Lublin University of Technology Journals
Not a member yet
4285 research outputs found
Sort by
Etyka odpowiedzialności Hansa Jonasa a „trwały i zrównoważony rozwój” (Imperatywy i dylematy)
Full text linkEthics of responsibility of Hans Jonas belongs to the most popular trends of global ethics. The most often it is treated as coherent with ethics of a sustainable development. Such relation is not clear. Ethics of Jonas refers to a process of evolution and- while stressing exceptionality of its effects – concentrates on their protection. Such axiological assumptions lead to a conception of heuristics of fear constituting, according to Jonas, a requirement of activity towards global problems in a contemporary world. Such approach is questioning however the idea of a sustainable development as a basic imperative of activity of the mankind. Hence, the problem of heuristics of fear requires a deep analysis from a perspective of a sustainable development.Etyka odpowiedzialności Hansa Jonasa należy do najpopularniejszych nurtów etyki globalnej. Najczęściej traktowana bywa jako zbieżna w swoich formułach z etyką „rozwoju trwałego i zrównoważonego”. Stosunek ten nie jest jednak jednoznaczny. Etyka Jonasa odwołując się procesu ewolucji i podkreślając unikalność jego efektów koncentruje się na ich ochronie. Takie założenia aksjologiczne prowadzą do koncepcji heurystyki strachu stanowiącej, zdaniem Jonasa, przesłankę aktywności wobec problemów globalnych we współczesnym świecie. Podejście to podważa jednak ideę „rozwoju trwałego i zrównoważonego” jako podstawowego imperatywu działania ludzkości. Problem heurystyki strachu wymaga więc z perspektywy „rozwoju trwałego i zrównoważonego” głębokiej analizy
Wielowymiarowość rozwoju zrównoważonego
Full text linkSustainable development is an attempt at formulating a program which would integrate the different dimensions of human activity on the basis of a moral reflection as to human responsibility for nature. This integration is connected with moral, ecological, technical, economic, legal, social and political dimensions. The article presents profiles of all these dimensions, as well as matters of the mutual interactions between them. Modern environmental problems cannot be solved with the help of technological means only, avoiding social and moral issues. A clean environment is important, but if it is achieved in return for high unemployment, or by creating other strong social conflicts, it will not be consistent with the idea of sustainable development.Rozwój zrównoważony to próba sformułowania programu integrującego różnorodne płaszczyzny ludzkiego działania, oparta na refleksji moralnej odnoszącej się do odpowiedzialności człowieka za przyrodę. Integracja ta odnosi się do płaszczyzn: moralnej, ekologicznej, technicznej, ekonomicznej, prawnej, społecznej i politycznej. W artykule przedstawiono charakterystyki poszczególnych płaszczyzn. Omówiono także kwestię wzajemnego ich przenikania. Współczesnych problemów środowiskowych nie da się już bowiem rozstrzygnąć jedynie środkami technicznymi, z ominięciem kwestii ekonomicznych, czy ekologicznych. Podkreślić trzeba także znaczenie kwestii społecznych i moralnych. Czyste środowisko jest ważne, jednak w przypadku gdy osiągnięto je za cenę wysokiego bezrobocia, lub stworzenia innego rodzaju silnych konfliktów społecznych, nie będzie to działanie zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju
Idea zrównoważonego rozwoju a możliwości jej urzeczywistnienia
Full text linkAuthor deals with two questions: about the substance of the sustainable development and about its realization. First, ‘non-discrepancy of interests’ in diachronic (between the following generations), synchronic (within the scope of only one generation) as well as in spatial dimensions (local, regional and global), and secondly a ‘uniform order’ are typical for the sustainable development. The integrated order is understood as a sum of ecological, economic, social, spatial, and political orders. Not-discrepancy of the interests and integrated order require the general acceptance of one system of values in a global scale. However, such axiological uniformity contradicts the idea of the liberal democracy which is developed now. Therefore, the idea of the sustainable development is realized with serious difficulties.Autor podejmuje refleksję nad dwoma pytaniami: o istotę rozwoju zrównoważonego i o jego realizację. Pierwsza „niesprzeczność interesów” jest diachroniczna (następuje pomiędzy pokoleniami następującymi po sobie) i synchroniczna (w ramach tylko jednego pokolenia) jak także przestrzenna (lokalna, regionalna, globalna), poza tym „jednolity porządek” jest typowy dla rozwoju zrównoważonego. Przez zintegrowany porządek rozumie się jako sumę ekologicznych, ekonomicznych, społecznych, przestrzennych i politycznych porządków. Niesprzeczność interesów i zintegrowany porządek wymagają powszechnego przyjęcia jednego systemu wartości na skalę globalną. Jednakże, taka jedność aksjologiczna zaprzecza idei liberalnej demokracji, która obecnie się rozwinęła. Dlatego idea zrównoważonego rozwoju napotyka w realizacji na wiele przeszkód
Rozwój człowieka w kontekście ewolucji biosfery
Full text linkAt the beginning of the 21st century nobody can deny that general modernization and reinterpretation of our knowledge about human being as part of the biosphere is needed. Holistic look requires to take into consideration the whole modern knowledge. It requires to put attention not only on the Arts but also on the field of science, in which it can explain the process of life in its all dimensions. It is connected with consciousness of civilization changes, causing fundamental changes in attitude towards education. Education can be treated as a process of liberation of human nature potential, which is codified in our biophysical and spiritual structure, but this is required to be activated by inspiration of educational consciousness. Understanding the role of mankind as a conscious factor in the evolving Universe increases understanding of dynamic character of all kinds of processes, including education. This kind of approach is putting pressure on the creation and also active co-creation of social environment, in balance with natural environment.Na początku XXI wieku nikt już nie neguje, że niezbędna jest całościowa aktualizacja i reinterpretacja naszej wiedzy o istocie człowieka jako części biosfery. Spojrzenie holistyczne wymaga uwzględnienia całej współczesnej wiedzy nie tylko w zakresie nauk humanistycznych, lecz także dziedzin zajmujących się wyjaśnianiem procesów życia we wszystkich jego wymiarach. Towarzyszy temu świadomość zachodzącej zmiany cywilizacyjnej, powodującej również zasadnicze zmiany w podejściu do edukacji. Edukacja może być traktowana jako proces wyzwalania potencjału człowieczeństwa, który niejako zakodowany jest w naszej strukturze biopsychiczno-duchowej, lecz wymaga uruchomienia poprzez świadome działania edukacyjne. Zrozumienie roli gatunku ludzkiego jako świadomego czynnika w ewoluującym Wszechświecie zwiększa zrozumienie dynamicznego charakteru wszelkich procesów, w tym także procesu edukacji. Takie podejście kładzie nacisk na twórczość, a także aktywne współtworzenie otoczenia społecznego w równowadze ze środowiskiem przyrodniczym. Szczególnie istotne jest aktywne podejście do tworzenia hierarchii celów i wizji przyszłości
Sozologia systemowa – dyscyplina naukowa XXI wieku
Full text linkThe article includes the significant issue of systematic sozology which focuses on following problems:
the conception of the systematic sozology: this part shows the basic assumptions of it, explains the basic terms, synthetically describes the conception of empirical sozology, humanistic sozology and philosophical sozology and characterize the systematic conception of sozology;
the episthemology of systematic sozology – this part analysis the term ‘sozology’ , tries to define this science and precise the subject of its research;
the methodology of systematic sozology;
the main issue of systematic sozology and characteristics of research in the area of this science.
The solution of many sozological problems still depends on the research of different science branches. This is a sign of interdisciplinarity of sozology and many relations with medical, biological, geological, technical, economical, law, social, humanistic, philosophical and teological sciences. The achievements of these sciences determine questions and answers of sozology. The directions of improvement of sozology might oscillate around following issues:
the recording of interferences of the balance states between anthroposphere and biosphere;
recovering of the balance states between anthroposphere and environment;
controlling of the technical equipment and technological processes which focuses on the security of the exits from industrial plants which are dangerous for biological environment (protectional issue);
introducing of the new technologies of producing which will be safe for natural environment ( perspectivical issue);
The main problems of metaobjective systematic sozology are :
the elaboration of the notion – environment;
the determining of the contents of the expression: social-natural environment;
the elaboration of the definition of systematic sozology;
the definition of the object of research of this branch of science;
the presentation of the structure and, especially, the underlining the importance of: interdisciplinarity, transdisciplinarity, systemic and globalism in the methodology of systematic sozology.
The main problems of objective systematic sozology are :
the state of the social-natural environment;
the sources of endangerment and pollution of environment, the influence of changing environment on life on the Earth;
the ways and means of protecting the environment;
environmental education;
the idea of sustainable development.
Sozology might be described as the science about systematic environmental protection (atmosphere, hydrosphere, lithosphere, cosmosphere, biosphere, anthroposphere) which is needed because of destructive influence of anthroposphere.Artykuł zawiera istotną problematykę sozologii systemowej skupioną wokół następujących zagadnień: koncepcji sozologii systemowej – gdzie ukazuje się podstawowe założenia tego ujęcia, wyjaśnienie podstawowych terminów, syntetyczne ujęcie koncepcji sozologii empirycznej, humanistycznej, filozoficznej oraz charakterystykę systemowej koncepcji sozologii; epistemologii sozologii systemowej, w której analizuje się pojęcie sozologii, podejmuje próbę zdefiniowania tej nauki, określenia przedmiotu jej badań; metodologii sozologii systemowej; głównej problematyki sozologii systemowej i specyfiki badań z zakresu tej nauki. Tekst tego artykułu jest ulepszoną wersją wcześniej drukowanych moich prac w Studia Ecologiae et Bioethicae, w książce Koncepcja sozologii systemowej oraz w innych publikacjach