Cuadernos de Estudios Gallegos (E-Journal)
Not a member yet
    542 research outputs found

    Francisco de Aguiar y Seijas, pastor del rebaño

    Get PDF
    Which was the pastoral profile of Francisco de Aguiar y Seijas, archbishop of Mexico? Through the dates of the Book of visit in his fourth journey in the regions of Chalco, Amilpas, Xochimilco and Coyoacan from december 4th 1686 to april 9th 1687, and making use of the thematic biography as method, the answer to the initial question has arrived. After the Council of Trent, the bishop had the duty to promote the reform of customs in his diocese; the pastoral visit was a privileged way to achieve it. The archbishop Aguiar, educated from the tridentine discipline in the archdiocese of Santiago de Compostela, made of his pastoral visit a really popular mission among the people. He takes a small itinerant curia, to govern and discharging justice in a delegated manner. A disciplined, austere and conciliator man, he served as a souls shepherd more than a court official.¿Cuál fue el perfil pastoral de Francisco de Aguiar y Seijas, arzobispo de México? A través de los datos que aporta el Libro de visita de su cuarta salida a las regiones de Chalco, Amilpas, Xochimilco y Coyoacán del 4 de diciembre de 1686 al 9 de abril de 1687, y utilizando la metodología de la biografía temática, se ha dado respuesta a la pregunta inicial. Luego del Concilio de Trento, el obispo tenía el grave deber de suscitar la reforma de las costumbres en su diócesis; la visita pastoral fue un medio privilegiado para lograrlo. El arzobispo Aguiar, formado bajo la disciplina tridentina en la arquidiócesis compostelana, hizo de su visita pastoral una verdadera misión popular entre la gente. Acompañado de una pequeña curia itinerante, gobernó e impartió justicia con características de delegación de poder. Hombre disciplinado, austero y de carácter conciliador se dirigió más como pastor de almas que como funcionario real. [gl] Cal foi o perfil pastoral de Francisco de Aguiar e Seijas, arcebispo de México? A través dos datos que achega o libro de visita da súa cuarta saída ás rexións de Chalco, Amilpas, Xochimilco e Coyoacándo 4 de decembro de 1686 ao 9 de abril de 1687, e utilizando a metodoloxía da biografía temática, se deu resposta á pregunta inicial. Logo do Concilio de Trento, o bispo tiña o grave deber de suscitar a reforma dos costumes na súa diocese; a visita pastoral foi un medio privilexiado para logralo. O arcebispo Aguiar, formado baixo a disciplina tridentina na arquidiócesis compostelá, fixo da súa visita pastoral unha verdadeira misión popular entre a xente. Acompañado dunha pequena curia itinerante, gobernou e impartiu xustiza con características de delegación de poder. Home disciplinado, austero e de carácter conciliador dirixiuse máis como pastor de almas que como funcionario real

    El «Compendio de Exploración Médica» de Nóvoa Santos y Vila Barberá

    Get PDF
    During the Spanish culture Silver Age (1898-1936), medicine was not indifferent to this new Reinaissance. And it was owing to the birth of some important Spanish figures, born since 1870; to the arrival of the modern scientific medicine from France with Magendie, Bernard, Pasteur’s works, and from Germany with Virchow, Koch, von Krehl and others’works; and to the fact that our doctors went there to study, thanks to the activity of the JAE., founded in 1907, during Alfonso XIII’s reign, and whose president was D. Santiago Ramón y Cajal. For the first time since the Golden Age, Spanish medicine was among the best in the world. Next to translations of foreign works, a valuable own output comes up. Cajal and Tello’s neurohistological work, with Achúcarro, Simarro, etc. and the appearance of medicine treatises like that one written by Hernando and Marañón, Nóvoa Santos’ General Pathology and the monumental Ibero-American treatise on Internal Medicine by Fidel Fernández, are a good example of this. However, scientific medicine for general practitioners was asking for a complete but feasible clinical examination work. Noguer Molins had written one in 1916, but it did not include radiology or laboratory. We are presenting the first attempt, unknown up to now, of publishing a complete feasible manual on clinical examination, radiology and laboratory, written by two of the most important medicine figures in that time: General Pathology chairs in Madrid and Valencia, Roberto Nóvoa Santos and Ramón Vila Barberá.En la Edad de Plata de la Cultura española (1898-1936), la medicina no fue ajena al nuevo Renacimiento. A ello contribuyó la aparición de una serie de figuras, nacidas a partir de 1870; la llegada de la moderna medicina científica de Francia, con la obra de Magendie, Claude Bernard, Luis Pasteur, y de Alemania con Virchow, Koch, von Krehl y otros; así como la salida de nuestros médicos a formarse allí, gracias a la actividad de la JAE fundada en 1907, durante el reinado de Alfonso XIII, y presidida por D. Santiago Ramón y Cajal. Por primera vez, desde el Siglo de Oro, la medicina española estaba entre las mejores. Junto a las traducciones de obras extranjeras, surge una estimable producción propia. La obra neurohistológica de Cajal y Tello, con sus correspondientes clínicos en Achúcarro, Simarro, etc. y la aparición de tratados de medicina como el de Hernando y Marañón, la Patología General de Nóvoa Santos y el monumental Tratado Iberoamericano de Medicina Interna de Fidel Fernández, son una muestra de ello. Sin embargo, la medicina científica a la cabecera del enfermo demandaba alguna obra de exploración clínica completa pero asequible. Existía ya la obra de Noguer Molins, que data de 1916, pero no incluía radiología y laboratorio. Presentamos el primer intento, inédito hasta ahora, de edición de un manual completo y asequible de exploración clínica, de radiología y laboratorio, llevado a cabo por dos de las figuras de la medicina de la época: los catedráticos de Patología General de Madrid y Valencia, Roberto Nóvoa Santos y Ramón Vila Barberá. [gl] Na Era de Prata da cultura española (1898-1936), a medicina non era inmune ao novo Renacemento. Isto contribuíu a aparición dunha serie de figuras, nacidas a partires de 1870; coa chegada da moderna medicina científica en Francia, co traballo de Magendie, Bernard, Pasteur, e Alemaña, con Virchow, Koch, von Krehl e outros; e a saída dos nosos médicos para formar alí, grazas á actividade da JAE fundada en 1907, durante o reinado de Alfonso XIII e presidido por D. Santiago Ramón y Cajal. Por primeira vez dende a Idade de Ouro da medicina española estaba entre os mellores. Xunto con traducións de obras estranxeiras, ven unha producción propia estimáveis. O traballo neuro-histolóxico de Cajal e Tello, co seu correspondente clínico en Achúcarro, Simarro, etc. e a aparición de tratados médicos como o de Hernando e Marañón, a Patoloxía Xeneral de Nóvoa Santos e o monumental Tratado Iberoamericano de Medicina Interna de Fidel Fernández, son un exemplo diso. Con todo, a medicina científica á cabeceira esixía un tratado de exame clínico completo pero accesible. Xa o foi o traballo de Noguer Molins, que data de 1916, pero non incluíu radioloxía e laboratorio. Presentamos o primeiro intento, ata agora inédito, a edición dun manual de exame clínico completo e accesible, con radioloxía e laboratorio, realizada por dúas das figuras en medicina da época: os profesores de Patoloxía Xeral de Madrid e Valencia Roberto Novoa Santos e Ramón Vila Barbera

    Cartas de fuero y licencias ad populandum del monasterio de Lorenzana. Contribución al corpus de los fueros rurales de Galicia

    Get PDF
    The knowledge of the intense process of social and economic re-organization produced since mid 13th century in eastern Marina (Galicia) relies on the abundant number of fueros of the Cistercian monastery of Santa María de Meira. However, it can be argued that -due to the random path of its funds-, the remarkable documentary set of the Benedictine monastery of Salvador de Vilanova de Lorenzana (which is, to a certain extent, a replica of the previous one) has remained unnoticed. The known references, besides their unavoidable fragmented nature, frequently include transcription and date flaws that come to twist their testimonial usefulness. The work, resulting from a complex heuristic task in several fields, has allowed to add three items to the twelve already conserved under the signature of Lorenzana’s National Historical Archive, and offers the transcription of 15 documents (12 of them unpublished), gathering the remarkable and eloquent set of fueros and population charters with which the monastery documented its population policy. A typological approach is also provided.El conocimiento del intenso proceso de reorganización social y económica que desde mediados del siglo XIII se produce en la marina oriental gallega, y que en esencia ha fijado el paisaje posterior, ha tenido habitualmente como paradigma y referente el abundante conjunto de cartas de fuero del monasterio cisterciense de Santa María de Meira. No obstante, y acaso en parte como consecuencia de la azarosa trayectoria de sus fondos, ha pasado casi desapercibido el importante conjunto documental homólogo del monasterio benedictino de San Salvador de Vilanova de Lorenzana, en buena medida réplica al anterior, y sin duda el contrapunto perfecto para un análisis coherente del proceso. Las referencias conocidas, además de su hasta ahora inevitable carácter fragmentario, adolecen con frecuencia de defectos de transcripción y data que desvirtúan su utilidad testimonial. El trabajo, resultado de una dilatada labor heurística en diversos fondos, ha permitido sumar tres piezas a la docena conservada bajo la signatura de Lorenzana del AHN, y ofrece la transcripción de 15 documentos, 10 de ellos inéditos, reuniendo el importante y elocuente conjunto de cartas de fuero y licencias de población con que el monasterio documentó su política repobladora. Se acompaña de una aproximación tipológica. [gl] O coñecemento do intenso proceso de reorganización social e económica que dende mediados do século XIII se produce na mariña oriental galega, e que en esencia fixou a paisaxe posterior, tivo habitualmente como paradigma e referente o abundante conxunto de cartas de foro do mosteiro cisterciense de Santa María de Meira. Non obstante, e acaso en parte como consecuencia da azarosa traxectoria dos seus fondos, pasou case desapercibido o importante conxunto documental homólogo do mosteiro beneditino de San Salvador de Vilanova de Lourenzá, en boa medida réplica ao anterior, e sen dúbida o contrapunto perfecto para unha análise coherente do proceso. As referencias coñecidas, ademais do seu ata agora inevitable carácter fragmentario, adoecen con frecuencia de defectos de transcrición e data que desvirtúan a súa utilidade testemuñal. O traballo, resultado dun dilatado labor heurístico en diversos fondos, permitiu sumar tres pezas á ducia conservada baixo a signatura de Lourenzá do AHN, e ofrece a transcrición de 15 documentos, 10 deles inéditos, reunindo o importante e elocuente conxunto de cartas de foro e licenzas de poboación con que o mosteiro documentou a súa política repoboadora. Acompáñase dunha aproximación tipolóxica

    Los testamentos como fuente para la historia social de la nobleza. Un ejemplo metodológico: tres mandas de los Valladares del siglo XV

    Get PDF
    The identification and study of the lineages which made up the galician nobility pyramid in the Late Middle Ages must be based on a meticulous analysis of the sources, amoung which the most noteworthy are wills of testament due to there rich quantity of information. The objective of this work is to offer some preliminary ideas regarding this type of document. By examining diferent tendencies and describing methodologies, it is possible to make the best use of the information held within these documents in order to improve the study of the social history of the nobility. This work includes the publication and commentary of the wills of testament of three members of the Valladares lineage from the Late Middle Ages.La identificación y estudio de los linajes que conformaron la pirámide nobiliaria gallega en la Baja Edad Media deben fundamentarse en un cuidadoso análisis de las fuentes, entre las que destacan por su especial caudal informativo los testamentos. El objetivo de estas páginas es ofrecer unas primeras reflexiones sobre esta tipología documental: examinar algunas tendencias y anotar cuestiones metodológicas para el mejor aprovechamiento de sus posibilidades en el contexto de la historia social de la nobleza. El estudio se completa, o ilustra, con la edición y comentario de los testamentos de tres personajes de la estirpe de los Valladares, todos del final de la Edad Media. [gl] A identificación e estudo das liñaxes que conformaron a pirámide nobiliaria galega na Baixa Idade Media deben fundamentarse nunha coidadosa análise das fontes, entre as que destacan polo seu especial caudal informativo os testamentos. O obxectivo destas páxinas é ofrecer unhas primeiras reflexións sobre esta tipoloxía documental: examinar algunhas tendencias e anotar cuestións metodolóxicas para o mellor aproveitamento das súas posibilidades no contexto da historia social da nobreza. O estudo complétase, ou ilústrase, coa edición e comentario dos testamentos de tres personaxes da estirpe dos valladares, todos do final da Idade Media

    Las pilas del castro de Santa Mariña de Maside (Ourense ): hacia una tipología de los lugares con función ritual en la Edad del Hierro del NW de la Península Ibérica

    Get PDF
    In this article we pretend to review in detail the rock basins that appear in hillfort contexts. Our purpose will be to evaluate their possible religious function. Our interest will be focused on the Santa de Mariña de Masidehillfort (Ourense) where several rocks with rectangular holes and different types of shapes are found. We will try to find a typology on Iron Age places with a religious ritual function throughout the comparison with other similar sites.En este artículo pretendemos detenernos con cierto detalle en las pilas que aparecen en contextos de castros de cara a evaluar su posible función religiosa. Nuestro interés se centrará en el castro de Santa Mariña de Maside (Ourense), donde existen varias rocas con pilas rectangulares y rebajes de distintos tipos. A través de la comparación con otros sitios similares intentaremos acercarnos a una tipología de los lugares con función ritual en la Edad del Hierro. [gl] Neste artigo pretendemos deternos con certo detalle nas pías que aparecen en contextos de castros de cara a avaliar a súa posible función relixiosa. O noso interese centrarase no castro de Santa Mariña de Maside (Ourense), onde existen varias rochas con pías rectangulares e rebaixes de distintos tipos. A través da comparación con outros sitios similares intentaremos achegarnos a una tipoloxía dos lugares con función ritual na Idade do Ferro

    El testamento del mariscal Pardo de Cela. Noticia del hallazgo y edición del documento

    Get PDF
    Research into the figure and the activities of Marshal Pardo de Cela —one of the most well-known and controversial protagonists of the second half of the 15th century in Galicia— has progressed remarkably in the last two decades. The most recent and significant breakthrough has been the discovery of his last will and testament and codicil; they were signed on 1st and 3rd Octuber 1483, just before his public execution in the main square of Mondoñedo. In the present article we describe this finding and we contextualize, evaluate and publish the content of the document itself. It was included in three notarial copies, which were part of a lengthy legal process between several of his descendents and the bishops of Mondoñedo, from 1510 to 1542, regarding the ownership of the “terrerias” of Sargadelos, San Romao, Regueira de Ferrol and Cervo.Las investigaciones en torno a la figura y los hechos del mariscal Pardo de Cela —uno de los protagonistas más señalados y debatidos de la segunda mitad del siglo XV gallego— han logrado en estas dos últimas décadas avances notables; el más reciente y significativo ha sido la localización de su testamento y codicilo, otorgados el 1 y 3 de octubre de 1483, justo antes de su ejecución pública en la plaza mayor de Mondoñedo. En estas páginas se da cuenta de este hallazgo y se contextualiza, valora y edita el propio documento, conservado en tres traslados notariales insertos en el largo proceso que sostuvieron, entre 1510 y 1542, varios descendientes del personaje con los obispos de Mondoñedo, sobre la posesión de las terrerías de Sargadelos, San Romao, Regueira de Ferrol y Cervo. [gl] As investigacións en torno á figura e os feitos do mariscal Pardo de Cela —un dos protagonistas máis sinalados e debatidos da segunda metade do século XV galego— lograron nestas dúas últimas décadas avances notables; o máis recente e significativo foi a localización do seu testamento e codicilo, outorgados o 1 e 3 de outubro de 1483, xusto antes da súa execución pública na praza maior de Mondoñedo. Nestas páxinas anúnciase este achado e contextualizase, valora e edita o propio documento, conservado en tres traslados notariais insertos no longo proceso que sostiveron, entre 1510 e 1542, varios descendentes do personaxe cos bispos de Mondoñedo, sobre a posesión das terrerías de Sargadelos, San Romao, Regueira de Ferrol e Cervo

    Un sabio médico gallego: don Jacobo López Elizagaray (1860-1934)

    Get PDF
    Biographical Portrait of don Jacobo López Elizagaray, one of the most prominent figures of Compostelan Medical School accredited in Madrid. True master of Internal Medicine of the last third of the nineteenth and twentieth first, pioneer in the modernization of Spanish medicine, was teacher and fellow of extraordinarily distinguished medical personalities from Galicia and from all Spain, as Drs. Varela y Varela, Santiago Carro García, Nóvoa Santos Gómez Ulla, Marañón, Jimenez Diaz, Goyanes Capdevila, Varela Radio and many others.Retrato biográfico de don Jacobo López Elizagaray, una de las más destacadas figuras de la Escuela Médica Compostelana acreditada en Madrid. Auténtico maestro de la Medicina interna del último tercio del siglo XIX y primero del XX, pionero en la modernización de la Medicina española, fue maestro y compañero de destacadísimas personalidades médicas gallegas y de toda España, como los Dres. Varela y Varela, Santiago Carro García, Nóvoa Santos, Gómez Ulla, Marañón, Jiménez Díaz, Goyanes Capdevila, Varela Radío y muchos otros. [gl] Retrato biográfico de don Jacobo López Elizagaray, unha das máis destacadas figuras da Escola Médica Compostelana acreditada en Madrid. Auténtico mestre da Medicina Interna do último tercio de século XIX e primeiro do XX, pioneiro na modernización da Medicina española, foi mestre e compañeiro de moi salientables personalidades médicas galegas e de toda España, como os Dres. Varela e Varela, Santiago Carro García, Nóvoa Santos, Gómez Ulla, Marañón, Jiménez Díaz, Goyanes Capdevila, Varela Radío e moitos outros

    El miedo en el escenario del viaje atlántico ibérico, siglos XV-XVI

    Get PDF
    During the first iberians atlantic travels, first along the african coast and then towards the western horizon, diverse fears manifested as a result of, on the one hand, the sense of danger that the own marine extension provokes, the beings inhabiting it and the weather events happening there, and on the other, of the knowledge of ancient philosophers, myths and christian beliefs that related the sea with the hell, sin, and death. In this sense, the fears were not only answers to certain external or internal stimulation, but they also were cause and consequence of cultural and ideological constructions toward the natural world. Through the discourse analysis of diaries, chronicles and literary narratives of the epoch, different fears that surprised those sailors are analyzed: the long distance to land; the thirst, hunger and disease suffering; the encounter with pirates or mermaids; as well as those related to the possibility of the ship loss: breakdowns, bad navigations, storms, shipwrecks, but also ominous signs from the other side that put to test the faith of the most devotee. However, despite the dangers, the sailing nations faced the fears motivated by the desire to overcome the adversities and survived the transatlantic travel helped by technology, but above all, hope.Durante los primeros viajes atlánticos que realizaron los ibéricos, primero por costas africanas y después hacia el horizonte occidental se manifestaron diversos miedos resultado, por un lado, de la sensación de peligro que despertaba la propia extensión marina, los seres que la habitaban y los fenómenos climáticos que allí se sucedían, y por el otro, del conocimiento de antiguos filósofos, mitos y creencias cristianas que relacionaban al mar con el infierno, el pecado y la muerte. En este sentido, los miedos no eran solamente respuestas a determinadas estimulaciones externas o internas, y fueron también causa y consecuencia de construcciones culturales e ideológicas frente el mundo natural. A través del análisis del discurso de diarios de viaje, crónicas y narraciones literarias de la época, se examinan diversos miedos que sorprendieron a aquellos navegantes: la lejanía de tierra; los padecimientos por sed, hambre y enfermedad; el encuentro con piratas o sirenas; así como los relacionados con la posibilidad de pérdida del barco: averías, malos pilotajes, tormentas, naufragios, además de señales del más allá que ponían a prueba la fe de los más devotos. Pese a los peligros, las naciones navegantes enfrentaron sus miedos impulsadas por el deseo de superar las adversidades y sobrevivieron a los viajes trasatlánticos ayudadas por la tecnología, pero sobre todo por la esperanza. [gl] Durante as primeiras viaxes atlánticas que realizaron os ibéricos, primeiro por costas africanas e despois cara ao horizonte occidental manifestáronse diversos medos resultado, por un lado, da sensación de perigo que espertaba a propia extensión mariña, os seres que a habitaban e os fenómenos climáticos que alí se sucedían, e polo outro, do coñecemento de antigos filósofos, mitos e crenzas cristiás que relacionaban ao mar co inferno, o pecado e a morte. Neste sentido, os medos non eran soamente respostas a determinadas estimulacións externas ou internas, e foron tamén causa e consecuencia de construcións culturais e ideolóxicas fronte o mundo natural. A través da análise do discurso de diarios de viaxe, crónicas e narracións literarias da época, examínanse diversos medos que sorprenderon aqueles navegantes: a distancia de terra; os padecementos por sede, fame e enfermidade; o encontro con piratas ou sereas; así como os relacionados coa posibilidade de perda do barco: avarías, malas pilotaxes, tormentas, naufraxios, ademais de sinais do alén que poñían a proba a fe dos máis devotos. Malia os perigos, as nacións navegantes enfrontaron os seus medos impulsadas polo desexo de superar as adversidades e sobreviviron ás viaxes trasatlánticas axudadas pola tecnoloxía, pero sobre todo pola esperanza

    516

    full texts

    542

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Cuadernos de Estudios Gallegos (E-Journal)
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇