Institute of Social Sciences
IRISS Repository of Institute of Social Sciences (Belgrade)Not a member yet
2648 research outputs found
Sort by
Ekonomska neizvesnost kao okolnost donošenja odluka o roditeljstvu i rađanju: Istraživanja i politike
No full textOvaj tekst se bavi uticajem ekonomske neizvesnosti na odluke o tome da se postane
roditelj ili da se porodica uveća „još jednim” detetom. Cilj je da se istakne važnost
ovog faktora reproduktivnog ponašanja u postindustrijskim društvima i objasne njegovi
efekti. Ekonomska neizvesnost se u istraživanjima operacionalizuje kroz nivo i stabilnost
zaposlenosti. S obzirom da su rodne uloge determinante položaja u privatnoj i u javnoj
sferi, one čine i glavni okvir tumačenja ove veze. Literatura i statistički podaci svedoče
o nepovoljnostima u vezi sa zaposlenošću žena i o negativnom uticaju ekonomske
neizvesnosti, ili kroz odlaganje ili kroz odustajanje od roditeljstva i rađanja. Zaključujemo
da zaposlenost jeste bitan preduslov pozitivnih odluka o roditeljstvu i rađanju, istovremeno
podvlačeći važnost izvesnosti i stabilnosti posla. Naglašavamo neophodnost politka koje
znače stvaranje takvih uslova da briga o deci ne bude faktor koji ugrožava zaposlenost
žena, niti izvesnost posla kako majki, tako i očeva
Ideološko-politički profil učesnika protesta u Srbiji 1990–2022.
No full textAnaliza je usmerena na istraživanje vrednosnih stavova učesnika masovnih protesta u Srbiji u protekle tri decenije i na rekonstrukciju njihovog ideološko-političkog profila. Protestna politička participacija građana posmatra se u tri vremenski razgraničena perioda (1990–1999; 2000–2011; 2012–2022) u skladu sa periodizacijom ključnih promena na vlasti u Srbiji. Upotrebom analitičkog konstrukta homo politicusa kao apstraktnog, idealnog tipa protestno aktivnog građanina, prati se evolucija ovog tipa revolucionarnog građanstva u Srbiji. Evolutivni put se rekonstruiše i analizom kategorija ideološke samopercepcije učesnika protesta koji pripadaju različitim ideološkim familijama: Evropejaca, socijaldemokrata, levičara, liberala, monarhista, konzervativaca, nacionalista, patriota i desničara. Analiza pokazuje da su 90-e godine XX veka bile „zlatno doba” građanskog protestnog aktivizma, a da je potom usledio talas demobilizacije građanskog aktivizma, u deceniji nakon 5. oktobra 2000. godine. Protestna politička participacija se upoređuje sa normativno-ekspresivnim stavovima učesnika protesta prema ključnim institucijama političkog sistema: demokratiji, vođi, parlamentu, vladi, sudovima, partijama, izbornim uslovima. Zaključak analize ukazuje na negativnu korelaciju ovih varijabli: nizak stepen poverenja građana u institucije implicira veći stepen njihove mobilizacije u protestima
Migration in Japan at the Beginning of the 21st Century
Get PDFInternational mobility and migration are part of a broader trend of globalization and raise a
host of scientific and social discussions. The relevant research literature says that during
migration there is a "brain gain", "brain circulation" and "brain drain". Managing migration
is important for state one development but to understand the impact of international
migration we must know how state shape and control migration. At the beginning of the 21st
century, a number of changes were observed in Japan regarding migrants and migrant policy.
Namely, for several decades, Japan was not a popular destination for migrants, due to the
distance, difficulties with learning the language, due to a specific business culture that
is unique in the world but adapted to Japanese workers. At the same time, it is a country that
until recently led a restrictive migrant policy, although this is now changing, albeit slowly.
With the process of intensive connection in the world, the international mobility of
people intensified. Japan also saw in this a chance to supplement the labour force on the
labour market. The new immigration policy from 2018, as well as measures related to migrants
through Abenomics, are aimed at attracting foreign professionals, i.e. labour migrants
Uloga socijalne podrške u relaciji između različitih strategija prevladavanja gubitka i emocionalnog distresa kod tugujućih starih osoba
Get PDFCilj ovog istraživanja je bio da se provere osnovne pretpostavke Dualnog proce- sa modela
prevladavanja gubitka, kao i da se utvrdi da li socijalna (emocional- na i instrumentalna)
podrška moderira relaciju između strategija prevladavanja iz ovog modela i emocionalnog
distresa tugujućih starih osoba. U istraživanju je učestvovalo 64 ispitanika, ujednačenih po polu,
kojima je u poslednjih 40 dana preminuo partner2. Prosečna starost ispitanika bila je 71.9 godina
(SD=6.02) sa
rasponom od 65 do 89 godina. Za merenje moderatorskih varijabli korišćene su jednoajtemske mere
emocionalne i instrumentalne podrške, za merenje predik- torskih varijabli je korišćen
Upitnik dnevnog udovičkog života (IDWL; Caserta &Lund, 2007), a za merenje kriterijumske varijable Skala depresivnosti, anksiozno- sti i stresa
(DASS-21, Lovibond & Lovibond, 1995). Rezultati najpre sugerišu da je usmerenost na gubitak u
pozitivnoj, a usmerenost na proradu u negativnoj vezi sa emocionalnim distresom. Osim toga,
emocionalna i instrumentalna podrška ostvaruju glavne efekte na emocionalni distres, ali i
moderiraju vezu između stra- tegija prevladavanja i ovog ishoda adaptacije na gubitak. Stari koji
su visoko usme- reni na gubitak imaju ujednačeno visok nivo emocionalnog distresa, bez obzira na
nivo socijalne podrške. Međutim, stari koji su niske usmerenosti na gubitak, a koji imaju višu
socijalnu podršku, imaju manji emocionalni distres od starih koji imaju nižu socijalnu podršku. Sa druge strane, stari koji su niske usmerenosti na proradu, a imaju višu emocionalnu
podršku imaju manji emocionalni distres od onih sa nižom emocionalnom podrškom. Diskutovane su teorijske i praktične
implikacije nalaza ovog istraživanja
Workforce aging and decent work in the era of the digital economy – towards a holistic public policy approach
Get PDFThe aging of populations and the labour force, combined
with the process of digitalisation, have a significant impact
on labour markets, employment, and labour rights
worldwide. Industries and jobs that rely on age-appreciating
skills, which improve with age, are positively affected
by both aging and digitalisation, since automation
compensates for the lower physical abilities of older
workers, thereby increasing their productivity. On the
other hand, automation threatens physical and routine
jobs that require low skills. In this paper, the authors used
an empirical approach and inductive method to analyse
the simultaneous influence of aging and digitalisation on
workforce skills and demand for employees. In the future,
governments’ efforts to stimulate employment and decent
work should include providing high-quality education that
prepares the workforce to gain and upgrade creative and
social skills. These changes require policy and regulatory
interventions to address the issues of skill shifts and the
transition towards both digital and green economies, while
simultaneously promoting and standing for decent work
conditions. This presupposes that businesses introduce
and adopt sustainable, dynamic, and inclusive workplace
practices. The authors propose the age management
mechanism as a human resource tool, as well as its legal
counterpart, the age-responsible due diligence approach,
for managing the necessary changes
Green financing in Serbia – challenges and opportunities
No full textPolicymakers are faced with the challenge of achieving sustainable development and avoiding further environmental degradation. With the establishment of national green investment banks, as well as the rapid growth of the green bond market, the interest in green financing grew in the last decade. The regulatory framework, successfully formulated strategies and their effective implementation, as well as the involvement of the private sector and the creation of a larger market, are key factors for attracting green investments. The primary objective of this paper is to analyze the trends of green financing in the Republic of Serbia, the available sources of green financing, the challenges that the banking sector faces when defining the offer of green financial instruments, as well as the challenges of the sector of micro, small and medium enterprises and entrepreneurs as potential users of green loans. The paper analyzes to what extent banks in Serbia "green" the sector of micro, small and medium enterprises and entrepreneurs, approving loans for green projects with an ecological dimension. The concluding considerations of this research showed that the process of green transformation of the banking sector of the Republic of Serbia requires both financial and regulatory incentives that contribute to the achievement of sustainable development goals through the rational use and preservation of natural resources and the reduction of environmental pollution
Strani kapital u Republici Srbiji: Iskustva i očekivanja građana
Get PDFStrani kapital ima veliki uticaj na razvoj privrede Republike Srbije, istovremeno podstičući
razvoj industrije, smanjujući stopu nezaposlenosti, omogućavajući tehnološko osamostalji- vanje i
porast međunarodne konkurentnosti ekonomije. Nakon demokratskih promena u 2000. godini i ukidanjem
sankcija i pristupa međunarodnom tržištu, intenzivira se aktivnost stranih ulaganja u Republici
Srbiji i počinje da dominira trend privlačenja stranih investicio- nih aktivnosti. Rad nudi pregled
strane investicione aktivnosti u Republici Srbiji, od procesa tranzicije i privatizacije do danas.
Osnovno istraživačko pitanje na koje ovaj rad pokušava da ponudi odgovor glasi: „zbog čega
ekonomiji Republike Srbije, i pored velikog priliva stranog kapitala i pojačane investicione
aktivnosti, preti opasnost da upadne u zamku srednje razvijeno- sti? ” U radu će biti korišćen
statitistički metod analize anketnog istraživanja koje je sproveo Institut društvenih nauka, u
periodu od maja do septembra 2022. godine, a koji će pokušati da sublimira zaključke istraživanja i
rezultate do kojih se došlo a tiču se iskustva i očekivanja građana Republike Srbije povodom
poslovanja stranih kompanija u Republici Srbiji. Cilj istraživanja je ispitivanje povezanosti
između sociodemografskih varijabli (stepena stručne spreme, regiona u kome žive ispitanici,
zaposlenost ispitanika u javnom, privatnom, meša- nom ili nevladinom sektoru, ukupnog mesečnog
prihoda ispitanika) i mišljenja ispitanika o poslovanju stranih kompanija u Republici Srbiji. Za
analizu podataka korišćena je deskriptivna statistika i Spirmanov koeficijent korelacije. Posebna
pažnja biće posvećena analizi zaštite prava radnika u inostranim kompanijama koje posluju na
teritoriji Republike Srbije
The Public Stance Nexus between Right-wing Serbian Political Parties and Serbian Orthodox Church: Analysis of Political and Societal Discourse
Get PDFIn the paper, the authors provide an analysis of the relationship between
the public stances between right-wing political parties and the
Serbian Orthodox Church in the Serbian public discourse. The role of
political parties in the political and social arena is per se fundamentally
significant. Besides their importance, the role of religious institutions
should be taken into consideration. The Serbian Orthodox Church is
one of the most influential public actors and an institution that enjoys
large support among the population within the Serbian borders, and its
activities cannot be disregarded. The nexus between political and social
beliefs, values and norms of these actors are enhancing the internalization
of beliefs among general population and specifically those who are
regarding themselves as Orthodox Christians. The basic research question
to which the authors will try to offer an answer is: How right-wing
political parties and the Serbian Orthodox Church are trying to affect the
re-formation of Serbian political culture through their political and societal
public activities? In their research of this phenomenon, the authors
use discourse analysis method
Internet kao izazov zaštiti autorskih i srodnih prava
Get PDFSa napretkom informacionih tehnologija, zaštita autorskih i srodnih prava našla se pred brojnim
izazovima koji, ne samo da teže da obesmisle postojanje autorskopravne i srodnopravne
zaštite, već iznova stvaraju dilemu između prava i slobode. Tradicionalno shvatanje zaštite
ovih prava više ne odgovara realnosti i mnogobrojnim načinima njihove zloupotrebe. Internet
je postao plodno tlo za neograničene radnje povrede prava poput neovlašćenog pristupa i
korišćenja autorskog dela, plagijarizma, falsifikata i piraterije. Najbrojnije prepreke ostvarivanju
apsolutnih prava u ovoj oblasti čine sporovi o teritorijalnoj nadležnosti zbog globalizacije
društva, velikog broj predmeta koji uspešno razvijaju sudsku praksu, ali nisu propraćeni istom
brzinom razvoja regulative, kao i nedovoljne informisanosti korisnika o zaštićenosti digitalnih
sadržaja na internet platformama usled njihove hiperprodukcije. Osnovna pitanja na koje će
rad ponuditi odgovore tiču se prepreka regulisanju autorskih i srodnih prava u sajber prostoru
kako na međunarodnom, tako i na nacionalnom nivou. Autorke će posebnu pažnju posvetiti
pitanju prirode autorskih prava i/ili slobodi pristupa multimedijalnim sadržajima i softverskih
rešenja na internetu. U radu će biti korišćeni deskriptivni metod i metod analize sadržaja
dokumenata