Ss. Cyril and Methodius University in Skopje: Journals / Универзитет "Св. Кирил и Методиј"-Скопје
Not a member yet
3175 research outputs found
Sort by
ТРАНСДИЈАГНОСТИЧКА ПЕРСПЕКТИВА КОН НАРУШУВАЊАТА НА МЕНТАЛНОТО ЗДРАВЈЕ
Get PDFВо трудот е прикажан актуелниот статус на трансдијагностичкиот пристап кон психопатологијата, кој засега претставува алтернативен модел на опишување и разбирање на нарушеното ментално здравје, што се обидува да го премости јазот меѓу клиничката реалност и дијагностичката парадигма. Напуштањето на границите (т.е. ограничувањата) на дијагностичките категории, кое го предлага оваа перспектива, создава нови можности, не само за повалидно концептуално одредување на процесите што лежат во основата на широк спектар нарушувања и имаат улога на фактори на ризик за нивна појава, но и на механизми кои ги одржуваат, туку и за креирање на психолошки интервенции чија полезност ги надминува поединечните дијагностички ентитети. По кус осврт кон слабостите на категоријалните нозолошки системи, претставена е димензионалната репрезентација на психопатологијата, на која се темели оваа перспектива. Потоа се изложени различни пристапи кон дефинирањето и проучувањето на трансдијагностичките процеси, а дискутирани се и емпириските докази за неколку обемно истражувани фактори на ранливост. Прикажани се накусо и спецификите на трансдијагностичките психолошки интервенции, а на крајот се предочени актуелните предизвици и потенцијалните насоки на развој на оваа перспектива
A TRANSDIAGNOSTIC PERSPECTIVE ON MENTAL DISORDERS
Get PDFThe paper presents the current status of the transdiagnostic approach to psychopathology, an alternative model of describing and understanding mental health impairments, which attempts to bridge the gap between clinical reality and the diagnostic paradigm. By abandoning the boundaries (i.e. limitations) of diagnostic categories, this perspective provides opportunities for a more accurate conceptualization of processes underlying a wide range of disorders, either as risk factors for their occurrence or mechanisms that maintain them, as well as for proposing psychological interventions whose effectiveness transcends individual diagnostic entities. Following a brief overview of the weaknesses of categorical nosological systems, the dimensional representation of psychopathology is presented as a foundation for this perspective. Next, various approaches to defining and examining transdiagnostic processes are further presented, and empirical evidence on several extensively researched vulnerability factors is discussed. Finally, the specifics of transdiagnostic psychological interventions are briefly elaborated on, and, in conclusion, the current challenges and potential future directions of this paradigm are presented
CONFLICTS OVER VARIOUS VALUES – THE ROLE OF IDENTITY IN CONFLICT
Get PDFAmong the numerous causes of conflicts in today’s security environment, conflicts over various values occupy an important place in the security agenda. Experience and researches so far, show that these conflicts initiate a different, very sensitive way of reacting between the conflicting parties. This, in turn imposes a necessity of comprehensive as well as cautious approach in their management and resolution. Given the fact that the value system is being formed throughout life, both through broader cultural and social influences and through our own experience, the paper explores the role of identity in conflicts over various values. Specifically, the research focus is based on the analysis of situations, reasons and ways in which identity can be a cause or trigger for the emergence or escalation of the so-called identity-based conflict. In this context, the paper specifically explores the impact and role that identity can play at different stages in conflicts over various values, with a particular focus on conflicts with ethnic-identity characteristics
DEVELOPMENT OF THE FUNCTIONALITY OF THE CSDP AND THE CRISIS MANAGEMENT OF THE EUROPEAN UNION
Get PDFWithin the institutional structure of the EU, there are both relations of cooperation and competition. According to the formula that the form follows the function, the institutions of the Union are a reflection of the goals of the existence of the Union, i.e. their architecture is aimed at achieving the Union’s priorities. The establishment and deepening of a common foreign and security policy has been challenged by both external and internal challenges. The author tries to point out the late adoption of the Maastricht and Amsterdam agreements and the consequently dysfunctional EU foreign policy in relation to the events in the former Yugoslavia. The thinking is that the EU has been more reactive than active. Questions are raised about the achieved functionality of the Union’s foreign policy action in accordance with the developed instruments in the security and defence policy in the following years; then why does the Member States have not been able to achieve the initial Headlines Goals set; as well as fears that an independent European security pillar would diminish NATO’s importance. The available data indicate that the continuous development of the CSDP and the EU crisis management are institutionally and functionally related to NATO, with the two institutions being separable but not separate
КОНСТРУИРАНИ (И)СТОРИИ
Get PDFThe aim of this paper is to analyze the novel Solovyov and Larionov by the contemporary Russian writer Evgeny Vodolazkin through the prism of interdiscursive relations of novel-history/ historiography. Starting from the theories of the postmodernist historical novel (Elizabeth Wesseling, Brian McHale, Linda Hutchon), the interpretation is focused on one of the dominant aspects of this literary genre - the immanent provocation of the relationship between fiction and history that is realized in multiple ways: through affirmation of their common narrative aspects, through epistemological problematizations of historical knowledge and truth and by illustrating the mediated availability of the past through its textual traces.Целта на трудот е да се анализира романот Соловјов и Ларионов на современиот руски писател Евгениј Водолазкин низ призма на интердискурзивните релации меѓу романот и историјата /историографијата.Тргнувајќи од теориите на постмодернистичкиот историски роман (Елизабет Веселинг, Брајан Мекхејл, Линда Хачион), интерпретацијата е фокусирана врз еден од доминантните аспекти во овој книжевен жанр – иманентната провокација на односот фикција – историја, кој се реализира на неколку рамништа: преку афирмација на нивните заеднички наративни аспекти; преку илустрирање на епистемолошките проблематизации на историското знаење и вистината и преку демонстрирање на посредуваната достапност на минатото преку неговите текстуални траги
ODNOS MED GLAGOLSKIMI KATEGORIJAMI IN ČASOVNO INTERPRETACIJO RUSKEGA DELEŽJA IN ŠPANSKEGA NEPERIFRASTIČNEGA GERUNDIJA
Get PDFThe article contrasts the Russian gerund (the deepričastie form) and the Spanish non-periphrastic gerund from a morphosyntactic and semantic point of view. The foundation of the research is the converb, a non-finite verb form that expresses adverbial subordination. Based on this definition, we first try to ascertain whether the Russian gerund and the Spanish non-periphrastic gerund can be considered a part of the aforementioned category. Furthermore, we focus on the category of verb tense, which is divided into an absolute and relative tense, thus we analyze how the Russian gerund and the Spanish non-periphrastic gerund express temporal relations. Special attention is paid to the description of the expression of aspect in Russian and Spanish and to researching how differences in the expression of this category affect the semantic interpretation of gerunds. Based on the representative examples taken from a parallel Russian-Spanish corpus, we finally analyze the primary adverbial meanings of Russian and Spanish gerunds, i.e., temporal meanings of simultaneity, anteriority, and posteriority. Using contrastive analysis, we conclude that due to their aspectual properties, the Russian gerund and the Spanish non-periphrastic gerund as converbs are not entirely the same, which is why they do not always match when expressing temporal relations.Prispevek predstavlja sopostavitveno analizo oblikoslovnoskladenjskih in pomenskih lastnosti ruskega deležja in španskega neperifrastičnega gerundija. Kot izhodišče smo vzeli konverb, ki je neosebna glagolska oblika, katere glavna funkcija je izražanje prislovnodoločilnega podredja. Na podlagi omenjene opredelitve skušamo najprej ugotoviti, ali lahko rusko deležje in španski neperifrastični gerundij prištevamo k omenjenemu slovničnemu pojavu. V nadaljevanju se osredotočimo na kategorijo glagolskega časa, ki ga razdelimo na absolutni in relativni čas, in ugotavljamo, kako rusko deležje in španski gerundij izražata časovne odnose. Posebna pozornost je namenjena opisu razlik v izražanju glagolskega vida v ruščini oziroma aspekta v španščini in raziskovanju, kako dana glagolska kategorija vpliva na pomensko interpretacijo deležja in gerundija. Na podlagi reprezentativnih primerov, vzetih iz rusko-španskega vzporednega korpusa, nazadnje analiziramo primarne prislovnodoločilne pomene ruskih deležij in španskih gerundijev, tj. časovne pomene istodobnosti, preddobnosti in zadobnosti. Na podlagi analize ugotavljamo, da rusko deležje in španski neperifrastični gerundij v vlogi konverba zaradi svojih aspektualnih lastnosti nista popolnoma prekrivna, zaradi česar se pri izražanju časovnih odnosov ne ujemata vedno
ПРЕДГОВОР
Get PDFThis special issue of the Journal of Contemporary Philology contains selected articles presented at the ESIDRP 2022 conference, English Studies at the Interface of Disciplines: Research and Practice, organised by the Department of English Language and Literature, Ss. Cyril and Methodius University in Skopje. Around one hundred academics participated in the conference, whose main aim was to foreground the value of exploring issues in the discipline of English Studies from a variety of interdisciplinary perspectives
ИДНИТЕ НАСТАВНИЦИ ПО АНГЛИСКИ КАКО СТРАНСКИ ЈАЗИК КАКО РЕФЛЕКСИВНИ ПРАКТИЧАРИ: СТУДЕНТСКОТО ПОРТФОЛИО КАКО ДОКАЗ ЗА ПРОФЕСИОНАЛНИТЕ ИДЕНТИТЕТИ ШТО СЕ ГРАДАТ
Get PDFThe purpose of the present study is to get a better understanding of the reflection process of pre-service EFL teachers at the Faculty of Philosophy in Niš during their theoretical TEFL Methodology course, before entering the EFL classroom. An important element of students’ individual work in this course is their portfolio which consists of the students’ views and opinions on the most important principles of TEFL, recorded at the beginning and the end of the 12-week course, as well as a reflective essay on how and why their beliefs have changed during the course. This qualitative case study employs an in-depth content analysis of these reflective portfolios collected in 2020 and 2021, aiming to identify the themes pertaining to the participants’ emerging teacher identities as well as examine changes in their beliefs about various aspects of language teaching and their own professional development. The findings suggest that reflective thinking should be an essential component of pre-service teacher education courses from the very beginning, and not only during the teaching practice.Целта на оваа студија е да се добие подобро разбирање на процесот на рефлексија кај идните наставници по англиски како странски јазик на Филозофскиот факултет во Ниш во текот на теоретскиот предмет Методологија на изведување настава по англиски како странски јазик, пред да се влезе во училницата каде што се учи англиски како странски јазик. Важен дел од индивидуалната работа на студентите на овој предмет е нивното портфолио, кое се состои од гледиштата и мислењата на студентите за најважните принципи на изведувањето настава по англиски како странски јазик, еви-
дентирани на почетокот и на крајот од 12-неделниот курс, како и рефлексивен есеј за тоа како и зошто нивните верувања се смениле за време на курсот. Оваа квалитативна студија на случај вклучува длабинска анализа на содржината на овие рефлексивни портфолија собрани во 2020 и во 2021
година, чија цел е да ги идентификуваат темите што се однесуваат на идентитетите на наставникот, кои се градат кај учесниците, како и да се истражат промените во нивните верувања за различни аспекти на подучување на јазикот и нивниот професионален развој. Сознанијата укажуваат на тоа дека рефлексивното размислување треба да биде основната компонента во наставните предмети на студентите по методика од самиот почеток, а не само за време на наставната практика
ПРОБЛЕМИ ПРИ ИНТЕРПРЕТИРАЊЕТО КОЛОКАЦИИ ОД МАКЕДОНСКИ НА АНГЛИСКИ И ОБРАТНО
Get PDFThis paper talks about language propensity to transfer information and connect it to the act of interpreting, explaining what interpreting is and distinguishing between consecutive and simultaneous interpreting. It goes on to introduce the concept of collocations by defining and classifying them, and providing examples for each type so as to make the distinction clearer. It connects proper use of collocations and better language user competence, imperative for interpreters. Then it presents and covers an original research conducted with university students of consecutive and simultaneous interpreting from Macedonian into English language and vice versa analysing the students’ knowledge and proper use of collocations connected to two specific topics – economy and politics. It also exemplifies the different types of mistakes the students made in their renditions and analyses the sample of collocations, specifically observing the most and least common types of collocation structures present in the sample of examples. Finally, the paper concludes that around 50% of the analysed collocations are incorrectly rendered by the students, which stresses the importance of introducing collocations in the curricula of interpreting, therefore language learning as well.Во овој труд се говори за особеноста на јазикот да пренесува информации и ова се поврзува со чинот на толкување, така што се објаснува толкувањето и се прави разлика меѓу консекутивното и симултаното толкување. Понатаму, се воведува концептот за колокации преку нивно дефинирање и класифицирање, а дадени се и примери за секој одделен вид колокација, со цел да се направи јасна разлика меѓу нив. Во трудот се поврзува правилната употреба на колокациите и подобрата компетентност на корисниците на јазици, клучна за толкувачите. Потоа е претставено и опфатено оригинално истражување спроведено со студенти по консекутивно и симултано толкување од македонски на англиски јазик и обратно, во кое се анализира колку студентите ги знаат и правилно ги користат колокациите поврзани со две конкретни области – економијата и политиката. Исто така, дадени се примери за различните видови грешки што ги прават студентите во своите толкувања и се анализира примерокот колокации, поконкретно се разгледуваат најчестите и најретките видови структури колокации присутни во примерокот. Најпосле, во трудот се заклучува дека околу 50 % од анализираните колокации се погрешно протолкувани од студентите, што ја истакнува значајноста од воведување на колокациите во наставните програми за толкување, оттука и при учењето јазици
МУЛТИЛИТЕРАТУРНИОТ ПРИСТАП ВО ОБРАЗОВНИТЕ КУРИКУЛУМИ И ПРИМЕНЛИВОСТА НА СТРИПОТ КАКО ПОЛИКОДЕН ТЕКСТ ВО РАЗВОЈОТ НА РАЗЛИЧНИТЕ НИВОА НА ФУНКЦИОНАЛНАТА ПИСМЕНОСТ
Get PDFAn intensely digitalized world and the new forms of text-mediated communication, which increasingly include texts in which information is transmitted through various coding systems/modes (verbal, visual, auditory, tactile, etc.), suggest that literacy should be considered as a plural phenomenon (i.e. multiliterary and multimodal), and text as a polycoded and multimodal product. In this paper we are not interested in considering all the different approaches to defining texts, rather we will approach the text primarily from a semiotic-cultural aspect, i.e. culture as text and text as a heterogeneous complex multimodal phenomenon that "embodies" reality with the help of different sign systems. The focus of our interest will be on multiliteracy approaches in the creation and reading of texts, as well as new pedagogical practices and educational curricula that would develop functional literacy, and the recognition of different semiotic systems, and would also encourage individual critical thinking from an early age. To this end, we first look at the different terminology used when talking about multiliteracy and point out the similarities, differences, and the need for a distinction between multiliteracy, multimodality, and polycodedness in the processes of reception of texts and of their interpretation. In conclusion, we devote our attention to comics as polycoded texts, which, we believe, are undeservedly underestimated in the context of educational curricula and literary criticism, as well as analyze comics as excellent means for the adoption of multiliteracy and the development of different levels of functional literacy in young people.Интензивнодигитализираниот свет и новите облици на текстуалнопосредуваната комуникација, која сѐ почесто вклучува текстови во кои информациите се пренесуваат со помош на различни кодни системи/модуси (вербални, визуелни, аудитивни, тактилни итн.), упатува на тоа дека за писменоста треба да се зборува како за плурален феномен (како мултилитературна и мултимодална), а за текстот – како за поликоден и мултимодален производ. Нашиот интерес не е да ги разгледуваме различните приоди во дефинирањето на текстот, туку текстот ќе го разгледуваме, пред сѐ, од семиотичко-културолошки аспект, односно културата ќе ја разгледуваме како текст и текстот како хетероген, комплексен мултимодален феномен низ кој се „отелотворува“ реалноста со помош на различни знаковни системи. Фокусот на нашиот интерес се мултилитературните приоди во создавањето и во читањето на текстовите, како и новите педагошки практики и образовни курикулуми што би ги развивале функционалната писменост и препознавањето на различните семиотички системи, кои би го поттикнувале индивидуалниот критички дух кај младите од најрана возраст. За таа цел, најпрво се осврнувме кон различната терминологија што се користи кога се зборува за мултилитературноста и укажуваме на совпаѓањата, разидувањата и потребата да се прави разлика меѓу мултилитературноста, мултимодалноста и поликодноста во рецепцијата на текстовите и процесите на нивно толкување за, потоа, да се посветиме на стриповите како поликодни текстови, кои, веруваме, незаслужно се потценети во рамките на образовните курикулуми и на литературна критика, а нудат одлични можности за усвојување на мултилитературноста и за развојот на различни нивоа на функционалната писменост кај младите