Karamanoğlu Mehmetbey University
DSpace@KMU Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Kurumsal Akademik ArşiviNot a member yet
9459 research outputs found
Sort by
Teknoloji endekslerinde makine öğrenimi modellerinin yorumlanabilirliğinin ve tahmin gücünün araştırılması: Bir vak’a çalışması
Get PDFThe paper is a comprehensive study of the performance evaluation of Aselsan in the Borsa Istanbul Technology Index, explaining the interpretability and predictability power of the machine learning models. The study encapsulates the technical indicators and the index data as variables and is conducted in a dataset of 600 days between November 20, 2020, and April 10, 2023. The data was split into two subsets, with 85% allocated to the training subset and 15% to the validation subset. Model training is conducted using the Orthogonal Matching Pursuit (OMP) algorithm. After the training, the model validates its prediction using previously unseen data. The results of the model's findings at this stage indicate the model's strong capacity to predict and robustly predict movements in Aselsan stock prices. Additionally, the model has an interpretability capacity that helps the user understand the decision process and the reasons behind the predictions.Bu çalışma, Aselsan'ın Borsa İstanbul Teknoloji Endeksi'ndeki performans değerlendirmesini, makine öğrenmesi modellerinin yorumlanabilirlik ve öngörülebilirlik gücünü açıklayan kapsamlı bir çalışmadır. Çalışma, teknik göstergeleri ve endeks verilerini değişkenler olarak içermekte olup, 20 Kasım 2020 ile 10 Nisan 2023 tarihleri arasındaki 600 günlük bir veri setinde gerçekleştirilmektedir. Veri seti, eğitim alt kümesi için %85 ve doğrulama alt kümesi için %15 olmak üzere 85:15 veri bölünme oranıyla kullanılmıştır. Model eğitimi, Orthogonal Matching Pursuit (OMP) algoritması kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Eğitim sonrasında model, daha önce görülmemiş verileri kullanarak tahminlerini doğrulamaktadır. Bu aşamadaki bulgular, modelin Aselsan hisse senedi fiyatlarındaki hareketleri öngörebilme ve güvenilir bir şekilde tahmin edebilme yeteneğinin güçlü olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca model, kullanıcının karar sürecini anlamasına ve tahminlerin arkasındaki nedenleri görmesine yardımcı olan bir yorumlanabilirlik kapasitesine sahiptir
Family empowerment levels of parents with disabled children and affecting factors
No full textBu çalışma engelli çocuğu olan ebeveynlerin aile güçlendirme düzeyleri ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla kesitsel tipte yapıldı. Araştırmanın örneklemini engelli çocuğu olan 401 ebeveyn oluşturdu. Veriler, Haziran 2021- Mart 2022 tarihlerinde Çocuk ve Ebeveyn Bilgi Formu ve Aile Güçlendirme Ölçeği ile toplandı. Veriler istatistik programında doğrusal regresyon analizi, varyans analizi ANOVA, bağımsız örneklem t test ile analiz edildi. Anlamlılık düzeyi p<0.05 alındı. Ebeveynlerin %60,3'ü anne, %81,5'i evliydi. %88.8'nin sosyal güvencesinin olduğu, %81,3'nün eşi ile akraba olmadığı, %3,2'sinin devletten yardım aldığı, %91'nin gelecek kaygısı vardı. Aile güçlendirme ölçeği puan ortalaması 95,54±20,61 bulundu. Aile güçlendirme düzeyini etkileyen faktörler; çocuğun yaşadığı kişi, ebeveyn eğitim ve gelir durumu, eşin bakıma desteği, tekrar çocuk isteme durumu, psikiyatrik hastalık için ilaç kullanımı, gelecek kaygısı, suçluluk duygusu, öğrendiğinde şok yaşama, aile ilişkilerinde bozulma, tedavi ettirmede, özel araçları kullanmada ve çocuğun davranışlarını kontrol etmede zorluk, becerileri öğrenme konusunda bilgi gereksinimi, eş ile görev paylaşımında zorluk ve ilişkinin olumsuz etkilenmesi, diğer çocuklara yeterli ilgiyi gösterememe düşüncesi, engelli çocukla ilgili yasal haklar hakkında bilgi düzeyi olarak bulundu (p<0.05). Sonuç olarak ebeveynlerin aile güçlendirme düzeylerini etkileyen birçok faktör tespit edildi. Engelli çocuğu olan ebeveynlerin aile güçlülüğü düşük bulundu. Sağlık profesyonelleri, engelli çocuk ebeveynlerine kapsamlı aile güçlendirme programları uygulayarak bu programların etkinliğini değerlendirebilir.This cross-sectional study was conducted to determine the family empowerment levels of parents with disabled children and the factors affecting them. The sample of the study consisted of 401 parents with disabled children. Data were collected between March 2021-June 2022 with Child and Parent Information Form and Family Empowerment Scale. The data were analyzed with independent sample t test, analysis of variance ANOVA linear regression analysis at p<0.05 significance level. Parents were 60,3% mothers, 81,5% were married. 88,8 % had social security, 81,3% were not related to their spouses, 3,2% received help from the state, 91% had future anxiety. The mean total score of the scale was 95,4±20,61. Family empowerment level was found to be affected by the following factors: child's residence, parental education, income, spouse's support for care, desire to have another child, use of medication for psychiatric illness, anxiety about the future, feeling of guilt, experiencing shock when learned, deterioration in family relationships, difficulty in getting treatment, using special tools and controlling the child's behaviors, need for information about learning skills, difficulty in sharing tasks with the spouse and negative effects on the relationship, thought of not being able to show sufficient interest in other children, and level of knowledge about legal rights related to the disabled child (p<0.05). As a result, many factors affecting family empowerment levels were identified. Parents of children with disabilities were found to have lower family resilience. Health professionals should implement comprehensive family empowerment programs for parents of children with disabilities
Belirsizlik faktörlerinin doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerine etkisi: Türk dünyası üzerine bir araştırma
Get PDFThe movement of capital among countries’ economies in its favor accounts for international capital mobility which can be realized in the form of direct and indirect investments. It is accepted that the most important factors determining the attractiveness of foreign direct investment are economic / political stability. In this study, causality relationships between the net foreign direct capital inflows (FDI) of countries such as Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Türkiye, Turkmenistan, and Uzbekistan and economic policy uncertainty index (EPU), uncertainty index (WUI), geopolitical risk index (GPR), as well as fear indexes (VIX) are examined using the Granger causality methods. Then, Breitung and Candelon frequency causality analysis was used to determine whether the causality relationship between the variables is permanent or temporary. Analyzes were carried out using annual frequency data between 1993-2021. According to the results of the study, different country-specific causality relationships were determined.Doğrudan ve dolaylı yatırım şeklinde gerçekleşebilen uluslararası sermaye hareketliliği ülke ekonomileri arasında sermayenin kendi lehine yer değiştirmesinin bir sonucudur. Doğrudan yabancı yatırımların çekiciliğini belirleyen en önemli faktörlerin ise ekonomik/politik istikrar olduğu kabul edilmektedir. Bu çalışmada öncelikle Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkiye, Türkmenistan ve Özbekistan gibi ülkelerin net doğrudan yabancı sermaye girişleri (FDI) ile ekonomik politika belirsizlik endeksi (EPU), küresel belirsizlik endeksi (WUI), jeopolitik risk endeksi (GPR) ve korku endeksi (VIX) arasındaki nedenselliğin varlığı Granger nedensellik analizi ile test edilmiştir. Daha sonra ise değişkenler arasındaki kalıcı mı yoksa geçici mi nedensellik ilişkisinin olduğunu tespit etmek amacıyla Breitung ve Candelon frekans nedensellik analizi kullanılmıştır. Çalışma 1993-2021 tarihleri arasında yıllık frekans verilerinden yararlanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre ülkeye özgü farklı nedensellik ilişkileri tespit edilmiştir
Female academics' perception of gender roles in working life: A qualitative research example in türkiye
Get PDFThis study examines the perceptions of female academics working in Türkiye towards gender roles in working life. The main purpose of the research is to understand the experiences of female academics in business life, the difficulties they face, if any, and their perceptions shaped in line with gender roles. For the research, a semi-structured interview form was used and 18 female academics working in Türkiye were interviewed. Content analysis was used for the analyses. According to the findings, gender role perception for female academics refers to the roles attributed to females and men. On the other hand, it has been revealed that being a mother and wife as a female is the most prominent gender role. The negative situations they face in terms of gender roles are work-life balance, glass ceiling syndrome in career and the emotional pressure of not having time for children. The positive situations, on the other hand, are the pride of having a respectable job, the support received from spouses and family (solidarity behaviours of the Turkish family structure, grandmother, grandmother and grandfather taking care of the children, one of the parents of one of the spouses helping with housework and cooking during busy times, etc.), the comfort of having partially flexible working hours and being able to catch up with housework, positive discrimination towards female and especially mothers in the workplace. As a result, this study will be a guide to the effects of gender roles perceptions of female academics on their working lives and for further research to be conducted in this field. It is important to develop policies to support female academics and to ensure gender equality
3’utr rna editing driven by adar1 modulates mdm2 expression in breast cancer cells
Get PDFEpitranscriptomic changes in the transcripts of cancer related genes could modulate protein levels. RNA editing, particularly A-to-I(G) editing catalyzed by ADAR1, has been implicated in cancer progression. RNA editing events in the 3’ untranslated region (3’UTR) can regulate mRNA stability, localization, and translation, underscoring the importance of exploring their impact in cancer. Here, we performed an in silico analysis to detect breast cancer enriched RNA editing sites using the TCGA breast cancer RNA-seq dataset. Notably, the majority of differential editing events mapped to 3’ untranslated regions (3’UTRs). We confirmed A-to-I(G) editing in the 3’UTRs of MDM2 (Mouse Double Minute 2 homolog), GINS1 (GINS Complex Subunit 1), and F11R (Junctional Adhesion Molecule A) in breast cancer cells. RNA immunoprecipitation with ADAR1 antibody confirmed the interaction between ADAR1 and MDM2, GINS1, and F11R 3’UTRs. ADAR1 knockdown revealed decreased editing levels, establishing ADAR1 as the editing enzyme. A reporter assay for MDM2, an oncogene overexpressed mostly in luminal breast cancers, demonstrated that RNA editing enhances protein expression, in agreement with reduced MDM2 protein levels in ADAR1 knockdown cells. Further exploration into the mechanisms of 3’UTR editing events revealed an interaction between ADAR1 and CSTF2, a core component of the polyadenylation machinery, as identified through biotin-based proximity labeling mass spectroscopy, and co-immunoprecipitation experiments. Furthermore, CSTF2 knockdown reduced both ADAR1 and MDM2 protein levels. Our findings highlight implications for MDM2 regulation by ADAR1-dependent 3’UTR RNA editing and present an interplay between RNA editing on 3’UTRs and the mRNA polyadenylation machinery. These results improve our understanding of ADAR1’s role in cancer-associated 3’ UTR RNA editing and its potential as a therapeutic target
Türkiye’s global military presence: The impact and strategic role of military bases abroad
Get PDFTürkiye, uzun bir süredir dünya genelindeki çeşitli çatışmalarda ve askerî operasyonlarda aktif bir rol oynamaktadır. Özellikle 2016 yılından itibaren, Türkiye, yurt dışında en etkili askerî güçlerden biri olarak konumlanmıştır. Türkiye’nin yurtdışındaki askerî varlığı, ülkenin dış politikadaki stratejik önemini ve bölgesel etkisini yansıtan önemli bir örnek teşkil etmektedir. Bu makale, Türkiye’nin sınır ötesindeki askerî varlığını genel bir bakış açısıyla değerlendirerek, bu varlığın bölgesel güvenlik ve küresel barış üzerindeki etkilerini incelemektedir. Türkiye’nin Irak ve Suriye’deki askerî varlığı, bölgesel güvenliğin sağlanması ve terörle mücadele açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, Türkiye’nin operasyonları, PKK ve DEAŞ gibi terör örgütlerine karşı etkin bir mücadele yürütmekte ve bölgedeki istikrarı desteklemektedir. Bunun yanı sıra, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Libya, Azerbaycan, Bosna-Hersek, Kosova, Somali, Arnavutluk ve Katar’daki askerî varlığı, Türkiye’nin bölgesel istikrarı sağlama, terörle mücadele ve insani yardım operasyonları konusundaki çok yönlü ve stratejik yaklaşımının bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu kapsamda, Türkiye’nin yurtdışındaki askerî varlığı, hem ulusal güvenlik stratejisi çerçevesinde hem de uluslararası barış ve güvenlik çabalarına katkı sağlama amacıyla geniş bir perspektifte değerlendirilmektedir.Türkiye has long played an active role in various conflicts and military operations worldwide. Especially since 2016, Türkiye has positioned itself as one of the most influential military powers abroad. Türkiye’s military presence abroad is a significant example reflecting the strategic importance and regional influence of the country’s foreign policy. This article evaluates Türkiye’s military presence beyond its borders from a general perspective, examining the impact of this presence on regional security and global peace. Türkiye’s military presence in Iraq and Syria plays a critical role in ensuring regional security and combating terrorism. In this context, Türkiye’s operations effectively fight against terrorist organizations such as the PKK and ISIS, supporting stability in the region. Additionally, Türkiye’s military presence in the Turkish Republic of Northern Cyprus, Libya, Azerbaijan, Bosnia-Herzegovina, Kosova, Somalia, Albania, and Qatar emerges as a result of Türkiye’s multifaceted and strategic approach to ensuring regional stability, combating terrorism, and conducting humanitarian operations. In this context, Türkiye’s military presence abroad is evaluated from a broad perspective, both within the framework of national security strategy and with the aim of contributing to international peace and security efforts
Iteratıve method for rank-defıcıent (2,1)-block kkt systems
Get PDFKarush-Kuhn-Tucker (KKT) systems are widely used in scientific and engineering problems. They are characterized by a 2-by-2 block structure coefficient matrix that exhibits various features, such as sparsity, symmetry, non-symmetry, singularity, and nonsingularity. Solving singular (2,1)-block KKT systems presents significant computational challenges due to their in-herent complexity. To address this challenge, an iterative method has been introduced explicitly for addressing singular (2,1)-block KKT systems. The proposed method reduces the system size by using only maximum linearly independent rows of (2,1) block matrices and effectively handles the singularity by transforming the row deficiency problem into a reduced form. The effectiveness and efficiency of the proposed iterative method are verified using numerical experiments with various matrices. It has demonstrated the capacity to provide definitive solutions for singular KKT systems and improve computing performance across multiple applications
Search for the Higgs boson decays to a ρ0, φ, or K*0 meson and a photon in proton-proton collisions at √s=13 TeV
Get PDFThree rare decay processes of the Higgs boson to a rho(770)(0), phi(1020), or K-* (892)(0) meson and a photon are searched for using root s = 13 TeV proton-proton collision data collected by the CMS experiment at the LHC. Events are selected assuming the mesons decay into a pair of charged pions, a pair of charged kaons, or a charged kaon and pion, respectively. Depending on the Higgs boson production mode, different triggering and reconstruction techniques are adopted. The analyzed data sets correspond to integrated luminosities up to 138 fb(-1), depending on the reconstructed final state. After combining various data sets and categories, no significant excess above the background expectations is observed. Upper limits at 95% confidence level on the Higgs boson branching fractions into rho(770)(0)gamma, phi(1020)gamma, and K-*(892)(0)gamma are determined to be 3.7 x 10(-4), 3.0 x 10(-4), and 3.0 x 10(-4), respectively. In case of the rho(770)(0)gamma and phi(1020)gamma channels, these are the most stringent experimental limits to date.
CMS, Higgs, Rare Decay
Adapting the compassionate leadership scale to Turkish culture in scope of compassion and loving-kindness terms
Get PDFGünümüzde, yumuşak ve sert becerilerin kaynaştırılarak insanı merkez alan modern liderliğe doğru bir eğilim oluşmaktadır. Merhametli liderlik, geleneksel yaklaşımlardan farklı olarak; empati gösterme, aksiyon alma, mevcut bulunma, farkındalık sahibi olma ve örgüt içinde etkili iletişim davranışlarına sahiptir. Bu çalışmada, merhametli liderlik davranışı envanteri (CLBI) ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması TR62 ve TR42 ticaret bölgelerinden 432 çalışanın katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Uyarlanan merhametli liderlik (MERLD) ölçeğinde yapı geçerliliği ve güvenilirliğinin keşfedilmesine yönelik analizler uygulanmıştır. AFA çalışması TR62 bölgesinden 207 ve DFA çalışmasına TR42 bölgesinden 225 kişi oluşacak şekilde iki farklı örneklem dahilinde gerçekleştirilmiştir. AFA ve DFA sonucunda, MERLD ölçeğinin orijinal formundaki gibi 4 faktör ve 24 maddelik yapıda olduğu doğrulanmıştır (CMIN\DF: 1,256, RMSEA: 0,024, CFI: 0,997, GFI: 0,953, NFI: 0,968). MERLD ölçeğinin ikinci düzey modelde doğrulanmasıyla birlikte empati gösterme, mevcut bulunma, itibar gösterme, sorumlu bulunma, özgünlük ve doğruluk boyutları arasında ilişkinin anlamlı düzeyde olduğu literatürde hedeflendiği şekilde ortaya çıkmıştır. Ayrıca, merhamet ve şefkat kavramlarının detaylıca irdelenmesiyle anlam farklılıkları ortaya konularak literatürdeki kavram muğlaklığına açıklık sağlanmıştır.In contemporary times, a trend toward modern leadership that centers on the individual by integrating soft and hard skills has existed. Compassionate leadership, unlike traditional approaches, encompasses behaviors such as demonstrating empathy, taking action, being present, maintaining awareness, and engaging in effective communication within the organization. This study involved the adaptation of the Compassionate Leadership Behavior Inventory (CLBI) scale to Turkish culture, with participation from 432 employees in the TR62 and TR42 trade regions. Analyses were conducted to explore the construct validity and reliability of the adapted Compassionate Leadership (MERLD) scale. The exploratory factor analysis (EFA) included 207 participants from the TR62 region, while the confirmatory factor analysis (CFA) included 225 participants from the TR42 region, across two distinct samples. The EFA and CFA results confirmed that the MERLD scale retains the original structure of four factors and 24 items (CMIN\DF: 1,256, RMSEA: 0,024, CFI: 0,997, GFI: 0,953, NFI: 0,968). Furthermore, the second-order model validation of the MERLD scale revealed significant relationships among the dimensions of demonstrating empathy, being present, showing respect, being responsible, authenticity, and integrity, as anticipated in the literature. Additionally, a thorough examination of the concepts of compassion and empathy clarified the semantic differences, addressing the conceptual ambiguity in the literature
The relationship between industrial production index, urbanization, primary energy supply, carbon footprint and trade deficit in Turkey
Get PDFArtan nüfus ve sonsuz olan insan ihtiyaçları karşısında sınırlı olan doğal kaynaklar tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Türkiye’de bunlara ek olarak birincil enerji kaynakları büyük oranda ithalat ile temin edildiği için bu durum dış ticaret açığına yol açmaktadır. Bu perspektifle Türkiye’de mevcut durumun tespit edilebilmesi açısından 1990-2022 döneminde birincil enerji arzı, dış ticaret açığı, kentleşme, sanayi üretim endeksi ve karbon ayak izi ilişkisinin analiz edilmesi önem arz etmektedir. Çalışmada ARDL sınır testi bulgularına göre değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi gözlenmiştir. Toda-Yamamoto nedensellik testinin bulgularına göre Türkiye’de 1990-2022 dönemi arasında dış ticaret açığı ve karbon ayak izinden birincil enerji arzına; birincil enerji arzından kentleşmeye; birincil enerji arzı, dış ticaret açığı ve karbon ayak izinden sanayi üretim endeksine ve son olarak sanayi üretim endeksinden karbon ayak izine doğru nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.In the face of increasing population and endless human needs, limited natural resources have faced the danger of depletion. In addition to these, primary energy resources in Turkey are largely imported, leading to a foreign trade deficit. In this perspective, it is important to analyze the relationship between primary energy supply, foreign trade deficit, urbanization, industrial production index and carbon footprint for the period 1990-2022 in order to determine the current situation in Turkey. According to the findings of the ARDL bounds test, cointegration relationship is observed between the variables. According to the findings of the Toda-Yamamoto causality test, a causality relationship was detected from foreign trade deficit and carbon footprint to primary energy supply; from primary energy supply to urbanization; from primary energy supply, foreign trade deficit and carbon footprint to industrial production index and finally from industrial production index to carbon footprint in Turkey for the period 1990-2022