Rzeszów University
Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego (UR) / University of RzeszówNot a member yet
11199 research outputs found
Sort by
Selected Methodological Aspects of Antioxidant Activity Determination in Food Products Containing Proteins and Polyphenols
No full textPromotor: prof. dr hab. Izabela Sadowska-Bartosz - 121 s.Rozprawa doktorska obejmuje dwie komplementarne części poświęcone oznaczaniu aktywności antyoksydacyjnej w produktach żywnościowych zawierających polifenole i białka. W pierwszej przeanalizowano napary roślinne i przyprawy pod względem zawartości związków fenolowych, całkowitej zdolności przeciwutleniającej (TAC) oraz generowanego H₂O₂. Wykazano silną korelację między zawartością polifenoli a TAC oznaczaną metodami ABTS, DPPH, FRAP i CUPRAC, natomiast brak jednoznacznej korelacji z poziomem H₂O₂, który zależy zarówno od autooksydacji, jak i od zdolności ekstraktu do jego neutralizacji.
Druga część pracy dotyczyła aktywności
antyoksydacyjnej aminokwasów i modelowych białek poddanych denaturacji i trawieniu enzymatycznemu. Procesy te znacząco zwiększały aktywność białek dzięki lepszej dostępności reszt redoks-aktywnych, takich jak tyrozyna, tryptofan czy cysteina. Wykazano także tworzenie trwałego fioletowego adduktu ABTS-tyrozyna oraz dityrozyny, które mogą istotnie zakłócać wyniki testu ABTS i prowadzić do błędnej oceny potencjału przeciwutleniającego białek.
Wyniki obu części pracy rzucają nowe światło na mechanizmy działania antyoksydantów w złożonych matrycach żywnościowych oraz na ograniczenia stosowanych metod. Podkreślono konieczność krytycznej interpretacji wyników i świadomego doboru procedur analitycznych.The dissertation consists of two complementary parts focused on determining antioxidant activity in food products containing polyphenols and proteins. The first part analyzes plant infusions and spices in terms of phenolic content, total antioxidant capacity (TAC), and generated H₂O₂. A strong correlation was found between polyphenol content and TAC measured by ABTS, DPPH, FRAP, and CUPRAC, while no clear correlation was observed with H₂O₂ levels, which depend both on autooxidation and on the extract’s ability to neutralize H₂O₂.
The second part examines the antioxidant activity of amino acids and model proteins subjected to denaturation and enzymatic hydrolysis. These processes significantly increased protein antioxidant activity due to improved accessibility of redox-active residues such as tyrosine, tryptophan and cysteine. The formation of a stable violet ABTS-tyrosine adduct and dityrosine was also demonstrated, which may interfere with ABTS measurements and lead to misinterpretation of protein antioxidant potential.
The results highlight the complexity of radical reactions in food matrices and the limitations of commonly used antioxidant assays, emphasizing the need for careful interpretation and appropriate methodological choices
Reifications of the Future. On the Role of Things in Erna Rosenstein’s Poetry
No full textAutor analizuje wybrane wiersze Erny Rosenstein, które nie były dotąd omawiane z wykorzystaniem metodologii z obszaru studiów nad rzeczami. Głównym celem tekstu jest zwrócenie uwagi na progresywne myślenie Rosenstein o rzeczach, które zostało omówione na przykładzie trzech tekstów poetyckich. Autor udowadnia, że posthumanistyczna wrażliwość wiąże się z biografią artystki. Można uznać, że przeżycia wojenne zdecydowały o tym, że Rosenstein traktowała rzeczy w sposób zarezerwowany dla ludzi. Jej strategie można uznać wyraźne opowiedzenie się za wizją przyszłości, która oparta jest na szacunku wobec tego, co inne i odmienne, oraz trosce o byty ludzkie i nie-ludzkie. Rosenstein, pisząc o rzeczach (kołdrze, tapczanie, fotelu), stosuje zabieg personifikacji, który bywa krytykowany przez badaczy komentujących nowe koncepcje dotyczące rzeczy we współczesnej humanistyce, ze względu na nikłą wartość poznawczą. W jej projekcie literackim rzeczy nie tylko uzyskują sprawczość, lecz również wchodzą z ludźmi w długotrwałe relacje ze względu na stopień zażyłości. Ich życie, jak dowodzi Rosenstein, nie sprowadza się do zaspokajania potrzeb człowieka o czym świadczą niektóre teksty. Artystka, przekonana o ich autonomii, kreśli przyszłościowe scenariusze umożliwiające życie w zróżnicowanej wspólnocie, której członkowie pozostają niezależni i pozbawieni zobowiązań wynikających z zajmowanych w niej pozycji.The author analyses selected poems by Erna Rosenstein that still need to be discussed using methodologies from the field of study of things. The main aim of the text is to draw attention to Rosenstein’s progressive thinking about things, which is discussed in the example of three poetic texts. The author proves that post-humanist sensitivity is connected with the artist’s biography. The author argues that Rosenstein’s wartime experiences were decisive in treating things in a way reserved for people. Her strategies can be seen as a clear advocacy for a vision of the future that is based on respect for what is different and different , as well as concern for human and non-human beings. Rosenstein, writing about things (a quilt, a couch, an armchair), uses the technique of personification, which is sometimes criticized by scholars commenting on new concepts of things in the contemporary humanities due to its low cognitive value. In her literary project, things gain agency and enter into long-term relationships with people due to the degree of intimacy. Their lives, Rosenstein argues, are not limited to satisfying human needs, as evidenced by some texts. Convinced of their autonomy, the artist sketches forward-looking scenarios for living in a diverse community whose members remain independent and devoid of the obligations resulting from their positions
Limits of imprisonment. Remarks on the background of the novel of the Criminal Code of 7 July 2022 and current directions of changes in criminal law
No full textUstawa z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw wśród gruntownej przebudowy polskiej ustawy karnej dokonała niespotykanego we współczesnych polskich kodyfikacjach poszerzenia swobody orzeczniczej sądów w zakresie wymiaru kary pozbawienia wolności. W obowiązującym brzmieniu art. 37 k.k. możliwe jest wymierzenie kary pozbawienia wolności do górnej granicy 30 lat. W niniejszym opracowaniu autor podejmie próbę odpowiedzi na pytanie o zasadność tak znaczącego zwiększenia luzu decyzyjnego sędziów podczas stosowania kary pozbawienia wolności, przy równoczesnym braku zwiększenia mierników pozwalających na racjonalizację wysokości tej kary ma gruncie konkretnego przypadku. W artykule omówiono ostatnie zmiany w art. 37 k.k. oraz aktualnych trendach legislacyjnych dotyczących granic kary pozbawienia wolności.The Act of July 7, 2022 on amendments to the Criminal Code and certain other laws, among a major reconstruction of Polish criminal law, made an unprecedented in modern Polish codifications expansion of the courts' discretion in imposing a sentence of imprisonment. Under the current provisions of Article 37 of the Criminal Code, it is possible to impose a sentence of imprisonment up to the upper limit of 30 years. In this article, the author will attempt to answer the question of the justification for such a significant increase in judicial discretion in the application of imprisonment, while at the same time there is no increase in the measures to rationalize the amount of this penalty on the grounds of a particular case. The article discusses recent amendments to Article 37 of the Criminal Code and current legislative trends regarding the limits of imprisonment
The idea of creating the Wielkopolska National Park – reflections after reading old publications
No full textArtykuł przedstawia mniej znane i zapomniane fakty, dokumenty i publikacje związane z wydawnictwami dotyczącymi parków narodowych, a także z utworzeniem Wielkopolskiego Parku Narodowego. Pokazują one związki pomiędzy ochroną przyrody, a historią, działaniami administracyjnymi, polityką, kulturą i gospodarką. Ich znajomość jest ważnym elementem realizacji ustawowych celów ochrony przyrody poprzez prowadzenie działalności edukacyjnej, informacyjnej i promocyjnej w dziedzinie ochrony przyrody. Przedstawione materiały pokazują przestrzeń, przyrodę, kulturę oraz ludzi, którzy traktowali swoją działalność organizacyjną i autorską jako swoistą misję, na trwale zapisując się w krajowym i światowym obiegu kultury. Stworzyli oni intelektualne podstawy współczesnej ochrony przyrody, w tym tworzenia parków narodowych, mające także wpływ na budowanie narodowej tożsamości. Pierwsza polska ustawa o ochronie przyrody z 1934 roku zapoczątkowała kontynuowany do dzisiaj kompleksowy proces ochrony zasobów przyrody nieożywionej i ożywionej. W 90. rocznicę jej uchwalenia Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraził uznanie dla wszystkich zajmujących się ochroną przyrody, traktowanej nie tylko jako patriotyczny obowiązek, ale jako konieczność dla dobra życia wszystkich gatunków Ziemi.The article presents lesser-known, and sometimes even completely forgotten facts, documents, and publications related to publications concerning national parks, as well as the establishment of the Wielkopolska National Park. They illustrate the connections between nature conservation and history, administrative actions, politics, culture, and the economy. Knowledge of these connections is an important element in achieving the statutory goals of nature conservation through educational, informational, and promotional activities in the field of nature protection. The presented materials showcase the space, nature, culture, and people who regarded their organizational and authorship activities as a kind of mission, leaving a lasting mark in the national and global cultural sphere. They created the intellectual foundations for modern nature conservation, including the establishment of national parks, which also influenced the building of national identity. The first Polish nature conservation law from 1934 initiated in our country a comprehensive process of protecting both non-living and living natural resources, which continues to this day. On the 90th anniversary of its enactment, the Polish parliament (the Sejm) expressed recognition for all those involved in nature conservation, regarded not only as a patriotic duty but also as a necessity for the well-being of all species on Earth
From hand-made to mass-produced. Footwear production in Poland in the 20th and 21st centuries
No full textW produkcji i handlu obuwiem zaszły w minionym stuleciu istotne zmiany. Miejsce dominującej ręcznej wytwórczości rzemieślniczej zajęła produkcja masowa. Na ziemiach polskich pierwsze fabryki maszynowej produkcji butów czeskiego przedsiębiorcy T. Baty powstały w dwudziestoleciu międzywojennym. Rozbudowa i nowe inwestycje w fabrykach obuwniczych przypadły na przełom lat 50. i 60. Wielkość obuwia produkowanego w kraju wzrastała do końca lat 70., w kolejnej dekadzie utrzymała się na stałym poziomie. O kondycji polskich fabryk obuwniczych i kształcie współczesnego rynku obuwniczego zadecydowało kilka czynników, w tym widoczny w tej branży proces deindustrializacji, import do kraju obuwia z krajów azjatyckich, a także polityka celna. Zmiany gustów i upodobań konsumentów, rosnące zapotrzebowanie na obuwie specjalistyczne stały się podstawą umacniania rynkowej pozycji małych firm obuwniczych.The production and trade of footwear has undergone significant changes in the past century. The predominantly manual craft was replaced by mass production. In the Poland, the first machine factories for shoe production were established in the inter-war period by the Czech entrepreneur T. Bata. Expansion and new investments in shoe factories came at the end of the 1950s and beginning of the ‘60s. The production of domestically produced footwear increased until the end of the 1970s. The condition of Polish shoe factories and the shape of the contemporary shoe market was determined by several factors, including the deindustrialisation process visible in this sector, the import to the country of footwear produced in Asian countries, the customs policy pursued, as well as changes in consumer tastes and preferences
RÓWNOLEGŁOŚĆ, Indywidualna wystawa malarstwa, Galeria PASTULA, Budy Kupieńskie
No full text„RÓWNOLEGŁOŚĆ”
indywidualna wystawa malarstwa Galeria PASTULA, Budy Kupieńskie, Kupno 492
Wystawa składa się z malarskich prac z cyklu architektonicznego z okresu 10 ostatnich lat. Poszukiwania w malarstwie, które prowadzę to architektura, która staje się terytorium przestrzennej i emocjonalnej penetracji na płaszczyźnie obrazu. Przetworzone struktury o klasycznym rodowodzie, oraz obiekty budowlane stają się tematem przedstawienia, ale także intrygą w umownej przestrzeni obrazu, wspierając jego fizyczny status.
Galeria Pastula to wyjątkowe miejsce wystawiennicze stworzone, aby pokazywać działania i prace o istotnym dla rozwoju sztuki znaczeniu. Właściciel galerii Jan Pastuła to pasjonat i kolekcjoner sztuki współczesnej artystów z polski i zagranicznych. Dba o wysoki poziom ekspozycji i przekazu.
Lista wystawiających tam artystów od powstania galerii jest długa, m. in.: Marta Jungwirth, Paweł Jarodzki, Jacek Sroka, Stanisław Koba, Maria Pinińska Bereś, Bettina Bereś, Jadwiga Sawicka, Zbigniew Warpechowski, Wojciech Ćwiertniewicz, Robert Kuśmirowski, Paweł Susid, Martyna Czech, Franciszek Maśluszczak, Marek Chlanda, Jan Gryka.
Niezwykle dla mnie ważkim aspektem jest to, co zapisano w katalogu do wystawy Wybór: „sztuki plastyczne, oprócz celów estetycznych, mają również inne zadania – włączają się, bo powinny to robić, do bieżącej dyskusji o stanie świata”. Sztuka ma sens o tyle, o ile w czasach szczególnych – powtórzę to za sugestią Doroty Nieznalskiej – ma siłę zerwać ze strategią politycznej eksterytorialności i wezwać hic et nunc do walki o sprawy niecierpiące zwłoki.
(rozmowa Marty Zgierskiej z Janem Pastułą)
file:///C:/Users/Admin/Downloads/16.Pastula%20(5).pd
The role of vitamin D and its supplementation in sarcoidosis – current status
No full textIntroduction and aim. Sarcoidosis is a chronic autoimmune-related inflammatory disease characterized by non-caseating granuloma formation. The macrophages accumulating in granulomas express increased 1alpha hydroxylase activity. Increased extrarenal 1,25-dihydroxyvitamin D synthesis can lead to hypercalcemia and its complications. However, 25-hydroxyvitamin D deficiency and insufficiency are virtually universal among sarcoidosis patients. The aim of this study was to explain the complex role of vitamin D and to its metabolites and discuss the possible benefits and risks associated with the administration of exogenous vitamin D to patients with sarcoidosis.
Material and methods. PubMed and Scopus databases were searched for reviews about The role of vitamin D and its supplementation in sarcoidosis. The authors have analyzed a total of 107 full-text articles published between January 2000 and November 2024, with additional articles identified by bibliography analysis.
Analysis of literature. The potential benefits of vitamin D supplementation in sarcoidosis are promising in terms of reducing the inflammatory response, counteracting disease progression, reducing bone fracture risk, and minimizing the pharmacotherapy needed for disease control. However, the risk of hypercalcemia should not be neglected.
Conclusion. Despite the increased risk of hypercalcemia, vitamin D supplementation in patients with sarcoidosis should be considered. Each patient’s benefits-to-risks ratio of vitamin D supplementation should be assessed individually and the inter vention should be closely monitored both before and during implementation
2025-10-18 Dominik Lasota, Muzyka tysiąca i jednej nocy / dyrygent
No full textW dniu 18 października 2025 roku w Sali Koncertowej Wydziału Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego odbyło się prawykonanie monumentalnej baśni muzycznej „Muzyka tysiąca i jednej nocy” autorstwa Dominika Lasoty – dzieła skomponowanego specjalnie z myślą o rzeszowskim środowisku chóralnym i akademickim. Projekt stanowił jedno z najważniejszych wydarzeń artystycznych o charakterze międzynarodowym i interdyscyplinarnym w regionie.
Głównym organizatorem przedsięwzięcia był Polski Związek Chórów i Orkiestr – Oddział w Rzeszowie, natomiast pomysłodawczynią, dyrektorką artystyczną oraz dyrygentką projektu była dr hab. prof. UR Anna Marek-Kamińska.
W wydarzeniu wystąpiły połączone chóry żeńskie oraz orkiestra kameralna ArtEnsemble Resovia, a także zespoły zagraniczne:
• Chór Gaudemus – Nyíregyháza (Węgry)
• Żeński Chór Iuventus Paedagogica – Preszów (Słowacja)
• Chór Euphonia – Lwów (Ukraina)
oraz zespoły z regionu:
• Zespół Studenckiego Koła Artystyczno-Naukowego Dyrygentury Chóralnej Wydziału Muzyki UR – Rzeszów
• Chór Alba Cantans – Rzeszów
• Chór Mieszany Sokół – Frysztak
• Chór Dominanta – III LO im. C. K. Norwida w Rzeszowie
• Chór Rosarium – Wysoka Głogowska
• Chór Cantus Niva – Głogów Małopolski
Wydarzenie zostało poprzedzone międzynarodowymi warsztatami chóralnymi i dyrygenckimi, które odbyły się 17 października 2025 roku z udziałem chórów z Polski, Ukrainy, Słowacji i Węgier. Ich celem był rozwój młodych dyrygentów, podnoszenie kompetencji wykonawczych, integracja środowisk muzycznych oraz wymiana doświadczeń artystycznych.
Dodatkowo, w dniach 12–13 października 2025 roku w Bieszczadach odbyły się dwudniowe specjalistyczne warsztaty chóralne dla głosów żeńskich, prowadzone przez dr hab. prof. UR Annę Marek-Kamińską, które przygotowały uczestniczki do udziału w prawykonaniu dzieła.
Projekt:
• wspierał rozwój rzeszowskich zespołów chóralnych,
• promował polską twórczość współczesną,
• budował trwałe mosty współpracy kulturowej w Europie Środkowej,
• wzmacniał znaczenie Rzeszowa jako ośrodka życia muzycznego o zasięgu międzynarodowym.
Wszystkie wydarzenia były realizowane w formule bezpłatnego dostępu dla publiczności.
Współorganizatorami projektu byli:
• Wydział Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego
• Studenckie Koło Naukowo-Artystyczne Dyrygentury Chóralnej Wydziału Muzyki UR
Wydarzenie objęte było patronatem honorowym:
• Prezydenta Miasta Rzeszowa – Konrada Fijołka
• JM Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego – prof. dr hab. n. med. Adama Reicha
Projekt został dofinansowany z budżetu Gminy Miasta Rzeszowa w ramach realizacji zadania publicznego.
Link:
18.10.2025_pzchio_muzyka1001nocy_fhd.mp4W dniu 18 października 2025 roku w Sali Koncertowej Wydziału Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego odbyło się prawykonanie monumentalnej baśni muzycznej „Muzyka tysiąca i jednej nocy” autorstwa dra Dominika Lasoty – dzieła skomponowanego specjalnie z myślą o rzeszowskim środowisku chóralnym i akademickim. Pomysłodawczynią, dyrektorką artystyczną oraz dyrygentką projektu była dr hab. prof. UR Anna Marek-Kamińska. W wydarzeniu wystąpiły połączone chóry żeńskie z Podkarpacia oraz orkiestra kameralna Artensemble Resovia, a także zespoły chóralne zza granicy: Chór Gaudemus – Nyíregyháza (Węgry), Żeński Chór Iuventus Paedagogica – Preszów (Słowacja), Chór Euphonia – Lwów (Ukraina
Development of a ‘white’ in situ method for the determination of selected toxic elements in bones by pXRF for forensic toxicology laboratory purpose
No full textPromotor: dr hab. n. med. i n. o zdr. Kamil Jurowski, prof. UR, prof IEM ; promotor pomocniczy: dr n. med. Agata Michalska - 104 s.Układ kostny jest postrzegany jako struktura pełniąca funkcje mechaniczne oraz metaboliczne, jednakże ze względu na swoją nieustanną przebudowę kumuluje w sobie różne substancje w tym pierwiastki toksyczne. Należy zwrócić uwagę, że pomimo tego, prawie nigdy nie jest przedmiotem badań toksykologów z uwagi na problematykę eksperymentalną. Kości, jako tkanki zwapniałe, zawierają kolagen i hydroksyapatyt, który umożliwia wbudowywanie metali ciężkich, takich jak Pb, Cd czy Sr, poprzez wymianę jonów, co może wpływać na właściwości kości. Źródła narażenia na toksyczne pierwiastki obejmują wodę, żywność, odpady przemysłowe i przedmioty codziennego użytku. Ze
względu na kumulację toksycznych pierwiastków w kościach, mają one znaczenie w toksykologii sądowej, szczególnie w przypadkach długotrwałego narażenia lub rozkładu ciała. Obecnie używane metody oznaczania tych pierwiastków obejmujące ICP-MS lub ASA, charakteryzują się skomplikowanym przygotowaniem próbki powodującym jej zniszczenie, długim czasem analiz oraz wysokimi kosztami. Stąd celem niniejszej rozprawy było opracowanie specyficznej metody (in situ, nieniszczącej, szybkiej, „białej” i terenowej), umożliwiającej oznaczanie toksycznych pierwiastków (Pb, Cd, Sr) w kościach ludzi, z użyciem przenośnego spektrometru pXRF dla potrzeb toksykologii sądowej na rzecz wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania. Realizując ten cel opracowano metody oznaczania wyżej wymienionych pierwiastków w kościach poprzez opracowanie i optymalizację autorskiej procedury wytwarzania wzorców stałych w kościach przy użyciu prasy hydraulicznej wykorzystując do tego celu wzorzec NIST 1400 oraz certyfikowane materiały referencyjne. Opracowane metody opierały się na pomiarach w trybie soils oraz wyborze odpowiedniego pasma fluorescencji. Aby zoptymalizować czas analizy przy zachowaniu precyzji, przeprowadzono pomiary 2-gramowej próbki wzorca NIST 1400 z użyciem specjalistycznych kubków pomiarowych XRF, składających się z korpusu o niskiej absorpcji promieniowania rentgenowskiego, folii polipropylenowej (4 μm) oraz pierścienia zaciskowego, co umożliwia stabilne przenikanie promieni X. Wykonano pomiary przy czasach 60 sekund i 600 sekund, gdzie zmierzono Sr i Pb. Wyniki 600-sekundowe dla Sr (241,32 ± 1,78 μg/g) i Pb (9,43 ± 1,29 μg/g) były najbardziej zbliżone do wartości certyfikowanych (Sr: 249,00 ± 7,00 μg/g; Pb: 9,07 ± 0,12 μg/g) i charakteryzowały się mniejszą niepewnością (2σ). Wyniki pomiarów 60-sekundowych wykazały większe odchylenia, lecz pozostały stosunkowo bliskie certyfikowanym wartościom. Wykorzystując wzorzec NIST 1400 opracowano krzywe kalibracyjne dla Sr w zakresie stężeń: 6,23 do 249,00 μg/g. Krzywe kalibracyjne opracowano na podstawie wyników pomiarów w trybie soils oraz wyboru pasma fluorescencji. Obie krzywe charakteryzowały się dobrym współczynnikiem korelacji liniowej odpowiednio R = 0,9984 i R = 0,9967. Używając certyfikowanych materiałów odniesienia opracowano
metody oznaczania Pb, Cd i Sr. Podobnie jak w przypadku poprzedniej metody utworzono krzywe kalibracyjne w zakresie dla Pb 12,50 do 200,00 μg/g zarówno dla metody z pomiarem bezpośrednim jak i wyborem pasma, dla Cd 1,60 do 3,40 w metodzie wykorzystującej pomiar w trybie soils i 0,40 do 3,40 μg/g w metodzie wykorzystującej wybór pasma fluorescencji, dla Sr w obu metodach opracowano krzywą w zakresie 40,00 do 300,00 μg/g. Wszystkie krzywe kalibracyjne miały współczynniki korelacji liniowej R > 0,99 za wyjątkiem krzywej dla Cd w metodzie z wyborem pasma fluorescencji, gdzie współczynnik ten był nieco niższy: R = 0,9802. W wyniku kompleksowej walidacji potwierdzono, że opracowane metody spełniają rygorystyczne wymagania stawiane metodom używanym w dochodzeniach kryminalistycznych. Wszystkie opracowane metody charakteryzowały się względnymi błędami standardowymi na poziomie poniżej 5% co pozwoliło sklasyfikować je jako metody ilościowe.The skeletal system is seen as a structure performing mechanical and metabolic functions, however, due to its constant reconstruction, it accumulates various substances, including toxic elements. It should be noted that despite this, it is almost never the subject of toxicological studies due to experimental issues. Bones, as calcified tissues, contain collagen and hydroxyapatite, which allows the incorporation of heavy metals, such as Pb, Cd or Sr, through ion exchange, which can affect bone properties. Sources of exposure to toxic elements include water, food, industrial waste and everyday objects. Due to the accumulation of toxic elements in bones, they are important in forensic toxicology, especially in cases of long-term exposure or body decomposition. Currently used methods for determining these elements, including ICP-MS or ASA, are characterized by complicated sample preparation causing its destruction, long analysis times and high costs. Hence, the aim of this dissertation was to develop a specific method (in situ, non-destructive, fast, "white" and field) enabling the determination of toxic elements (Pb, Cd, Sr) in human bones, using a portable pXRF spectrometer for the needs of forensic toxicology for the justice system and law enforcement agencies. In order to achieve this aim, methods were developed for determining the above mentioned elements in bones
by developing and optimizing an original procedure for producing solid standards in bones using a hydraulic press, using the NIST 1400 standard and certified reference materials. The developed methods were based on measurements in the soils mode and the selection of the appropriate fluorescence band. To optimize analysis time while maintaining precision, measurements were performed on a 2-gram sample of the NIST 1400 standard using specialized XRF measuring cups, consisting of a low X-ray absorption body, a polypropylene film (4 μm) and a clamping ring, which allows stable X-ray penetration. Measurements were performed at 60 s and 600 s for Sr and Pb. The 600 s results for Sr (241.32 ± 1.78 μg/g) and Pb (9.43 ± 1.29 μg/g) were most similar to the certified values (Sr: 249.00 ± 7.00 μg/g; Pb: 9.07 ± 0.12 μg/g) and had a lower uncertainty (2σ). The results of the 60-second measurements showed larger deviations, but remained relatively close to the certified values. Using the NIST 1400 standard, calibration curves were developed for Sr in the concentration range of 6.23 to 249.00 μg/g. The calibration curves were developed based on the results of the soils mode measurements and the selection of the fluorescence band. Both curves were characterized by a good linear correlation coefficient of R = 0.9984 and R = 0.9967, respectively. Using certified reference materials, methods for determining Pb, Cd and Sr were developed. As in the case of the previous method, calibration curves were created in the range for Pb 12.50 to 200.00 μg/g for both the direct measurement and band selection methods, for Cd 1.60 to 3.40 in the soils mode method and 0.40 to 3.40 μg/g in the fluorescence band selection method, for Sr a curve in the range 40.00 to 300.00 μg/g was created in both methods. All calibration curves had linear correlation coefficients R > 0.99 except for the curve for Cd in the fluorescence band selection method, where this coefficient was slightly lower: R = 0.9802. As a result of comprehensive validation, it was confirmed that the developed methods meet the rigorous requirements for methods used in forensic investigations. All developed methods were characterized by relative standard errors below 5%, which allowed them to be classified as quantitative methods
Evolution of attitudes of young people in Poland towards religion and the Catholic Church in the 21st century in the context of the changes in religiousness of Polish society
No full textEwolucja religijności społeczeństwa polskiego jest ważną kwestią w analizach funkcjonowania życia społeczno-politycznego. Pogłębiające się procesy sekularyzacji życia publicznego, dezinstytucjonalizacji wiary, selektywności w przestrzeganiu wskazań Kościoła katolickiego, obserwowane od wielu lat na świecie, są również bardziej widoczne w społeczeństwie polskim, przebiegają jednak z odmienną dynamiką w różnych obszarach życia wspólnotowego. Osłabieniu ulega również poziom zaufania do Kościoła instytucjonalnego. W świetle wyników badań odnoszących się do postaw młodzieży można stwierdzić, że wskazane procesy mają charakter znacząco głębszy oraz bardziej dynamiczny – w niektórych obszarach religijności bardzo intensywny. W najbliższym czasie trudno się spodziewać gwałtownego odwrócenia tych tendencji, w dużym zakresie
uzależnione jest to od możliwości odzyskania lub wzmocnienia poziomu zaufania przez Kościół katolicki.The role and place of the Catholic Church and religion in Polish society in the 21st century are changing, both at the level of individual and community life. These changes are significantly influenced by processes of a global nature as well as those specific to Poland. Secularisation, privatisation of faith, deinstitutionalisation of religion, selectivity in the observance of the precepts of faith proceeds in an uneven manner, with different dynamics in different areas of social life. Studies of the religiosity of young people are often identified as a kind of barometer of the changes taking place in society as a whole and a good basis for forecasting possible changes in the future. Based on research results, it can be concluded that symptoms of acceleration of all processes previously diagnosed in European societies are already visible in Polish society. The noticeable weakening of religiosity in Europe and the related mechanism of decreasing participation in religious practices is also noted in Poland, especially in the area of religious practices. In the context of the evolution of attitudes of young people in Poland, it can be concluded that the trend of secularisation and the abandonment of religious practices in youth circles are of a significantly more profound nature and happens at a highly accelerated rate. It should also be noted that the drop in participation in religious practices recorded in this group in recent studies was described as one of the most radical in history, so it should be assumed that it is rather difficult to expect a reversal of these trends in the nearest future