Mongolia Journals Online
Not a member yet
3455 research outputs found
Sort by
Mathematical modeling of compositional rotatable plans in problems of mechanics
Get PDFThe article proposes a methodology for conducting tests using the theory of experiment planning. The elements of regression analysis are detailed. The results on multiple regression are presented, the basic provisions of the theory of planning of experiment are presented, planning criteria are discussed. The possibility of reducing the number of experiments by conducting a fractional factorial experiment is discussed. Box and Hartley composite plans and rotatable, centered composite plans are presented
A sphere packing approach to multi-parametric optimization
Get PDFThis paper introduces a novel application of sphere packing theory to multi-parametric optimization problems. Sphere packing, a classical problem in geometry, provides a powerful geometric framework for analyzing the robustness and feasibility of solutions in linear programming, inverse optimization, and multi-objective optimization problems. By inscribing the largest possible spheres within feasible regions, we develop robust solutions that can tolerate small perturbations in constraints or objectives. We derive theoretical results connecting sphere packing to linear programming, formulate robust solutions as ε-solutions, and address inverse optimization problems by maximizing the robustness of target solutions. A practical case study involving a mining company demonstrates the applicability of the proposed framework in real-world multi-objective scenarios. This approach enhances traditional optimization techniques by incorporating geometric insights, scalability, and robustness
Gordon Growth Model with Vector Autoregressive Process
Get PDFIn this study, we introduce a Gordon’s dividend discount model, based on Vector Auto Regressive Process (VAR). We provide two Propositions, which are related to the generic Gordon growth model and the Gordon growth model, which is based onthe VAR process
Grammatical and Semantic Features of the “Эс verb + жуу/жүү” Structure in the Myangad dialect
Get PDFIn his previous research, the author concluded that the Modern Mongolian Standard Dialect, or Khalkha-based literary language, has already developed the category of “Unpleasantness.” The tendency to express unpleasant actions is not a new feature in the Mongolian language. Nicolas Poppe correctly noted that the passive structure in the Secret History of the Mongols is used for actions that either indirectly affect the subject or are performed against the subject’s will. In Classical Mongolian Literary Language, there are two different verb derivational suffixes: -D and -Da/De. Both suffixes derive verbs from adjectives, but with a key distinction: verbs formed with -D indicate regular actions, whereas verbs formed with -Da/De convey unpleasant actions. For example, qolad- means simply “to become or to get farther,” while qolada- means “to become too far” or “to become unpleasant due to excessive distance.” The Modern Mongolian Standard Dialect tense system clearly distinguishes between unpleasant actions. The past tense negative -сангүй, present continuous -аад байна, and present continuous negative -хгүй байна all indicate unpleasant actions.
In this paper, the author demonstrates that the Modern Mongolian Myangad dialect uses the verb structure “Es Verb stem + juu” to express unpleasant actions. This suggests that the category of “Unpleasantness” might be a universal feature across all Mongolian dialects.
Мянгад аялгууны “Эс үйл + жуу/жүү” бүтцийн хэл зүй, утга зүйн онцлог
Хураангуй: Орчин цагийн утга зохиолын монгол хэл буюу халх суурьтай баримжаа аялгууны цаг заах тогтолцоонд үйлийн зохистой ба зохисгүйг ялган заах хандлага төдий бус, тусгай ай нэгэнт үүсэн бий болжээ. Өнгөрсөн цагийн үгүйсгэх “-сангүй”, үргэлжилж буй одоо цагийн “-аад байна”, үргэлжилж буй одоо цагийн үгүйсгэх “-хгүй байна” хэлбэрүүд бүгд тухайн үйлийн зохисгүйг заах утгаараа нэгдмэл юм. Зохисгүй утга заах тусгай хэлбэр нь монгол хэлнээ цоо шинэ зүйл биш, Монголын нууц товчоон дахь үйлдэгдэх хэвийн хэрэглээ нь үйлийн эзнээс хамааралгүй болсон, хэцүү таагүй үйлд өртсөн утгыг илэрхийлдэг байв. Монгол бичгийн хэлний тэмдэг нэрээс үйл үг бүтээх -д болон -да/дэ дагаврын ялгаа ч мөн зохисгүй хэмээх утга мөн.
Энэхүү өгүүлэлд орчин цагийн мянгад аялгууны “Эс үйл үг + жуу” бүтцийг судалж, зохисгүй утга илтгэх тусгай хэлбэр болохыг нь батлах юм. Тэгэхлээр ерөөс үйлийн зохистой зохисгүйг ялган заах нь монгол хэлний төв аялгуу төдий бус нийт монгол хэл аялгуудын универсал шинжтэй үзэгдэл байж болох юм.
Түлхүүр үг: Мянгад аялгуу, хэл зүйн ай, зохистой зохисгүйн ай, зохисгүй утг
Structural Analysis of Opinion Essays by Second-year EFL Teacher Training Students
Get PDFThis study examines the structural analysis of opinion essays written by second-year EFL teacher training students. In an era where written communication in second languages (L2) is indispensable across various fields, the demand for writing skills has become increasingly central to school and university curricula. Among different types of academic essays, mastering the genre of opinion essays is essential for students. This study assesses how effectively second-year EFL teacher-training students have learned to write opinion essays. Following a qualitative approach, opinion essays written by 40 undergraduate students were analyzed. The findings indicate that most students could effectively structure their opinion essays according to the prescribed format. Students successfully provided general statements followed by a thesis statement in the introduction, developed well-structured body paragraphs with clear topic sentences and supporting details, and offered practical conclusions. The study highlights the importance of teaching academic writing skills and provides educators with insights on effectively teaching opinion essay writing to EFL students. This research contributes to understanding how second-year EFL teachers train students to develop their skills in writing opinion essays. The findings underscore the importance of structured academic writing instruction and offer valuable insights for educators seeking to enhance the teaching of opinion essay writing to EFL students.
Англи хэлний багшийн 2-р ангийн оюутнуудын үзэл бодлоо илэрхийлсэн эссэний бүтцэд хийсэн дүн шинжилгээ
Хураангуй: Оюутнууд үзэл бодлоо илэрхийлсэн эссэг бичиж сурах нь зайлшгүй байна. Тус судалгаа нь Англи хэлний багшийн 2-р ангийн оюутнууд үзэл бодлоо илэрхийлсэн эссэг бүтцийн дагуу хэр үр дүнтэй бичиж сурч байгааг үнэлэх зорилготой. Тус судалгаа нь эссэнд бүтцийн анализ хийх чанарын аргыг ашиглаж англи хэлний багшийн 2-р ангийн 40 оюутны 70 эссэнд бүтцийн дүн шинжилгээ хийж үзэхэд ихэнх оюутнууд (70%) бүтцийн дагуу үзэл бодлоо илэрхийлсэн эссэг бичиж сурсан байна. Тус судалгаанд цөөн тооны жишээ эссэг харуулсан. Дийлэнх оюутнууд эссэний удиртгал цогцолборт сэдвийн талаарх ерөнхий мэдээлэл, гол санаа агуулсан мэдээллийг хангалттай үнэлгээтэй гаргасан байна. Мөн дэлгэрүүлэгч цогцолборт хөтөч санаа түүнийг дэмжсэн жишээ өгүүлбэрүүдийг мөн хангалттай үнэлгээтэй бичсэн байна. Дүгнэлт өгүүлбэрийг мөн заасны дагуу 2 аргаар бичиж сурсан байна. Үүнд гол санааг өөрийн үгээр илэрхийлж бичихээс гадна хөтөч санааг дурдаж бичсэн байна.
Түлхүүр үг: удиртгал цогцолбор, дэлгэрүүлэгч цогцолбор, дүгнэлт цогцолбо
On the issue of establishing the origins of the State Academic Opera and Ballet Theater
Get PDFThe State Central Theater, founded in 1931, was a traditional drama theater. In 1943, the theater was renamed the State Musical Drama Theater. In 1963, the party and government decided to reorganize the theater into two new professional theaters: the Opera and Ballet Theater and the Drama Theater, and the theater was divided into two independent theaters. The current Academic Opera and Ballet Theater (ADBOT) has been counting its age since 1963, which is a mistake. However, it is reasonable and historically significant to start counting its age from 1943, when the Musical Theater was founded.
Улсын Дуурь бүжгийн эрдмийн театрын үүслийг тогтоох асуудалд
Хураангуй: 1931 онд байгуулагдсан Улсын төв театр бол ший жүжгийн буюу драмын театр байв. 1943 оноос тус театрыг Улсын Хөгжимт драматик театр гэж нэрлэсэн. 1963 онд тус театрыг Опер-балетын театр, Драмын театр гэсэн мэргэжлийн хоёр театр болгон шинээр байгуулах нам засгийн шийдвэр гарч бие даасан хоёр театр болж салжээ. Одоогийн Улсын Дуурь бүжгийн эрдмийн театр 1963 оноос насжилтаа тоолж ирсэн нь учир дутагдалтай хэрэг. Харин Хөгжмийн театр үүссэн 1943 оноос насжилтаа тооцож эхлэх нь үндэслэлтэй, түүхэн ач холбогдолтой.
Түлхүүр үгс: хөгжмийн театр, театрын төрсөн өдөр, опер балетын теат
The problem of Zanabazar’s heritage as the basis of the Mongolian style
Get PDFAccording to the bibliographies of contemporary Western and Eastern art studies, Zanabazar’s artwork is categorized as “a school of the Sino-Tibetan style”. A comparative analysis of the style has not been conducted, even though Mongolian and some foreign experts have defined the Mongolian iconography art tradition as a Mongolian school of Buddhist art originating from G. Zanabazar. Nyam-Osoryn Tsultem, Evelina Ganevskaya, and Surun-Khanda Syrtypova were selected for the study; their evaluations and conclusions regarding the aesthetics of Undur Gegen’s artwork were examined, contrasted, and reflected in the structuralist model of the style. This is vital for the logical assessment of the Buddhist art of Mongolia and the style of Undur Gegen Zanabazar. The paper also suggests that the “Mongol style” issue may be identified by examining ancient sources.
Өндөр гэгээн Г.Занабазарын өв, “монгол хэв маяг”-ийн тухай асуудалд
Хураангуй. Орчин цагийн өрнө, дорнын урлаг судлалын ном зүйд Занабазарын ур хийцийг “Хятад-Төвөдийн хэв маягийн нэгэн дэг сургууль” гэж үзэж байна. Хэдийгээр монголын болон зарим гадаадын судлаачид монгол шүтээн урлалын уламжлалыг Г.Занабазараас угшилтай буддын урлагийн монгол дэг сургууль хэмээн томъёолсон байдаг ч хэв маягийн харьцуулсан дүн шинжилгээ хийгдээгүй. Судалгааны ажлын хүрээнд Ням-Осорын Цүлтэм, Эвелина Ганевская, Сүрүн-Ханда Сыртыпова нарыг сонгон авч Өндөр гэгээний ур хийцийн хэв шинжид хийсэн тэдний үнэлэлт, дүгнэлтийг задалж, харьцуулсан дүн шинжилгээг хийж, хэв маягийн структуралист загварлалд оруулж тусгалаа. Ингэснээр Өндөр гэгээн Занабазарын хэв маяг, буддын урлагийн монгол хэв маягийг оновчтой тодорхойлоход ач холбогдолтой юм.Мөн тус өгүүлэлд “монгол хэв маягийн” тухай асуудлыг эртний эх сурвалжуудыг судалж тогтоох боломж буй тухай таамаглалыг дэвшүүлсэн болно.
Түлхүүр үгс: Өндөр гэгээн Занабазарын ур хийц, монгол хэв маяг, монголын буддын урла
A variant of the long song training curriculum
Get PDFThe article is written based on many years of study, research and experience regarding the preservation, protection, and inheritance of long songs, as well as its continuity and vision in the future. The questions of “What are the most potential methods to preserve centuries-old historical memory, conscientious, and physical experiences preserved in the idealogy and meanings of the long-songs by passing down long songs? What will be the approaches and tendencies of Mongolian vocal art of Urtyn-Duu (Long-song) in the 21st century? What will be the distinct features and characteristics to distinguish from the historical figures of the past centuries? What will be lost and what will be inherited?” were taken into consideration. A pilot study was conducted to develop and implement an independent training curriculum as the main platform and field of searching for the answer to the questions. As a result, the study led to a issue that “An independent curriculum, its implementation, and results will determine the long-song of the 21st century”.
Уртын дууны сургалтын хөтөлбөрийн нэгэн хувилбар
Хураангуй: Уртын дууны хадгалалт, хамгаалалт, өвлөн уламжлах үйл явц болон түүний оршиж ирсэн, цаашид хэрхэн оршин байх тухайд гүйцэтгэсэн олон жилийн судалгаа, мэдлэг-туршлагадаа үндэслэн тус өгүүллийг бичив. “Уртын дууг өвлөн уламжлах замаар үзэл санаа, утга агуулгад нь хадгалагдсан олон зуун жилийн түүхэн ой санамж, ухамсрын болон бие мах бодийн туршлагаас ямар арга замаар авч үлдэх вэ?, монгол уртын дууны урлаг XXI зууны эхэнд ямар чиглэлтэй болох вэ?, өнгөрсөн олон зууны түүхэн дүрүүдээсээ юугаар ялгарах вэ?, юуг нь гээж, юуг нь өвлөх вэ? гэсэн асуултууд дэвшүүлэн ажиллав. Асуултынхаа хариултыг хайх үндсэн талбараар нь бие даасан сургалтын хөтөлбөр зохион хэрэгжүүлэх туршилт судалгаа гүйцэтгэв. Ингэснээр “Бие даасан сургалтын хөтөлбөр, түүний хэрэгжилт, үр дүн нь XXI зууны уртын дууг тодорхойлно” гэсэн гаргалгаанд хүрэв.
Түлхүүр үгс: уламжлал, орчин үе, мэдлэг, ур чадвар, хандлаг
Budget multiplier calculation of Mongolia: TV-SVAR model
Get PDFThis study aims to assess Mongolia\u27s budget multiplier using the time-varying SVAR (TV-SVAR) model. Notably, it is the first study in Mongolia utilizing the TV-SVAR model to analyze the budget\u27s effects within the economic framework. The research is of significant importance as it contributes to an understanding of the multifaceted impact of fiscal policies on economic dynamics, serving as a pivotal parameter in economic models and facilitating comprehensive policy analyses. Leveraging quantitative data from 2000 to 2020, the research computes the multiplier effects of various components of budget expenditures, encompassing total outlays, wages, investments, transfers, subsidies, and tax policies, on economic growth. The findings reveal a one-year cumulative multiplier of -0.6 for public expenditure and -0.4 for tax revenue, indicating discernible impacts on economic expansion. Specifically, the wage expenditure policy manifests a relatively robust influence on the economy, while transfer and subsidy policies exhibit comparatively weaker effects. Additionally, the study identifies temporal patterns in the budget multiplier\u27s impact, noting an initial increase within the first four months followed by a gradual decline over the subsequent eight months. Since 2010, there has been a consistent escalation in the absolute value of the budget multiplier, signifying an augmenting influence of fiscal policies on the economic landscape over time.
Монгол Улсын төсвийн үржүүлэгчийн тооцоо: TV-SVAR загвар
Энэхүү судалгааны ажлаар Монгол Улсын төсвийн үржүүлэгчийг хугацааны туршид хувьсах SVAR загвар буюу TV-SVAR загвар ашиглан үнэлэхийг зорилоо. Тус судалгаа нь (i) Эдийн засгийн уналтын сөрөг нөлөөг сааруулахын тулд сангийн, төсвийн, мөнгөний бодлогыг эрчимтэй хэрэгжүүлж буй өнөө үед хийгдэж буй, (ii) Монгол Улсад TV SVAR загвар ашиглан төсвийн нөлөөг судалсан анхны судалгаа болсон, (iii) Эдийн засгийн бүтцийн загваруудад хувьсах параметр болгон ашиглаж (input), бодлогын шинжилгээ хийх боломжтойгоороо өндөр ач холбогдолтой, онцлог юм. Төсвийн нийт зардал, цалин, хөрөнгө оруулалт, шилжүүлэг болон татаас, татварын бодлогын эдийн засгийн өсөлтөд үзүүлж буй нөлөө үржүүлэгчийг тооцохдоо 2000-2020 оны улирлын тоон өгөгдлийг ашигласан. Ингэхэд нэг жилийн хуримтлагдсан үржүүлэгч төсвийн зардлын хувьд -0.6, татварын орлогын хувьд -0.4 байв. Түүнчлэн цалингийн зардлын бодлого эдийн засагт харьцангуй хүчтэй нөлөөлж байгаа бол шилжүүлэг болон татаасын бодлогын нөлөө сул байна. Төсвийн үржүүлэгчийн нөлөө эхний 4 сар өсөж, сүүлийн 8 сар тогтвортой буурах хандлагатай байсан бөгөөд 2010 оноос хойш төсвийн үржүүлэгчийн абсолют утга тогтвортой өсжээ. Өөрөөр хэлбэл, төсвийн бодлогын эдийн засаг дахь нөлөө хугацааны туршид нэмэгдсээр ирсэн байна.
Түлхүүр үг:
Төсвийн болон сангийн бодлого, төсвийн үржүүлэгч, TV-SVAR загвар
JEL ангилал: E62, C11, C4
Effect of collectors on flotation of Baganuur and Shivee-Ovoo coals
No full textThis study examines the flotation of Baganuur and Shivee-Ovoo low rank coal, using plant oil and diesel fuel as collectors, and their effects on the flotation process. Technical and elemental analysis was performed on the coal samples, and the relationship between particle size and ash content was determined. To study the surface properties of the coal, evaluations were made using SEM, X-ray Photoelectron spectroscopy and Fourier transform infrared spectroscopy. When using diesel fuel and plant oil for flotation of coal, plant oil has a higher flotation recovery than diesel fuel. However, both collectors provided poor selectivity in the flotation process.
Багануур ба Шивээ-Овоогийн нүүрсний баяжуулалтад үзүүлэх цуглуулагчийн нөлөөлөл
Хураангуй. Энэхүү судалгаагаар Багануур ба Шивээ-Овоогийн хүрэн нүүрсийг хөвүүлэн баяжуулж, ургамлын тос болон дизель түлшийг цуглуулагчаар ашиглан, баяжигдах чанарт үзүүлж буй нөлөөллийг судаллаа. Судалгаанд ашигласан нүүрсний дээжүүдэд техникийн болон элементийн шинжилгээ хийж, ширхэглэл ба үнсний хамаарлыг тогтоолоо. Нүүрсний гадаргуугийн шинж чанарыг судлахад электрон микроскоп, фотоэлектрон спектроскоп, түүнчлэн Фурье хувиргалттай Нил улаан туяаны спектроскопын аргууд ашиглан үнэлгээ өглөө. Нүүрсийг дизель түлш, ургамлын тос ашиглан хөвүүлэн баяжуулахад, дизель түлшнээс ургамлын тос илүүтэйгээр баяжмалын гарцыг нэмэгдүүлж байгаа боловч, аль аль цуглуулагч нь баяжуулалтад төдийлөн сайн үр дүн өгөөгүй болно.
Түлхүүр үг: Нил улаан туяа, хөвүүлэн баяжуулалт, цуглуулаг