Nevşehir Hacı Bektaş Veli University
Nevsehir Haci Bektas Veli University Institutional Repository (DSpace@NEVU)Not a member yet
8560 research outputs found
Sort by
Examination of consumers’ knowledge and behaviors towards waste recycling: Nevşehir province example
No full textDünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de insan nüfusu arttıkça, sanayileşme faaliyetleri yaygınlaştıkça, kentleşme düzeyi arttıkça ve teknolojik gelişmeler ilerledikçe ülke vatandaşlarına ve diğer kesimlere daha fazla ürün ve hizmet sunulmaktadır. Bu ise genellikle kişi başına ortalama tüketim miktarında artışa neden olmakta, bu tüketim artışı ise aynı zamanda üretilen atık miktarında bir artışa karşılık gelmektedir. Atıkların önlenmesi, kaynağında ayrıştırılması ve malzemelerin geri dönüştürülerek yeniden kullanılmasına ilişkin süreçlerde planlanan hedeflere ulaşılmasında belirleyici olan aktörlerden birisi de tüketicilerdir. Buradan hareketle çalışmada, Nevşehir’de yaşayan tüketicilerin atıklar ve geri dönüşüme ilişkin bilgileri ve davranışları analiz edilmiştir. Söz konusu analizi yapabilmek için 19 sorudan oluşan bir anket hazırlanmış ve bu anket soruları Nevşehir il merkezindeki 22 mahallede yaşayan katılımcılara iletilmiştir. Kolayda örneklem yönteminin kullanıldığı ve 1.146 katılımcı yanıtının değerlendirildiği bu çalışmada, katılımcıların çoğunun (%90’ından fazlası) atıklar ve geri dönüşüm hakkında bilgi sahibi oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları Nevşehir’de yaşayan tüketicilerin büyük bir çoğunluğunun (%68.1) geri dönüşüm yaptığını ve geri dönüşüm yapmalarının ardındaki en önemli sebebin ise çevreyi korumak olduğunu göstermiştir. Ayrıca, Nevşehir’de yaşayan tüketicilerin geri dönüşüm yapma ve/veya yapmama davranışları üzerinde geri dönüşüm kutularının varlığı ve konumunun etkili bir faktör olduğu tespit edilmiştir
Determining the Factors Influencing the Preference for Ethnic Restaurants: The Moderating Role of Food Neophilia
Full text linkBu araştırmanın amacı; müşterilerin etnik restorana gitmesini belirleyen servis kalitesi, yiyecek kalitesi, yemek deneyimi, sosyal statü, pazarlama iletişimi, paranın değeri faktörlerinin etnik restoran tercihlerine etkisinin ne düzeyde olduğunu belirlemek ve bu etkide gıda neofilisinin düzenleyici rolünü ortaya koymaktır. Çalışmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler, etnik restoranları ziyaret eden müşterilerden nicel bir veri toplama tekniği olan anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen verilere yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Analiz sonuçları; servis kalitesi, yiyecek kalitesi, pazarlama iletişimi ve paranın değeri değişkenlerinin etnik restoran tercihi üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğunu, buna karşın yemek deneyimi ve sosyal statü değişkenlerinin ise etnik restoran tercihi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Ayrıca etnik restorana gidilmesini belirleyen faktörlerden pazarlama iletişiminin, etnik restoran tercihi üzerindeki etkisinde gıda neofilisinin düzenleyici rolü bulunduğu ortaya çıkmıştır
Harnessing artificial intelligence to revolutionize vocational education: Emerging trends, challenges, and contributions to SDGs 2030
Full text linkThis study conducts a bibliometric analysis of recent trends and emerging topics in the application of Artificial
Intelligence (AI) in vocational education. AI technology holds significant potential to enhance accessibility, inclusivity, and equity in quality education. The research utilizes the Preferred Reporting Items for Systematic
Reviews and Meta-Analyses approach to analyze publications from articles and conference papers published in
the Scopus database between 2014 and 2023. The key findings indicate that AI is reshaping vocational education
by personalizing learning experiences, improving curriculum development, and enhancing practical training
through automation and robotics, particularly in the manufacturing and logistics sectors. Ethical issues, such as
privacy and algorithmic bias, are also highlighted as key concerns. The bibliometric analysis reveals that journal
articles have a higher citation count than conference papers, reflecting their greater influence in the field.
Network visualization demonstrates the interconnection between AI, vocational education, and related concepts,
such as e-learning and machine learning. Furthermore, AI contributes to the achievement of the United Nations
Sustainable Development Goals (SDGs) 2030, particularly SDG 4 (quality education access), SDG 8 (decent work
and economic growth), and SDG 9 (industry, innovation, and infrastructure). The study also identifies challenges
that need to be addressed, including data privacy, infrastructure readiness, and teacher training, while providing
guidance for future research and educational policy development
German as an academic language in Turkey: Thesis regulations and language preferences in Graduate Studies
No full textElman yapay sinir ağları ve modifiye adaptif ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi ile aralıklı zaman serisi verilerinin tahmini için yenilikçi bir hibrit yaklaşım
No full textInterval Time Series (ITS) techniques are used in
data analysis for modeling and forecasting. This
paper introduces a hybrid model that combines
two effective forecasting methods: the Modified
Adaptive Network-Based Fuzzy Inference
System (MANFIS) and the Elman Recurrent
Neural Network (ERNN). Unlike non-interval
time series data, ITS considers both the highest
and lowest values within an interval to represent
dynamic data, thereby capturing potential
relationships between these bounds. The
proposed algorithm incorporates ANFIS and
ERNN structures with the following advantages:
it utilizes particle swarm optimization to train the
model and addresses both linear and nonlinear
forecasting aspects, providing model-based and
data-based approaches, respectively.The
fuzzification process employs the fuzzy c-means
clustering technique to systematically derive
membership values from input data, thereby
enhancing forecasting accuracy. The proposed
method has been rigorously validated using
seven diverse real-world datasets, and
comparative analyses with existing algorithms in
the literature confirm its superior performance.Aralık Değerli Zaman Serisi (ITS) teknikleri, veri
analizinde modelleme ve tahmin yapmak için
kullanılır. Bu makale, aralık değerli zaman serileri
için tahmin üretmeye yönelik iki yöntemi
birleştiren hibrit bir model önermektedir:
Modifiye Edilmiş Adaptif Ağ Tabanlı Bulanık
Çıkarım Sistemi (MANFIS) ve Elman Yapay
Sinir Ağı (ERNN). Aralık değerli zaman serileri,
geleneksel zaman serilerinden farklı olarak
aralığın en yüksek ve en düşük değerlerini dikkate
alarak, bu sınırlar arasındaki olası ilişkileri
değerlendirir. Önerilen hibrit model iki kısımdan
oluşmaktadır: ANFIS algoritması ve ERNN
model yapısı. Modelin eğitimi için parçacık sürü
optimizasyonunun kullanılması, önerilen
yöntemin avantajlarından biridir. Ayrıca, hem
doğrusal hem de doğrusal olmayan tahmin
yönlerini ele alarak model tabanlı ve veri tabanlı
yaklaşımlar sunmaktadır. Girdi değerlerinin
bulanıklaştırılması, üyelik değerlerinin bulanık cortalamalar kümeleme tekniği kullanılarak
sistematik olarak elde edilmesiyle gerçekleştirilir;
bu da tahmin performansını artırmaktadır. Yedi
farklı veri seti kullanılarak yöntemin etkinliği
doğrulanmış ve sonuçlar literatürdeki modellerle
karşılaştırılmıştır. Önerilen modelin üstün
performans gösterdiği görülmektedir
Review of studies with gamification and marketing: A biometric analysis
Full text linkOyunlaştırma, kullanıcıları motive etmek ve
etkileşim sağlamak için oyun unsurlarının oyun dışı
bağlamlara entegre edilmesi olarak tanımlanırken,
pazarlama stratejileri bu yöntemi giderek daha
fazla kullanmaktadır. Bu çalışmada, Scopus veri
tabanı üzerinde "oyunlaştırma" ve "pazarlama"
anahtar kelimeleri kullanılarak yapılan arama
sonuçlarından elde edilen veriler Rstudio programı
ile analiz edilmiştir. Amaç, bu alanlardaki eğilimleri
ve metodolojik yaklaşımları ortaya koymaktır.
Çalışmanın bulguları, son on yılda oyunlaştırma ve
pazarlama konularında yayınlanan makalelerin
sayısında belirgin bir artış olduğunu
göstermektedir. Analiz, en çok atıf alan makaleler,
en üretken yazarlar, en sık kullanılan dergiler ve
işbirliği ağları gibi çeşitli bibliyometrik göstergeleri
içermektedir. Elde edilen veriler, oyunlaştırma ve
pazarlama alanındaki akademik çalışmaların geniş
bir yelpazede disiplinler arası işbirliği ile
gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. Özellikle,
oyunlaştırma unsurlarının pazarlama stratejilerine
entegrasyonunun müşteri sadakati, marka bağlılığı
ve tüketici davranışları üzerinde olumlu etkiler
yarattığına dair bulgular öne çıkmaktadır. Ayrıca,
bu çalışmalarda kullanılan yaygın metodolojik
yaklaşımlar ve teorik çerçeveler de detaylı bir
şekilde incelenmiştir. Bu bibliyometrik analiz,
araştırmacılara oyunlaştırma ve pazarlama
alanındaki eğilimleri ve boşlukları anlamalarına
yardımcı olurken, gelecekteki çalışmalar için de
yönlendirici bir kaynak niteliğindedir.Gamification is defined as the integration of game
elements into non-game contexts to motivate and
engage users, and this method is increasingly used in
marketing strategies. In this study, the data obtained
from the search results using the keywords
“gamification” and “marketing” on the Scopus
database were analyzed with the Rstudio program.
The aim is to identify the trends and methodological
approaches in these fields. The findings of the study
show that there has been a significant increase in the
number of articles published on gamification and
marketing in the last decade. The analysis includes
various bibliometric indicators such as most cited
articles, most prolific authors, most frequently used
journals and collaboration networks. The data reveals
that various academic studies in gamification and
marketing are carried out through interdisciplinary
collaboration. In particular, the findings that
integrating gamification elements into marketing
strategies positively affects customer loyalty, brand
engagement, and consumer behaviour stand out. In
addition, the common methodological approaches
and theoretical frameworks used in these studies are
also examined in detail. This bibliometric analysis
helps researchers understand the trends and gaps in
gamification and marketing and serves as a source of
guidance for future research
Alevîlik, Bektaşîlik, Ahîlik (Araştırmalar-İncelemeler)
Full text linkTürkistan erenlerinden Horasan erenlerine, Horasan erenlerinden Anadolu erenlerine, Anadolu erenlerinden Balkanlardaki erenlere uzanan kültür ve inanç aktarımının öncüleri arasında Vefaî, Kalenderî, Haydarî, Babaî, Bektaşî, Alevî dervişleri yer alır. Ehlidil, ehlihal ve ehliyol olan bu öncüler, “Kolonizatör Türk dervişleri” olarak da adlandırılır. Ehliirfan, ehliinsan ve ehlilisan özellikleriyle Anadolu’ya ve Balkanlara gönül seferberliği düzenleyen gazi dervişler, hem bu coğrafyaya hâkim olmuşlar, hem de bu coğrafyayı ebedi vatan kılan Türk dilinin, kültür ve sanatının benimsenerek yaygınlaşmasına katkı sağlamışlardır.
Ahmet Yesevî’den Yunus Emre’ye, Yunus Emre’den Muhyiddin Abdal’a uzanan dil, kültür ve sanat yolunda binlerce derviş şair, âşık yetişmiş, yüzyıllar boyunca zengin bir tasavvuf edebiyatı oluşmuştur. Kam-Şaman sanatından Ozan-Baksı sanatına uzanan gelenekli ezgi, şiir ve anlatı birikimi İslâmiyet’in kabul edilmesiyle iki kola ayrılmış, Derviş sanatı ve Ozan sanatı ortaya çıkmıştır. Konargöçer yaşayış tarzından yerleşik hayata geçmeye başladıkça ortaya çıkan sosyokültürel ihtiyaçları karşılayan âşıklar, hemen her konuda olduğu gibi din ve tasavvuf konulu eserler de oluşturmaya başlamıştır. Âşık edebiyatının oluşumu ve gelişiminde Kalenderî, Alevî, Bektaşî zümrelere mensup gelenek temsilcileri önemli katkılar sağlamışlardır. Böylelikle Derviş Tarzı Türk Edebiyatı ve Âşık Tarzı Türk Edebiyatı adlarını verdiğimiz iki alanda da bu zümrelere mensup güçlü sanatçılar yetişmiştir. Özellikle Abdal, Ata, Baba, Dede, Derviş, Kemter, Kul, Pir, Sultan, vd. gibi mahlasları bulunan sanatçıların genellikle Kalenderî, Alevî, Bektaşî zümrelere mensup oldukları anlaşılmaktadır.
“Alevîlik”, “Bektaşîlik”, “Ahîlik” hakkında değişik zamanlarda yayımlanan araştırma, inceleme yazılarımızdan bazılarının bir araya getirilmesiyle oluşturulan kitapta altı ana bölüm yer almaktadır:
1. Alevîlik, Bektaşîlik ve Türk Edebiyatı, 2. Balkanlarda Alevîlik ve Bektaşîlik, 3. Alevî, Bektaşî Anlatılarında Mitolojik Motifler, 4. Ahîlik Kültürü ve Ahiler, 5. Derviş Tarzı Türk Edebiyatında Kerbelâ, 6. Alevî, Sünnî Kardeşliği
2016-2024 Yılları Arasında Türkiye'de Dijital Dönüşüm Konulu Doktora Tezlerinin İçerik Analizi: Eğilimler ve Öne Çıkan Bulgular
No full textDigital transformation is a key concept for
understanding the impact of technological
innovations on businesses, public institutions,
and individuals. It involves radically reshaping
organizations business models, processes, and
customer experiences using digital
technologies. This transformation, impacting
sectors such as finance, healthcare, and public
services, is also expected to influence academic
research. This study aims to examine and
analyze 30 selected doctoral dissertations
published between 2016 and 2024 in the
National Thesis Center of the Council of
Higher Education (YOK), which are open to
access and include the variable of digital
transformation concept. In the study, findings
were obtained by using different methods of
content analysis. The study was structured
around the concept of digital transformation.
In the study, data are collected by categorizing
them as (i) publication years, (ii) purposes, (iii)
affiliated institutes, (iv) languages of
publication, (v) provinces of publication, (vi)
sample groups, (vii) departments, (viii) data
collection tools, (ix) data analysis methods and
(x) reliability measures. Content analysis of 30
doctoral dissertations with this data collection
method is important as it reveals the scope and
depth of academic studies on digital
transformation. The findings show a significant
increase in digital transformation research since
2022, with a dominant focus in social sciences
departments.Dijital dönüşüm, teknolojik yeniliklerin işletmeler,
kamu kurumları ve bireyler üzerindeki etkilerini
anlamaya yönelik önemli bir kavramdır. Temelde,
dijital teknolojiler kullanılarak kuruluşların iş
modelleri, süreçleri ve müşteri deneyimlerinin
yeniden şekillendirilme sürecidir. Finans,
bankacılık, kamu hizmetleri, vb. her alanda önemli
etkiler yaratan bu dönüşüm sürecinin akademik
çalışmaları da etkilemesi beklenmektedir. Bu
araştırma ile, YÖK Ulusal Tez Merkezinde, erişime
açık, 2016-2024 yılları arasında yayımlanan, dijital
dönüşüm kavramı değişkenini içeren, seçili 30
doktora tezini incelemek ve analiz etmek
amaçlanmıştır. Çalışmada, içerik analizinin farklı
yöntemleri (betimsel, kategorik) kullanılarak
bulgular elde edilmiştir. Çalışma, dijital dönüşüm
kavramı çerçevesinde yapılandırılmıştır.
Araştırmada veriler, (i) yayın yılları, (ii) amaçları, (iii)
bağlı bulundukları enstitüler, (iv) yayınlandıkları
diller, (v) yayınlandıkları iller, (vi)örneklem grupları,
(vii) anabilim dalları, (viii) veri toplama araçları, (ix)
veri analiz yöntemleri ve (x) güvenirlik önlemleri
şeklinde kategorilere ayrılarak toplanmaktadır. Bu
veri toplama yöntemiyle 30 doktora tezinin içerik
analizinin yapılması, dijital dönüşüm konusunda
yapılan akademik çalışmaların kapsamını ve
derinliğini ortaya koyması itibariyle önem
taşımaktadır. İncelenen doktora tezleri sonucunda,
dijital dönüşüm konusundaki araştırma
trendlerinin 2022 yılı itibariyle belirgin bir artış
gösterdiği ve tezlerin çoğunlukla Sosyal Bilimler
Enstitüsü’ne bağlı anabilim dallarında
gerçekleştirildiği görülmüştür. Bu bulgu, dijital
dönüşüm alanında sosyal bilimlerin daha baskın bir
rol oynadığını ortaya koymaktadır
The Sogdian ancient letters and the information these letters give about the Silk Road, Sogdian, Chinese, and Turkish history
Full text linkBu çalışma İpek Yolu ticaretinin önemli
unsurlarından biri olan Soğdların, Çin’de
oluşturdukları ticari kolonilerin 4. yüzyıl
başlarındaki durumunu ve onlara ait “Eski
Mektupların” içeriğinin değerlendirilmesini
konu edinmektedir. Soğdlar genel olarak Sırderya ve Amu-derya Nehirleri arasında kalan
bölgede yaşamaktaydılar. Yaşadıkları
coğrafyanın özellikleri nedeniyle ziraat ve
ticaretle uğraştıkları bilinmekteydi. Ticaret
yapmak için uzun ve zorlu yolculuklar yaptılar
ve farklı coğrafyalara ulaştılar. Soğdların,
vatanları olan Sogdiana bölgesi dışına çıkarak
ticari koloniler kurdukları bilinmektedir. Bu
koloniler ile kendi vatanları arasında posta
yoluyla iletişim kurdukları anlaşılmıştır.
Soğdlara ait “Eski Mektuplar” bununla
ilişkilidir. Mektupların yazıldığı tarih
konusunda görüş ayrılıkları mevcut olmasına
rağmen genel kanaat MS 311-314 yılları arasına
ait olduklarıdır. Mektuplarda bulunan isimler,
yazarların kimliği, Çin’de yaşayan Soğdlu insan
nüfusu hakkında verilen sayılar, ticaretle ilgili
olarak bahsedilen ürünler, gerek Soğd gerekse
İpek Yolu tarihi için son derece önemlidir. Yine
mektuplarda o dönem gerçekleşen siyasi ve
askerî hadiselere dair bilgiler de bulunmaktadır.
Mektuplardan birinin Türklerden bahsettiği
anlaşılmaktadır. Bu nedenle Mektuplar, 4.
yüzyıl başlarındaki Türk ve Çin tarihi
bakımından da önemli ipuçları
barındırmaktadır.This study aims to evaluate the status of trade
colonies formed by the Sogdians, important
elements of the Silk Road trade, in the 4th century
and the content of their "Ancient Letters".
Soğdians generally lived between the Syr-Darya
and Amu Darya rivers. It is known that they were
engaged in agriculture and trade due to the
characteristics of the geography they lived in. They
made long and diffucult journeys to trade and
reached different geographies. It is known that
Sogdians went outside their homeland, the
Sogdiana region, and established commercial
colonies. It was understood that they
communicated between these colonies and their
homeland by postal service. The Ancient Letters of
the Sogdians are also related to this. Although
there are disagreements about the date of writing
of the letters, it is widely believed that they belong
to the years between 311-314 AD. The names
mentioned in the letters, the identity of the authors,
the numbers given about the Sogdian human
population living in China, and the products
mentioned concerning trade are extremely
important for both the Sogdian and the Silk Road
history. In addition, the "Ancient Letters" contain
information about the political and military events
that took place at that time. It is understand that
one of the letters mentions the Turks. Therefore,
the "Ancient Letters" include significant clues
regarding the early 4th-century Turkish and
Chinese history