Cuadernos de Estudios Gallegos (E-Journal)
Not a member yet
    542 research outputs found

    Caracterización dos espazos domésticos culinarios da época romana en Galicia

    Get PDF
    This study aims to characterize the cooking spaces of Roman houses in the present-day territory of Galicia, gathering information from a total of forty domestic spaces with cooking facilities, from sites with different typologies. Furthermore, seven cases were analysed individually in detail, including some unpublished sites. Finally, by combining the data from the catalogue and the individual cases, the examples of cooking areas are discussed in relation to the other domestic spaces of the dwellings, as well as their interior layout and the major elements that comprise them. The results reveal the existence of multifunctional spaces, where different tasks are carried out, such as food preparation, bread baking and textile activities. They are complex spaces, connected to the rest of the house, but with specific criteria, that guarantee their hygiene and safety. This work offers a new outlook on the issue, endorsed by a new interpretation of the archaeological data, that distances itself from previous stereotypes regarding these kinds of Roman domestic spaces.Este estudio tiene como objetivo caracterizar los espacios culinarios de las viviendas romanas en el actual territorio gallego. Para esto, se han recopilado un total de cuarenta espacios domésticos con funciones culinarias de yacimientos de diversa tipología. Posteriormente, se analizan en detalle siete casos concretos, entre ellos algunos inéditos hasta el momento. Por último, a partir del catálogo de cocinas y de los estudios de caso, se comentan los ejemplos recopilados en relación a los demás espacios que conforman la vivienda; así como su distribución interna y los principales elementos que la componen. El resultado nos muestra unos espacios multifuncionales en los que se desarrollan tareas como el cocinado de alimentos, el ciclo del pan o actividades textiles. Son espacios complejos que se relacionan con el resto de la vivienda, pero bajo parámetros precisos que garantan la salubridad y seguridad. Este trabajo aporta una visión innovadora, apoyada en una nueva lectura de los datos arqueológicos, que se aleja de los estereotipos existentes sobre estos espacios de la vivienda romana. [gl] Este estudo ten como obxectivo caracterizar os espazos culinarios das vivendas romanas no actual territorio galego. Para isto, recompílanse un total de corenta espazos domésticos con funcións culinarias de xacementos de diversa tipoloxía. Posteriormente, analízanse en detalle sete casos concretos, algúns inéditos ata o momento. Por último, a partir do catálogo de cociñas e dos estudos de caso, coméntanse os exemplos recompilados en relación cos demais espazos que conforman a vivenda; así como a súa distribución interna e os principais elementos que a compoñen. O resultado móstranos uns espazos multifuncionais onde se desenvolven tarefas como o cociñado de alimentos, o ciclo do pan ou actividades téxtiles. Son espazos complexos relacionados co resto da vivenda, pero baixo parámetros precisos que garantan salubridade e seguridade. Este traballo achega unha visión innovadora, apoiada nunha nova lectura dos datos arqueolóxicos, que se afasta de estereotipos existentes sobre estes espazos da vivenda romana

    Documentos de los Ulloa: el archivo de los Condes de Villalonso

    Get PDF
    In this paper, we aim to analyse a part of the Ducal Archives of Medinaceli known as the Villalonso section. The archive collection is in fact a large one, containing several hundred documents related to the lordship and county of Villalonso, located near the city of Toro and held by a Galician branch of the Ulloa family. This estate was declared a county in 1599 by King Felipe II. Afterwards, from the 17th century onwards, the Villalonso Counts became related to other noble Spanish families, and their Archive was successively incorporated, first, to that of the Dukes of Santisteban del Puerto in the 18th century, and later to the Archives of the Dukes of Medinaceli. In this study, we will deal with the historic evolution of this family branch. Thereafter, we will analyse the contents of these archives, describe their organization, and lay out their evolution through the centuries.El objetivo de este artículo es presentar un fondo documental del Archivo Ducal de Medinaceli, la sección “Villalonso”, con varios centenares de documentos del señorío y condado leonés del mismo nombre, en tierras próximas a la ciudad de Toro, que ostentó una rama del linaje Ulloa, procedente de Galicia. El dominio fue erigido en condado en 1599 por el rey Felipe III. Más tarde, a partir del siglo XVII, los condes de Villalonso entroncaron con otras casas nobiliarias peninsulares, pasando su Archivo a incorporarse sucesivamente, primero en el siglo XVIII, al de los duques de Santisteban del Puerto y, definitivamente en 1818, al de los duques de Medinaceli. En este estudio, tras tratar primero la evolución histórica familiar de estos Ulloa, difundimos los contenidos del archivo condal de Villalonso, perfilamos su sistema de organización documental y trazamos la evolución secular del fondo documental. [gl] O obxectivo deste artigo é presentar un fondo documental do Arquivo Ducal de Medinaceli, a sección “Villalonso”, con varios centenares de documentos do señorío e condado leonés do mesmo nome, en terras próximas á cidade de Toro, que ostentou unha rama da liñaxe Ulloa, procedente de Galicia. O dominio foi erixido en condado en 1599 polo rei Felipe III. Máis tarde, a partir do século XVII, os condes de Villalonso entroncaron con outras casas nobiliarias peninsulares, pasando o seu Arquivo para incorporarse sucesivamente, primeiro no século XVIII, ao dos duques de Santisteban del Puerto e, definitivamente en 1818, ao dos duques de Medinaceli. Neste estudo, tras tratar primeiro a evolución histórica familiar destes Ulloa, difundimos os contidos do arquivo condal de Villalonso, perfilamos o seu sistema de organización documental e trazamos a evolución secular do fondo documental

    El altar mayor de la catedral de Santiago en tiempos del arzobispo Herrero Esgueva (1723-1727): el grabado del pintor Miguel Varela adquirido por un peregrino

    Get PDF
    The French pilgrim Étienne Boret journeyed to Compostela in 1749 and again in 1761. Proof of the first pilgrimage is preserved among his personal effects with the compostela awarded to him, two loose printed sheets with lists of the different relics of the cathedral, as well as a splendid but unpublished engraving of the main chapel drawn by Miguel Varela. The latter depicts Baroque embellishments from the time of Archbishop Miguel Herrero Esgueva and shows the altar table; the camarín with the medieval image of Santiago in cathedra which pilgrims embraced; the representation of Santiago Peregrino and the four Spanish kings paying homage to him; as well as the baldachin with a Santiago Matamoros attacking four Saracens. Together they comprise the theatrical staging of St. James’s representation to pilgrims with the three standard Jacobean images brought together between the 1650s and 1670s, when the canon José de Vega y Verdugo served as the cathedral’s fabriquero. Nevertheless, the engraving records interesting subsequent changes, particularly the silver adornments added to the altar, to the camarín and to the medieval image of the Apostle. These enhancements were financed by Archbishop Friar Antonio de Monroy (1685-1715) to enrich the main ensemble, in agreement with the postulates of the Counter-Reformation.El peregrino francés Étienne Boret peregrinó a Compostela en 1749 y 1761. De su primera peregrinación se conserva su compostela, dos impresos sueltos con las listas de las reliquias de la catedral, así como un inédito y espléndido grabado de la capilla mayor dibujada por Miguel Varela. En este último se representa la escenografía barroca del recinto en tiempos del arzobispo Miguel Herrero Esgueva. Se trata del aparato construido entre las décadas de 1650 y 1670, siendo canónigo fabriquero José de Vega y Verdugo, para la presentación de la imagen medieval de Santiago in cathedra del altar mayor objeto del abrazo de los peregrinos; del Santiago Peregrino y los cuatro reyes españoles rindiéndole homenaje sobre el camarín; así como del Santiago Matamoros atacando cuatro sarracenos en el baldaquino. No obstante, el grabado documenta interesantes cambios posteriores, particularmente la platería añadida al altar, al camarín y a la estatua sedente del Apóstol, financiada por el arzobispo fray Antonio de Monroy (1685-1715) para enriquecer el escenario, siguiendo los postulados de la Contrarreforma. [gl] O peregrino francés Étienne Boret fixo dúas peregrinacións a Compostela a primeira en 1749 e a segunda 1761. Proba da primeira é a súa compostela, dous impresos soltos coas listas das reliquias da catedral, así como un gravado inédito e espléndido da capela maior debuxada por Miguel Varela. Neste último represéntase a escenografía barroca do recinto en tempos do arcebispo Miguel Herrero Esgueva, e inclue elementos como a mesa do altar; o camarín coa imaxe medieval de Santiago en cathedra obxecto da aperta dos peregrinos; o Santiago Peregrino e os catro reis españois rendéndolle homenaxe; así como o baldaquino co Santiago Matamoruos atacando a catro sarracenos. Trátase do aparello para a presentación das tres esculturas xacobeas construído entre os anos 1650 e 1670, sendo cóengo fabriqueiro José de Vega y Verdugo. Non obstante, o gravado tamén documenta cambios posteriores interesantes, en particular a prata engadida á mesa do altar, ao camarín e á estatua sedente do Apóstolo, financiada polo arcebispo fray Antonio de Monroy (1685-1715) para enriquecer o escenario, seguindo os postulados da Contrarreforma

    Relevancia dos traballos meteorolóxicos de Domingo Fontán Rodríguez

    Get PDF
    Although it is common to consider Domingo Fontán Rodríguez as a mathematician, politician, geographer, or cartographer, this personage also stood out in other fields of science such as meteorology. In this article we aim to show Fontán’s lesser known contributions in the field of meteorology, both inside and outside the University of Santiago de Compostela, as well as to go over his main biographical data.Aunque es habitual considerar a Domingo Fontán Rodríguez como matemático, político, geógrafo o cartógrafo, este personaje destacó también en otros campos de la ciencia como la meteorología. Pretendemos en este artículo mostrar las contribuciones menos conocidas de Fontán en el ámbito de la meteorología, tanto dentro de la Universidade de Santiago de Compostela como fuera de ella, además de recordar sus principales datos biográficos. [gl] Aínda que é habitual considerar a Domingo Fontán Rodríguez como matemático, político, xeógrafo ou cartógrafo, este persoeiro destacou tamén noutros campos da ciencia como a meteoroloxía. Pretendemos neste artigo amosar as achegas menos coñecidas de Fontán no ámbito da meteoroloxía, tanto dentro da Universidade de Santiago de Compostela como fóra dela, ademais de lembrar os seus principais datos biográficos

    El coto de Casasoá (Maceda, Ourense) en la Edad Media: estudio y colección documental

    Get PDF
    Se editan los tres pergaminos medievales que forman parte del archivo familiar correspondiente al pazo de Casasoá (Santiago de Zorelle, Maceda, Ourense). La publicación de esta documentación inédita se aprovecha para elaborar la historia medieval de un señorío de pequeñas dimensiones que, nacido en la edad media, logrará pervivir hasta la edad contemporánea. [gl] Edítanse os tres pergameos medievais que forman parte do arquivo familiar correspondente ao pazo de Casasoá (Santiago de Zorelle, Maceda, Ourense). A publicación desta documentación inédita aprovéitase para elaborar a historia medieval dun señorío de pequenas dimensións que, nacido na Idade media, logrará sobrevivir ata a Idade Contemporánea

    Las ediciones de El libro de los estados en la historiografía española del siglo XIX

    Get PDF
    El libro de los estados (1327-1330) written by don Juan Manuel, is a Castilian text of sociopolitical content. The main objective of this essay is to analyse its significance as a subject of study by means of its first two editions, both of which were published in 1860 by Antonio Benavides, and Pascual de Gayangos respectively. On the basis of the context of 19th century Spanish historiography, during the consolidation of disciplines such as history and history of literature, we will look into how the text participated in the construction process of the Spanish national identity.With respect to Benavides, we will showcase how his understanding of El libro de los estados as a historical source and of don Juan Manuel as an illustrious character, both took part in a conservative discourse favouring monarchical power. Regarding Gayangos, we will see how he reproduced a widespread consideration of the text as a mirror for princes and of don Juan Manuel as a didactical writer, lacking any political meaning.El libro de los estados (1327-1330) de don Juan Manuel es un texto castellano de contenido sociopolítico. El objetivo de este trabajo es analizar su consideración como objeto de estudio a través de sus dos primeras ediciones, realizadas ambas en 1860 por Antonio Benavides y por Pascual de Gayangos respectivamente. Partiendo del contexto de la historiografía española del siglo XIX, en el cual se consolidaron disciplinas como la historia y la historia de la literatura, veremos cómo el texto participa en el proceso de construcción de la identidad nacional. En el caso de Benavides, estudiaremos cómo su comprensión de El libro de los estados como texto histórico y de don Juan Manuel como personaje ilustre se insertan en un discurso conservador pro-monárquico. En lo que respecta a Gayangos veremos que reproduce una consideración generalizada del texto como un espejo de príncipes y de don Juan Manuel como autor didáctico, desprovista de connotaciones políticas. [gl] O Libro de los estados (1327-1330) de don Juan Manuel é un texto castelán de contido sociopolítico. O obxectivo deste traballo é analizar a súa consideración como obxecto de estudo a través das súas dúas primeiras edicións, realizadas ambas en 1860 por Antonio Benavides e por Pascual de Gayangos respectivamente. Partindo do contexto da historiografía española do século XIX, no cal se consolidaron disciplinas como a historia e a historia da literatura, veremos o xeito no que o texto participa da construción da identidade nacional.No caso de Benavides, estudaremos como a súa comprensión do Libro de los estados como texto histórico e de don Juan Manuel como personaxe ilustre se insiren nun discurso conservador pro-monárquico. No que respecta a Gayangos veremos que reproduce unha consideración xeralizada do texto como un espello de príncipes e de don Juan Manuel como autor didáctico, desprovista de connotacións políticas

    Gaiferos de Mormaltán y el duque Guillermo X de Aquitania: entre Jofre de Monmouth y Manuel Murguía

    Get PDF
    Don Gaiferos de Mormaltán has been the most popular piece in the Galician ballad repertoire since its discovery by Manuel Murguía, despite having been dismissed as a spurious artefact by specialists in literature of oral tradition. Although this dismissal may be well founded, this essay will show that the pilgrimage and death of William X of Aquitaine in Compostela in 1137 are likely to have inspired a body of literary material related to Don Gaiferos. Moreover, this article will link the Galician Gaiferos with the Gaiferos of the old Castilian ballads, who appears to be so different, based on the proven fact that both include biographical features of the historical dukes of Aquitaine in the 11th and 12th centuries. Finally, the paper will show how William X, the last duke of Aquitaine, might have been known by the nickname Gaiferos, stemming from the malicious reference that Geoffrey of Monmouth makes of him through the figure of Goffarius Pictus (Historia regum Britanniae 1, 18-20). The essay will conclude that a body of ancient literary material reached Murguía, we do not know how or in what condition, and served as a basis for his Don Gaiferos de Mormaltán. Therefore, this would be a factitious version made up of traditional elements, and not a simple forgery.Desde su hallazgo por Manuel Murguía, el Don Gaiferos de Mormaltán es la pieza más popular del repertorio romancístico gallego, a pesar de que los especialistas en literatura de tradición oral lo hayan señalado como producto no genuino. En este trabajo se mostrará que, a pesar de que este juicio pueda estar bien fundamentado, es muy probable que un suceso como la peregrinación y muerte de Guillermo X de Aquitania en Compostela el año 1137 diera lugar a un material literario emparentado con el que da cuerpo al Don Gaiferos. Se pondrá además en relación al Gaiferos gallego con el Gaiferos de los romances viejos castellanos, de peripecia aparentemente tan disímil, a partir de la constatación de que ambos incorporan rasgos biográficos de los históricos duques de Aquitania de los siglos XI y XII. Se mostrará, finalmente, cómo el último duque aquitano, Guillermo X, pudo ser efectivamente conocido por el sobrenombre de Gaiferos, a partir de la alusión malévola que Jofre de Monmouth hace de él bajo la figura de Goffarius Pictus (Historia regum Britanniae 1, 18-20). Se concluye que a Murguía llegó, no sabemos por qué medios ni en qué estado, un material literario antiguo a partir del cual compuso su Gaiferos de Mormaltán. Este sería, por tanto, una versión facticia compuesta a partir de elementos tradicionales, y no una simple falsificación. Dende o seu descubrimento por Manuel Murguía, o Don Gaiferos de Mormaltán é a peza máis popular do repertorio romancístico galego, a pesar de que os especialistas en literatura de tradición oral sinalárono como produto non xenuíno. Neste traballo mostrarase que, a pesar de que este xuízo poida estar ben fundamentado, é moi probable que un suceso como a peregrinación e morte de Guillerme X de Aquitania en Compostela o ano 1137 dese lugar a un material literario emparentado co que dá corpo ao Don Gaiferos. Poñerase ademais en relación o Gaiferos galego co Gaiferos dos romances vellos casteláns, de peripecia aparentemente tan disímil, a partir da constatación de que ambos incorporan trazos biográficos dos históricos duques de Aquitania dos séculos XI y XII. Mostrarase, finalmente, como o último duque aquitano, Guillerme X, puido ser efectivamente coñecido polo sobrenome de Gaiferos, a partir da alusión malévola que Xofre de Monmouth fai del baixo a figura de Goffarius Pictus (Historia regum Britanniae 1, 18-20). Conclúese que a Murguía chegou, non sabemos por que medios nin en que estado, un material literario antigo a partir do cal compuxo o seu Gaiferos de Mormaltán. Este sería, por tanto, unha versión facticia composta a partir de elementos tradicionais, e non unha simple falsificación

    516

    full texts

    542

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Cuadernos de Estudios Gallegos (E-Journal)
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇