Mongolia Journals Online
Not a member yet
3455 research outputs found
Sort by
Features to consider in land cover classification based on random forest
No full textIn some modern digital image processing systems, different machine learning and high-level processing algorithms are being developed. A researcher can obtain high-quality thematic results by correctly and optimally determining the parameter values in the algorithm based on his or her own knowledge. This research aims to perform a land cover classification using a machine learning random forest (RF) classification algorithm on the SNAP Toolbox system and demonstrate how to adjust the classification parameters for efficient decision-making. In order to increase the classification accuracy, the study uses 3 different combinations of the integrated optical and synthetic aperture radar (SAR) data sets. The area in the southern part of Ulaanbaatar, the capital city, was selected as a test area for the study, and the land cover was classified into 6 different classes, such as the built-up area, forest, willow, grass, open land, and water. In the RF technique, the number of signatures were set as 5000, 10000, and 15000 and the related number of decision trees as 10, 50, and 100, respectively. As could be seen from the results of the study, the classification results of the combined multisource data sets had higher overall accuracies, and the result of 11 bands with the number of signatures set to 15000 and the decision trees set to 100, had the highest overall accuracy (92.68%).
Машин сургалтын анамсаргүй ойн аргаар газрын бүрхэвчийг ангилахад харгалзан үзэх онцлогууд
Орчин үеийн дүрсийн тоон боловсруулалтын зарим системд, машин сургалтын болон өндөр түвшингийн янз бүрийн аргууд бий болж байгаа бөгөөд судлаач өөрийн мэдлэг дээр тулгуурлан тухайн алгоритм дахь параметруудын утгуудыг зөв, оновчтой тодорхойлж өгснөөр өндөр чанарын үзүүлэлт бүхий сэдэвчилсэн үр дүнг гарган авах боломжтой. Энэхүү судалгаа нь SNAP Toolbox систем дээр машин сургалтын санамсаргүй ойн ангиллын алгоритмыг ашиглан газрын бүрхэвчийн ангилал хийхэд, ангиллын параметруудыг хэрхэн тохируулахыг харуулах үндсэн зорилготой бөгөөд нарийвчлалыг сайжруулах үүднээс олон эх сурвалжийн мэдээний сувгуудын 3 өөр янзын хоршлолыг ашиглав. Судалгааны загвар талбай болгон нийслэл Улаанбаатар хотын өмнөд хэсгийг сонгон авч, газрын бүрхэвчийг барилгажсан талбай, ой, бургас, өвс ургамал, сул газар, ус гэсэн үндсэн 6 ангид хуваан ангилсан бөгөөд сигнатурын тоог 5000, 10000, 15000, тэдгээрт харгалзах шийдвэрийн модыг 10, 50, 100 гэж тус тус тодорхойлов. Судалгааны үр дүнгээс харахад, оптикийн ба радарын нийлмэл мэдээг ангилсан үр дүнгүүд илүү өндөр ерөнхий нарийвчлалтай байсан бөгөөд сигнатурын тоог 15000, шийдвэрийн модыг 100 гэж тодорхойлсон 11 сувгийн үр дүн хамгийн өндөр нарийвчлалтай (92.68%) байсан болно.
Түлхүүр үгс: Газрын бүрхэвч, SNAP, Машин сургалт, R
Spatio-temporal changes of pasture land in Selenge River Basin using spectral indices
No full textChanges in pasture land cover in the Selenge River Basin were processed using Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS) vegetation spectral indices from 2000 to 2020 at 5-year intervals. The study determined relationships between air temperature, precipitation, population, and number of animals during the growing season of those years. Spatial and temporal changes in Mongolian grassland and hay classification were graphically and quantitatively processed using the Google Earth Engine (GEE) platform and map processing software. Factors influencing changes in plant indices that represent plant growth from June to August were evaluated by correlation assessment. During the study period, the maximum value of NDVI was observed in 2020 and the minimum value was observed in 2000. Considering the average value of them, it was 0.64 in 2000 and 0.7 in 2020. But in 2005 and 2015, the average value decreased to 0.57. When developing the EVI, the average value between 2000 and 2015 was consistent and between 0.33<EVI<0.35 but increased to 0.42 in 2020. Rainfall had fluctuated for the 20 years, but it increased for the last 10 years, while the average temperature increased to 20.6 in 2015. In the last 20 years, the human population increased by 2 times, while the number of animals increased by 2.5 times. All developed indicators had low inter-correlations for each year, and inter-indicator correlations were calculated by differentiating pasture type. As a result, it was observed that the number of animals was inversely related to the values of spectral indices of all plants. Also, Leaf area index (LAI) values increased in high mountain pastures when rainfall increased during the vegetation period.
Ургамлын индекс ашиглан Сэлэнгэ мөрний сав газрын бэлчээрийн ургамлан нөмрөгийн орон зай, цаг хугацааны өөрчлөлтийг тодорхойлох нь
Сэлэнгэ мөрний сав газар дахь бэлчээрийн хэв шинжийн өөрчлөлтийг Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS) хиймэл дагуулын ургамлын спектрийн индексүүдийг ашиглан 2000-2020 оны ургамал ургалтын хугацааны мэдээг 5 жилийн давтамжтайгаар боловсруулсан. Тус мэдээг сонгосон онуудын ургамал ургалтын хугацааны агаарын температур, хур тунадас, хүн амын тоо, малын тоо зэргийн өөрчлөлт, хоорондын хамаарлыг тодорхойллоо. Харин Монгол орны бэлчээр, хадлангийн ангиллыг Google Earth Engine (GEE) платформ болон газрын зургийн боловсруулалтын программыг тус тус ашиглан орон зайн болон цаг хугацааны өөрчлөлтийг зурган, тоон байдлаар боловсруулалт хийсэн. Ургамал ургалтын оргил үе болох 6-аас 8-р саруудын ургамлын индексүүдийн өөрчлөлтөд нөлөөлөгч хүчин зүйлүүдийг коррелиацийн үнэлгээгээр үнэллээ. Судалгааны хугацаанд ургамлын нормчлогдсон ялгаврын индекс (NDVI)-ийн хамгийн их утга 2020 онд байсан бол хамгийн бага утга нь 2000 онд байв. Үүнийг дундаж утгаар нь авч үзэхэд 2000 онд NDVI=0.64, 2020 онд NDVI=0.7 гэсэн утгуудыг өгч байсан. Харин 2005 болон 2015 онуудад дундаж утга нь NDVI=0.57 болтлоо буурсан үзүүлэлттэй гарсан. Сайжруулсан ургамлын индекс (EVI)-ийг тооцоход 2000-2015 онуудад дундаж утга нь тогтмол 0.33<EVI<0.35 хооронд хэлбэлзэж байсан бол 2020 онд EVI=0.42 болж өссөн. Судалгааны хугацаанд сүүлийн 10 жилд хур тунадас нэмэгдэх хандлагатай байсан бол агаарын дундаж температур 2015 онд хамгийн их буюу 20.6°C хүрсэн байна. Хүн амын тоо сүүлийн 20 дунджаар 2 дахин нэмэгдсэн бол малын тоо 2.5 дахин нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байна. Боловсруулсан бүх үзүүлэлтийг харьцуулахад хоорондын хамаарал бага байсан бөгөөд бэлчээрийн хэв шинжид ялгаж үзүүлэлт хоорондох хамаарлыг тооцсон. Үүний үр дүнд малын тоо үзүүлэлт бүх ургамлын спектрийн индексүүдийн утгуудтай урвуу хамааралтай байгаа нь ажиглагдсан. Мөн ургамал ургалтын хугацааны хур тунадас нэмэгдэхэд өндөр уулын бэлчээрт навчны талбайн индекс (LAI)-н утга өссөн үзүүлэлттэй байна.
Түлхүүр үгс: Сэлэнгэ мөрний сав газар, Ургамлын индекс, Бэлчээрийн газар, MODI
Mongolian traditional philosophy in education
Get PDFToday, there are contradictory theories, beliefs and practices developed by scientists in the field of education philosophy. In general, educational philosophy takes into account the fundamental problems of the establishment of the citizen and distinguishes itself from comprehensive consideration of all variables affecting the development of the individual. In other words, the concept of human development conveys the idea that one develops and matures through interaction with society and not simply through formal education systems. It is clear that our nation has its own educational system and customs, which are reflected in the writings and oral traditions of our ancestors, historical preaching, and leaders\u27 writings. For example, Mongolian nomadic lifestyles and cultures contribute to their education, knowledge and skills.
Монголын уламжлалт боловсролын философи
Хураангуй:
Өнөөдөр боловсролын философийн талаар эрдэмтдийн бүтээн туурвисан өдий төдий өөр хоорондоо зөрчилдсөн, эс зөрчилдсөн үзэл санаа , сургаал номлол, урсгал чиглэлүүд оршсоор байна. Ерөнхийдөө бол боловсролын философи бол иргэн төлөвших үндсэн асуудлыг авч үзэх бөгөөд бие хүн төлөвшихөд нөлөөлөх бүхий л хүчин зүйлийг нэгдсэн цогц байдлаар авч үздэгээрээ онцлог юм. Өөрөөр хэлбэл хүн төлөвшлийн асуудалд хандахдаа зөвхөн сургууль мэдлэг олгох хэлбэр биш харин хүн өөрийн оршин буй нийгэмтэйгээ харилцан үйлчлэлцэх замаар хүмүүжиж төлөвшиж байдаг гэсэн үзэл санааг илэрхийлдэг. Манай улсын хувьд хүнээ төлөвшүүлж ирсэн уламжлалт арга ухаан, өөрийн гэсэн өвөрмөц боловсролын философитой байсан нь өвөг дээдсээс өвлөгдөж ирсэн аман болон бичгийн өв соёл, түүхэн сургааль номлол, төрийн зүтгэлтнүүдийн ном бүтээлд тусгалаа олсон нь харагдаж байна. Тухайлбал монголчууд эхэндээ нүүдлийн ахуй соёл, амьдрах орчноосоо мэдлэг, чадвар, боловсролыг эзэмшиж байсан байна
Түлхүүр үгс: боловсролын философи, уламжлалт арга ухаан, нийгмийн хөгжил, бие хү
A study on the distribution of Chinese momentum words and quantifiers in teaching books
No full textModern Chinese quantifiers are not only a unique system of Chinese parts of speech, but also differ in terms of usage due to differences in types, quantities, and other aspects. The Chinese people use a measure to represent anything or anything. This is one of the differences in language and culture compared to other countries. Famous Chinese linguist Guo Xianzhen mentioned in his 2002 work "Dictionary of the Usage of Quantifiers in Modern Chinese" that there are over 600 quantifiers used in different contexts in Chinese.Chinese noun quantifiers are often paired with nouns, while Chinese momentum words are often paired with verbs. For Chinese language learners, this unique nature becomes a challenge. So, let Chinese learners understand Chinese quantifiers, especially momentum words, and let them understand the usage of momentum words. For the convenience of learning, we searched and summarized the momentum words in the Chinese teacher training course of Mongolian National Education University to share with everyone.
Хятад хэлний үйлийн тооллого үг ба сурах бичиг дэх тооллого үгийн судалгаа
Хураангуй: Орчин цагийн хятад хэлний тооллого үг тухайн хэлний үгсийн аймгийн нэгэн онцлог бүхий тогтолцоо төдийгүй төрөл, тоо хэмжээнээс шалтгаалан хэрэглээний хувьд өөр өөр байдаг. Хятад ард түмэн аливаа юмс үзэгдлийг зайлшгүй хэм хэмжүүрээр илэрхийлж ирсэн нь бусад орны хэл, соёлоос ялгарах нэг онцлог болдог. Өөр өөр орчин нөхцөлд хэрэглэдэг 600-гаад төрлийн тооллого үг байдаг гэсэн судалгааг Хятадын нэрт эрдэмтэн, судлаач Гуо Шяньжэнь 2002 онд өөрийн бүтээлдээ дурдсан байдаг.
Хятад хэлний нэрийн тооллого үг нь нэр үг, үйлийн тооллого үг нь үйл үгтэй хоршин хэрэглэгддэг энэхүү онцлог шинж чанар нь хятад хэл суралцагчдын хувьд томоохон бэрхшээл болдог учир тооллого үгийн тухай, ялангуяа үйлийн тооллого үг, хэрэглээний бүтэц, сурах бичиг дэх үйлийн тооллого үгийн судалгааг хураангуйлан та бүхэнд хүргэхийг зорилоо.
Судалгааны үр дүнд МУБИС-ийн хятад хэлний мэргэжлийн ангид судалж буй анхан шатны сурах бичигт давтагдсан хэлбэрээр 4 үйлийн тооллого үг илэрч байхад дунд шатны сурах бичигт давтагдсан хэлбэрээр 16 үйлийн тооллого үг илэрч байна.
Түлхүүр үг: хятад хэл, үйлийн нэгж үг, сурах бичиг, судалга
Observations on inner Mongolian composer Yalalt (Yeerda)\u27s piano compositions
Get PDFThis article was written to identify and analyze the works of Inner Mongolian composer Yalalt (Yeerda) and their characteristic styles, and through this, to understand the development and progress of the piano works of Inner Mongolian composers. Within the scope of the goal, the development of Inner Mongolia’s piano art is briefly introduced, the types of piano works by composers are clarified, and the style and characteristics of the compositions are explored, taking composer Yeerda’s &quot; Piano Collection&quot; as an example, the goal was to study and continue to study a specific work. From this perspective, we looked into books, notes, and articles published in academic journals, collected them, classified the works by genre, analyzed the selected works, and summarized our observations.For example, composer Yeerda’s “Piano collection” includes 41 works, 15 of which have Mongolian style and characteristics (37% of the collection’s works) and 26 (63%) works created using new and innovative modern techniques. From this, we can see that composition education developed late in Inner Mongolia, but now it has its own composers, and they (such as Yeerda) are creating works using combinations, expressing their contribution to the development of piano art. This shows that composers are not lagging behind and are still exploring world music composition techniques.
Өвөр монголын хөгжмийн зохиолч Ялалтын төгөлдөр хуурын бүтээлд хийсэн ажиглалт
Хураангуй: Энэхүү өгүүллээ өвөр монголын хөгжмийн зохиолч Ялалтын бүтээлүүд, тэдгээрийн онцлог хэв маягийг тодруулан дүн шинжилгээ хийж, энэ бүхнээр дамжуулан Өвөр монголын хөгжмийн зохиолчдын төгөлдөр хуурт зориулсан бүтээлийн хөгжил дэвшлийг тодорхойлон таниулах зорилгоор бичсэн болно. Зорилгын хүрээнд Өвөр монгол дахь төгөлдөр хуурын урлагийн хөгжил дэвшлийн талаар товч танилцуулж, хөгжмийн зохиолчдын төгөлдөр хуурт зориулсан бүтээлийн төрөл зүйлийг тодруулан, хөгжмийн зохиолч Ялалтын “Төгөлдөр хуурын түүвэр”, тодорхой бүтээл дээр нь жишээлэн зохиомжийн хэв маяг, онцлогийг тодруулан илрүүлж, цаашид үргэлжлүүлэн судалгаа хийх сэдлийг өгч, эрдэм шинжилгээний эргэлтэд оруулахыг зорилтоо болгосон. Энэ үүднээс бид хэвлэгдсэн ном ноот, эрдэмтэн судлаачдын өгүүлэлтэй танилцаж, цуглуулан, бүтээлүүдийг төрөл зүйлээр нь ангилан, сонгосон бүтээлийг задлан шинжилж, өөрийн ажиглалтаа нэгтгэн дүгнэхийг хичээсэн юм.Тухайлбал, хөгжмийн зохиолч Ялалтын “Төгөлдөр хуурын түүвэр”-т нийт 41 бүтээл багтсан байгаагаас монгол хэв намба, онцлогтой 15 бүтээл (энэ нь түүвэр дэх бүтээлийн 37%), орчин үеийн шинэ, шинэлэг арга техникээр туурвисан 26 (63%) бүтээл байна. Үүнээс харахад, Өвөр монголд хөгжмийн зохиомжийн дэг сургалт хожуу бүрэлдэн хөгжсөн боловч өнөө өөрийн гэсэн хөгжмийн зохиолчидтой болж, төгөлдөр хуурын урлагийн хөгжилд өөрсдийн хувь нэмрийг оруулан байгааг илэрхийлэхийн зэрэгцээ хөгжмийн зохиолчид, тухайлбал Ялалт, уламжлалт болон орчин үеийн арга техникийг хослуулан ашиглаж бүтээлээ туурвиж буй нь өвөр монголын хөгжмийн зохиолчид дэлхийн хөгжмийн зохиомжийн арга техникээс хоцрон хаягдаагүй, эрэл хайгуулыг хийсээр байгаа гэдгийг илэрхийлж байна.
Түлхүүр үгс: зохиомж, төрөл зүйл, Ялалт, төгөлдөр хуурын бүтээ
Results of reconstruction of a Deel artifact unearthed from the burial of Balar’s Khad, Ikh Nart
Get PDFThis paper presents findings from the research conducted under the collaborative project “A study of the documentary evidence to reveal the values and cultural mentality of the Mongols during the Mongol Empire” by the Research Institute of Arts and Culture, Mongolian National University of Arts and Culture (MNUAC) and the Institute of Archaeology, Mongolian Academy of Sciences. The study focuses on the design and pattern reconstruction of a Deel artifact dating back to the Mongol Empire and Yuan Dynasty. The research was carried out in the laboratory of the Institute of Archaeology, employing methods such as observation, comparison, measurement, and graphic calculations. Reconstruction techniques were applied, alongside photogrammetry and digital processing, to recreate the silk patterns.The analysis and reconstruction revealed that the Deel garment featured continuous cuts along the waistline and shoulder line, a snug fit around the waist, loose underarm areas for comfort, and long, narrow sleeves. The collar and front were diagonally overlapped with a double-layered flap, and the garment included double-pleated slits at the hips. It was insulated with fine silk fibers for warmth, indicating it was a classic design for men’s seasonal wear (warm-weather deel) from the Mongol Empire period. It was also determined that the garment was covered in silk fabric decorated with gold threads patterns woven, each pattern depicting a recumbent antelope with its head turning to its rear under a full moon.
Их Нартын Баларын хадны оршуулгаас олдсон дээлийг сэргээн бүтээсэн судалгааны үр дүн
Хураангуй: Энэхүү өгүүлэлд СУИС-ийн Соёл, урлаг судлалын хүрээлэн, ШУА-ийн Археологийн хүрээлэнгийн хамтарсан “Монголын эзэнт гүрний үеийн монголчуудын үнэт зүйлсийг баримтаар мөшгөх судалгаа” төслийн хүрээнд Монголын эзэнт гүрэн, Юань гүрний үеийн дээлийн олдвор дурсгалд хийж буй судалгааны ажлын нэг хэсэг болох дээлийн зохион бүтээлт болон торгоны хээг нэхэн сэргээсэн ажлаас танилцуулав. Судалгааг Археологийн хүрээлэнгийн лабораторид хийж гүйцэтгэсэн ба судалгаандаа ажиглалт, харьцуулалт, хэмжилт, график тооцооны арга зэрэгт үндэслэн археологийн олдвор дурсгалыг нэхэн сэргээх (реконструкц) аргыг хэрэглэснээс гадна фотограмметр, дижитал боловсруулалтын аргаар торгоны хээг нэхэн сэргээв.Ийнхүү судалж, зохион бүтээлтийн зураглал, дээлийн өнгө торгоны хээг нэхэн сэргээснээр уг дээл нь бүсэлхийн шугам, мөрний шугамаар үргэлж эсгэлттэй, бүсэлхийгээр бариу, суга өргөн чөлөөтэй, ханцуйн үзүүр урт, нарийн, зах, энгэр нь ташуу зөрсөн, лав давхар зөрлөг энгэртэй, ташаандаа хоёр давхар нугалаа бүхий хагалаа оноотой, торгон ширхэглэг зулж дулаалсан байгаа нь Монголын эзэнт гүрний үеийн эрэгтэйчүүдийн сэрүүн улирлын (дулаан дээл) сонгодог загвартай дээл болохыг тодорхойлов. Мөн, уг дээлийг бодь гөрөөсний дүрслэл бүхий алтан утаст хээтэй торгоор өнгөлсөн болохыг тогтоов.
Түлхүүр үгс: археологийн олдвор, хувцас, сэргээн бүтээ
Using the processing and modelling of the geomagnetic method for exploring mineral deposits: A case study at the gold area in Dashbalbar, Dornod
Get PDFThis paper presents the results of geomagnetic measurements conducted along 23 profiles in the 740-hectare Uvur Khooloi area, located 35 km northwest of the centre of Dashbalbar Sum, Dornod Province. The data were processed and combined with the geological map of the area for interpretation. In this study, anomalies associated with the lithosphere were extracted from the total geomagnetic field measurements on the Earth’s surface, and an anomaly distribution map was created for the area. The magnetic anomaly map for Uvur Khooloi revealed a linear structure approximately 120 meters wide, with a high amplitude and a positive magnetic anomaly in the northeastern part of the area. Furthermore, a 2-D magnetic susceptibility distribution model across the linear structure was developed to understand the subsurface characteristics of the structure. The geological map of the area indicated that faults extending from southwest to northeast explained the geometric features of the linear structure observed in the geomagnetic field measurements. The positive geomagnetic anomalies correspond spatially with unsorted volcanic rocks and conglomerate sediments cut by short, north-south trending faults
Thermal processing of lithium ore and concentrate: Possibility to form soluble lithium compounds
No full textA study was conducted on thermal processing of lithium ore and concentrate containing petalite to convert lithium minerals into a soluble form. The thermal treatment involved the use of reagents such as CaCl2·3H2O; Na2SO4·10H2O + CaO; NaCl + CaCl2·3H2O; FeS4·9H2O; and CaO + CaCO3. When samples were thermally treated at temperatures above 800°C, a glassy phase was formed due to the high content of silicon oxide, which complicated the leaching process. Therefore, thermal treatment was conducted at 8000C followed by leaching experiments. Various tests were carried out based on mass ratio, temperature, roasting time, and types of reagents. After thermal processing, the samples were subjected to leaching under different parameters such as solid-to-liquid ratio, leaching temperature, and duration to determine optimal conditions. When the lithium ore and concentrate were mixed with NaCl and CaCl2·3H2O in a 1:1:5 ratio and roasted at 8000C for 2 hours, the subsequent leaching in aqueous solution at 600C, with a stirring speed of 320 rpm, solid-to-liquid ratio of 1:7.5, and duration of 3 hours, resulted in 97.36% of the petalite ore dissolving into the aqueous phase—thus identified as the optimal condition.
Литийн хүдэр, баяжмалын дулааны боловсруулалт: Уусамтгай литийн нэгдэл үүсгэх боломж
Хураангуй. Петалит агуулсан литийн хүдэр болон баяжмалыг дулааны боловсруулалт хийж литийн эрдсийг уусмал байдал руу шилжүүлэх судалгааг хийж гүйцэтгэлээ. Дээжийг 8000С-аас дээш температурт дулааны боловсруулалт хийхэд цахиурын оксидын агуулга өндөртэй байгаагаас шалтгаалан шилэн фаз үүсэж байгаа нь уусалтын процесс явуулахад хүндрэл учирч байсан тул 8000С температурт дулааны боловсруулалт хийж, уусалтын судалгаа хийв. Дулааны боловсруулалтыг массын харьцаа, температур, шатаалтын хугацаа, хольц урвалжуудаас хамааруулан судаллаа. Дулааны боловсруулалт хийсний дараа дээжийг хатуу-шингэний харьцаа, уусгалтын температур, уусгалтын хугацаа зэрэг параметрүүдээс хамаарлыг судалж тохиромжтой горимыг тодорхойлсон. Литийн хүдэр болон баяжмалыг NaCl болон CaCl2·3H2O-тай 1:1:5 харьцаагаар хольж 8000С-д 2 цаг шатаан, дээжийг 600С-ын температурт, 320 эрг/мин хурдтайгаар соронзон хутгуурын эргэлтийг тохируулан, хатуу-шингэний харьцааг 1:7.5, туршилтын хугацааг 3 цагаар авахад петалитын хүдрийн 97.36 % нь усан уусмалд шилжсэн тул оновчтой нөхцөл гэж үзлээ.
Түлхүүр үг: баяжмал, хольц, урвалж, дулаан боловсруулалт, уусгал
Lagomorphs and paleoenvironment of the Taatsyn gol (Valley of Lakes), Early Miocene, Mongolia
No full textLagomorpha is one of the most abundant and species-rich small mammal groups recovered from Oligocene and Early Miocene fossil localities of Mongolia. However 4 genera and 9 species were identified from the boundary of Late Oligocene and Early Miocene. The general trend in the evolution of ochotonids was towards the complete disappearance of roots, the development of hypsodonty and the increase in the masticatory surface of cheek teeth, which was an adaptation to feeding on harsh vegetation, cropping plants and grinding them. The development of more complicated morphology of the occlusal surface can be traced in the teeth of both Alloptox and Bellatona. Favorable landscape and climatic conditions led to wide adaptive radiation of ochotonids in Asia.
Монгол орны түрүү миоцены туулай хэлбэртэн (Lagomorpha) багийн амьтдын судалгаа, эртний орчин (Нууруудын хөндий, Таацын гол
Meaning variations of imperative mood in Manchu language in the “Veritable records of the Manchus” (Manjui yargiyan qooli)
No full text“Veritable records of the Manchus” (man. manjui yargiyan qooli. chin. 滿洲實錄 manzhou shilu) was published in the 46th year (1781) of the Qianlong Emperor with subtitles in manchu, chinese, and mongolian scripts, attended by depiction and drawings, a total of 8 volume. In this paper, we will introduce about how the imperative mood in manchu language were translated into the mongolian version of that source.
“Манжийн үнэн магад хууль” (manju yargiyan qooli) зохиол дахь манж хэлний биеэр төгсгөх нөхцөлийн утгын хувилбарууд
Манжийн үнэн магад хуулийг Сэцэн хааны тэргүүн он (1627)-оос эхлэн найруулж, Сэцэн хааны 9-р он (1635) онд бичиж дуусгаснаас хойш хэд хэдэн удаа сэлбэн засаж, улмаар Тэнгэрийн тэтгэсэний 46-р он (1781)-д манж-хятад-монгол гурван үсгээр хадмаллаж, байлдах зураг сэлтийг хавсарган нийт 8 дэвтэр болгон барлан тархаажээ. Бид энэхүү өгүүлэлдээ уг бар хэвлэлийг эш болгон, манж хэлний биеэр төгсөх нөхцөлүүдийг монгол хэлнээ хэрхэн орчуулсан талаар өгүүлэх болно.
Түлхүүр үг: Магад хууль, манж хэл, монгол хэл, биеэр төгсөх нөхцө