Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
A 'physical' approach to the nature of 'action' in Stanislavski's Method of Physical Actions: Newton's laws of motion
No full text19. yüzyılın getirmiş olduğu bilimsel gelişmelerin tüm sanat alanlarına yansıdığı kabul edilen bir gerçektir. Bu gelişmelerin tiyatro sanatı üzerinde pek çok etkisi olmuş ve özellikle oyunculuk sanatı bilimsel gelişmelerin yansıdığı en önemli ayak olmuştur. Oyunculuğu bilimsel temeller üzerinden tasarımlayan ve oyunculuğa dair ilk kuram ve uygulama önerilerini geliştiren kişi ise Konstantin Stanislavski'dir. Stanislavski'nin ortaya koymuş olduğu 'Fiziksel Eylemler Yöntemi' kendisinden sonra gelen uygulamacılara kaynak teşkil etmiştir. Sistem olarak da adlandırılan bu yöntem birçok uygulamacı tarafından ele alınmakta ve yöntemin katmanları açıklanmaya çalışılmaktadır. Tiyatro alanı içinde yapılan teorik açıklamalar ve pratik uygulamaların sistemi anlamaya ne kadar yeteceği akıllara şu soruyu getirmiştir: Bilim eliyle yaratılmış bir oyunculuk sistemini bilimin kendisiyle açıklamak mümkün müdür? Bu sorudan hareketle çalışmanın amacı, Stanislavski'nin Fiziksel Eylemler Yöntemi'nin Isaac Newton'un hareket yasalarıyla açıklanması olarak belirlenmiştir. Nitel araştırma modelinin kullanıldığı çalışmada, alan yazım taraması yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak ise nitel araştırmada veri toplama yöntemlerinden belge incelemesi yapılarak, verilerin analizi nitel veri çözümleme tekniklerinden betimsel analiz şeklinde düzenlenmiştir. Stanislavski'nin 'Fiziksel Eylemler Yöntemi' ve 'Newton'un Hareket Yasaları' evren ve örneklemi olarak seçilmiştir.It is an accepted fact that the scientific developments brought by the 19th century were reflected in all areas of art. These developments had many effects on the art of theater, and especially the art of acting was the most important pillar on which scientific developments were reflected. The person who designed acting on scientific foundations and developed the first theory and application suggestions for acting was Konstantin Stanislavsky. The 'Physical Actions Method' that Stanislavsky put forward became a resource for the practitioners who came after him. This method, also called the system, is being addressed by many practitioners and the layers of the method are being tried to be explained. The question of how much the theoretical explanations and practical applications made within the field of theatre are sufficient to understand the system has come to mind: Is it possible to explain an acting system created by science with science itself? Based on this question, the aim of the study was determined as the explanation of Stanislavsky's Method of Physical Actions with Isaac Newton's laws of motion. In the study where the qualitative research model was used, a literature review was conducted. As a data collection tool, document review was conducted as one of the data collection methods in qualitative research, and the analysis of the data was organized as descriptive analysis from the qualitative data analysis techniques. Stanislavsky's 'Method of Physical Actions' and 'Newton's Laws of Motion' were selected as the universe and sample
Hybrid electromagnetic levitation system control
No full textHibrit elektromanyetik levitasyon (EML) sistemleri, kalıcı mıknatıslar ile elektromıknatısların birlikte kullanılması sayesinde yüksek stabilite, enerji verimliliği ve temassız hareket imkânı sunan yenilikçi teknolojilerdir. Bu tez çalışmasında, hibrit EML sistemlerinin teorik temelleri, manyetik kuvvetlerin etkileşimi, tasarım prensipleri, kontrol yöntemleri ve deneysel uygulamaları ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Özellikle sistem dinamiklerinin modellenmesi, kararlılık analizleri ve kontrol algoritmalarının uygulanabilirliği üzerinde durulmuştur. Çalışmada, H-Bridge PWM tabanlı DC motor sürücü devreleri ile fırçasız motor sürücülerine yönelik güç kaynağı tasarımları geliştirilmiş, bu devrelerin elektromanyetik levitasyon sistemlerinde uygulanabilirliği incelenmiştir. Tasarımlar COMSOL Multiphysics ve LTspice simülasyon ortamlarında analiz edilerek, manyetik alan dağılımı, akım-gerilim karakteristikleri ve ısıl davranışlar değerlendirilmiştir. Ayrıca, farklı kontrol stratejilerinin sistem kararlılığına etkileri karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Tezde yalnızca teorik çalışmalar değil, aynı zamanda dünyadaki uygulama örnekleri de detaylı biçimde tartışılmıştır. Maglev trenler (örneğin Chuo Shinkansen), Hyperloop prototipleri ve biyomedikal alanlarda kullanılan manyetik pompalar vaka çalışmaları kapsamında incelenmiştir. Böylelikle hibrit EML sistemlerinin hem ulaşım hem de sağlık teknolojileri başta olmak üzere çok farklı alanlarda potansiyel uygulamalara sahip olduğu gösterilmiştir. Sonuç bölümünde, hibrit EML teknolojisinin sağladığı avantajlar, mevcut kısıtlar ve karşılaşılan teknik zorluklar ele alınmış; gelecekteki araştırmalara ve uygulamalara yönelik öneriler sunulmuştur. Çalışma, hibrit EML sistemlerinin sürdürülebilir, güvenli ve verimli temassız taşıma ve kontrol çözümleri için önemli bir alternatif oluşturduğunu ortaya koymaktadır.Hybrid electromagnetic levitation (EML) systems are innovative technologies that combine permanent magnets with electromagnets to provide high stability, energy efficiency, and contactless motion. In this thesis, the theoretical foundations, magnetic force interactions, design principles, control methods, and experimental applications of hybrid EML systems are examined in detail. Particular emphasis is placed on system dynamics modeling, stability analysis, and the feasibility of control algorithms. Within the scope of the study, H-Bridge PWM-based DC motor driver circuits and power supply designs for brushless motor drivers were developed, and their applicability in electromagnetic levitation systems was investigated. The designs were analyzed using COMSOL Multiphysics and LTspice simulation environments, where magnetic field distribution, current-voltage characteristics, and thermal behaviors were evaluated. In addition, the effects of different control strategies on system stability were presented in a comparative manner. The thesis discusses not only theoretical studies but also real-world applications in detail. Case studies include maglev trains (such as the Chuo Shinkansen), Hyperloop prototypes, and magnetic pumps used in biomedical engineering. These examples demonstrate that hybrid EML systems have potential applications in diverse fields, particularly in transportation and healthcare technologies. In the conclusion, the advantages, current limitations, and technical challenges of hybrid EML technology are discussed, and recommendations for future research and applications are provided. This study highlights that hybrid EML systems constitute a promising alternative for sustainable, safe, and efficient contactless transportation and control solutions
Determination of antimicrobial and antioxidant activity of nanoparticles synthesised by biosynthesis from algae
No full textBu çalışma, denizlerimizde yayılış gösterten üç farklı divizyoya (Chlorophyta, Rhodophyta ve Phaeophyta) ait makro alglerin ( Codium fragile , Amphiroa rigida ve Sargassum vulgare ) sulu ekstrelerinden biyosentez yoluyla nano parçacık sentezleyerek, sentezlenenen nanoparçacıkların başta sağlık olmak üzere diğer alanlarda kullanılabilirliğini tespit etmek amacıyla tasarlanmış ve bu amaç doğrultusunda, gümüş, demir oksit ve çinko oksit nanopartikülleri sentezlenmiştir. Çalışmada kullanılan algler, toksik kimyasallar kullanılmadan yeşil sentez yoluyla, alglerin nanoteknolojide sürdürülebilir bir kaynak olarak potansiyelini göstermiştir. Elde edilen nano parçacıklar UV-Vis, FTIR, SEM, FESEM ve EDS dahil olmak üzere çeşitli analitik ve mikroskobik karakterizasyon tekniklerine tabi tutulmuş ve sonuçlar, çoğunluğu 10 nm'den küçük olan ve alg özütlerindeki biyo-kompozitlerden kaynaklanan yüzey kümeleri ile düzgün dağılmış nanopartiküller görüntülenmiştir, bu durum partiküllerin biyolojik olarak sentezinin ve stabilizasyonunun etkinliğini göstermektedir.Tüm alg türleri tarafından biyosentezlenen gümüş nanopartiküller, geleneksel antibiyotiklere dirençli bakteriyel ve fungal suşların büyümesini engellemede çok yüksek etkinlik göstermiştir. Sargassum, Amphiroa ve Codium özütleriyle hazırlanan FeO nanopartikülleri antibiyotiğe dirençli bakteri ve mantarlara karşı güçlü aktivite gösterirken, tüm alg türlerinin ZnO nanopartikülleri bakteri ve mantar suşlarına karşı orta ila güçlü derecede aktiftir. Bu aktivite, metal çekirdek ile alg türevi yüzey aktif bileşikleri (örn. fenoller, polisakkaritler, proteinler) arasındaki aktif etkileşime bağlanmaktadır. DPPH, FRAP ve TPC gibi antioksidan analizleri, sentezlenen nanoparçacıkların belirgin bir şekilde oksidatif stresle mücadele edebildiğini ve serbest radikalleri etkili bir şekilde temizleyebildiğini ortaya koymuştur. Gümüş nanoparçacıklar, hem sentezlendikleri alg ekstraktılarına hem de kullanılan standart maddeye kıyasla serbest radikallere karşı çok daha yüksek bir antioksidan aktivite göstermiştir. Demir oksit nanoparçacıkları da kullanılan tüm alg türlerinde güçlü antioksidan etkiler sergilemiştir. Çinko oksit nanoparçacıkları ise Amphiroa rigida türünde çok yüksek, Codium fragile türünde orta düzeyde ve Sargassum vulgare türünde ise yüksek antioksidan etki göstermiştir. Bu sonuçlar, alg özütlerinde bulunan fenolik bileşiklerin nanopartikül yapısına başarılı bir şekilde dahil edildiğini ve bu bileşiklerin nanopartikülleri kapsülleyerek onlara güçlü antimikrobiyal ve antioksidan aktivite kazandırdığını göstermektedir. Bu sonuçlar, alg destekli yeşil sentezin sürdürülebilir, güvenli ve çevre dostu bir şekilde çok işlevli nanopartiküller üretmek için umut verici bir biyoteknolojik yöntem olduğunu ve antimikrobiyal direnç ve antioksidan gibi tıbbi uygulamalarda yaygın kullanım potansiyelini ortaya koymaktadır.In this study, we synthesized nanoparticles by biosynthesis from aqueous extracts of macroalgae (Codium fragile, Amphiroa rigida and Sargassum vulgare) belonging to three different divisions (Chlorophyta, Rhodophyta and Phaeophyta), The synthesized nanoparticles were designed to determine the usability of the synthesized nanoparticles in other fields, especially in health and for this purpose, silver (AgNPs), iron oxide (FeONPs) and zinc oxide (ZnONPs) nanoparticles were synthesized. The algae used in the study demonstrated the potential of algae as a sustainable resource in nanotechnology through green synthesis without the use of toxic chemicals. The obtained nanoparticles were subjected to various analytical and microscopic characterization techniques, including UV-Vis, FTIR, SEM, FESEM and EDS, and the results showed uniformly dispersed nanoparticles, the majority of which were smaller than 10 nm, with surface aggregates originating from the biocomposites in the algal extracts, indicating the efficiency of biological synthesis and stabilization of the particles. Silver nanoparticles biosynthesized by all algal species showed very high efficacy in inhibiting the growth of bacterial and fungal strains resistant to conventional antibiotics. FeO nanoparticles prepared by Sargassum vulgare, Amphiroa rigida and Codium fragile extracts show strong activity against antibiotic-resistant bacteria and fungi, while ZnO nanoparticles of all algal species are moderately to strongly active against bacterial and fungal strains. This activity is attributed to the active interaction between the metal core and algae-derived surface-active compounds (e.g. phenols, polysaccharides, proteins). Antioxidant assays such as DPPH, FRAP and TPC revealed that the synthesized nanoparticles were able to significantly combat oxidative stress and scavenge free radicals effectively. Silver nanoparticles showed a much higher antioxidant activity against free radicals compared to both the algal extracts from which they were synthesized and the standard substance used. Iron oxide nanoparticles also exhibited strong antioxidant effects in all algal species used. Zinc oxide nanoparticles syinthesized by Amphiroa rigida extract showed very high, moderate by Codium fragile extract and high by Sargassum vulgare extract. These results indicate that phenolic compounds were successfully integrated into the nanoparticle structure from the algal extract and the surface coating was realized effectively. These results show that phenolic compounds present in algae extracts were successfully incorporated into the nanoparticle structure and that these compounds coated the nanoparticles giving them strong antimicrobial and antioxidant activity. These results show that algae-assisted green synthesis is a promising biotechnological method to produce multifunctional nanoparticles in a sustainable, safe, and environmentally friendly manner, and reveal its potential for widespread use in medical applications such as antimicrobial and antioxidant
Feature extraction from images and application of machi̇ne learning in the detecti̇on of casting defects
No full textDöküm sanayisinde yüzey kusurlarının tespiti, ürün kalitesinin artırılması ve üretim hattındaki hataların erken aşamada belirlenebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, döküm parça görüntüleri üzerinden kusurların otomatik olarak tespit edilebilmesi amacıyla görüntü işleme ve makine öğrenmesi tabanlı bir sınıflandırma sistemi geliştirilmiştir. Kullanılan veri seti, Kaggle platformundan temin edilen ve hatalı-hatasız olarak etiketlenmiş 6625 görüntüden oluşmaktadır (3750 hatalı, 2875 hatasız). Görüntülerin sınıflandırılabilirliğini artırmak amacıyla Histogram of Oriented Gradients (HOG), Local Binary Patterns (LBP), Scale-Invariant Feature Transform (SIFT), Gabor filtreleri, GLCM, Wavelet dönüşümü, renk histogramı, Zernike momentleri, Hu momentleri ve Fourier dönüşümü olmak üzere toplam 10 farklı özellik çıkarım yöntemi uygulanmıştır. Çalışma kapsamında, HOG ve LBP özelliklerinin etkisi beş farklı hücre boyutu (25x25, 50x50, 100x100, 150x150, 300x300) ayrı ayrı değerlendirilmiş, her varyasyon için özgün özellik veri setleri oluşturulmuştur. Özellik vektörlerinin yüksek boyutluluğu nedeniyle, mRMR (minimum Redundancy Maximum Relevance) ve Ki-Kare (Chi-square) gibi özellik seçimi algoritmaları uygulanarak bilgi açısından en anlamlı öznitelikler belirlenmiş ve sınıflandırma modelleri bu daraltılmış veriyle yeniden eğitilmiştir. Model eğitimleri MATLAB Classification Learner aracı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve Fine Tree, Fine KNN, Wide Neural Network, Bagged Trees, Gaussian Destek Vektör Makineleri (DVM) ve Binary GLM olmak üzere altı farklı sınıflandırma algoritması ile sonuçlar karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, en yüksek doğruluk oranı %99.7 ile 25x25 hücre boyutunda, özellik seçimi yapılmadan eğitilen Wide Neural Network modeli ile elde edilmiştir. mRMR ve Ki-Kare (χ²) yöntemleriyle yapılan özellik seçimleri, model başarısını belirli oranlarda korurken, özellikle veri boyutunun düşürülmesiyle birlikte eğitim süresinde kayda değer azalma sağlamıştır. Düşük özellikli yapıdaki 300x300 boyutunda ise ayrıca özellik seçimi uygulanmamış, mevcut haliyle yüksek performanslı sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda, döküm parçalarının yüzey kusurlarının tespiti için önerilen sistemin hem doğruluk hem de işlem verimliliği açısından endüstriyel uygulamalara entegre edilebilecek nitelikte olduğu görülmüştür.The detection of surface defects in casting processes is of significant importance for improving product quality and identifying production errors at early stages. In this study, an image processing and machine learning-based classification system has been developed to automatically detect defects from casting part images. The dataset used in the study was obtained from Kaggle and includes a total of 6,625 labeled images (3,750 defective and 2,875 non-defective). To enhance the classification capability of the images, a total of ten different feature extraction techniques were applied: Histogram of Oriented Gradients (HOG), Local Binary Patterns (LBP), Scale-Invariant Feature Transform (SIFT), Gabor filters, Gray Level Co-occurrence Matrix (GLCM), wavelet transform, color histograms, Zernike moments, Hu moments, and Fourier transform. The effects of HOG and LBP features were evaluated using five different CellSize configurations (25x25, 50x50, 100x100, 150x150, and 300x300), and distinct feature datasets were generated for each variation. Due to the high dimensionality of the extracted feature vectors, feature selection algorithms such as minimum Redundancy Maximum Relevance (mRMR) and Chi-square were applied to identify the most informative features. The classification models were then retrained using these reduced datasets. Model training was performed using MATLAB's Classification Learner toolbox, and six different classification algorithms were tested and compared: Fine Tree, Fine K-Nearest Neighbor (KNN), Wide Neural Network, Bagged Trees, Gaussian SVM, and Binary Generalized Linear Model (GLM). According to the results, the highest classification accuracy of 99.7% was achieved with the Wide Neural Network model trained on the full feature set extracted at 25x25 CellSize. Feature selection with mRMR and Chi-square preserved model performance to a considerable extent while significantly reducing training time by lowering the feature dimensions. In the low-dimensional 300x300 CellSize configuration, feature selection was not applied, and high performance was still achieved with the original features. Overall, the proposed system demonstrated high accuracy and computational efficiency, indicating strong potential for integration into industrial casting quality control processes
Generation Z and the meaning of life: An analysis in terms of Bourdieu's types of capital
No full textÖZET Bu tez çalışması, Türkiye'de üniversite okuyan Z kuşağının hayatı anlamlandırmasında itici gücün ne olduğunu anlamak için ele alınmıştır ve bu itici gücün Pierre Bourdieu'nun sermayelerinin olabileceği düşünülmüştür. Habitus, toplumsal uzamda aynı konumda olan bireylerin kolektif bilincidir. Bireylerin, toplumsal uzamdaki konumları ise toplam sermaye hacimleri ile yakından ilişkilidir ve sınıfsal habitus bu sermayelerin varlığı ile ilişkilidir. Habitus, bireylerin dünyayı nasıl algılayacaklarına, anlayacaklarına ve yorumlayacaklarına dair bilgi stoğu sunmaktadır. Bu nedenle Z kuşağının hayatı anlamlandırmasında (sınıfsal) habituslarının ve sahip oldukları sermayelerin etkisinin olup olmadığı nicel analizlerle değerlendirilmiştir. Analizlerde Z kuşağının ait olduğu sınıfsal habitus ile ekonomik sermaye "göstergeleri" ve kültürel sermaye "yatkınlıkları" ile aralarında anlamlı bir ilişkiyi barındırdığı, ekonomik sermaye "göstergeleri" ve kültürel sermaye "yatkınlıkları" için tercihlerini sınıfsal habituslarına göre yaptıkları, var olan anlam (hayatın anlamı) ve aranan anlam (anlam arayışı) puanlarının, ekonomik sermaye "göstergeleri" ve kültürel sermaye "yatkınlıklarına" göre farklılaştığı görülmüştür. Z kuşağının hayatın anlamına dair bilişsel şemalarını anlamak için yapılan ağ analizinde ise en yoğun bağlantı ağlarının; sosyal yaşam ile aile, aile ile mutluluk, güven ile mutluluk, aile ile psikolojik refah, psikolojik refah ile amaçlılık, aile ile ekonomik güvence, sosyal yaşam ile mutluluk, psikolojik refah ile mutluluk, eğitim-kariyer ile aile, eğitim-kariyer ile mutluluk, eğitim-kariyer ile ekonomik güvence, mutluluk ile ekonomik güvence, psikolojik refah ile ekonomik güvence arasında olduğu ve ağ analizinde Mutluluk kategorisinin en yüksek merkeziyet derecesine sahip olması ise bir "anlam istemi" olarak görülmüştür.This thesis is addressed to understand what is the driving force for the Generation Z studying at university in Turkey to make sense of life and it is thought that this driving force may be Pierre Bourdieu's capitals. Habitus is the collective consciousness of individuals in the same position in social space. The position of individuals in social space is closely related to their total capital volumes and class habitus is related to the existence of these capitals. Habitus provides a stock of knowledge on how individuals will perceive, understand and interpret the world. For this reason, it was evaluated by quantitative analyses whether their (class) habitus and the capitals they possess have an effect on the meaning of life of Generation Z. In the analyses, it was observed that there is a significant relationship between the class habitus to which Generation Z belongs and economic capital 'indicators' and cultural capital 'predispositions', that they make their preferences for economic capital 'indicators' and cultural capital 'predispositions' according to their class habitus, and that the existing meaning (meaning of life) and sought meaning (search for meaning) scores differed according to economic capital 'indicators' and cultural capital 'predispositions'. In the network analysis conducted to understand the cognitive schemes of Generation Z on the meaning of life, the most dense connection networks were social life and family, family and happiness, family and happiness, trust and happiness, family and psychological well-being, psychological well-being and purposefulness, family and economic security, social life and happiness, psychological well-being and happiness, education-career and family, education-career and happiness, education-career and economic security, happiness and economic security, happiness and economic security, psychological well-being and economic security
Meta-analysis of clustering algorithms for big data
No full textHızlı teknolojik büyümenin birçok etkisinden biri de veri patlamasıdır. Veriler karmaşıklaştıkça, daha büyük veri kümelerinden en anlamlı içgörüleri çıkarmak için kümelemeyi kullanan bilgi madenciliği yaklaşımları giderek daha popüler hale gelmektedir. Veri karmaşıklığı arttıkça kullanılan bilgi madenciliği yaklaşımlarından biri de kümelemedir. Kümeleme, verileri benzerlik özelliklerine göre gruplayabilen ve çeşitli alanlarda yaygın olarak uygulanan denetimsiz bir öğrenme yöntemidir. Bu araştırma, uluslararası konferans katılımcılarından oluşan gerçek bir veri kümesi kullanarak K-Means, DBSCAN, Mean Shift, Aglomeratif Kümeleme, Spectral Kümeleme ve Deep Embedded Kümeleme (DEC) olmak üzere altı kümeleme algoritmasının meta analizini gerçekleştirmiştir. Bu veri kümesi 22.000'den fazla veriden oluşmaktadır ve altı temel özelliğe dayalı olarak özellik seçimi, temizleme ve puanlama aşamalarından geçirilmiştir. Veri seti, altı temel özelliğe göre özellik seçimi, temizleme ve puanlama işlemlerinden geçirilmiştir. Silhouette Skoru, Davies-Bouldin Endeksi (DBI) ve Dunn Endeksi kullanılarak yapılan değerlendirme, 17 küme oluşturmasına ve 5401,72 MiB bellek tüketmesine rağmen, Aglomeratif Kümelemenin en iyi sonuçları verdiğini göstermiştir (Silhouette: 0,2645, DBI: 1,5168, Dunn: 0,533). Mean Shift ve DEC, eşit derecede düşük Silhouette Skorları (-0,055) ve DBI (-2,291) ile oldukça iyi performans gösterirken, Dunn Endeksi değerleri çok düşüktür. K-Means, zaman ve bellek açısından daha verimlidir, ancak küme kalitesi daha düşüktür (Silhouette: 0,04319, Dunn: 0,2617). DBSCAN, verimli olmasına rağmen, yüksek gürültü (258 nokta) ve en kötü DBI (9.969) değerleri üretmektedir. Spektral Kümeleme genel olarak en düşük performansı göstermiştir (Silhouette: -0,04485, DBI: 6,52696). Bu çalışmadan, Aglomeratif Kümelemenin en iyi küme kalitesini ürettiği, ancak bellek verimliliği ve aşırı küme sayısı gibi dezavantajları olduğu sonucuna varılabilir. K-Means ve DBSCAN hesaplama verimliliğinde üstündür, ancak küme kalitesinde daha az optimaldir. Spektral Kümeleme, temsili olmayan küme ayrımı ile en kötü performansı göstermiştir. Bu araştırma, büyük veri bağlamında kümelemenin yalnızca bir değerlendirme metriğinden görülemeyeceği ve en iyi yaklaşımın daha optimum sonuçlar elde etmek için dahili değerlendirme matrislerini birleştirmek olduğu sonucuna varmaktadır.One of the many impacts of rapid technological growth is the explosion of data. As data grows more complex, knowledge mining approaches that use clustering to extract the most meaningful insights from larger data sets are becoming increasingly popular. One of the knowledge mining approaches used as data complexity increases is clustering. Clustering is an unsupervised learning method that can group data based on similarity features and has been widely implemented in various fields. This research conducted a meta-analysis of six clustering algorithms K-Means, DBSCAN, Mean Shift, Agglomerative Clustering using a real dataset of more than 22,000 international conference participants. The dataset was processed through feature selection, cleaning, and scoring based on six key attributes. Evaluation using Silhouette Score, Davies-Bouldin Index (DBI), and Dunn Index showed that Agglomerative Clustering gave the best results (Silhouette: 0.2645, DBI: 1.5168, Dunn: 0.533), despite producing 17 clusters and consuming 5401.72 MiB of memory. Mean Shift and DEC perform quite well with equally low Silhouette Scores (-0.055) and DBI (-2.291), but very low Dunn's Index values. K-Means is more efficient in terms of time and memory but has lower cluster quality (Silhouette: 0.04319, Dunn: 0.2617). DBSCAN, although efficient, produces high noise (258 points) and the worst DBI (9,969). Spectral Clustering had the poorest performance overall (Silhouette: -0.04485, DBI: 6.52696). From this study it can be concluded that Agglomerative Clustering produces the best cluster quality, but still has the disadvantages of memory efficiency and excessive number of clusters. K-Means and DBSCAN excel in computational efficiency, but are less optimal in cluster quality. Spectral Clustering showed the worst performance with unrepresentative cluster separation. This research concludes that in the context of big data clustering cannot only be seen from one evaluation metric and the best approach is to combine internal evaluation matrices to get more optimal results
Sensitivity analysis and parametric evaluation of the behavior of solutions in dynamic systems
No full textDinamik sistemlerde çözümlerin hareketi mühendislikten biyolojiye, ekonomiden epidemiyolojiye kadar geniş bir disiplin yelpazesinde önemli bir araştırma alanı olarak öne çıkmaktadır. Zamana bağlı olarak değişen durumları matematiksel modeller aracılığıyla tanımlayan bu sistemler, dış etkilere, başlangıç koşullarına veya sistemlerin giriş elemanlarının (giriş parametrelerinin) değişimlerine bağlı olarak karmaşık davranışlar sergileyebilir. Çözümlerin uzun vadedeki hareketi, sistemin kararlılık özellikleri ile doğrudan bağlantılıdır. Lineer dinamik sistemler için çözümlerin hareketi, kararlılık özellikleri ve kararlılığın kalitesi kavramları iyi bilinmektedir. Bunun için çözümleri hesaplamadan sistemin hareketi ve kararlılığın kalitesini gösteren kararlılık parametreleri (Schur ve Hurwitz kararlılık parametreleri, sırasıyla ve ) olarak adlandırılan parametreler bulunmaktadır. Kararlılık parametrelerine bağlı olarak bu sistemlerin kararlılık özelliklerinin dış etkilere dayanıklılığının tespiti hassasiyet analiziyle belirlenebilmekte, genellikle literatürde süreklilik teoremleri olarak bilinen teoremler yardımıyla yapılabilmektedir. Bir problemin istenen özelliklerinin korunabilmesi için gereken şartların araştırılması ters problem olarakta bilinmektedir. Bir ters problem olarak sistemlerin davranışının kararlılık özelliğini ele almak, parametrik giriş elemanları için kararlılık aralıkları tespit etmek, bu aralıkları olabildiğince genişletmek, bir diğer ifadeyle kararlılık bölgeleri oluşturmak önemli bir araştırma problemidir. Literatürde, genellikle, çözümlerin davranışına sistemlere bağlı matrislerinin spektral özellikleri yardımıyla karar verilmektedir. Bu matrisler, sistemler lineer ise katsayı matrisleri, sistemler lineer değilse denge noktalarındaki sistemin Jakobiyen matrisleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak simetrik olmayan matrislerin spektral analizinin kötü konulmuş bir kavram olduğu da iyi bilinen bir kavramdır. Bu tez çalışmasında, simetrik olmayan matrislerin spektral analizinin kötü konulmuş olduğu da dikkate alınarak, lineer dinamik sistemler için tanıtılmış olan ve kararlılık parametreleri üzerine elde edilmiş önemli sonuçlar yardımıyla bazı reel dünya problemlerinin kararlılık analizleri incelenmektedir. Bu analizler iki önemli amaca odaklanmaktadır. Bir ters problem olarak matematiksel modeller için, (1) denge noktalarının (2) parametrik giriş elemanlarının kararlılık bölgelerinin bulunması ve bu bölgelerin uygun yordamlarla genişletilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda bir tip iki ekonomili makroekonomik model, bir tip Lotka-Volterra modeli, bir tip salgın hastalık modelinin detaylı bir şekilde kararlılık analizleri yapılmıştır.The behavior of solutions in dynamical systems emerges as an important area of research in a wide range of disciplines, including engineering, biology, economics, and epidemiology. These systems, which describe time-varying states through mathematical models, may exhibit different behaviors depending on external influences, initial conditions, or changes in the system's input elements (input parameters). The long-term behavior of the solutions is directly related to the stability properties of the system. The concepts of the motion, stability properties, and stability quality of solutions of linear dynamical systems are well known. Therefore, there are parameters called stability parameters (Schur stability and Hurwitz stability parameters, and , respectively) that provide information about the motion and stability quality of the system without calculating the solutions. Depending on the stability parameters, the stability properties of these systems and their resistance to external influences are determined by sensitivity analysis; for this, theorems generally known as continuity theorems are used in the literature. The investigation of the conditions necessary for a problem to maintain its desired properties is also known as an inverse problem. As an inverse problem, addressing the stability properties of system behavior, determining stability intervals for parametric input elements, and expanding these intervals as much as possible—in other words, establishing stability regions—is an important research problem. In the literature, the behavior of solutions is generally determined by the spectral properties of the matrices associated with the systems. These matrices appear as coefficient matrices if the systems are linear, and as Jacobian matrices of the system at the equilibrium points if the systems are nonlinear. However, it is well known that spectral analysis of non-symmetric matrices is an ill-posed concept. In this thesis, considering the poorly constructed spectral analysis of non-symmetric matrices, stability analyses of some real-world problems are performed using results obtained on the stability parameters and . These analyses focus on two important objectives. As an inverse problem, the aim is to find (1) equilibrium points and (2) stability regions of parametric input elements in mathematical models and to expand these regions using appropriate procedures. For these purposes, the stability analyses of a type of two-economy macroeconomic model, a type of Lotka-Volterra model, and an epidemic disease model have been studied in detail.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24201001 nolu proje ile desteklenmiştir
Modeling, design and analysis of electrodynamic levitation system
No full textManyetik levitasyon sistemleri, klasik mekanik sürtünmeyi ortadan kaldırarak daha verimli, sessiz ve düşük bakım gerektiren ulaşım çözümleri sunmaktadır. Özellikle döner Halbach dizilimli kalıcı mıknatıslarla çalışan elektrodinamik levitasyon (EDL) sistemleri, pasif kararlılıkları ve yüksek kaldırma potansiyelleri sayesinde yeni nesil taşıma teknolojileri açısından önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, yüksek hızlı ulaşım uygulamaları için kritik öneme sahip EDL sistemlerinin sayısal modellenmesi, elektromanyetik analizi, fiziksel tasarımı ve deneysel doğrulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, 8, 10, 12 ve 16 kutuplu Halbach dizilimli rotorlar ile 100 mm, 150 mm ve 200 mm dış çapa sahip farklı sistem konfigürasyonları değerlendirilmiş; bu konfigürasyonların manyetik kaldırma ve sürüklenme kuvvetleri ANSYS Maxwell yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Simülasyon sonuçları, kutup sayısı ve rotor hızındaki artışın kaldırma kuvvetini artırdığını, buna karşın hava aralığının büyümesinin manyetik kuplajı zayıflatarak sistem verimini önemli ölçüde düşürdüğünü ortaya koymuştur. Simülasyon sürecinin ardından, Halbach diziliminde düzenlenmiş, ticari olarak temin edilebilen NdFeB mıknatıslarla fiziksel bir prototip üretilmiştir. Optimum geometriye sahip mıknatıs diski laboratuvar ortamında farklı çalışma koşullarında test edilerek kaldırma kuvveti performansı ölçülmüştür. Deneysel bulgular, simülasyon sonuçlarıyla genel olarak benzer eğilimler sergilemiş, ancak üretim toleransları, manyetik kayıplar ve çevresel etkiler nedeniyle ölçülen kaldırma kuvvetleri daha düşük seviyelerde kalmıştır. Sonuç olarak, teorik modeller ideal varsayımlarla kaldırma kuvvetini yüksek öngörse de, önerilen EDL sistemi gerçek koşullar altında güvenilir bir performans sergilemiştir. Elde edilen bulgular, Hyperloop gibi yeni nesil taşıma sistemlerinde kullanılabilecek etkili ve ölçeklenebilir manyetik levitasyon teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik önemli katkılar sunmaktadır.Magnetic levitation systems eliminate classical mechanical friction, offering more efficient, quieter, and lower-maintenance transportation solutions. Electrodynamic levitation (EDL) systems that utilize rotating Halbach-array permanent magnets provide significant advantages for next-generation transportation technologies due to their passive stability and high lift potential. In this thesis, EDL systems—crucial for high-speed transportation applications—were subjected to numerical modeling, electromagnetic analysis, physical prototyping, and experimental validation. Within the scope of the study, various system configurations were evaluated using Halbach-array rotors with 8, 10, 12, and 16 poles and outer diameters of 100 mm, 150 mm, and 200 mm. The magnetic lift and drag forces of these configurations were analyzed using ANSYS Maxwell software. Simulation results revealed that increasing the pole count and rotor speed enhanced the lift force, whereas increasing the air gap significantly weakened the magnetic coupling and reduced system efficiency. Following the simulation process, a physical prototype was fabricated using commercially available NdFeB magnets arranged in a Halbach configuration. The magnet disk with optimized geometry was tested under various operating conditions in a laboratory environment to measure its lift force performance. The experimental findings generally aligned with simulation trends; however, the measured lift forces were lower due to manufacturing tolerances, magnetic losses, and environmental factors. In conclusion, although theoretical models predicted higher lift under ideal assumptions, the proposed EDL system demonstrated reliable and repeatable performance under real-world conditions. The findings provide valuable contributions to the development of effective and scalable magnetic levitation technologies suitable for emerging transportation systems such as Hyperloop
Evaluation of idle lands resulting from pumice stone extraction in uchisar district, Nevşehir province
No full textTarımsal üretim, insan hayatı için vazgeçilmez bir kaynak olup, ana girdisi olan tarım arazileri büyük önem taşımaktadır. Türkiye, coğrafi konumu ve arazi yapısı itibarıyla ürün çeşitliliği ve üretim potansiyeli açısından avantajlı bir ülke olmasına rağmen, miras yoluyla parçalanma, yetersiz gelir elde etme gibi nedenlerle birçok arazi atıl durumda kalmaktadır. Nevşehir ili özelinde ise ponza taşı çıkarımı nedeniyle tarım arazilerinin verimsizleşmesi sonucu, geniş ölçeklerde atıl tarım arazileri ortaya çıkmıştır. Bu durum, bölgedeki kırsal ekonomiyi ve tarımsal sürdürülebilirliği tehdit etmektedir. Bu çalışma, özellikle Nevşehir ili Uçhisar ilçesindeki ponza edinimi neticesinde atıl kalan tarım arazilerinin tarımsal üretime yeniden kazandırılması potansiyelini incelemeyi ve madencilik ile tarımsal faaliyetleri entegre eden hibrit bir yaklaşım önermeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Nevşehir ili Uçhisar ilçesinde gerçekleştirilmiş ve 50 arazi sahibi ile yüz yüze anket uygulanmıştır. Atıl tarım arazilerinin değerlemesinde literatürde net bir yöntem bulunmaması sebebiyle, çalışmada pazar değeri yöntemi, gelir yöntemi ve maliyet yöntemi dikkate alınarak, brüt kira çarpanı yöntemi kullanılmıştır. Arazi değerinin belirlenmesinde, bölge için geçerli olan kira ve Gayrisafi Üretim Değeri (GSÜD) üzerinden çarpan katsayısı hesaplanmış ve bu sayede arazilerin ekonomik potansiyeline dair kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırma bulguları, ponza taşı çıkarımının tarımsal verimlilik üzerinde önemli olumsuz etkiler bıraktığını göstermektedir; arazi sahiplerinin %88'i çıkarımın verimlilik kaybına yol açtığını belirtmiş, verim azalma oranları ise %25 ile %75 arasında değişmektedir. Toprak ıslahı ortalama 3 yıl sürmekte olup, dekara yaklaşık 4.845 TL/ yıl onarım maliyeti ortaya çıkmaktadır. Ponza taşı çıkarımı nedeniyle elde edilen ortalama gelir dekara 163.219 TL iken, çıkarım sonrası üç yıllık onarım sürecinde toplam 43.605 TL/da onarım maliyeti ve 77.279,61 TL/da tarımsal gelir kaybı yaşanmakta, böylece net kazanç 119.614 TL/da seviyesine inmektedir. Arazi kullanımında tarım dışı sektörlere yönelim ve atıl arazi oranlarının yüksekliği sürdürülebilirlik açısından risk oluşturmaktadır. Sonuç olarak, ponza taşı çıkarımının kısa vadede ekonomik cazibesi olmakla birlikte, uzun vadede tarımsal üretimin devamlılığı için arazi rehabilitasyonunun zorunlu olduğu ortaya konmuştur. Bu bağlamda, ponza çıkarımı ve tarımsal üretimin entegre edilerek, hibrit bir model çerçevesinde değerlendirilmesi önerilmektedir. Böylece, hem madencilikten sağlanan ekonomik gelirler korunacak hem de arazilerin yeniden tarıma kazandırılmasıyla kırsal kalkınma ve çevresel sürdürülebilirlik desteklenecektir. Bu çalışma, bölgedeki atıl tarım arazilerinin çok boyutlu değerlendirilmesinin önemini vurgulayarak, yerel ekonomi ve tarımsal politikalar için yol gösterici nitelikte katkılar sunmaktadır.Agricultural production is an indispensable resource for human life, and agricultural land, which is its main input, has always been of great importance. Despite Turkey's advantageous geographical location and land structure, which offer potential for product diversity and production, many agricultural lands remain idle due to factors such as fragmentation through inheritance and insufficient income generation. In the case of Nevşehir Province, the extraction of pumice stone has led to the degradation of agricultural lands, resulting in large-scale idle agricultural lands. This situation threatens the rural economy and agricultural sustainability in the region. This study aims to examine the potential for reintegrating idle agricultural lands resulting from pumice extraction in the Uçhisar district of Nevşehir Province back into agricultural production and to propose a hybrid approach that integrates mining and agricultural activities. The research was conducted in the Uçhisar district of Nevşehir province, and a face-to-face survey was administered to 50 landowners. Since there is no clear method in the literature for valuing idle agricultural lands, the study used the gross rent multiplier method, considering the market value method, income method, and cost method. In determining land value, a multiplier coefficient was calculated based on the rent and Gross Production Value (GPV) applicable to the region, enabling a comprehensive assessment of the economic potential of the lands. The research findings show that pumice extraction has significant negative effects on agricultural productivity; 88% of landowners stated that extraction leads to a loss of productivity, with productivity decline rates ranging from 25% to 75%. Soil rehabilitation takes an average of 3 years, with an estimated repair cost of approximately 4,845 TL/year per decare. While the average income from pumice stone extraction is 163,219 TL per decare, the three-year restoration process following extraction incurs a total restoration cost of 43,605 TL/da and an agricultural income loss of 77,279.61 TL/da, resulting in a net profit of 119,614 TL/da. The shift toward non-agricultural sectors in land use and the high rate of idle land pose risks to sustainability. In conclusion, while pumice extraction has short-term economic appeal, it has been demonstrated that land rehabilitation is essential for the long-term sustainability of agricultural production. In this context, it is recommended that pumice extraction and agricultural production be integrated and evaluated within a hybrid model framework. Thus, both the economic revenues from mining will be preserved and rural development and environmental sustainability will be supported by reclaiming the land for agriculture. This study emphasizes the importance of a multidimensional assessment of idle agricultural land in the region and provides guiding contributions for local economy and agricultural policies
The effect of exercise training on fatty acid binding protein 4 expression in diabetic rats
No full textTip 2 diyabet, insülin eksikliği/insülinin organizmada etkin kullanılmaması sonucunda metabolizma bozuklukluklarına yol açan kronik bir hastalıktır. Fabkin hormonunun, diyabet üzerine etki ederek bu hastalığı ortadan kaldırabileceği düşünülmektedir. Diyabet tedavisinde, aerobik ve direnç egzersizleri kardiyovasküler ve metabolik faydalar sağlar. Çalışmanın amacı, erkek sıçanlarda deneysel olarak oluşturulan tip 2 diyabette düzenli egzersizin iskelet kası, yağ ve karaciğer dokularında FABP4, ADK ve NADPK ekspresyonları üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmada 8-12 haftalık 32 adet erkek Wistar sıçan kullanıldı. Sıçanlar rastgele kontrol (n=6), diyabet (n=10), egzersiz (n=6) ve diyabet+egzersiz (n=10) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Diyabet ve diyabet+egzersiz grubundaki sıçanlar 4 hafta boyunca yüksek yağlı diyetle beslenip ardından 35 mg/kg streptozotosin intraperitoneal olarak uygulandı. Diyabet doğrulandıktan sonra 4 hafta boyunca egzersiz ve diyabet+egzersiz grubundaki sıçanlara yüzme egzersizi uygulandı. Çalışma boyunca diyabet grupları yüksek yağlı diyet ile beslendi. Deneyin sonunda anestezi altında sıçanlardan intrakardiyak kan alındı ve sıçanlar servikal dislokasyon yöntemiyle sakrifiye edilerek iskelet kası, karaciğer ve yağ dokusu alındı. Alınan dokularda FABP4, ADK ve NADPK ekspresonları RT-PCR, serum insülin seviyesi ELISA yöntemiyle analiz edildi. Serum insülin seviyesi diyabet grubunda kontrole göre yüksekti (p≤0,05) ve egzersiz ve diyabet+egzersiz gruplarında diyabet grubuna göre düşüktü (p≤0,05). Yağ dokusunda FABP4 ve ADK ekspresyonları diyabet grubunda kontrole göre yüksekti (p≤0,05). Kas ve yağ doku NDPK ekspresyonları egzersiz ve diyabet+egzersiz gruplarında diyabet grubuna göre yüksekti (p≤0,05).Type 2 diabetes is a chronic disease that leads to metabolic disorders as a result of either insulin deficiency or the ineffective utilization of insulin in the body. It is hypothesized that the Fabkin hormone may counteract diabetes through its effects on the disease. In the treatment of diabetes, both aerobic and resistance exercises provide cardiovascular and metabolic benefits. The aim of this study was to investigate the effects of regular exercise on the expression levels of FABP4, ADK, and NDPK in skeletal muscle, adipose, and liver tissues in an experimental model of type 2 diabetes in male rats. In this study, 32 male Wistar rats (8–12 weeks old) were used. The rats were randomly divided into four groups: control (n = 6), diabetes (n = 10), exercise (n = 6), and diabetes + exercise (n = 10). The rats in the diabetes and diabetes + exercise groups were fed a high-fat diet for 4 weeks, after which they received an intraperitoneal injection of 35 mg/kg streptozotocin. After diabetes was confirmed, the animals in the exercise and diabetes + exercise groups underwent a swimming exercise regimen for 4 weeks. Throughout the study, the diabetic groups continued on the high-fat diet. At the end of the experiment, intracardiac blood samples were collected under anesthesia, and the rats were sacrificed by cervical dislocation to collect skeletal muscle, liver, and adipose tissues. The expressions of FABP4, ADK, and NDPK in the collected tissues were analyzed using RT-PCR, while serum insulin levels were measured by ELISA. The results showed that serum insulin levels were significantly elevated in the diabetes group compared to the control group (p ≤ 0.05) and were significantly lower in both the exercise and diabetes + exercise groups compared to the diabetes group (p ≤ 0.05). In adipose tissue, the expression levels of FABP4 and ADK were higher in the diabetes group relative to the control group (p ≤ 0.05). Additionally, the expression levels of NDPK in muscle and adipose tissues were higher in both the exercise and diabetes + exercise groups compared to the diabetes group (p ≤ 0.05).Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24202048 proje numarası ile desteklenmiştir