Univerzitet u Sarajevu: Zbornici Fakulteta za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije / Sarajevo University
Not a member yet
75 research outputs found
Sort by
Mogu li kriminološka istraživanja pridonijeti objektivizaciji i depolitizaciji pristupa ratnim zločinima / Can Criminmological Research Contribute to Raise Objectification and Unpolitical Approach to War Crimes
Get PDFIako je rat na našim prostorima završio prije dvafeset godina kontraverze o njegovim posljedicama-ratnim zločinima traju i danas tako da se nekritički umanjuju i/ili čak negiraju (ukoliko se radi o zločinima počinjenim s “naše” strane), a prenaglašavaju i izvitoperuju zločini koje je počinila druga sukobljena strana. Na taj način ova tragična tematika počinjenih ratnih zločina služi podgrijavanju mržnje i politizitaciji.Takovo političko izjašnjavanje i ponašanje posebno je teško, individualno i društveno, prihvatljivo u sredinama gdje su počinjeni ratni zločini imali obilježje terorizma po svom načinu izvođenja i posljedicama po žrtve i njihovu imovinu.Zbog masovnosti takvih zločina i brojnosti njihovih počinitelja, smatramo mogućim i potrebnim primjeniti nomotetički metodološki pristup i provesti objektivno znanstveno utemeljeno kriminološko istraživanje s kvantitativnom multivarijatnom analizom svih počinjenih kaznenih djela ratnog zločina koja su se dogodilau ratnom razdoblju (1990-1990 u RH do početka vojno-redarstvene akcije Oluja) i njihovih počinitelja, bez obzira kojoj sukobljenoj strani pripadali.Cilj istraživanja bio je sistematski opisati kaznena djela ratnog zločina i utvrditi zajedničke karakteristike ovih kaznenih djela i njihovih počinitelja, ovisno od pripadnosti pojedinoj sukobljenoj strani.Metodološki pristup: Istraživanje je imalo dvoetapni karakter. Prvo je provedeno predistraživanje na 824 ukupno počinjena kaznena djela koja su imala u izvjesnom smislu obilježje (urbanog) terorizma, a dogodila su se na širem području Zagreba u razdoblju 1990-1994 godine. Ovo (pred)istraživanje je omogućilo izradu primjerenog protokola i kodifikaciju, a njegovi rezultati ukazali su na zastupljenost pojedine vrste kaznenih djela i zajedničke (kriminalne) karakteristike počinitelja.Izvori podataka za glavno istraživanje bile su; kaznene prijave, posebna i opća izvješća o počinitelju, zapisnici o očevidu, corpus delicti, nalazi i mišljenja vještaka, fotodokumentacija i ostala dokumentacija, izvješća o događaju, službene zabilješke te izjave oštećenog i svjedoka. Radi kontrole autentičnosti izvora svesmo to osobno prikupljali i uz pomoć analitičara pojedine polkicijske uprave tako registrirali 1333 kaznena djela ratnih zločina koja su imala obilježje terorizma i 787 poznatih počinitelja.Na prikupljenoj dokumentaciji o svakom kriminalnom događaju primjenili smo kvantitativnu analizu sadržaja i adekvatno kodificirali sve protokolom zahtjevane karakteristike o kaznenim djelima i njihovim počiniteljima, bez obzira kojoj su od sukobljenih strana pripadali.Na dobivenim podacima, osim deskriptivne i inferencijalne analize primjenili smo multivarijatne postupke (faktorske, cluster i diskriminatorne analize) i tako objektivno na induktivan empirijski način utvrdili zajedničke fenomenološke karakteristike kaznenih djela i etiološki utemeljenu tipologiju počinitelja za svakuzaraćenu stranu.Dobiveni nalazi zorno ilustriraju veličinu krivnje za počinj(e)anje terorističkih ratnih zločina i ukazuju na dimenziju njihove političke, etnocidne i kriminalne motivacije koja je podsticala i usmjeravala njihove počinitelje te legitimirala njihove kriminalne akte i ponašanje.-----------------------Although the war in our country ended years ago, or to be precise, twenty years ago, controversy about its consequences-war crimes continue to this day so they are producing uncritically reduced and / or even deny (in case of crimes committed by “our” side), and overemphasize and distorts crimes committed by the other warring parties. In this way, the tragic theme of the war crimes committed serves reheating hatred and politicization.Such political declaration and behavior is especially difficult, both individually and socially, acceptable in environments where war crimes were committed with characteristic of terrorism by its embodiment and the consequences they had on victims and their property.Due to the growing volume of such crimes and the number of their perpetrators, we consider possible and necessary to apply nomothetic methodological approach and implement scientifically justified objectively criminological research with a quantitative multivariate analysis of all war-crimes committed during war, that occurred during period (1990-1995 in Croatia until the beginning of the military-police operation “Storm”), together with their perpetrators, regardless of which side they belonged.The aim of this study was to systematically describe a war crime and identify common characteristics of these crimes and their perpetrators in dependence of belonging to a certain conflicting parties.Methodological approach: The research had two stages. First Pre-research stage was conducted on 824 criminal offenses which had in some sense characteristic of (urban) terrorism, and took place in the Zagreb area in the period 1990-1994 year. This (front) research has enabled the creation of the appropriate protocol and codification, while the results indicated the presence of certain crime-types and common (criminal) characteristics of the offenders.Data sources for the main study were; criminal charges, special and general reports on the offender, final investigation report, the corpus delicti, findings and opinions of expert witnesses, photographs and other documents, reports on the event, official notes and statements of the injured party and witnesses. In order to control the authenticity of the source of all we had to personally collect following. With the help of individual analyst police department administration we registered 1333 war crimes that had characteristics of terrorism and 787 known offenders.For all collected documentation of each criminal incident, we applied quantitative analysis and adequately codify all of the protocol required characteristics of the crimes and their perpetrators, regardless of which of the conflicting parties they belonged.On obtained results, in addition to descriptive and inferential analysis we applied multivariate methods (factor, cluster and discriminate analysis) and so objectively through inductive empirical way we determined their common phenomenological characteristics of crime and etiological based offender typology for each warring parties.The findings clearly illustrate the size of the blame for starts and strengthening the terrorist war crimes that indicate the dimension of their political, ethnocide and criminal motivations that encouraged and directed the subordinates and legitimize their criminal acts and behavior.
Udaljenje s rada policijskih službenika u hrvatskom i srbijanskom pravu / Suspension from work of police officers in Croatian and Serbian law
Get PDFAutori u radu opisuju institut udaljenja s rada, koji se primjenjuje u slučajevima pokretanja kaznenog ili disciplinskog postupka protiv policijskog službenika, a s ciljem zaštite interesa službe dok traje kazneni ili disciplinski postupak protiv tog službenika. U prvom redu kroz prikaz hrvatskog i srbijanskog zakonodavstva, a usputno i zakonodavnih rješenja u drugim državama, te kroz prikaz sudske prakse i stajališta pravne teorije, autori zasebno obrađuju vrste udaljenje s rada policijskih službenika, oduzimanje sredstava za rad i trajanje udaljenja s rada, naknadu plaće za vrijeme udaljenja s rada i pravne lijekove protiv rješenja o udaljenju s rada. Zaključak autora jest da se radi o nužnom pravnom institutu, no autori predlažu i da se, osim zaštite interesa službe, kao alternativni uvjet propiše sprječavanje ometanja disciplinskog postupka, a kao kumulativni uvjet za udaljenje s rada opravdano očekivanje da bi službeniku u disciplinskom postupku mogla biti izrečena najstroža kazna-prestanak državne službe. Predlaže se i da se promjenama zakona disciplinskom sudu omogući da tijekom cijelog disciplinskog postupka može odlučivati o opstojnosti rješenja o udaljenju s rada te da se u hrvatskom pravu ograniči imunitet koji uživaju sindikalni povjerenici u odnosu na primjenu instituta udaljenja s rada.----------------------------In the paper the authors describe the institute of suspension from work, which is applied in the cases of criminal or disciplinary proceedings against a police officer, with an aim to protect the interests of the service during the course of criminal or disciplinary proceedings against the officer. Primarily through a review of Croatian and Serbian legislation, as well as through legal solutions in other countries, through a review of jurisprudence and from the point of view of legal theory, the authors separately analyze the types of suspension from work of police officers, seizure of instruments for work and the duration of suspension, compensation of salary for the period of suspension, and legal remedies against the decision on suspension from work. The authors’ conclusion is that this is a necessary legal institute, but they suggest, apart from the protection of the interests of the service, as an alternative condition, to proscribe the prevention of interference in disciplinary proceedings, and as a cumulative condition for suspension form work, reasonable expectation that the police officer could be imposed with the most severe punishment in the disciplinary proceedings – termination of employment in civil service. It is also suggested that the Disciplinary Court is enabled by the amendments of law to decide on the existence of the decision on suspension during the entire disciplinary proceedings, and to restrict the immunity in Croatian legislation that is given to union representatives with regard to the application of the institute of suspension from work
Istraživanje ratnih zločina sa aspekta značaja izbora ljudskih resursa Državne agencije za istrage i zaštitu / War Crimes Investigation from the Aspect of the Importance of Human Resources Selection within State Investigation and Protection Agency
Get PDFIstraživanje predstavlja proces raznovrsnih aktivnosti koje su usmjerene na sticanje saznanja o nekoj pojavi, procesu, ponašanju, radnji ili djelanju. To su veoma složeni procesi čija je djelatnost organizovana, namjerna, ciljna i svrsishodna, a posebno se ta složenost ogleda na području istraživanja ratnih zločina. Državna agencija za istrage i zaštitu je vodeća policijska agencija u Bosni i Hercegovini čiji je jedan od osnovnih zadataka istraživanje ratnih zločina. S obzirom na značaj i važnost tog društvenog problema neophodno je posebnu pažnju obratiti na izbor ljudskih resursa u Državnoj agenciji za istrage i zaštitu koji će raditi na istraživanju ratnih zločina. Ti ljudski resursi moraju da zadovolje određene kriterije kako bi uspješno obavljali povjereni posao.------------------------Research is the process consisted of different activities oriented in acquisition of knowledge about certain phenomenon, process, behavior or action. These are very complex processes whose activities are organized, deliberate, targeted and purposeful, and that complexity is reflected in the research of war crimes. State investigation and protection agency is leading police agency in Bosnia and Herzegovina, and one of its main tasks is war crimes investigation. Regarding the significance and importance of this social problem it is very important to pay particular attention in selection of human resources in State investigation and protection agency, especially those who will work in war crimes investigation. Those human resources must fulfill certain criteria in order to successfully respond to their tasks
Neki faktori koji utječu na vjerodostojnosti iskaza vještaka / Some factors which influence the credibility of experts’ testimony
No full textOvisi li vjerodostojnost iskaza vještaka kao dokaza u suvremenom kaznenom postupku samo o njegovu stručnom znanju i sposobnosti da to stručno znanje učini dostupnim sudionicima kaznenog postupka? Odgovorom na postavljeno pitanje bavi se kazneno postupovno pravo i kriminalistika od početka korištenja vještaka u postupku.Jedno od pitanja u tom smislu odnosi se na organizacijski oblik tijela koje vještači i njegova pozicioniranost u odnosu na policiju i sud. Često se izražava sumnja u vjerodostojnost iskaza vještaka kao dokaza ako je ustanova u kojoj se obavlja vještačenje smještena u sklopu policije koja s druge strane kriminalistički ali i dokazno istražuje određeni događaj i koristi spoznajno ili dokazno rezultate.Razvoj kaznenog postupovnog prava teži racionalizaciji sredstava koja se ulažu u postupak te nastoji da što više policijskih radnji bude korišteno u postupku ne samo u spoznajne već i u dokazne svrhe.Predmet razmatranja su prigovori koji se odnose na pozicioniranost ustanova koja se bave kriminalističkim ispitivanjem i vještačenjem u policiji a koji dovode u pitanje vjerodostojnost takvih postupaka. Kako bi se opravdalo aktualno stanje prikazuju se rješenja koja naglašavaju ulogu policije u kaznenom postupku glede pitanja oko kojih je uvijek bilo prigovora.-----------------Does the credibility of experts’ testimony as evidence in contemporary criminal procedure depend only on their professional knowledge and their ability to make that professional knowledge available to participants of criminal procedure? Criminal procedure law and criminalistics try to answer that question since the beginning of use of expert in the procedure.One of the questions in this sense refers to organizational form of body which conducts the examination, and its position in relation to police and court. Credibility of experts’ testimony as evidence is often questioned if the institution conducting the examination is located within the police, which, on the other hand conducts evidentiary and criminal investigation, and uses the results in a cognitive or evidentiary manner.The Development of criminal procedure law aims to rationalize the means invested in the procedure and seeks to use as many police actions as possible in the procedure, not only for cognitive but also for evidentiary purpose.The objections which are referred to position of institutions which conduct criminal investigation and police examination are a subject of consideration bringing into question the credibility of such procedure. To justify the current situation the solutions which are shown highlight the role of police in criminal procedure regarding usually objectionable questions
Fenomenološka obilježja registrovanog kriminaliteta u Federaciji Bosne i Hercegovine / The Phenomenology of Registered Crime in the Federation of Bosnia and Herzegovina
Get PDFPodaci o kriminalitetu na određenom prostoru najčešće se iskazuju kroz deskripcije dobijene na osnovu analiziranih podataka zvanično registrovanog kriminaliteta, a koje se sistematizuju kroz izvještaje institucija formalne socijalne kontrole. Rezultati ovih analiza predstavljaju elementarne izvore za izradu prikaza fenomenoloških obilježja kriminaliteta za posmatrane prostorne jedinice, pri čemu se nerijetko izlažu kroz podatke o statici, dinamici i tipologiji kriminaliteta.Ovim radom se namjeravaju prikazati rezultati analize podataka o registrovanom kriminalitetu (broju prijavljenih osoba, podignutih optužnica i osuđujućih presuda) na prostoru Federacije Bosne i Hercegovine u posljednjih deset godina, pri čemu će se, pored uporedne analize, izvršiti i osnovna analiza strukture posmatrane pojave. Navedene analize bi trebale dovesti do rezultata s kojima bi bili u poziciji da ukažemo ne samo na obim, strukturu i trendove kriminaliteta u Federaciji Bosne i Hercegovine, već i na one oblike kriminaliteta za koje je neophodno unaprijediti praksu institucionalnog djelovanja kako bi se povećala stoparegistracije, optuživanja i osuđivanja, posebno oblika koji u našoj zajednici nanose najveće štete.---------------------Official data analysis on crime is the most common source used to create images of crime that exists at certain places. The institutions of social control are submitting systemized reports that are used for this exact purpose. Data on statics, dynamics and typology of crime brings results of the analysis which shows the phenomenology of crime.This paper is intended to show the results of data analysis on registered crime (number of persons reported, accused and convicted for) in the Federation of Bosnia and Herzegovina in the past decade. Our intention is to create a comparative analysis of the structure of crime in the selected geographical area. We believe that the results of this study could deliver objective picture of the scope, structure and dynamics of registered crimes commited in the Federation of Bosnia and Herzegovina. In addition to this, we are confident that the results of this research study could point out to those forms of crime for which it is necessary to improve the practice of institutional reaction to crime in order to increase the positive rate of, accusation and crime punishment. Of particular we refer to those forms of crime in our community which inflict the most damage
Nadzor nad radom policije – kriminološki aspekt / Police Oversight - The Criminology Aspect
Get PDFVećina suvremenih demokratskih društava kao temeljnu funkciju policije navodi služenje i zaštitu („to serve and protect“). Zaštitni dio policijske funkcije se odnosi na zaštitu građana od ugrožavanja ili kršenja njihovih ustavom zajamčenih prava. U svrhu realizacije te funkcije, policijskim službenicima su dane ovlasti zadiranja u ta ista prava. U situacijama davanja većih ovlasti pojedinim državnim službenicima je nužna paralelna izgradnja mehanizama kojima se nadzire profesionalna primjena tih istih ovlasti. Premda većina policijskih službenika svoj posao obavlja profesionalno, određeni broj policijskih službenika „izlazi“ iz definiranih granica policijskih ovlasti što rezultira prijavama na postupanje policijskih službenika (do razine Europskog suda za ljudska prava) te narušavanjem ugleda policije i smanjenjem povjerenja u policiju. Većina policijskih službi ima predviđen nadzor zakonitosti postupanja policijskih službenika (u okviru odjela unutarnje kontrole ili odjela za zakonitost policijskog postupanja), no javnost i zainteresirane skupine s pravom dovode u pitanje opravdanost ispitivanja odgovornosti pojedinih policijskih službenika od strane njihovih kolega iz drugih ustrojstvenih jedinica, odnosno upozoravaju na pristranost u odlukama po zaprimljenim pritužbama. Kada govorimo o europskom prostoru, tada je značajno istaknuti kako Europski sud za ljudska prava, Europski odbor za sprječavanje mučenja i neljudskog ili ponižavajućeg ponašanja te Povjerenik za ljudska prava upozoravaju na način na koji se rješavaju pritužbe od strane policije te je Povjerenik za ljudska prava donio mišljenje (iz 2009. godine) o neovisnom i učinkovitom odlučivanju o pritužbama protiv policije. Iz istih razloga su u mnogim državama razvijeni sustavi građanskog nadzora rada policije koji u smislu filozofske opravdanosti ima dvojaku funkciju: kompenziranje vladinog neuspjeha učinkovitog suzbijanja devijantnog ponašanja pojedinih policijskih službenika te izjednačavanje balansa moći između policijskih službenika i građana (Ferdik i sur., 2013).U radu se daje prikaz nekih postojećih modela nadzora nad radom policije (SAD, Kanada, Velika Britanija, Azija, Australija), razvoj standarda u europskom prostoru (s prikazom aktualne situacije u Hrvatskoj) te interes kriminologa za ovu temu.---------------------Most of modern democratic societies point out that the fundamental function of police is to “serve and protect“. The protective part of police functions is related to the protection of citizens from the danger or violation of their constitution guaranteed rights. In order to achieve this function, police officers have the authority to reach into these same rights. When giving more power to police officers, parallel mechanism is required in order to monitor professional execution of these powers. While most police officers do their job professionally, a certain number of police officers “go beyond” defined boundaries, resulting in complaints on the police treatment (up to the level of European Court of Human Rights). Therefore this is, inter alia, damaging the police reputation and decrease the citizen`s confidence. Most police agencies have provided supervision of the legality of police conduct (in form of The Department of Internal Control or The Department of Legality of Police Conduct). However, interested groups of citizen question the validity of investigation when oversight of individual police officer conduct other police officers and emphasize the possible bias in handling complaints. When speaking within European area, it is necessary to highlight the remarks given by European Court of Human Rights, the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment and the Commissioner for Human Rights, regarding the manner of dealing with these complaints. The Commissioner for Human Rights issued an opinion (from 2009) of an independent and effective determination on complaints against the police. For the same reasons many countries developed systems of civil oversight which in terms of philosophical justification has a dual function: to compensate the government’s inefficient suppression of deviant behavior of certain police officers and to equalize the balance of power between police officers and citizens (Ferdik and assoc., 2013).The paper gives an overview of some of the existing models for the police oversight (the USA, Canada, UK, Asia, and Australia), the development of standards in the European area (with the review of the current situation in Croatia) and interest of criminologists regarding this topic
ZNAČAJ MEĐUNARODNE POLICIJSKE SARADNJE I SAVREMENIH POLICIJSKIH SLUŽBI U BORBI PROTIV SVIH OBLIKA MEĐUNARODNOG KRIMINALITETA / IMPORTANCE OF INTERNATIONAL POLICE COOPERATION AND MODERN POLICE SERVICES IN THE FIGHT AGAINST ALL FORMS OF INTERNATIONAL CRIME
No full textU radu pod nazivom:„ Značaj međunarodne policijske saradnje i savremenih policijskih službi u borbi protiv svih oblika međunarodnog kriminaliteta“, izraženo je kriminološko stanovište o nekim faktorima kriminaliteta koji utiču na stvaranje povoljnog kriminalnog ambijenta i omogućavaju porast teških oblika međunarodnog kriminaliteta, što u većoj mjeri utiče na brži razvoj i ekonomski prosperitet većeg broja zemalja, pogotovo onih u tranziciji kao što je naša zemlja, te narušavanja sigurnosnog ambijenta. U nastojanju da se odgovori na ovaj izazov, borba protiv međunarodnog kriminaliteta ne bi imala značaj bez učešća savremenih policijskih službi čiji djelokrug rada počinje na lokalnom, a završava na međunarodnom nivou, odnosno na efikasnoj međunarodnoj saradnji. U radu se analizira uloga Interpola i Europola u kontekstu savremenih policijskih službi, koje imaju za cilj suzbijanja teških oblika međunarodnog kriminaliteta, daje se akcenat na primjenu savremenih informativnih i drugih tehnologija i metoda, te se ukazuje na značaj međunarodne policijske operativne saradnje. U radu se koristi statističko-analitička metoda, komparativna metoda, analiza sadržaja i metod itrospekcije. Komparativnom analizom urađenom na osnovu dostupnog materijala, uočava se da se u strukturi kriminaliteta naglašava transnacionalni organizovani kriminal pogotovo tipa mafije. Na kraju rada daje se zaključak koji se odnosi na činjenicu da koncept borbe protiv teških oblika kriminaliteta karakteriše nova strategija, koja ima snažan naglasak na analitičkom radu i na koncepciji dugoročnog prikupljanja informacija od strane savremenih policijskih službi. U tom kontekstu savremene policijske službe kroz analitički rad imaju mogućnost da dođu do spoznaje novih oblika kriminaliteta, te nešto konkretnije strukture istog. Shodno navedenom dolazi se do glavnog zaključka da samo kontinuiranom ili intezivnijom međunarodnom operativnom policijskom saradnjom, primjenom instituta zajedničkih međunarodnih istraga, novih policijskih metoda i informativnih i drugih tehnologija, mogu se stvoriti efikasniji mehanizmi za suzbijanje i smanjenje stope svih oblika međunarodnog kriminaliteta.--------------------------In the presntation entitled: “The importance of international cooperation and modern police forces in the fight against all forms of international crime,” a criminological viewpoint on some factors of criminality that influence on creating of an enabling environment and facilitate crime increase in serious forms of international crime is expressed, which largely affects faster development and economic prosperity of many countries, particularly those in transition, such as our country and environment security violations. In an effort to respond to this challenge, the fight against international crime would have no significance without the participation of contemporary police services whose scope of work starts at the local, and ends at the international level and the effective international cooperation. The presentation discusses the role of Interpol and Europol in the context of modern police forces, which have the purpose of combating serious forms of international crime, with the emphasis on the application of modern information and other technologies and methods, and the importance of international police operational cooperation is pointed out. The presentation uses the statistical-analytical method, comparative method, content analysis and method of introspection. A comparative analysis done on the basis of available material showed that the transnational organized crime, particularly crime of the mafia type is sressed in the structure of the criminality. The presentation ends with a conclusion that refers to the fact that the concept of the fight against serious crime, is characterized by a new strategy, which has a strong emphasis on analytical work and the concept of long-term collection of information by the modern police services. In this context, the modern police service through analytical work have the opportunity to come to the realization of new forms of crime, and something of the same concrete structure. Consequently we come to the main conclusion that only continuous or more intense international operational police cooperation, using the institute joint international investigations, new police methods and information and other technologies, can create effective mechanisms for prevention and reduction of all forms of international crime
STAVOVI STUDENATA PREMA PRISLUŠKIVANJU U SRBIJI / STUDENTS’ PERCEPTION OF EAVESDROPPING IN SERBIA
No full textU skladu sa savremenim nastojanjima za očuvanjem privatnosti u različitim aspektima društvenog života, naročitu pažnju javnosti izazivaju problemi proistekli iz nadzora nad komunikacijom građana, posebno ukoliko se ne vrši na osnovu odobrenja suda. U Republici Srbiji primetne su neusaglašenosti u važećoj legislativi na različitim nivoima, što uz nedostatak propratnih akata i nedovoljno precizirane procedure prikupljanja, obrade i zadržavanja podataka o komunikaciji građana u bezbednosne svrhe doprinosi brojnim zloupotrebama nadležnih službi i pojedinaca, a na štetu građana.Cilj rada je sagledavanje stavova studenata fakulteta na kojima se izučavaju krivičnopravne i kriminološke nauke Univerziteta u Beogradu prema prisluškivanju. Uzorak čini 269 studenata. Za potrebe prikupljanja podataka korišćen je upitnik PRISE Questionnaire on Security technology and privacy, deo o prisluškivanju i zadržavanju ličnih podataka. Rezultati istraživanja pokazuju da studenti u većini slučajeva (94%) imaju pozitivne stavove prema prisluškivanju. Najveći broj studenata opravdava upotrebu prisluškivanja u svrhu prevencije i istrage terorističkih napada (85,1%) i kriminala (84%) uz sudsku odluku, dok se znatno manji broj zalaže za upotrebu prisluškivanja u svrhu prevencije i istrage terorizma (30,5%) i kriminala (25,7%) bez sudske odluke. Neznatan broj studenata (1,5%) podržava upotrebu prisluškivanja u komercijalne svrhe, kao i zadržavanje i dalju obradu tim putem prikupljenih podataka (2%). U odnosu na predmet prisluškivanja studenti se najpozitivnije izražavaju prema prisluškivanju osumnjičenog (81%), zatim osoba za koje se očekuje da će ih osumnjičeni kontaktirati (63,6%), a najnegativnije prema prisluškivanju svih linija u cilju pronalaženja konverzacije koja može biti od interesa (20,8%). Otkrivene su izvesne razlike između studenata različitih fakulteta, na primer studenti Fakulteta za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju se češće nego studenti druga dva fakulteta zalažu za to da treba čuvati samo one podatke o komunikaciji putem telefona i interneta koji su neophodni za naplaćivanje usluga (F(2,266)=8,797; p<0,01), dok studenti Pravnog fakulteta češće smatraju da bi država trebalo da čuva sve podatke koje smatra važnim i to onoliko dugo koliko je to potrebno (F(2,266)=6,723; p<0,01).Dobijeni nalazi su razmotreni u odnosu na rezultate sličnih istraživanja koja su rađena u svetu, kao i u kontekstu njihovog značaja u pravcu senzibilisanja javnosti u pogledu značaja kontinuiranog unapređivanja zaštite podataka o ličnosti u skladu sa aktuelnim prilikama u Srbiji.-------------------------Problems due to eavesdropping cause public attention especially if it’s not done with the approval of the court. There are some discrepancies in the existing legislation at different levels, the lack of supporting documents and under-specified procedures for collecting, processing and maintaining personal data of citizens which contribute to numerous abuses.The purpose of this research is to reach students’ attitude towards eavesdropping in Serbia. The data were collected by PRISE Questionnaire on Security technology and privacy, part on eavesdropping and data retention. Sample was consisted from the students of University of Belgrade (N=269), the faculties where they study criminal law and criminology. Results of the research suggests that mostly students are positively oriented towards eavesdropping (94%). They mostly agree to the use of eavesdropping in the purpose of prevention and investigation of terrorist attacks (85,1%) and crime (84%) with a court order, then in the purpose of prevention and investigation of terrorist attacks (30,5%) and crime (25,7%) without court order. Insignificant number of students (1,5%) support eavesdropping in commercial purposes, and further retention and processing of data (2%). In relation to the subject of eavesdropping students are more positive oriented towards eavesdropping the suspect (81%), followed by eavesdropping of people from suspect’s contact list (63.6%), and eavesdropping of all lines in order to find a conversation that may be of interest (20.8%). There are some differences among students of different faculties. Faculty of Special Education and Rehabilitation students are more positive towards the statement that only information about communication via telephone and the Internet that is essential for billing should be retained (F (2.266 ) = 8.797, p <0.01) and Law Faculty students towards the statement that government institution should store all data they find necessary for security reasons for as long as they consider it necessary (F (2.266) = 6.723, p <0.01). These findings are interpreted considering similar world research results and in the context of their importance towards sensitizing the public on the importance of the improvement of personal data protection in accordance with the actual situation in Serbia
ДОКАЗНИ И ОПЕРАТИВНИ ЗНАЧАЈ МОНИТОРИНГA ТЕХНИЧКИМ СРЕДСТВИМА У РЕАЛИЗАЦИЈИ КРИМИНАЛИСТИЧКИХ ПОСЛОВА / MONITORING BY TECHNICAL MEANS AND THEIR EVIDENTIAL AND OPERATIONAL SIGNIFICANCE IN THE REALIZATION OF CRIMINAL AFFAIRS
No full textНапредак технологије у свим областима, поготово у области електронике и телекомуникација, нова решења присутна у кривичнопроцесном и другом релевантном законодавству Републике Србије, па и она која предвиђају могућност надзирања и лоцирања лица осумњичених за извршење одређених кривичних дела уз употребу техничких средстава, отвара и могућност коришћења система за пресретање, лоцирање и праћење кретања лица/објеката. Ово, како у циљу прикупљања обавештења од значаја за спречавање и сузбијање криминалитета, тако и у циљу обезбеђења доказа од значаја за расветљавање и доказивање конкретне кривичне ствари. Нажалост, национални нормативни оквир не садржи разрађен сет одредби којима се прецизније регулишу бројна питања која се у пракси примене појединих система свакодневну намећу, а чије занемаривање узрокује мање или више основане дилеме и недоумице. Поред осталих изостале су и одредбе којима се, уз предвиђање могућности лоцирања лица/објеката приликом примене мере тајног праћења и снимања, или на било ком другом месту дефинише значење појма лоцирање. У тексту, пажња ће битипосвећена овом и бројним другим спорним питањима примене појединих система у реализацији општих оперативно тактичких и доказних мера и радњи.---------------------Technology progress in all areas, especially in the electronics and telecommunications, new solutions that are present in criminal and other relevant laws of the Republic of Serbia, including those that predict the monitoring and locating of persons suspected of the commission of certain offenses by using of technical means, is opening the possibility of using systems for intercepting, locating and tracking the movement of persons/objects. This, both in a purpose of gathering informations relevant to the prevention and suppression of crime, so also in order to provide the evidences of the importance for clarifying and proving specific criminal cases. Unfortunately, the national normative framework does not include elaborate set of provisions which, more precisely regulate numerous issues, which, when is a word about a practical use of some system impose a daily basis, and whose neglect causes more or less reasonable dilemmas and doubts. Besides others are omitted provisions, which, when predicting a possibility of locating persons/objects, during the implementation of measures of covert surveillance and monitoring, defines the meaning of the term locating. With the analysis of the normative basis and framework of application of different technical systems for monitoring, in this paper attention will be paid to a numerous other issues regarding to their use when it is conducting the criminal investigation of specific criminal cases
ULOGA PRIVATNE ZAŠTITE U URBANOJ SIGURNOSTI / THE ROLE OF PRIVATE SECURITY BUSINESS IN URBAN SECURITY
Get PDFU današnje moderno doba, razvojem tehnologija i općenitim povećanjem svih oblika ljudskog djelovanja, kao i porastom populacije neosporno se nameće pitanje sigurnosti, kao osnovnog preduvjeta za nesmetani razvoj društva. Postizanje prihvatljive razine sigurnosti ljudi i njihove imovine u njihovim domovima, radnim mjestima te javnim prostorima osnovna je zadaća društva. Obzirom na činjenicu da najveći broj svjetske populacije živi u gradovima, preventivne aktivnosti pri zaštiti osoba i njihove imovine moraju uzeti u obzir sve karakteristike i specifičnosti urbanih sredina. One se očituju u odnosu brojnosti populacije, prometne, telekomunikacijske i komunalne infrastrukture te vrsti i broju gospodarskih aktivnosti na mogućnost pojave određenih štetnih događaja, kao što su razne vrste kriminaliteta, terorizma, sportskih ili političkih nereda na javnim prostorima ili sportskim natjecanjima i dr., na koje se može i mora utjecati planiranjem i donošenjem normativnih, upravnih, organizacijskih, obrazovnih i propagandnih mjera i aktivnosti, te operativnih primjena s ciljem sprječavanja, odnosno svođenja neželjenih posljedica na najmanju moguću mjeru. Uloga Ministarstva unutarnjih poslova u zaštiti urbanih sredina je dvojaka – ona se očituje kroz rad policije u dijelu preventivnih i operativnih aktivnosti, te kroz službe inspekcija za nadzor djelatnosti privatne zaštite koja u sve većoj mjeri sudjeluje u brojnim društvenim sredinama često pri tome zamjenjujući policijske snage u pružanju zaštite osoba i imovine. Tako se privatna zaštita sve više uključuje u zaštitu kritičnih infrastruktura, posebice rizičnih gospodarskih grana, prometa, nadzora državne granice na zračnim lukama, javnim površinama, poslovnicama novčarskih institucija i drugim društvenim aktivnostima. Statistički pregled pojavnosti kaznenih djela u Republici Hrvatskoj dokazuje razinu važnosti uključenja privatne zaštite u opći društveni sustav sigurnosti, koji mora biti potpora policiji u preventivnim i operativnim aktivnostima, pri čemu se mora permanentno osuvremenjivati kroz unaprjeđenje postojeće legislative. Rad donosi prijedlog mjera zaštite koje se temelje na optimalnom korištenju ljudskih resursa i potencijala u okvirima poslova zaštite i sigurnosti, te stalnu edukaciju, promidžbu i informiranje građana o mjerama i metodama zaštite i samozaštite, optimalnom planiranju i organizaciji urbanih prostora u kojima se odvija gospodarska i sva druga aktivnost ljudi radi preventivnog djelovanja na potencijalne počinitelje kaznenih djela, uspostavi učinkovitog integralnog sustava zaštite koji mora imati odgovarajuću primjenu sukladno stvarnim potrebama i realnim rizicima ugrožavanja i koji uključuje sve mjerodavne subjekte koji se bave poslovima urbanizma, arhitekture, ekologije, sigurnosti i dr., optimalno sastavljenim planovima i programima zaštite, sigurnosnih procedura rizičnih poslovanja i aktivnosti, uspostavi učinkovitih preventivnih aktivnosti policije uključivanjem optimalnog broja „kontakt policajaca“ i policijskih ophodnji, korištenjutjelesne i tehničke zaštite, zaštiti informacijskih sustava, te osobnih i drugih podataka, permanentnom ažuriranju propisa koji uređuju problematiku sigurnosti društva i nadzorom njihove primjene, te bržem i transparentnijem kažnjavanju počinitelja kaznenih djela, uz odgovarajuću medijsku potporu.-----------------In today’s modern world with the developing technology and general increase of all forms of human activities, as well as the increase of population, there undeniably arises a question of security, as a basic prerequisite for unhindered development of society. Reaching an acceptable level of security of people and property in their homes, at their work places and in public places is a basic task of our society. Given that the majority of world population lives in cities, preventive activities related to the protection of individuals and their property have to take into consideration all the characteristics and specific features of urban communities. These are manifested in the relationship between the size of population, traffic, telecommunications and public utility infrastructure, type and number of economic activities and the possible emergence of some adverse incidents, such as various forms of crime, terrorism, sports or political disorders in public places or sports competitions etc. which can and must be influenced by planning and adopting normative, administrative, organisational, educational and promotional measures and activities, as well as practical implementation in order to prevent and reduce adverse consequences to a minimum. The role of the Ministry of the Interior in protecting urban communities is of two kinds - it is manifested in preventive and operational policing and through departments for the inspection of private security sector which has lately been increasingly involved in numerous communities thereby often replacing the police force in the protection of individuals and their property. Thus, private security sector is increasingly getting involved in critical infrastructure protection, in particular high-risk business sector, traffic, state border protection at airports, public places, offices of monetary institutions and other social activities. A statistical overview of crime incidence in the Republic of Croatia proves the importance of involving the private security sector in the general social protection system, having to serve as support to the police in their preventive and operational activities, and with the requirement of its permanent modernisation through the updating of the existing legislation. This paper brings forward a proposal of protection measures based on the optimum use of human resources and potentials within the framework of security and protection business, and permanent education, promotion and informing of citizens about the measures and methods of protection and self-protection, optimum planning and organisation of urban areas where business and all other activities take place aimed at preventive activities against potential offenders, the establishment of an efficient integral protection system which has to be implemented according to real needs and realistic threat risks and which includes all relevant entities engaged in urbanism, architecture, ecology, security, etc., acceptable plans and programmes of protection, security procedures in high-risk businesses and activities, the establishment of efficient police preventive activities by involving an appropriate number of community police officers and police patrols, the use of physical and technical protection, the protection of information systems and personal and other data, permanent updating of regulations stipulating the issues of safety and security in the society and the supervision of their implementation, as well as faster and more transparent punishing of offenders, with an appropriate media support