Mongolia Journals Online
Not a member yet
3455 research outputs found
Sort by
The effects of different color lights on the growth, glandular trichome development and essential oil content of Mentha arvensis L
Get PDFMentha arvensis L. is well known for producing the monoterpenes menthol; its essential oil (EO) is widely used in pharmaceutics, cosmetics, food and other industries. The peltate glandular trichome (PGT) is the site responsible for the production and storage of EO in mint. Light is one of the most important environmental factors that contributes to plant growth and development, and secondary metabolism. In this report, we have investigated the influence of additional red light (White + Red, W+R) and blue light (White + Blue, W+B) on the parameters of growth, EO, and PGT in M. arvensis. Interestingly, the plant growth parameters, such as the number of branches, plant height, fresh weight, leaf area and number of leaves were significantly greater both under W+R and W+B treatments compared to the control group. Red light proved more beneficial for increasing plant height (by 15.26%) and fresh weight (by 58.42%), whereas blue light was more effective in boosting the number of branches (by 83.68%) and leaves (by 65.07%). The highest increases in essential oil (EO) content (by 36.36%), yield (by 101.72%), and peltate glandular trichome (PGT) density (by 35.64%) were observed under W+B treatment. However, both W+R and W+B had a slightly negative effect on the quality of mint EO, where menthol content decreased by 4.32 per cent and 11.88 per cent respectively. These results proved that red light is more conducive to biomass accumulation, while blue light is more conducive to EO synthesis and PGT development in M. arvensis
Issues of developing the speed ability of students playing Basketball
Get PDFThe purpose of this study is to improve the content and methodologies of the curriculum of the training courses for the development of the speed ability of high school students, who practice basketball. When developing the speed capacity of the high school students of National Secondary School of Horinger country of Hohhot, Inner Mongolia, People\u27s Republic of China, a Chinese researcher Li Wenlong (2015) used the theory and concept that "an important part of training of basketball players is to develop their speed capacity by improving their strength capacity." Movement test methodology was used to determine the general speed ability of the students and the basic technical speed level of basketball and consequently, to calculate the results [3]. A program developed to study respondents\u27 general speed and basketball speed revealed that a 30-meter run was improved by 0.51 sec, 50-meter run by 0.72 sec, and 100-meter run by 0.36 sec. According to the basic technical parameters of basketball, the speed during straight dribbling increased by 0.56 seconds, the dibbling speed around the 15 mark increased by 0.38 seconds, the speed of two students running and passing ball on a 28-meter court increased by 0.78 seconds, and the speed of the defensive transition improved by 4 times. We believe that the capacity of targeted exercises, tools, and exercise selection in the curriculum and planning models used in our study have become efficient
The Current Situation and Challenges in the Energy Sector of Russia’s Siberia and Far East Regions
No full textOver the past decade, the Russian Federation has been directing its energy policy toward the Asia-Pacific region, particularly the countries of Northeast Asia, with the aim of expanding its market. Within this framework, Russia has been focusing its domestic development on its eastern regions, accelerating the growth of Siberia and the Russian Far East while constructing infrastructure to enhance access to Northeast Asia. The natural resources and energy reserves in Russia’s Far Eastern region hold strategic importance for the country, making Russia one of the key energy suppliers in the Asia-Pacific region. This article examines the state of the energy sector in Siberia and the Russian Far East—regions bordering Mongolia and home to a significant portion of Russia’s natural resources—as well as the challenges faced in their development and the measures taken by the Russian government in response.
ОХУ-ын Сибирь, Алс Дорнодын бүс нутаг дахь эрчим хүчний салбарын өнөөгийн байдал, тулгамдсан асуудлууд
Хураангуй: Сүүлийн арван жилд Оросын Холбооны Улс нь Ази-Номхон далайн бүс нутаг, тэр дундаа Зүүн хойд Азийн орнууд руу эрчим хүчний бодлогоо чиглүүлж, зах зээлээ өргөжүүлэхийг зорьж буй. Энэ хүрээнд тус улс дотоодын хөгжлөө зүүн бүсдээ голчлон төвлөрүүлэх буюу Сибирь, Алс Дорнодын бүс нутгийн хөгжлийг улам бүр эрчимжүүлж, Зүүн хойд Ази руу гарах дэд бүтцийг байгуулахаар ажиллаж байна. ОХУ-ын Алс Дорнодын бүс нутаг дахь байгалийн баялаг, эрчим хүчний нөөц тус улсын хувьд стратегийн чухал ач холбогдолтой бөгөөд тус улс Ази-Номхон далайн бүс нутаг дахь эрчим хүчний нийлүүлэгч гол орнуудын нэг болсон. Энэхүү өгүүлэлд Монгол Улстай хил залгадаг ОХУ-ын хэсэг, тус улсын нийт байгалийн нөөцийн ихэнх хэсэг төвлөрдөг Сибирь болон Алс Дорнодын бүс нутаг дахь эрчим хүчний салбарын нөхцөл байдал болон хөгжлийн явцад тулгарч буй асуудлууд, тэдгээрт ОХУ-ын зүгээс авч буй арга хэмжээг энэхүү өгүүллийн хүрээнд судлан шинжилсэн болно.
Түлхүүр үгс: Оросын Холбооны Улс, Монгол Улс, эрчим хүч, Сибирь, Алс Дорно
One-Year Vision Outcomes of Age-Related Macular Degeneration in Mongolians
Get PDFObjectives: To assess the post-treatment vision outcomes in Mongolian patients with age-related macular degeneration. Methods: Surveys assessed subjects\u27 antioxidant intake, age, gender, race, body mass index, hypertension, smoking habits, and sunlight exposure. Results: There were 136 cases and 100 controls, of whom 130 (55.1%) were female. Of the cases, 100 individuals had the dry type of AMD, while 36 participants had the wet type of AMD. The mean ages of the dry and wet AMD groups and controls were 75.33 ± 6.98 years, 76.0 ± 5.57 years, and 67.03 ± 7.14 years, respectively-the change of central retinal thickness and intraocular pressure by month. Our current study found that the central retinal thickness of the dry AMD group did not decrease compared to the baseline. However, the value decreased from 269.9 ± 89.17 (baseline) to 218.33 ± 41.35 at the 3-month follow-up. Concerning the intraocular pressure of all subjects, the baseline pressure of the dry AMD group was 13.88 ± 3.02, and the value was increased to 14.28 ± 2.27 after one year of treatment. In the wet AMD group, the baseline value was 14.06 ± 3.58, rising to 14.42 ± 3.51 at one-year follow-up. Conclusion: A larger sample may produce different and better results
Results of the Archaeological studies “Ulziit Denzh” (2021-2023)
Get PDFDuring the 2017-2018 period, as part of the joint Mongolian-German project “Geomagnetic and pedestrian survey of Khar Khul Khan Balgas”, a discovery of 177 earthen mounds was made and documented in the Ulziit Denzh area of Erdenemandal Sum, Arkhangai Province. Further excavation work in 2018 focused on feature 172, leading to the uncovering of a unique burial site. Here, a female skeleton was found in an extraordinary position with an extreme crouched belly posture. Accompanying her were artifacts including a pebble axe and a pear-shaped pumice stone, all discovered at a depth of approximately 230 cm below the surface. Laboratory analysis of the human bone samples determined that the relic dates back 6,000. Notably, this burial represents a rare find in Mongolian archaeology, previously unseen in the region. Research findings of a unique archaeological study related to the Neolithic period called “Ulziit Denzh” were published in prestigious international journals, contributing significantly to the field of science. From 2021 to 2023, the scientific research project “Study of the extremely rare burial complex dating back to the 7th millennium in central Mongolia (Ulziit Denzh site)” was successfully carried out. This project led to the establishment of a protection zone for the archaeological site and the completion of thorough exploration and excavation.
“Өлзийт дэнж” дурсгалын археологийн судалгааны үр дүн (2021-2023 он)
Товчлол. 2017-2018 онд Монгол-Германы хамтарсан “Хархул хааны балгасны геомагнетик болон археологийн хайгуул судалгаа” төслийн хүрээнд Архангай аймгийн Эрдэнэмандал сумын нутаг Өлзийт дэнж хэмээх газарт 177 овгор шороон байгууламж илрүүлж бүртгэн баримтжуулсан юм. Улмаар 2018 онд 172-р байгууламжид археологийн сорилын малтлага гүйцэтгэж, 2.5 м гүнд толгойг нь баруун урагш хандуулан, биеийг нь атируулан түрүүлгэ нь харуулж, хайрган чулуун зэвсэг болон галт уулын уушгин чулуу дагалдуулсан 30-40 орчим насны эмэгтэй хүний оршуулга илрүүлсэн юм. Хүний ясны дээжид хийсэн лабораторийн судалгаагаар уг дурсгалыг одоогоос 6000 жилийн тэртээд холбогдохыг тогтоогоод байна. Энэхүү дурсгал нь Монгол нутгаас урьд өмнө нь илэрч байгаагүй, нэн ховор дурсгал болохыг тэмдэглэх нь зүйтэй бөгөөд археологийн шинжлэх ухаанд “Өлзийт дэнж” хэмээх шинэ чулуун зэвсгийн үед холбогдох өвөрмөц дурсгал нээгдэж, судалгааны үр дүнг олон улсын өндөр зэрэглэлийн сэтгүүлд нийтлэн эрдэм шинжилгээний эргэлтэд оруулсан юм. 2021-2023 онд “Монголын төв нутаг дахь VII мянган жилийн тэртээх нэн ховор оршуулгын цогцолборын судалгаа (“Өлзийт дэнж”-ийн дурсгал)” суурь судалгааны төслийг хэрэгжүүлж, дурсгалын хамгаалалтын бүсийг тогтоож, хайгуул, малтлага судалгааны ажлыг гүйцэтгээд байна.
Түлхүүр үг. Өлзийт дэнжийн дурсгал, шороон байгууламж, шинэ чулуун зэвсгийн үе, хадгалалт хамгаалалт, малтлага, хайгуул судалга
Study on soil organic carbon in permafrost regions
No full textThe Bayanzurkh soum of Khuvsgul province is located in the continuous and discontinuous permafrost zones. We investigated the soil organic carbon content in the Dood Toom, Dund Toom, Altarga and Beltes rivers valleys in Bayanzurkh Soum. In the study area, we collected 720 soil samples at 181 sites between 2022 and 2023. We determined soil organic carbon content (SOC, %), soil organic carbon density (SOCD, kg m-2), bulk density (g/cm3), stone content (%), and moisture content (%). The cryic umbrisols, cryic histosols, umbrisols, calcic histosols, sceletic regosols, and mollic cambisols soils were distributed across the study area. The result showed that the SOC content ranged between 1.7 and 93.8%, and cryic histosols was a higher values in SOC content. Whereas, SOC density ranges between 4.7 and 72.7 kg m-2, and cryic histosols was higher values in SOC density. According to our results, SOC density of cryic umbrisols and cryic histosols were a higher value than previous study. But, the SOC density of our study was lower than in permafrost regions of the Northern Hemisphere (Arctic). In addition, the SOC content had a high positive correlation with moisture content (r2 = 0.63), and highly negatively correlated with bulk density (r2 = -0.87) and stone content (r2 = -0.52).
Цэвдэгт бүс нутгийн хөрсний органик нүүрстөрөгчийн судалгаа
Хөвсгөл аймгийн Баянзүрх сум нь цэвдгийн үргэлжилсэн ба тасалданги тархалттай бүсэд оршдог. Бид энэхүү судалгаагаар Баянзүрх сумын Доод Тоом, Дунд Тоом, Алтарга, Бэлтэс голуудын хөндийн хөрсний органик нүүрстөрөгчийн агууламжийг судалсан. Судалгааны талбайд 2022-2023 оны хооронд нийт 181 хөрсний зүсэлт хийж, 720 орчим дээж цуглуулан хөрсний органик нүүрстөрөгчийн хэмжээ (ХОН, %), хөрсний органик нүүрстөрөгчийн агууламж (ХОН-ийн агууламж, кг м-2), эзлэхүүн жин (г/см3), чулууны агууламж (%), чийгийн хэмжээ (%) зэрэг үзүүлэлтүүдийг тодорхойлов. Судалгааны талбайд тайгын цэвдэгт, хүлэрлэг цэвдэгт, тайгын ширэгт, карбонаттай хүлэрлэг, чулуурхаг ялзмагт, уулын бараан хөрс тус тус тархсан байна. Судалгааны талбайн ХОН-ийн хэмжээ 1.7-93.8 % хооронд хэлбэлзэж хүлэрлэг цэвдэгт хөрсөнд хамгийн өндөр байсан. Харин ХОН-ийн агууламж 4.7-72.7 кг м-2-ийн хооронд хэлбэлзэж тайгын цэвдэгт хөрсөнд өндөр байсан. Судалгааны үр дүнг Монгол орны тайгын болон хүлэрлэг цэвдэгт ХОН-ийн агууламжийн өмнөх судалгаатай харьцуулахад бидний судалгааны үзүүлэлт өндөр байсан бол дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагасын (Арктикийн) цэвдэгт бүс нутгийн ХОН-ийн агууламжаас бага байсан. Судалгааны цэгүүд дээрх ХОН - ийн хэмжээг чулуу болон чийгийн хэмжээ, эзлэхүүн жинтэй харьцуулахад чулууны агууламж (r2 = -0.52) болон эзлэхүүн жин (r2 = -0.87) - ээс хүчтэй урвуу хамааралтай байсан бол чийгийн хэмжээ (r2 = 0.63) - ээс хүчтэй эерэг хамааралтай байна.
Түлхүүр үгс: Цэвдэг, Хөрсний органик нүүрстөрөгч, Хөрсний органик нүүрстөрөгчийн агууламж, Баянзүрх су
Fertility status and soil quality index in forest soil of Khangai, Khentii, and Khuvsgul ranges
No full textSoil is the fundamental resource of the forest. The soil quality is the capacity of a specific kind of soil to function, within natural or managed landscapes, to sustain plant and animal productivity, maintain or enhance water and air quality, and support human health and habitation. The present study was undertaken in the forest soils of the Khangai, Khentii, and Khuvsgul ranges. Physiochemical parameters of soil were estimated to evaluate the soil fertility status and soil quality index. Soil samples were taken from forest areas at five different depths. Texturally, studied soils had sandy loam and loam with percentages of sands (40.2-64%), silts (23.8-40.4%), and clay (10.3-14.3 %). Soil reactions (pH) varied from 5.75-7.54 and showed acidic to slightly alkaline. The highest SOC concentration was recorded as 10.15 % in the surface layer of Khangai forest soil and the lowest was recorded as 1.03 % in 40-60 cm of Khentii forest soil. The highest AP concentration was recorded as 98.5 mg kg-1 in the surface layer of Khuvsgul forest soil and the lowest was recorded as 3.8 mg kg-1 in 40-60 cm of Khangai forest soil. The SOC was positively correlated with exchangeable potassium (r=0.867), and silt was negatively correlated with sand (r=-0.982) in forest soil of the Khangai range. The SOC was positively correlated with available phosphorus and exchangeable potassium (r=0.795 and r=0.714), and silt was negatively correlated with sand (r=-0.977) in forest soil of the Khentii range. The SOC was weakly correlated with available phosphorus and exchangeable potassium (r=0.261 and r=0.109), and silt showed a negative correlation with sand (r=-0.956) and clay (r=-0.64) in forest soil of the Khuvsgul range. SQI was ranging from 0.74-0.96 (fair-good) in the subsurface layer and ranging from 0.52-0.78 (poor-fair) in lower layers of forest soils across all regions. The order of weighting index of mean soil parameters showed SOC (0.35)>soil texture (0.16)>NPK (0.14)>pH (0.086). The overall soil fertility rating ranged from moderately low to moderate and the soil quality index was a “fair” rating.
Хангай, Хэнтий, Хөвсгөлийн бүсийн ойн хөрсний үржил шимийн төлөв байдал ба хөрсний чанарын индекс
Хөрсийг ойн суурь нөөц гэдэг. Хөрсний чанар нь байгалийн болон зохицуулалттай экосистемийн хязгаар доторх амьтан ургамлын ашиг шимийг тэтгэж, хүрээлэн буй орчны чанарыг хадгалах ба хүн, ургамал, амьтны амьдралын хэвийн нөхцөлийг хангах үүрэг бүхий хөрсний чадавх юм. Энэхүү судалгааг Хангай, Хэнтий, Хөвсгөлийн нурууны ойн сан бүхий газрын хөрсөнд гүйцэтгэв. Судалгаанд хөрсний үржил шим, хөрсний чанарын индексийг үнэлэхийн тулд хөрсний физик-химийн үзүүлэлтүүдийг тооцоолсон. Ойн бүсээс 5 гүнд хөрсний дээжийг авсан. Хөрс нь 40.2-64% элс, 23.8-40.4% тоос, 10.3-14.3% шавар агуулсан элсэнцэр болон хөнгөн шавранцар ширхгийн бүрэлдэхүүнтэй. Урвалын орчин нь 5.75-7.54 буюу хүчиллэгээс сул шүлтлэг байна. Хөрсний органик нүүрстөрөгч нь Хангайн бүсийн ойн хөрсний өнгөн үед хамгийн их, Хэнтийн бүсийн ойн хөрсний 40-60 см гүнд хамгийн бага байна. Хөрсний хөдөлгөөнт фосфорын агууламж нь Хөвсгөлийн бүсийн ойн хөрсний өнгөн үед 98.5 мг кг-1 буюу хамгийн их, Хангайн бүсийн ойн хөрсний 40-60 см гүнд 3.8 мг кг-1 буюу хамгийн бага байна. Хангайн бүсийн ойн хөрсөнд SOC нь хөдөлгөөнт калитай маш хүчтэй эерэг хамааралтай (r=0.867), тоос нь элстэй маш хүчтэй сөрөг хамааралтай байна (r=-0.982). Хэнтийн бүсийн ойн хөрсөнд SOC нь хөдөлгөөнт фосфор болон калитай маш хүчтэй эерэг хамааралтай (r=0.795, r=0.714), тоос нь элстэй маш хүчтэй сөрөг хамааралтай байна (r=-0.977). Хөвсгөлийн бүсийн ойн хөрсөнд SOC нь хөдөлгөөнт фосфор болон калитай сул хамааралтай (r=0.261 болон r=0.109), тоос нь элс болон шавартай маш хүчтэй сөрөг хамааралтай байна (r=-0.956), (r=-0.64). SQI нь бүх бүс нутгийн ойн хөрсөнд өнгөн үед 0.74-0.96 (дунд-сайн), доод үеүдэд 0.52-0.78 (бага-дунд) байна. Харгалзах зэрэглэлийн жигнэсэн индексээр хөрсний үзүүлэлтүүдийн дундаж утга нь SOC (0.35)>ШБ (0.16)>NPK (0.14)>pH (0.086) дараалалтай байна. Хөрсний үржил шимийн зэрэглэл нь багаас дунд зэрэг, хөрсний чанарын индекс нь дунд зэрэг ангилалд байна.
Түлхүүр үгс: Хөрсний органик Нүүрстөрөгч, Ширхгийн бүрэлдэхүүн, Хөдөлгөөнт фосфор, Хөрсний чанарын индек
Objectives and plans for life for young people in the digital age
Get PDFIn the context of the development of youth and the promotion of social and economic security, the best planning and implementation of measures to address youth problems must be given special attention, as well as the effectiveness of government policy towards youth. In this paper, I try to clarify conditions in which Mongolian youth live, dreams, goals, and how they plan and implement their goals. In recent years, as government attention has been paid to the direction of youth development and policy implementation, related government organizations, civil society, international organisations, professional organizations and individual researchers have conducted research and analysis in this direction. Government research focuses mainly on optimizing and improving the effectiveness of government activities to support the development of young people, but researchers often study young people\u27s social, economic and political participation. One of them is the beginning of the interest in young people\u27s growth and development, what they need, how they change their needs, and the progress made in solving problems, including them in policies and providing services is a benefit of this article (Consultancy Project, 2020).
Цахимжилтын эрин үеийн залуучуудын амьдралын зорилго, төлөвлөлт
Залуучуудын хөгжил, нийгэм, эдийн засгийн аюулгүй байдлыг хангах асуудлын хүрээнд залуучуудын асуудлыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн арга хэмжээг оновчтой төлөвлөх, хэрэгжүүлэх үр ашигтай тогтолцоо бүрдүүлэх, залуучуудад чиглэсэн төрийн бодлогын үр нөлөөг нэмэгдүүлэхэд онцгойлон анхаарах хэрэгтэй юм. Эдүгээ Монголын залуучууд ямар нөхцөлд, хэрхэн амьдарч, юуг хүсэн мөрөөдөж, юуг зорилгоо болгож, түүндээ хүрэхийн тулд юу хийж, хэрхэн төлөвлөж, яаж хэрэгжүүлж, “үнэлж, хэрхэн төлөвшиж, хөгжиж байна, тэдэнд юу хэрэгтэй, тэр хэрэгцээ нь хэрхэн өөрчлөгдөж байгаа талаар сонирхон судлах эхлэл тавигдаж, тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэх, бодлогод тусгах, үйлчилгээ үзүүлэх чиглэлд ахиц дэвшил гарсныг дурдах учиртай.” (Зөвлөх үйлчилгээний тайлан 2020, хууд.3)
Сүүлийн жилүүдэд төрийн зүгээс залуучуудын хөгжлийг дэмжих чиглэлд ихээхэн анхаарч, бодлого, хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлж байгаатай холбоотойгоор холбогдох төрийн байгууллага болон иргэний нийгэм, олон улсын байгууллага, мэргэжлийн байгууллага, хувь судлаачдын зүгээс энэ чиглэлийн судалгаа, шинжилгээ хийх нь нэмэгдэж байна. Төрөөс хийж байгаа судалгаанууд нь ихэвчлэн залуучуудын хөгжлийг дэмжих төрийн үйл ажиллагааг оновчтой болгох, үр ашгийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр бол харин хувь судлаачдын хувьд залуусын нийгэм, эдийн засаг болон улс төрийн оролцооны талаарх судалсан байдал элбэг байна.
Түлхүүр үгс: нийгмийн хөгжил, нийгмийн эрсдэл, цахимжилт, хэв маяг, залуучуу
Traditions of Buddhist epistemological exercises
No full textThe theory developed by Dignāga and Dharmakīrti, which analyzes the relationship between objects and subjects in cognition and their logical patterns, is later incorporated Buddhism\u27s structured framework known today as Prama theory. This theory is tiered into three levels, based on the resources of Dignāga and Dharmakīrti, and further additional philosophical arguments expanding upon their ideas. One of the topics of debate in Buddhist epistemology is whether these three levels of Prama theory are independent or interrelated. In this paper, we will briefly examine how Devendrabuddhi’s interpretation has been preserved among the other Buddhist epistemological interpretations. This paper is primarily based on Dharmakīrti’s Pramāṇavarttika and supplemented by other relevant fragments, such as Gelek Palsang’s rNam ‘grel thik chen rigs pa’i rgya mtsho and Tshad ma’i bstan bcos sde bdun gyi rgyan yid kyi mun sel, as well as selected sections from Gendun Drup’s Tshad ma’i bstan bcos chen mo rigs ba’i rgyan. Through these texts, we can trace the development of the core philosophical treatises, their original interpretations, and the ways in which they have been preserved over time.
Буддын танин мэдэхүйн онолын (prama) тайлбарлалын уламжлал
Хураангуй: Танин мэдэхүй дэх обьект, субьектын харилцаа, тэдгээрийн зүй тогтол, логик хамаарлыг шинжлэн боловсруулсан Дигнага, Дхармакирти нарын үзэл санааг хожим онолын бүтэц, зохион байгуулалтад оруулсан байдаг. Эдүгээ үүнийг буддын судлалд prama онол гэж нэрлэх болжээ. Тус онол гурван эрэмбэтэй бөгөөд Дигнага, Дхармакирти нарын эх сурвалж дахь бичвэрийг философийн нэмэлт аргументаар дэлгэрүүлэн тайлбарлах явцад ийнхүү загварчлагдсан байна. Рrama онолын гурван эрэмбэ үзэл баримтлалын хувьд бүгд бие даасан онол мөн эсэх нь буддын эпистемологид хэлэлцэх нэгэн сэдэв болсоор иржээ. Үүнтэй холбогдуулж буддын эпистемологийн тайлбарууд дундаас Девендрабуддхигийн тайлбарлал хэрхэн уламжлагдан хадгалагдаж ирсэн талаар бид энд товч өгүүлэх болно. Ингэхдээ гол үндэслэл болж байгаа эш баримтыг Дхармакиртийн «Pramāṇavarttika»-аас товчлон авч, холбогдох бусад фрагментуудыг Гэлэгбалсангийн «Тийн тайлбарын их тайлбар», «Долоон аймгийн чимэг», Гэндэндүвийн «Зохист ухааны чимэг» зохиолуудаас түүвэрлэн авав. Үүнээс үндсэн шастарын өгүүлэмж, тухайн эх зохиолын тайлбарлал, түүний уламжлагдан хадгалагдсан байдал зэргийг харж болох юм.
Tүлхүүр үгс: prama онол, гурван эрэмбэ, танин мэдэхүйн онолын тайлбарлал, эх сурвалжийн фрагментуу