Lublin University of Technology Journals
Not a member yet
4285 research outputs found
Sort by
Analysis of the usability of daily LiDAR measurements performed using Apple devices
Get PDFThe subject of this paper is the analysis of the usability of daily measurements performed by Apple devices equipped with LiDAR sensors. The study focuses on conducting research and analyzing the obtained results in terms of aspects such as accuracy, measurement sensitivity to disturbances, as well as the ability to perform measurements in various, sometimes challenging, situations. The outcome of the conducted research is to determine to what extent daily life can rely on measurements performed using Apple devices, what measurement errors need to be prepared for, but also in what situations these devices can help and replace conventional measuring tools
Od zabytków do żywego dziedzictwa. Rewizja Karty Weneckiej w ochronie młodszego dziedzictwa przemysłowego
No full textThe Venice Charter of 1964 has been the benchmark for tenets governing architectural conservation and set forth pivotal principles that shaped conservation practices for decades. However, conceived during a time when heritage was primarily associated with physical monuments, the landscape of cultural heritage has transformed significantly since then, encompassing immaterial aspects, democratisation of heritage values, and diverse sustainability considerations.This research aims at exploring the strengths, limitations, and adaptability of the Venice Charter in light of evolving perspectives on heritage. The paper delves into the charter's historical context, asking whether it remains a guiding beacon or a potential hindrance. A key focus of the research is the examination of obstacles associated with the conservation of younger heritage in the face of contemporary challenges posed by sustainability imperatives. The inherent complexities of managing heritage structures marked by ongoing developmental histories and changes are explored with an example of industrial heritage dealing with the concept of ‘living heritage’. In the context of a future where resource responsibility and reuse are paramount matters, firm definitions of original substance as defined in the Venice Charter, as well as a static perception of conservation, may pose challenges, particularly for unintentional monuments situated in complex environments or marked by evolving narratives through time. Marking the 60th anniversary of the Venice Charter, this research sheds light on the charter’s legacy and its validity in the contemporary landscape of heritage protection as well as the future role of the monuments in our ever-changing societal context.Karta Wenecka z 1964 r. stała się punktem odniesienia dla zasad rządzących konserwacją architektury i ustanowiła kluczowe zasady, które kształtowały praktyki konserwatorskie przez dziesięciolecia. Jednakże stworzona w czasach, gdy dziedzictwo było kojarzone przede wszystkim z fizycznymi zabytkami, krajobraz dziedzictwa kulturowego znacznie się zmienił od tego czasu, obejmując aspekty niematerialne, demokratyzację wartości dziedzictwa i różnorodne względy zrównoważonego rozwoju.Niniejsze badanie ma na celu zbadanie mocnych stron, ograniczeń i zdolności adaptacyjnych Karty Weneckiej w świetle zmieniających się perspektyw dziedzictwa. Dokument zagłębia się w kontekst historyczny Karty, zadając pytanie, czy pozostaje ona drogowskazem czy też potencjalną przeszkodą. Kluczowym celem badań jest zbadanie przeszkód związanych z ochroną młodszego dziedzictwa w obliczu współczesnych wyzwań związanych z imperatywami zrównoważonego rozwoju. Nieodłączna złożoność zarządzania strukturami dziedzictwa naznaczonymi ciągłą historią rozwoju i zmianami jest badana na przykładzie dziedzictwa przemysłowego zajmującego się koncepcją „żywego dziedzictwa”. W kontekście przyszłości, w której odpowiedzialność za zasoby i ich ponowne wykorzystanie są kwestiami nadrzędnymi, sztywne definicje oryginalnej substancji, jak określono w Karcie Weneckiej, a także statyczne postrzeganie konserwacji, mogą stanowić wyzwanie, szczególnie w przypadku niezamierzonych zabytków znajdujących się w złożonych środowiskach lub naznaczonych ewoluującymi narracjami w czasie.
Z okazji 60. rocznicy Karty Weneckiej niniejsze badanie rzuca światło na dziedzictwo Karty i jej aktualność we współczesnym krajobrazie ochrony dziedzictwa, a także na przyszłą rolę zabytków w naszym stale zmieniającym się kontekście społecznym
Nowe zastosowania zamków należących do gmin w prowincji Alicante (Hiszpania) w pierwszym kwartale XXI wieku
No full textThe province of Alicante is an administrative unit belonging to the Valencian Community, one of the 17 autonomous communities that make up Spain, and it is located in the southeast of the Iberian Peninsula. Its historical vicissitudes have motivated the existence of many castles. All of them mark the province from north to south and from east to west. After losing their military and/or residential functions, many castles were abandoned and became ruins of reference in their landscape. Their recovery began without a defined use in the second half of the 20th century. However, the tourist development of the province of Alicante, under the Costa Blanca brand, has turned these castles into a first-rate cultural and tourist resource. In this way, many actions have been carried out on their cultural and tourist use to learn about the history of the places where they are. For this reason, the present work is committed to reflect on the new uses of these castles during the first quarter of the 21st century and the remains for their preservation.Prowincja Alicante jest jednostką administracyjną należącą do Wspólnoty Walenckiej, jednej z 17 wspólnot autonomicznych tworzących Hiszpanię i znajduje się w południowo-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego. Jej historyczne perypetie przyczyniły się do budowy wielu tam zamków. Wszystkie zamki wyznaczają granice prowincji z północy na południe i ze wschodu na zachód. Po utracie funkcji militarnych i/lub mieszkalnych wiele zamków zostało opuszczonych i stało się ruinami odniesienia w krajobrazie. Ich odbudowa rozpoczęła się bez określonego przeznaczenia w drugiej połowie XX wieku. Jednak rozwój turystyczny prowincji Alicante, pod marką Costa Blanca, przekształcił te zamki w pierwszorzędne zasoby kulturowe i turystyczne pierwszej klasy. W ten sposób przeprowadzono wiele działań związanych z ich kulturalnym i turystycznym wykorzystaniem w celu poznania historii miejsc, w których się znajdują. Z tego powodu niniejsza praca ma na celu zastanowienie się nad nowymi sposobami wykorzystania tych zamków w pierwszym kwartale XXI wieku oraz pozostałościami po ich konserwacji
Wpływ zmian w zagospodarowaniu przestrzennym na warunki mikroklimatyczne i komfort cieplny, na przykładzie Manufaktury w Łodzi
Get PDFThe paper presents the impact of changes in spatial development on microclimate parameters and thermal comfort. The research area covers the site of the current shopping and service centre Manufaktura in Łódź, located in the former factory complex of Izrael Poznański. Analyses were carried out for the area before and after the revitalisation process. The transformations of the building structure, reductions in green areas, and modifications of the surface were highlighted. Three-dimensional terrain models were prepared, and simulations were conducted using the ENVI-met program. The influence of development transformations on thermal comfort and microclimate was assessed. Due to the negative impact of the changes, adaptive solutions were proposed. The data obtained showed a positive influence of the implemented blue-green strategies on thermal conditions and the microclimate.W artykule przedstawiono wpływ zmian w zagospodarowaniu przestrzennym na parametry mikroklimatu i komfort cieplny. Obszar badań obejmuje teren obecnego centrum handlowo-usługowego Manufaktura w Łodzi, zlokalizowanego w dawnym kompleksie fabrycznym Izraela Poznańskiego. Analizy przeprowadzono dla obszaru przed i po procesie rewitalizacji. Zwrócono uwagę na przekształcenia struktury zabudowy, redukcję terenów zielonych oraz modyfikacje powierzchni. Przygotowano trójwymiarowe modele terenu oraz przeprowadzono symulacje z wykorzystaniem programu ENVI-met. Oceniono wpływ przekształceń zabudowy na komfort termiczny i mikroklimat. Ze względu na negatywny wpływ zmian zaproponowano rozwiązania adaptacyjne. Uzyskane dane wykazały pozytywny wpływ wdrożonych strategii błękitno-zielonych na warunki termiczne i mikroklimat
RÓŻNICOWE MAPOWANIE MACIERZY MULLERA SKŁADNIKA POLIKRYSTALICZNEGO TKANEK BIOLOGICZNYCH NARZĄDÓW LUDZKICH
No full textThe article presents the materials of diagnostic application of the method of differential Mueller-matrix mapping of optically anisotropic architectonics of the layers of soft matter of the female reproductive sphere – histological sections of uterine biopsy. The efficiency and accuracy of differential diagnostics of benign and precancerous conditions of endometrial tissue are considered using statistical analysis of algorithmically reproduced maps of average values of linear and circular birefringence and dichroism parameters of optically anisotropic architectonics of representative samples of native histological sections of the uterine wall. The values of the balanced accuracy of differential diagnostics are presented by using the technique of statistical analysis of coordinate distributions of the mean values of the optical anisotropy parameters.W artykule przedstawiono materiały do diagnostyki metody różnicowego mapowania matrycy Muellera optycznie anizotropowej architektury warstw materii kobiecej sfery rozrodczej – przekroje histologiczne biopsji macicy. Skuteczność i dokładność diagnostyki różnicowej stanów łagodnych i przednowotworowych tkanki endometrium rozważa się na podstawie analizy statystycznej odtworzonych algorytmicznie map średnich wartości parametrów dwójłomności liniowej i kołowej oraz dichroizmu optycznie anizotropowej architektury reprezentatywnych próbek natywnych przekrojów histologicznych ściany macicy . Wartości zrównoważonej dokładności diagnostyki różnicowej przedstawiono stosując technikę analizy statystycznej rozkładów współrzędnych średnich wartości parametrów anizotropii optycznej
Podstawowe elementy składowe dynamicznego modelu we wzornictwie przemysłowym
No full textThis article investigates the patterns for constructing a formal model of the formation of design objects. A clear structure of the model has been identified, which includes: the form-generating method of style; methodologies for pre-project analysis and research within the design process; form-generating principles in design; form-generating techniques in design; universal approaches to the formation of design objects; the method of experimental modeling; and special methods for form generation based on ethnocultural traditions. The study presents global examples of models of the process of object formation, perspectives for their improvement, and practical application.W artykule przeanalizowano prawidłowości konstruowania podstawowego modelu tworzenia obiektów wzornictwa. Ujawniona została przejrzysta struktura modelu, która obejmuje: podstawową metodę stylu; metody analiz i badań przedprojektowych w systemie procesu projektowania; zasady kształtowania w projektowaniu; techniki kształtujące w projektowaniu; uniwersalne podejścia do tworzenia obiektów projektowanych; metoda modelowania eksperymentalnego; specjalne metody tworzenia form w oparciu o tradycje etniczno-kulturowe. W opracowaniu przedstawiono światowe przykłady modeli procesu formowania rzeczy, perspektywy ich doskonalenia i praktycznego wykorzystania
Wpływ właściwości materiałowo-strukturalnych trawertynu, wapienia i alabastru na cechy ich wykorzystania w budowie katedry Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Księstwie Halickim
No full textThe authors established the relationship between substance-structural characteristics of natural stone – alabaster, limestone and travertine, and the features of its use in the construction of the Assumption Cathedral in Princely Halych. The authors draw on data from archaeology, geology, the latest technological research, and the method of comparative analysis. The article shows the features and continuity of the materials application in the region construction.
Thanks to the comprehensive studies of travertine, limestone and alabaster blocks, it was possible for the first time to discover and identify specific sources of origin of the main building materials of the Assumption Cathedral of Princely Halych. And probable routes of stone transportation to the cathedral’s construction site are also outlined. The conducted research also indicates that since the 12th century, we can speak about the stability and continuity of the travertine use in the construction of the region.Autorzy ustalili związek pomiędzy materiałowo-strukturalnymi właściwościami kamienia naturalnego – alabastru, wapienia i trawertynu, a cechami jego wykorzystania przy budowie katedry Wniebowzięcia NMP w Haliczu Książęcym. Autorzy odwołują się do danych z zakresu archeologii, geologii, najnowszych badań technologicznych oraz metod analizy porównawczej. Pokazano specyfikę i ciągłość wykorzystania tych materiałów w budownictwie region. Dzięki kompleksowym badaniom bloków trawertynu, wapienia i alabastru po raz pierwszy udało się wykryć i zidentyfikować konkretne źródła pochodzenia głównych materiałów budowlanych katedry Wniebowzięcia NMP w Haliczu Książęcym, a także wytyczyć prawdopodobne trasy transportu kamienia na miejsce budowy katedry. Przeprowadzone badania wskazują również, że od XII wieku można mówić o stałości i ciągłości wykorzystania trawertynu w budownictwie regionu
Malarstwo dziecięce jako narzędzie komunikowania potrzeb i wartości w kontekście planowania przestrzennego
No full textThe article undertakes an analysis of drawings by children aged 5-6 years as an important source of knowledge about the perception of living space and basic needs that can be used in the architectural design process. The study, carried out in the form of art workshops, revealed that the children's artwork focused on key elements.
The children's work was characterised by simplified forms, indicating their natural tendency to prioritise function over decorativeness. This approach can provide valuable inspiration for designers aiming to create more welcoming and intuitive spaces. The authors emphasise that children's representations of space can not only support the development of minimalist and functional architectural solutions, but also address the emotional needs of users.
The article emphasises the potential of children's imagination as a source of innovative spatial solutions and points to the need to extend the research, both in terms of the diversity of participants and cultural context. Complementing the research with comparisons between different age groups or regions could provide even more diverse and practical conclusions for human-centred architecture.Artykuł podejmuje analizę rysunków dzieci w wieku 5-6 lat jako ważnego źródła wiedzy na temat postrzegania przestrzeni życiowej i podstawowych potrzeb, które można wykorzystać w procesie projektowania architektonicznego. Badanie, przeprowadzone w formie warsztatów plastycznych, ujawniło, że prace dzieci koncentrowały się na kluczowych elementach.
Artykuł podkreśla potencjał dziecięcej wyobraźni jako źródła innowacyjnych rozwiązań przestrzennych i wskazuje na potrzebę rozszerzenia badań, zarówno pod względem różnorodności uczestników, jak i kontekstu kulturowego. Uzupełnienie badań o porównania między różnymi grupami wiekowymi lub regionami mogłoby dostarczyć jeszcze bardziej zróżnicowanych i praktycznych wniosków dla architektury skoncentrowanej na człowieku
FEASIBILITY OF USING LOW-PARAMETER LOCAL LLMS IN ANSWERING QUESTIONS FROM ENTERPRISE KNOWLEDGE BASE
Get PDFThis paper evaluates the feasibility of deploying locally-run Large Language Models (LLMs) for retrieval-augmented question answering (RAG-QA) over internal knowledge bases in small and medium enterprises (SMEs), with a focus on Polish-language datasets. The study benchmarks eight popular open-source and source-available LLMs, including Google’s Gemma-9B and Speakleash’s Bielik-11B, assessing their performance across closed, open, and detailed question types, with metrics for language quality, factual accuracy, response stability, and processing efficiency. The results highlight that desktop-class LLMs, though limited in factual accuracy (with top scores of 45% and 43% for Gemma and Bielik, respectively), hold promise for early-stage enterprise implementations. Key findings include Bielik's superior performance on open-ended and detailed questions and Gemma's efficiency and reliability in closed-type queries. Distribution analyses revealed variability in model outputs, with Bielik and Gemma showing the most stable response distributions. This research underscores the potential of offline-capable LLMs as cost-effective tools for secure knowledge management in Polish SMEs
Analiza możliwości zwiększenia retencji wody w pasach drogowych dróg publicznych w miastach – studium przypadku na przykładzie Starego Miasta w Płocku
No full textThe contemporary development of cities necessitates the implementation of modern systems, particularly with regard to the drainage of rainwater and melted snow from road surfaces. Due to the prevalent use of paved surfaces in urban areas, it is crucial to explore solutions that facilitate water retention at the point of occurrence. A key element is the use of biologically active surfaces. When designing specific solutions, it is vital to first review the current water and road regulations. An analysis based on these regulations was conducted to investigate the potential for increasing water retention in pedestrian buffer lanes in the Old Town area of Płock.Współczesny rozwój miast wymaga zastosowania nowoczesnych systemów, szczególnie w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych z powierzchni pasów drogowych. W związku z dużą ilością nawierzchni utwardzonych na obszarach zurbanizowanych niezbędne jest szukanie rozwiązań pozwalających na zatrzymanie wody w miejscu jej opadu. Bardzo ważnym zagadnieniem są tu powierzchnie biologicznie czynne. Projektując konkretne rozwiązania, w pierwszej kolejności należy dokonać przeglądu obowiązujących przepisów wodnych i drogowych. Na ich podstawie przeprowadzono analizę możliwości zwiększenia retencji wody w pasach buforowych drogi dla pieszych na obszarze Starego Miasta w Płocku