% and 20% barley flour received higher scores in terms of overall acceptability, aroma, taste, texture, and appearance. Panelists described these samples with positive expressions such as "close to traditional taste and appearance," "evenly baked," and "balanced pore structure." In particular, the 20% Yalın-added sample received the highest sensory scores for aroma (7.87 ± 1.06) and taste (10.30 ± 1.84) (p<0.01). These findings indicate that in the production of functional foods, the enrichment ratio should be balanced not only in terms of nutritional content but also based on consumer perception. The addition of 10–20% barley flour enhanced the nutritional quality of the bazlama while preserving its traditional sensory characteristics, thereby offering an optimal effect. Although the 30% enrichment improved the functional component content, it was found to be limiting in terms of sensory acceptability. In conclusion, this study presents both a scientific and cultural approach to integrating local grains into the food industry. It demonstrates that barley flour can be used with caution for functional enrichment in traditional products. The findings provide an important application model for sustainable and healthy food production, while also showing that local products with geographical indication potential can be reinterpreted to meet modern consumer expectations
Does the surgical difficulty of impacted mandibular third molar extractions reflect postoperative outcomes?
No full textGömülü mandibular üçüncü molar dişlerin cerrahi olarak çıkarılması, diş hekimliği pratiğinde en sık uygulanan cerrahi işlemlerden biridir. Bu operasyonlar genellikle rutin olarak gerçekleştirilse de, cerrahi sürecin zorluk derecesine bağlı olarak hastalarda farklı düzeylerde postoperatif komplikasyonlar ortaya çıkabilmektedir. Özellikle ağrı, ödem, trismus, fonksiyonel kısıtlılıklar ve buna bağlı olarak gelişen yaşam kalitesi kayıpları, hastaların tedavi sonrası dönemde en sık karşılaştıkları sorunlardır. Bunun yanı sıra, cerrahi müdahale vücutta fizyolojik stres yanıtlarını tetikleyerek sistemik biyokimyasal parametrelerde belirgin değişikliklere yol açabilmektedir. Bu nedenle, cerrahi zorluk derecesi ile postoperatif dönemdeki biyokimyasal ve klinik yanıtlar arasındaki ilişkinin anlaşılması, hem komplikasyonların önlenmesi hem de hasta memnuniyetinin artırılması açısından klinik önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalı'na başvuran ve cerrahi çekim endikasyonu bulunan 66 birey değerlendirilmiştir. Katılımcıların demografik verileri kaydedilmiş, cerrahi öncesinde Dental Anksiyete Skalası (DAS) ile kaygı düzeyleri ölçülmüş, Escoda'nın zorluk indeksi kullanılarak operasyonların güçlük dereceleri belirlenmiştir. Operasyon öncesi ve sonrası belirlenen günlerde kan örnekleri alınarak yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein (hs-CRP) ve D-dimer düzeyleri incelenmiştir. Ayrıca postoperatif dönemde ağrı, ödem, trismus ve vital bulgular klinik olarak değerlendirilmiş, aynı zamanda hastaların oral sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi Ölçekleri (OHIP-14) kullanılarak ölçülmüştür. Çalışmanın bulgularına göre, cerrahi zorluk derecesinin artışı ile postoperatif ağrı, şişlik ve trismus şiddeti arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. D-dimer seviyelerinin cerrahi sonrasında anlamlı şekilde yükseldiği görülmüş, bu durum operasyonel travmanın koagülasyon ve fibrinolitik sistem üzerindeki etkisini yansıtmaktadır. Buna karşın hs-CRP düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmemiştir. Bunun, hs-CRP'nin inflamatuvar yanıtta daha geç pik yapması ve ölçümlerin operasyon sonrası 4. günde sınırlı olarak yapılmasından kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, cerrahi zorluk derecesi arttıkça dental anksiyete skorlarının yükseldiği ve postoperatif yaşam kalitesi skorlarının olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, gömülü mandibular üçüncü molar cerrahilerinde cerrahi zorluk derecesi, yalnızca cerrahi sürenin ve komplikasyonların şiddetini değil, aynı zamanda hastaların biyokimyasal stres yanıtlarını, vital bulgularını, anksiyete düzeylerini ve yaşam kalitesini de doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, cerrahi planlamada Escoda'nın zorluk indeksinin rutin olarak kullanılması, hasta yönetiminde öngörülebilirlik sağlaması açısından değerli görülmektedir. Cerrahların, operasyon öncesi dönemde hastanın bireysel risk faktörlerini değerlendirerek uygun hazırlık yapmaları, komplikasyonların azaltılmasına ve hasta memnuniyetinin artırılmasına katkı sağlayacaktır.Surgical extraction of impacted mandibular third molars is one of the most common procedures in oral and maxillofacial surgery. Despite being a routine intervention, the degree of surgical difficulty significantly influences postoperative outcomes, often leading to complications such as pain, swelling, trismus, and functional limitations, all of which negatively affect patients' oral health–related quality of life. Moreover, surgical trauma can activate systemic stress responses, reflected in alterations of biochemical markers such as high-sensitivity C-reactive protein (hs-CRP) and D-dimer, as well as changes in vital signs. The aim of this study was to evaluate the relationship between surgical difficulty, defined according to Escoda's difficulty index, and postoperative biochemical (hs-CRP, D-dimer) as well as clinical parameters (pain, swelling, trismus, vital signs). In addition, patients' pre- and postoperative anxiety levels (Dental Anxiety Scale, DAS) and oral health–related quality of life (OHIP-14) were assessed. Sixty six patients who presented to the Department of Oral and Maxillofacial Surgery, Faculty of Dentistry, Selçuk University, requiring impacted mandibular third molar extraction, were included. Demographic data were recorded, surgical difficulty was determined using Escoda's index, and blood samples were collected preoperatively and postoperatively on specific days to measure hs-CRP and D-dimer levels. Clinical parameters including pain, swelling, trismus, and vital signs were recorded. Anxiety levels were assessed using the DAS, and oral health–related quality of life was evaluated with OHIP-14. A significant association was observed between higher surgical difficulty and increased severity of postoperative pain, swelling, and trismus. D-dimer levels demonstrated a statistically significant postoperative increase, reflecting the activation of the coagulation and fibrinolytic pathways in response to surgical trauma. In contrast, hs-CRP levels did not show a significant rise, which may be explained by the delayed peak of CRP response and the limitation of measuring only on the 4th postoperative day. Furthermore, higher difficulty scores correlated with elevated dental anxiety levels, adverse changes in vital signs, and poorer postoperative quality of life outcomes. The degree of surgical difficulty in impacted mandibular third molar extractions plays a decisive role not only in determining the severity of postoperative complications but also in modulating systemic biochemical stress responses, vital parameters, and psychological well-being. Incorporating Escoda's difficulty index into preoperative assessment may improve predictability, minimize postoperative complications, and enhance patient-centered outcomes.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24132015 proje numarası ile desteklenmiştir
Geography destiny relationship
No full textBu çalışma, coğrafyanın insan hayatındaki belirleyici rolünü İslam kelam literatürü çerçevesinde ele almakta ve kader kavramını felsefi, dini ve sosyolojik boyutlarıyla incelemektedir. İbn Haldun'un "Umran İlmi" kapsamında geliştirdiği toplumsal gelişim teorisi, coğrafya ile kader arasındaki ilişkiyi anlamada temel bir referans noktası olarak değerlendirilmiştir. Ona göre toplumların gelişimi ve çöküşü, yaşadıkları coğrafyanın iklim, toprak ve kaynak koşullarıyla doğrudan bağlantılıdır. Çalışmanın ilk bölümünde kader kavramının dilsel ve terimsel anlamları, İslam düşüncesindeki temel kavramlarla ilişkisi ele alınmıştır. İkinci bölümde ise kaderin değişip değişmeyeceği meselesi bireysel ve toplumsal düzeylerde tartışılmış, insanın özgür iradesi ile ilahi takdir arasındaki etkileşim incelenmiştir. Ayrıca, doğal afetler gibi unsurlar üzerinden coğrafi kader kavramı değerlendirilmiş ve Yahudilik ile Hristiyanlıkta kader anlayışına da yer verilmiştir. Son bölümde, İbn Haldun'un determinizm anlayışı çerçevesinde iklimin insan karakteri ve toplumsal yapılar üzerindeki etkileri ele alınmış, "bedevi" ve "hadari" umran kavramları tartışılarak sosyo-ekonomik yapılar incelenmiştir. Bu çalışma, coğrafyanın kader üzerindeki etkisini İslam düşüncesi bağlamında değerlendirerek, ilahi takdirin coğrafi şartlarla nasıl şekillendiğine dair kapsamlı bir analiz sunmaktadır.This study examines the determining role of geography in human life within the framework of Islamic theological literature and explores the concept of fate from philosophical, religious, and sociological perspectives. Ibn Haldun's theory of social development, formulated within the scope of his "Science of Civilization" (Ilm al-Umran), serves as a key reference point in understanding the relationship between geography and fate. According to him, the development and decline of societies are directly linked to the climate, soil, and resource conditions of their geographical environment. The first section of this study discusses the linguistic and terminological meanings of fate and its relationship with fundamental concepts in Islamic thought. The second section examines whether fate is subject to change on both individual and societal levels, analyzing the interaction between human free will and divine decree. Additionally, the concept of geographical fate is evaluated through elements such as natural disasters, and perspectives on fate in Judaism and Christianity are also addressed. The final section explores Ibn Khaldun's determinism, assessing the impact of climate on human character and social structures. The concepts of "Bedouin" and "Hadari" civilization are discussed to analyze socio-economic structures in relation to human interaction with nature. This study provides a comprehensive analysis of how divine destiny manifests through geographical conditions, offering insights into the impact of geography on fate within the context of Islamic thought
The relationship between basal cell carcinoma, iris color, and ocular findings
No full textBazal hücreli karsinom(BHK) epidermisin bazal hücre tabakasından veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alır. BHK, sıklıkla beyaz ırkı etkileyen, yavaş büyüme gösteren, lokal invaziv, malign epidermal deri tümörüdür. Görülme sıklığı dünya çapında giderek artmaktadır ve ultraviyole radyasyon maruziyeti en önemli çevresel risk faktörüdür. Literatürde BHK ile iris özelliklerinin ilişkisini araştıran sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada, biyomikroskopik muayene ile iris perifer rengi, koloret rengi ve iris çilleri değerlendirilerek, BHK ile ilişkili göz bulgularını tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmaya, histopatolojik olarak BHK tanısı konulan 18 yaş üzeri 90 hasta ve kontrol grubu için de BHK dışındaki diğer tıbbi hastalıkları nedeniyle tedavi görmekte olan hastalardan, kişisel ve ailesel BHK öyküsü bulunmayan 18 yaş üzeri toplam 90 kişi dahil edilmiştir. Hasta ve kontrol grubundaki kişilerin yaş, cinsiyet, meslek, sigara içme durumu, ailesel BHK öyküsü, lezyonun yeri ve boyutu, Fitzpatrick deri tipi, güneşten korunma durumu ve saç rengi kaydedilmiştir. Tüm katılımcılar biyomikroskopik göz muayenesi ile; irisin perifer ve koloret rengi, iris çilleri varlığı, sarı nokta hastalığı, pterjium ve katarakt varlığı açısından değerlendirilmiştir. Mavi/gri ve ela renkli iris periferi, BHK grubunda kontrol grubuna göre daha sık saptanmıştır. Kontrol grubunda, hasta grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha sık iris çili varlığı izlenmiştir. Perifer rengi, koloret rengi ve iris çili varlığı durumuna göre yapılan patern analizinde ise ela/açık kahve/çil yokluğu ve ela/açık kahve/çil varlığı hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha sık görülmüştür. Sigara içme durumu, sarı nokta hastalığı, pterjium, yaşa göre düzeltme yapıldığında katarakt sıklığı ve iris koloret renkleri açısından gruplar arasından anlamlı bir fark bulunmamıştır.Basal Cell Carcinoma (BCC) originates from the basal cell layer of the epidermis or the outer root sheath of the hair follicle. BCC is a slow-growing, locally invasive malignant epidermal skin tumor that predominantly affects the Caucasian population. Its incidence is increasing worldwide, with ultraviolet (UV) radiation exposure being the most significant environmental risk factor. Literature contains a limited number of studies investigating the relationship between BCC and iris characteristics. This study aims to identify ocular findings associated with BCC by evaluating iris peripheral color, collarette color, and iris freckles through biomicroscopic examination. The study included 90 patients over the age of 18 with a histopathologically confirmed diagnosis of BCC, along with a control group of 90 individuals over the age of 18 who were receiving treatment for medical conditions unrelated to BCC and had no personal or familial history of disease. Demographic and clinical data, including age, sex, occupation, smoking status, familial BCC history, lesion location and size, Fitzpatrick skin type, sun protection habits, and hair color were recorded for both groups. All participants underwent a biomicroscopic eye examination to assess iris peripheral and collarette color, the presence of iris freckles, age-related macular degeneration, pterygium and cataracts. A blue/gray or hazel-colored iris periphery was more frequently observed in the BCC group than in the control group. In contrast, the presence of iris freckles was significantly more common in the control group than in the patient group. Pattern analysis based on peripheral color, collarette color, and iris freckles revealed that the absence of freckles in hazel/light brown eyes and the presence of freckles in hazel/light brown eyes were significantly more frequent in the patient group than in the control group. No significant differences were found between the groups regarding smoking status, macular degeneration, pterygium, age-adjusted cataract prevalence, or iris collarette color
Karabash Veli and his work entitled Tarikatnama (Text and analysis)
No full textOsmanlı Devleti'nin XVII. yüzyılda "duraklama dönemi" olarak adlandırılan sürecinde, dönemin en yaygın tarikatı olan Halvetiyye'nin önemli bir kolunun başında bulunan Karabaş Velî'nin tasavvuf literatürüne kazandırdığı eserlerden biri Tarîkatnâme'dir. Bu eser, İslam'ın şartlarını; halktan (avâm) başlayarak seçkinlere (havâs), oradan da seçkinlerin en seçkinlerine (ehassü'l-havâs) ulaşan bir müridin manevî yolculuğu çerçevesinde ele almaktadır. Bu çalışmada, Tarîkatnâme'nin günümüz harflerine aktarılması ve incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda eserin dört farklı nüshası karşılaştırılmış, içerdiği konular analiz edilmiştir. Çalışma, hem eserlerinde hem de hayatında şeriat ile tasavvuf arasındaki dengeyi önemseyen Karabaş Velî'nin düşünce dünyasını anlamaya ve aktarmaya imkân sunmaktadır. Birinci bölümde, Karabaş Velî'nin hayatı, eserleri, tasavvufî görüşleri ve Karabaşiyye kolu hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, Tarîkatnâme'nin seçilen nüshalar esas alınarak günümüz Türkçesine aktarılan metnine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise bu metin, Karabaş Velî'nin düşünsel sistematiği bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışma, genel bir değerlendirme ile sonlandırılmıştır.During the seventeenth century, which is commonly referred to as the "Period of Stagnation" in the Ottoman Empire, Tarīqatnāma was authored by Karabaş Velî, the head of a branch of the Halvetiyya order, which was the most widespread Sufi order of the time. This work discusses the fundamental pillars of Islam through the spiritual journey of a disciple (murīd), beginning from the level of the common people (ʿawām), proceeding through the elite (khawāss), and ultimately reaching the elect of the elect (akhas al-khawāss). This study aims to transcribe and examine Tarīqatnāma, one of the significant contributions of Karabaş Velî to the Sufi literature. Four different manuscripts of the work were compared, and its main themes were analyzed. The study offers an opportunity to understand and convey the perspectives of Karabaş Velî, who, both in his writings and life, emphasized the balance between Sharīʿa and Sufism. The first chapter provides a brief overview of Karabaş Velî's life, his works, Sufi views, and the branch of the order known as Karabashiyya. The second chapter presents the transcription of Tarīqatnāma into the modern Turkish alphabet, based on selected manuscript copies. The third chapter analyzes the transcribed text in the context of Karabaş Velî's spiritual system and thought. The study concludes with a general evaluation
Examination of the accessory bones in the foot with computed tomography
No full textGiriş ve Amaç: Sesamoid kemikler, bir tendona kısmen veya tamamen gömülü kemik yapılarıdır. İşlevleri, sürtünmeyi azaltarak tendonu yaralanmadan korumaktır. Buna karşılık, aksesuar kemikler, genellikle kaynaşmamış birincil veya ikincil kemikleşme merkezlerinden oluşan kemiklerdir. Bilinen kesin bir işlevi olmayan gelişim anomalileri oldukları düşünülmektedir. Bu kemikler ayakta ağrılı kırıklar sonucu enfekte ve dislokalize olabilirler; Bunların yanı sıra, avulsiyon kırıkları ile karıştırılabilmesi sebebiyle önem taşırlar. Buradan yola çıkılarak bu çalışmada; sesamoid ve aksesuar kemiklerin ayakta bulunma sıklıklarını ve morfometrik özelliklerini tespit etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda 2022-2024 yılları arasında çeşitli nedenlerle ayak BT taraması yapılan 18 yaş üstü (min. 18, maks. 86) 239 erkek ve 161 kadına ait 187 sağ ayak ve 213 sol ayak olmak üzere toplam 400 farklı ayak görüntüsü retrospektif olarak incelendi. Ayaktaki aksesuar ve sesamoid kemiklerin sagital, koronal ve aksiyel planlarda sıklığı ve morfometrisi (uzun çap-kısa çap ve yüzey alanı ölçümü) incelenerek cinsiyet, yaş ve tarafa (sağ-sol) göre istatistiksel analizi yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda 400 ayağın 270'inde (%67,5) en az bir adet aksesuar kemik tespit edildi. Tespit edilen aksesuar kemiklerin %2,75'i bipartit aksesuar kemiklerdi. En sık görülen aksesuar kemikler ise %41,5 os naviculare accessoria, %14 os trigonum, %13 os peroneum olarak belirlendi. Çalışmamızda ulaşılabilir literatürde daha önce tanımlanmamış, konumu sebebiyle cubo-metatarsale IV plantare olarak adlandırılan bir aksesuar kemik tespit edildi. Çalışmamızda hallux sesamoidleri (medial ve lateral) %100 oranında bulunurken, bipartit oranı %7 olarak gözlendi. Sesamoid kemiklere ait tüm ölçüm değerleri, erkek bireylerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha büyük bulundu (p<0,05). Hallux sesamoidlerinin yaş grupları arasındaki karşılaştırmada 60 yaş ve üzerindeki bireylerin ölçüm değerleri, 18-29 yaş arasındaki bireylerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha büyüktü (p<0,05). Sonuç: Sesamoid kemiklerin büyüklüklerinin ve aksesuar kemiklerin sayısının ileri yaş gruplarında arttığı ayrıca erkek bireylerin hallux sesamoidlerinin kadın bireylerden daha büyük olduğu tespit edildi. Çalışmamızın, elde edilen morfometrik veriler ve keşfedilen aksesuar kemik ile literatüre katkı sağladığını ayrıca ilişkili ayak patolojilerinin teşhisinde klinisyenlere yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.Introduction and Purpose: Sesamoid bones are bone structures that are partially or completely embedded in a tendon. Their function is to protect the tendon from injury by reducing friction. In contrast, accessory bones are bones that are usually made up of unfused primary or secondary ossification centers. They are thought to be developmental anomalies with no known definite function. These bones can become infected and dislocalized as a result of painful fractures in the foot; In addition to these, they are important because they can be confused with avulsion fractures. From this point of view, in this study; We aimed to determine the frequency and morphometric properties of sesamoid and accessory bones. Material-Methods: A total of 400 different foot images, 187 right feet and 213 left feet, of 239 males and 161 females over the age of 18 (min. 18, max. 86) who underwent foot CT scans for various reasons between 2022 and 2024 at the Department of Radiology, Faculty of Medicine, Selçuk University, were retrospectively examined. The frequency and morphometry (long diameter-short diameter and surface area measurement) of the accessory and sesamoid bones in the foot in sagittal, coronal and axial planes were examined and statistical analysis was performed according to gender, age and side (right-left). Results: In our study, at least one accessory bone was detected in 270 (67.5%) of 400 feet. 2.75% of the detected accessory bones were bipartite accessory bones. The most common accessory bones were determined as 41.5% os naviculare accoria, 14% os trigonum, and 13% os peroneum. In our study, an accessory bone was detected in the plantar part of the tarsometatarsea lateralis art. between os cuboideum and os metatarsale IV, which has not been previously described in the literature. The reason for its location was called cubo-metatarsale IV plantare. In our study, hallux sesamoids (medial and lateral) were detected in 100%, while the bipartite rate was observed as 7%. All measurement values of sesamoid bones were found to be significantly larger in male individuals than in female individuals (p<0,05). In the comparison between age ranges of hallux sesamoids, the measurement values that could be performed in individuals aged 60 years and above were significantly greater than those between the ages of 18-29 (p<0,05). Conclusion: It was found that the size of the sesamoid bones and the number of accessory bones increased in older age groups and that the hallux sesamoids of male individuals were larger than those of female individuals. We believe that our study contributes to the literature with the morphometric data obtained and the accessory bone discovered and will also guide clinicians in the diagnosis of related foot pathologies