Ss. Cyril and Methodius University in Skopje: Journals / Универзитет "Св. Кирил и Методиј"-Скопје
Not a member yet
3175 research outputs found
Sort by
Дејствувачката естетика и објективната вистина во книжевната критика на Коста Солев Рацин: За некои особености на критичко-естетичките текстови на Коста Солев Рацин
Get PDFCompared to the overall publicist work of Kosta Solev Racin, less attention has been paid to Racin’s literary criticism, which, although it is not extensive, taking into account the specifics of the development of Macedonian literature, there is no doubt that it has an exceptional importance in the overall Macedonian literary and in general cultural and historical context. It determines the so-called Racin’s period in Macedonian literary criticism, which is the foundation of the contemporary Macedonian literary-critical work, but at the same time it also bears witness to the laying of the foundations of the contemporary literary controversy in the Macedonian cultural area, which affects both the perceptions and concepts of aesthetic and poetic literary platforms and the evaluative court for specific literary achievements. This reference to Racin’s literary criticism aims to make it possible to perceive some significant dimensions of Racin’s creative personality realized through literary criticism and to reanalyze some of Racin’s views on literature, from a time/historical distance from which it can be perceived and the overall Macedonian and Yugoslav / South Slavic literary context of the 20th century. The emphasis of the paper is placed on two fundamental critical-theoretical categories in Racin’s critical-essay texts – key postulates of his critical speech: effective aesthetics and objective truth.The analysis of the contextualization of these critical-theoretical categories in Racin’s critical-essay texts, achieved by reading specific specific examples and by reading the entire critical-essay Racin’s opus by pointing out the specific texts, leads to the conclusion that it is a question of literary criticism which represents a built position for literature and for the dimensioning of the further development of the Macedonian and South Slavic literary, but also cultural reality in general and as such, seen from today’s perspective, undoubtedly had the potential to be the birth of a designed aesthetic platform, which deserves more thorough studies and evaluate.Compared to the overall publicist work of Kosta Solev Racin, less attention has been paid to Racin’s literary criticism, which, although it is not extensive, taking into account the specifics of the development of Macedonian literature, there is no doubt that it has an exceptional importance in the overall Macedonian literary and in general cultural and historical context. It determines the so-called Racin’s period in Macedonian literary criticism, which is the foundation of the contemporary Macedonian literary-critical work, but at the same time it also bears witness to the laying of the foundations of the contemporary literary controversy in the Macedonian cultural area, which affects both the perceptions and concepts of aesthetic and poetic literary platforms and the evaluative court for specific literary achievements. This reference to Racin’s literary criticism aims to make it possible to perceive some significant dimensions of Racin’s creative personality realized through literary criticism and to reanalyze some of Racin’s views on literature, from a time/historical distance from which it can be perceived and the overall Macedonian and Yugoslav / South Slavic literary context of the 20th century. The emphasis of the paper is placed on two fundamental critical-theoretical categories in Racin’s critical-essay texts – key postulates of his critical speech: effective aesthetics and objective truth.The analysis of the contextualization of these critical-theoretical categories in Racin’s critical-essay texts, achieved by reading specific specific examples and by reading the entire critical-essay Racin’s opus by pointing out the specific texts, leads to the conclusion that it is a question of literary criticism which represents a built position for literature and for the dimensioning of the further development of the Macedonian and South Slavic literary, but also cultural reality in general and as such, seen from today’s perspective, undoubtedly had the potential to be the birth of a designed aesthetic platform, which deserves more thorough studies and evaluate
Анализа на прашалници за прибирање податоци за стратегии за учење и усвојување вокабулар
Get PDFThe main goal of this paper is to present considerations related to the teaching and learning of vocabulary in primary schools in Macedonia, where Italian is taught as a second foreign language. For the purposes of the research, two types of questionnaires(surveys) were conducted, each consisting of a dozen questions, one intended for Italian language teachers and the other, for students from 15 elementary schools. Through the analysis of the data from the questionnaires, we tried to identify the strategies for studying and acquiring the vocabulary (lexical competence) applied by the students on the one hand, and on the other hand, the approaches and methods applied by their teachers in the teaching of the Italian language.The main goal of this paper is to present considerations related to the teaching and learning of vocabulary in primary schools in Macedonia, where Italian is taught as a second foreign language. For the purposes of the research, two types of questionnaires(surveys) were conducted, each consisting of a dozen questions, one intended for Italian language teachers and the other, for students from 15 elementary schools. Through the analysis of the data from the questionnaires, we tried to identify the strategies for studying and acquiring the vocabulary (lexical competence) applied by the students on the one hand, and on the other hand, the approaches and methods applied by their teachers in the teaching of the Italian language
Заклучни согледувања од учеството во меѓународниот истражувачки проект „Шпанскиот јазик во Европа“
Get PDF.
ИЗРАЗУВАЊЕ НА ПОВЕЌЕЈАЗИЧНОТО СЕБСТВО ВО ДИКТАТ НА ТЕРЕЗА ХАК КУНГ ЧА
No full textThis study focuses on specific linguistic markers in the chief prose work of American poet and artist Theresa Hak Kyung Cha, Dictée, that display commitment in utterance. Theresa Hak Kyung Cha’s Dictée is an autobiographical work which explores the protagonist\u27s identity in relation to the author\u27s personal family history as well as historical events as well as numerous references to female mythological figures. In it, layers of the self are further articulated through a specific relationship to the audience, and through a fragmentary form that resists genre classification. By focusing on the linguistic concept of commitment in speech act, the present study explores how in Dictée Cha develops the multilingual subject through voicing. By focusing on the pronoun use, the role of gerund in altering the syntax and the passage between French and English languages, this study exposes the link between the crafting of the speech act and of the multilingual self. We conclude that textual fragmentation in Dictée should not be read as disintegration or inability to attain utterance or a questioning of the woman\u27s multilingual identity. Not only is fragmentary expression necessary for capturing the various elements of the multilingual self, but it also helps underscore the link between writing and speech as the site of the multilingual subject.Оваа студија се фокусира на специфичните лингвистички обележја коишто означуваат обврзување на вистинитост во исказот во делото Диктат, најпознатото прозно остварување на американската поетеса и уметница Тереза Хак Кунг Ча.
Диктат на Тереза Хак Кунг Ча е автобиографско дело, во кое се истражува идентитетот на протагонистката низ врската со личната семејна историја на авторката, како и со историските настани и со многубројните упатувања на женски митолошки фигури. Во делото, слоевите на себството се дополнително искажани преку специфичниот однос кон публиката и преку фрагментираната форма, којашто тешко може жанровски да се определи. Фокусирајќи се на лингвистичкиот концепт обврзување на вистинитост во говорниот чин, студијата истражува како Ча го развива повеќејазичниот субјект преку искажувањето. Фокусирајќи се на употребата на заменките, на улогата на глаголската именка во менувањето на синтаксата и на преминот од француски на англиски јазик и обратно, студијата ја открива врската помеѓу вообличувањето на говорниот чин и повеќејазичното себство. Може да се заклучи дека текстуалната фрагментација во Диктат не треба да се чита како дезинтеграција или неспособност да се вообличи искажувањето, или како сомнеж во однос на женскиот повеќејазичен идентитет. Фрагментираниот израз не само што е неопходен за опфаќање на различните елементи на повеќејазичното себство туку и помага да се нагласи врската помеѓу напишаното и говорниот чин, како седиште на повеќејазичниот субјект
СПРАВУВАЊЕТО СО ТРАУМАТСКИТЕ ИСКУСТВА НАСТАНАТИ КАКО ПОСЛЕДИЦА НА ИСЧЕЗНУВАЊЕТО: (Давор Стојановски Ноќите кога заспивавме во Помпеја)
Get PDFIn this paper, we dwell on the interpretation of trauma through the dominant Western model of cultural trauma which relies heavily on the Freudian conceptualization of trauma and its psychological consequences. This includes the traumatized subject\u27s inability to articulate their trauma, raising of the question of trauma\u27s delay by focusing primarily on the gap between traumatic experience and artistic expression.
The consequences left by trauma are practically expolored through the analysis of the novel The Night We Slept In Pompeii by the Macedonian author Davor Stojanovski, with several segments taken as reference points. The central point of the analysis is the disappearance of the two main characters around whose absence the entire action of the novel is woven.
Narratives of trauma are often called narratives of indirection, in which textual indeterminacy is indexical to an absent, traumatic referent. The indirectness in the narrative procedure is indicated by the focus on another event (the traffic accident), but also the title of the novel itself with the mention of the ancient city of Pompeii, to which the various associations of the readers are connected. They are given the active task of filling in the textual gaps according to their own reasoning. The underdeveloped historical analogy in this novel is only the author\u27s initial attempt to show that a non-linear or fragmented way of storytelling can mimic symptoms of trauma on a formal level, such as silence and repetitive images characteristic of post-traumatic stress. The silence of the protagonist Sarah is used to develop the story in two directions: in the repeated suspicious and aggressive experiences and behaviors of the second narrator (the mother Kaya) that change her entire life and in the impossibility of discovering the mystery that is carried by Mrs. Novitska (the aged Sarah) as the third narrator in the novel.
The idea that a novel can contain something unspoken, something that cannot be easily named, but which emerges through it in a complex way, underlies the theoretical elaboration of this paper. The author Stojanovski not only approaches the challenges of transmitting trauma only in terms of the limits of language or narration, but through this novel he also points out other reasons for the occurrence of trauma such as the imperfection of modern society, the process of growing up and the relationship between parents and children. It is precisely the emotional sufferings of the parents of the missing protagonists that constitute the narrative structure of the entire novel. That is why our analysis relies on the following segments: anticipation, faith, fear, aggressiveness, sadness, pain and moral dilemmas felt by the parents of the disappeared.Во оваа статија се задржуваме на толкувањето на траумата преку доминантниот западен модел на културна траума, кој, во голема мера, се потпира на Фројдовиот концепт на траумата и на нејзините психолошки последици. Тие ја вклучуваат неспособноста на трауматизираниот субјект да ја артикулира својата траума, го отвораат прашањето за доцнењето на траумата фокусирајќи се првенствено на јазот меѓу трауматското искуство и уметничкиот исказ.
Последиците што ги остава траумата практично се аплицирани преку анализата на романот Ноќта кога заспивавме во Помпеја на македонскиот автор Давор Стојановски, во кој, како референтни точки, се земени повеќе сегменти. Како централна точка, при анализата, е посочено исчезнувањето на двата главни лика околу чие отсуство се плете целото дејство на романот.
Наративите на траумата често се нарекувани наративи на индиректност, во кои текстуалните недоречености се индекси што укажуваат на отсутен, трауматичен референт. На индиректноста во раскажувачката постапка упатува фокусираноста кон друг настан (сообраќајната несреќа), но и самиот наслов на романот, со споменувањето на античкиот град Помпеја, на кој се надоврзуваат различните асоцијации на читателите. Ним им е дадена активната задача да ги пополнат кстуалните празнини според сопствените расудувања. Недоволноразвиената историска аналогија во овој роман е само првичен обид на авторот да покаже дека нелинеарниот или фрагментираниот начин на раскажување може да имитира симтоми на траума на формално ниво, какви што се молкот и повторувачките слики, карактеристични за посттрауматскиот стрес. Молкот на протагонистката Сара е искористен да се развие приказната во две насоки: во повторувачките сомничаво-агресивни доживувања и однесувања на вториот наратор (мајката Каја), кои го менуваат целиот нејзин живот, и во неможноста за откривање на мистеријата, која ја носи во себе г-ѓа Новицка (остарената Сара), како трет наратор во романот.
Идејата, дека романот може да содржи нешто неизречено, нешто што не може лесно да се именува, но што се појавува низ него на сложен начин, лежи во основата на теориска разработка на оваа статија. Авторот Стојановски не само што им пристапува на предизвиците на пренесувањето на траумата само во однос на границите на јазикот или на нарацијата, туку тој, преку овој роман, истакнува и други причини за настанување на траумата, како што се несовршеноста на современото општество, процесот на растење и односот родители – деца. Токму емотивните страдањата на родителите на исчезнатите протагонисти ја чинат наративната структура на целиот роман. Затоа и нашата анализа се потпира на сегментите: исчекување, верба, страв, агресивност, тага, болка и морални дилеми, кои ги чувствуваат родителите на исчезнатите
Digital Tax Administration and Tax Compliance in Nigeria Informal Sector
Get PDFIn an era characterized by growing globalization and increased fiscal oversight, tax compliance has become a significant concern for governments, businesses, and individuals globally (Bruce-Twum, 2023). This study seeks to examine the impact of digital tax administration on tax compliance within the informal sector in the Southwest states of Nigeria. The study employed a survey research design to collect primary data using a structured questionnaire, targeting artisans, street vendors, small-scale traders, service providers, and other self-employed individuals in the Southwest States of Nigeria. These individuals typically operate outside formal tax channels. A total of 600 questionnaires were distributed, with 547 completed responses received, providing a substantial and representative sample. The study used purposive sampling to select participants with relevant characteristics for the research. To ensure the reliability of the questionnaire, a Cronbach\u27s Alpha test was conducted. Data analysis involved both descriptive statistics (such as mean, variance, skewness, and kurtosis) and inferential statistics (including correlation and regression analysis). The regression analysis showed that both technical know-how and digital payment platforms have positive and statistically significant impacts on tax compliance within the informal sector in the Southwest states of Nigeria. The study concludes that enhancing technical skills and expanding access to digital payment platforms can significantly improve tax compliance within the informal sector in the Southwest states of Nigeria. Therefore, this study suggested that Government and relevant agencies should invest in training programs aimed at improving the technical know-how of individuals and businesses in the informal sector
ГМО1 - ШТО Е ТОА И ШТО ЌЕ НИ Е ТОА НАМ!?
Get PDFBioethical thinking regarding biotechnology should play an important rolein our lives, views and legislation. The main debates have been and still are over theregulation, safety and moral status of certain applications of modern biotechnology,such as GMOs. There are fears about the technology being autonomous without publiccontrol due to its strategic nature. Awareness of technological impact on modern life isbecoming more apparent as the application of biotechnology continues to develop. Howthen can we create a platform for handling biotechnology in a way that aligns with ourviews on the good life, ie. in a healthy, beneficial and environmentally sustainable way?This article therefore raises for discussion some important issues to considerregarding the ethical dimensions of technology and how it is used. Is it applied to thegreater good? And do current regulations, or the lack of them, violate our responsibilitiesto others by not allowing them to choose whether they knowingly and voluntarilyassume the risks of ingesting these GM substances?Биоетичкото размислување во однос на биотехнологијата треба да имаважна улога во нашите животи, гледишта и законодавство. Главните дебати беаи сè уште се околу регулативата, безбедноста и моралниот статус на одредениапликации на модерната биотехнологија, како што е ГМО. Има стравувања воврска со тоа дека технологијата е автономна без јавна контрола поради нејзи-ниот стратешки карактер. Свеста за технолошкото влијание врз современиотживот станува сè поочигледна како што продолжува да се развива примената набиотехнологијата. Како тогаш можеме да создадеме платформа за ракување собиотехнологијата на начин што ќе се усогласи со нашите ставови за добар жи-вот, т.е. на здрав, корисен и еколошки одржлив начин?Оваа статија токму затоа покренува на дискусија некои важни пра-шања што треба да се земат предвид во однос на етичките димензии на тех-нологијата и како таа се користи. Дали се применува кон поголемо добро? Идали сегашните регулативи или недостатокот од нив ги прекршуваат нашитеодговорности кон другите со тоа што не им дозволуваме да изберат дали свеснои доброволно ги преземаат ризиците од внесување на овие ГМ- супстанции
СТРАТЕШКАТА КОНКУРЕНЦИЈА ПОМЕЃУ ГОЛЕМИТЕ СИЛИ ВО СОВРЕМЕНОТО БЕЗБЕДНОСНО ОПКРУЖУВАЊЕ
Get PDFThe difference in attitudes, interests and influences of the great powers contributedto greater uncertainty and fear for the future of nations and states. In the pastdecade, revisionist and autocratic countries such as Russia and China have sought toshift the focus from the West to the East and build a “post-Western world order” thatwill reshape the world against American values and interests. In this new period of transition,which resembles the time of the Cold War, the traditional security-military issuesof the balance of power, the arms race, the struggle for territories and the strengtheningof alliances are being emphasized again. A possible confrontation between the greatpowers, where the United States of America is still the leading power in the world, whilethe PRC is the second economic and military power, and Russia is one of the two mostpowerful nuclear powers, could threaten global and regional security and stability.The sharpened geopolitical rivalry between the “big three” will increase tensionsin their spheres of interest, that is, in the regions and countries that are locatedon the strategic lines of separation. The focus of attention is on Eastern Europe and theIndo-Pacific region, which are of great geostrategic importance for the great powers andtheir alliances. Due to the historical connection with these “exclusive zones of interest”,there is a possibility that the previous “competitive coexistence” will escalate into anintense security rivalry.Разликата во ставовите, интересите и влијанијата на големите силипридонесе за поголема несигурност и страв за иднината на народите и на др-жавите. Во изминатата деценија ревизионистичките и автократските земјикако што се Русија и Кина настојуваат да го преместат тежиштето од Западкон Исток и да изградат „постзападен светски поредок“ кој ќе го преобликувасветот спротивно од американските вредности и интереси. Во овој нов периодна транзиција, кој наликува на времето од Студената војна, повторно се нагла-суваат традиционалните безбедносно-воени прашања за балансот на силите,трката во вооружување, борбата за територии и зајакнување на алијансите.Можната конфронтација помеѓу големите сили, каде што Соединетите Аме-рикански Држави сè уште се водечка сила во светот, додека НР Кина е вторатаекономска и воена сила, а Русија е една од двете најмоќни нуклеарни сили, можеда ја загрози глобалната и регионалната безбедност и стабилност.Заостреното геополитичко ривалство меѓу „големата тројка“ ќе ги зго-леми тензиите во нивните сфери на интерес, односно, во регионите и во земјитешто се наоѓаат на стратешките линии на раздвојување. Фокусот на внима-нието е насочен кон Источна Европа и кон Индопацифичкиот Регион кои се одогромно геостратешко значење за големите сили и нивните алијанси. Порадиисториската поврзаност со овие „ексклузивни зони на интерес“, постои мож-ност досегашната „конкурентна коегзистенција“ да прерасне во интензивнобезбедносно ривалство помеѓу нив
КОН ОДРЖЛИВИ КОНФЛИКТНИ РЕШЕНИЈА: ПРЕДИЗВИЦИ И ПЕРСПЕКТИВИ
Get PDFPredictions and expectations about more peaceful, safer and cooperative relationsin the international system by the beginning of the XXI century, unfortunately,did not come true. Namely, even today we are witnessing numerous violent internal aswell as conflicts between states, which solution is not even in sight. Hence, the dilemmaabout the applicability, efficiency and sustainability of the existing approaches in conflictmanaging and overcoming inevitably arises, i.e. do they offer an acceptable platformfor creating real solutions, as well, what are the main challenges and perspectives regardingsuch issue. Starting from this point of view, the paper analysis goal is to explorethe possible answers to the indicated dilemma. In this regard, the focus is specificallyplaced on the analysis of the existing challenges and perspectives from the theory-practicerelationship, as well as, from the so called exit solutions or outcomes related to theapplicability and sustainability of the instruments and methods of conflict settlementand resolution approaches.Предвидувањата и очекувањата за помирољубиви, побезбедни икооперативни односи во меѓународниот систем со почетокот на XXI век, зажал не се остварија. Имено, и денес сме сведоци на бројни насилни внатрешни,но и конфликти помеѓу држави, чиешто решавање и разрешување не е нитуна повидок. Оттука, неминовно се наметнува дилемата за апликативноста,ефикасноста и одржливоста на постоечките пристапи за справување соконфликтите, т.е. дали истите нудат прифатлива платформа за креирањереални решенија, а во таа насока, кои се и главните предизвици на овој план.Во тој контекст, целта на анализата во трудот е истражување на можнитеодговори на посочената дилема. За таа цел, фокусот е конкретно ставенна анализа на постоечките предизвици од односот теорија - практика и одизлезните решенија врз апликативноста и одржливоста на инструментите иметодите на пристапите за решавање и за разрешување на конфликти