7495 research outputs found
Sort by
Theoretical Calculation of Protein Quality Index in Elimination Diets
Full text linkSon yıllarda, diyet, sağlık ve refah arasındaki karmaşık ilişkiye dair artan farkındalıkla birlikte eliminasyon diyetlerin popülaritesi artmıştır. Eliminasyon diyetleri besin hassasiyetlerini belirlemek ve besin alımını optimize etmek için kritik bir araç olarak ortaya çıkmıştır. Belirli yiyecekleri kişinin diyetinden sistematik olarak çıkararak, bireyler potansiyel alerjenleri ve intoleransları belirleyebilir ve böylece besin hassasiyeti olan bireylerin iyileştirilmesi genel sağlıklarının iyileştirilebilmesini hedeflenmektedir. Hem besin intoleranslarında teşhis ve iyileşme, hem otoimmün hastalıklarda vücuttaki enflamasyon ve iltihabı giderme, hem de bağırsak sağlığını ve genel bağışıklığı desteklemesiyle tercih edilmektedir. Aynı zamanda, diyet protein kalitesinin değerlendirilmesi, özellikle belirli diyet kısıtlamaları olan popülasyonlarda yeterli beslenmeyi sağlamak için hayati önem taşımaktadır. Protein Kalitesi İndeksi, bu alanda protein kaynaklarının besin yeterliliğinin değerlendirilmesini sağlayan temel bir ölçüt görevi görmektedir. Bu çalışmanın amacı, eliminasyon diyetlerinin önemini vurgulayarak Protein Kalitesi İndeksinin hesaplanmasını incelemek ve İstanbul'da hizmet veren klinik ve hastanelerde uygulanan 4 farklı eliminasyon diyet listelerinin protein kalitelerini WHO/FAO (2007) tarafından geliştirilmiş olan Amino Asit Skoru (AAS) ve Protein Sindirilebilirliği Düzeltilmiş Amino Asit Skoru (PDCAAS) yöntemlerini kullanarak tespit etmektir. Diyetlerin protein kalitesinin belirlenmesinde temel alınan amino asit içerikleri, Türk Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı (TURKOMP), Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı (USDA) ve Danimarka Teknik Üniversitesi (DTU) tarafından hazırlanan Frida Food Data veri tabanı kullanılarak elde edilmiştir. Çalışma kapsamında değerlendirilen besinlerin PDCAAS değerlerine göre, hayvansal kaynaklı besinleri bitkisel kaynaklı besinlerle kıyasladığımızda eşit veya daha düşük protein kalitesi olabildiğini sunmaktadır. İncelenen hayvansal ürünlerden hindi eti (%100), kuzu eti (%97,01) ve tavuk eti (%84,64) gibi besinlerin PDCAAS skorlarının yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum, hayvansal proteinlerin amino asit profillerinin insan gereksinimlerine daha uygun olması ve yüksek sindirilebilirlik oranları ile açıklanabilir. Bitkisel kaynaklı protein içeren besinlerden kinoa (%98,87) ve karabuğday (%88,20) dikkat çekici düzeyde yüksek değerlere sahipken, barbunya (%62,03) görece daha düşük bir PDCAAS skoruna sahiptir. Yeşil mercimek ve nohut gibi baklagillerin ise %100'lük değerlerle öne çıktığı görülmektedir. Özellikle nohut ve yeşil mercimeğin yüksek PDCAAS skorları, bu besinlerin bitkisel kaynaklı olmalarına rağmen kaliteli protein kaynağı olabileceklerini göstermektedir. Bu veriler doğrultusunda, değerlendirilen besinler arasında en yüksek PDCAAS skorlarına sahip grubun genellikle hayvansal kaynaklı ürünler olduğu, ancak bazı bitkisel kaynaklı besinlerin de yüksek protein kalitesi sağlayabildiği anlaşılmaktadır. Diyet planlamasında protein kalitesinin artırılması açısından bu değerlerin dikkate alınması önem arz etmektedir.In recent years, with increasing awareness of the complex relationship between diet, health, and well-being, the popularity of elimination diets has grown significantly. Elimination diets have emerged as a critical tool for identifying food sensitivities and optimizing nutrient intake. By systematically removing specific foods from an individual's diet, it becomes possible to identify potential allergens and intolerances, thereby aiming to improve overall health. These diets are commonly preferred not only for the diagnosis and recovery in food intolerances but also for reducing inflammation in autoimmune diseases and supporting gut health and overall immunity. At the same time, evaluating dietary protein quality is of vital importance to ensure adequate nutrition, particularly in populations with specific dietary restrictions. The Protein Quality Index serves as a fundamental metric for assessing the nutritional adequacy of protein sources in this context. The aim of this study is to emphasize the importance of elimination diets and to investigate the calculation of the Protein Quality Index by evaluating the protein quality of four different elimination diet lists implemented in clinics and hospitals operating in Istanbul, using the Amino Acid Score (AAS) and the Protein Digestibility-Corrected Amino Acid Score (PDCAAS) methods developed by WHO/FAO (2007). The amino acid contents used to determine the protein quality of these diets were obtained from the Turkish National Food Composition Database (TURKOMP), the United States Department of Agriculture (USDA), and the Frida Food Data database developed by the Technical University of Denmark (DTU). According to the PDCAAS values of the foods evaluated in the study, it is observed that animal-based foods may have equal or even lower protein quality compared to plant based alternatives. Among the examined animal products, turkey meat (100%), lamb (97.01%), and chicken (84.64%) were found to have high PDCAAS scores. This can be attributed to the amino acid profiles of animal proteins being more compatible with human requirements and their high digestibility rates. Among plant based protein sources, quinoa (98.87%) and buckwheat (88.20%) had remarkably high values, while kidney beans (62.03%) exhibited relatively lower PDCAAS scores. Legumes such as green lentils and chickpeas stood out with values as high as 100%. The high PDCAAS scores of chickpeas and green lentils demonstrate that, despite being plant based, these foods can serve as high-quality protein sources. In light of these findings, it can be concluded that although the group of foods with the highest PDCAAS scores generally consists of animal-based products, certain plant based foods can also provide high protein quality. Considering these values is of particular importance for enhancing protein quality in dietary planning
Nurses’ Experiences Responding to a Devastating Earthquake: The Kahramanmaraş Case
Full text linkBackground: The roles of nurses in disaster response are noteworthy due to their contributions to the well-being and resilience of healthcare workers and affected communities. The aim of this study is to determine the factors affecting the caregiving competence of nurses with experience of disaster interventions. Methods: A qualitative research design with a descriptive phenomenology approach was used. Data were collected from July-December 2023 with participation of 22 nurses, face-to-face with a personal information form and a semi-structured interview form. Colaizzi’s seven-step method and MAXQDA 20 were used to analyze the data. The Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Studies was used. Results: Through in-depth analysis of the data obtained, three themes of inadequate preparedness and coordination, challenges due to the nature of the disaster and full preparedness for disaster emerged. Conclusions: In this research, it was determined that inadequate organizational preparation negatively impacted the caregiving competence of nurses. Additionally, the findings of the study support the need for comprehensive training related to disaster and emergency care nursing in order to be prepared for disasters. Examining nurses’ experiences during disaster response can make a meaningful contribution to improving disaster policies. In disaster response, nurses struggle with many difficulties arising from environmental, administrative, individual and educational factors. Nurses need to be psychologically strengthened for possible disaster response. The results of academic studies should be taken into account in the formation of disaster-related policies. Clinical trial number: Not applicable
An Evaluation of the Calligraphy (Hüsn-i Hat) in the Selâtin Mosques of Istanbul Fatih from the Perspective of Guidance and Preaching
No full textBu çalışmada Osmanlı Camii mimarisinde hat sanatının yeri ve tebliğ faaliyetlerinde kullanımı konusu incelenmiştir. Çalışma tarama yöntemi ve nitel araştırma yöntemlerinden olan içerik analizi yoluyla yapılmıştır. Bu araştırmada Fatih ilçesinde bulunan Fatih Camii, Beyazıt Camii, Yavuz Sultan Selim Camii Şehzade Camii, Süleymaniye Camii, Sultan Ahmed Camii, Nuruosmaniye Camii ve Laleli Camii olmak üzere sekiz selâtin cami çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Bu araştırmada, İstanbul şehrininselâtincamileri açısından zenginliği ve camilerde kullanılan hat yazılarının fazlalığı sebebiyle zaman yönetimi göz önüne alınarak sadece Fatih ilçesinde bulunan sekiz camiye yer verilmiştir. Seçilenselâtincamileri yapılış tarihlerine göre sıralanmıştır. İstanbul il ve ilçe Müftülüğünden alınan resmi izinler akabinde, camilerdeki yazılar incelenmiş, fotoğrafları çekilerek mekân-anlam ilişkisi ortaya konulmuştur. Padişahların özel mülkleriyle inşa ettikleri şükür mahiyetindeki bu dini yapıların, ibadet yeri olmakla beraber sanat yoluyla birer irşad ve tebliğ mekânı şeklinde de tasarlandığı görülmüştür. Başta tevhid inancının kalplere işlenmesi hedeflenerek, iman esasları ile topluma şekil verecek olan ahlaki kurallar, âyet ve hadislerle insanlara sessiz bir tebliğ yöntemiyle iletildiği gözlemlenmiştir. Camilerde kullanılan yazılar arasında kıyaslama yapılmış, dış avlularda kullanılan hat yazılarının genellikle namaza davet eden ve cennetle müjdeleyen âyetler olduğu görülmüştür. Diğer kısımların genellikle kullanıldıkları mekânla ilgili âyet ve hadislerle bezendiği görülmüştür. Selâtin camilerinde bulunan yazıların verdikleri mesajlar hakkında yorumlar yapılarak irşad ve tebliğ faaliyetlerine olan katkıları hakkında çıkarımlar yapılmıştır.This study examines the place of calligraphy in Ottoman Mosque architecture and its role in preaching activities. The research was conducted using the survey method and observation, a qualitative research approach. In this study, eightselâtinmosques located in the Fatih district were selected as the study area, including Fatih Mosque, Beyazıt Mosque, Yavuz Sultan Selim Mosque, Şehzade Mosque, Süleymaniye Mosque, Sultan Ahmed Mosque, Nuruosmaniye Mosque, and Laleli Mosque. Due to Istanbul's richness inselâtinmosques and the abundance of calligraphy used in these mosques, only eight mosques located in the Fatih district were included, considering time management. The mosques were analyzed chronologically by construction date. After obtaining official permissions from Istanbul's Provincial and District Mufti Offices, the inscriptions were examined on-site, and their relationship to space and meaning was documented through photography. These religious structures, built by sultans with their private wealth as acts of gratitude, were designed not only as places of worship but also as centers of guidance through art. The primary aim was to instill monotheism in people's hearts while conveying principles of faith and moral values through a silent notification method using verses and hadiths. Comparative analysis revealed that outer courtyard inscriptions predominantly invited prayer and promised paradise, while other areas featured verses and hadiths relevant to their specific contexts. The study also explores the contribution of these inscriptions to guidance and preaching activities and proposes initiatives to enhance their impact
Determination of Powder Flow Properties of Selected Model Food Powders Depending on Different Parameters
Full text linkToz gıdaların çeşitli üretim aşamalarında toz akışı gibi fiziksel davranışlarının farklı faktörlere bağlı olarak belirlenmesi oldukça önemlidir. Belirlenen parametreler doğrultusunda toz gıdaya uygun olan taşıma, işleme, paketleme ve depolama işlemlerinde kullanılacak ekipmanların dizaynının doğru yapılması önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında seçilen bazı gıda tozu örneklerinin belirlenen parametrelere bağlı olarak toz akış özellikleri ile birlikte diğer bazı toz özelliklerinin belirlenmesi çalışmaları yapılmıştır. Bu amaçla sekiz farklı gıda tozunun (siyez unu, yulaf unu, soya unu, bezelye protein tozu, laktoz, kazein, natürel kakao ve alkalize kakao) akış davranışları Toz Akış Ölçüm Cihazı (Powder Flow Tester-PFT) kullanılarak belirlenmiştir. PFT, toz akış davranışı, serbest ve sıkıştırılmış yoğunluk, duvar sürtünme açısı, kritik silo ve boşaltım sistemleri (hazne) geometrik parametreleri gibi verileri belirlemek için geliştirilmiş olan bir ölçüm cihazıdır. PFT kullanılarak tozların akış fonksiyonlarıyla birlikte yığın kütle yoğunluğu, sürtünme açısı, kritik hazne çıkış açısı değerleri belirlenmiştir. Ayrıca farklı partikül boyutu ve farklı nem değerlerinin toz akış davranışına etkileri de incelenmiştir. Akış indeksi (flow function) ile karakterize edilen gıda tozlarının akışkanlığı, kolay akıştan yapışkan toza değişen aralıklarda sınıflandırılmaktadır. Elde edilen veriler incelendiğinde, laktoz ve bezelye protein tozu örneklerinin kolay akan; siyez unu, yulaf unu, soya unu, kazein ve kakao tozları örneklerinin ise yapışkan özellikte olduğu tespit edilmiştir. En zordan en kolaya doğru akışkanlık sıralaması soya unu, kazein, alkalize kakao, natürel kakao, siyez unu, yulaf unu, bezelye protein tozu ve laktoz şeklinde bulunmuştur. Kritik hazne çıkış çapları tozların akışkanlıklarına göre değiştiği görülmüştür. Genel itibariyle akışkanlığı zor olan tozlar için daha büyük hazne çıkış çapına sahip boşaltma haznelerinin kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Toz akış özelliklerinin karakterizasyonu için kullanılan klasik yöntemlerden Carr İndeksi (Cİ) ve Hausner Oranı (HO) değerleri belirlenerek PFT'den elde edilen verilerle karşılaştırılması yapılmıştır ve elde edilen sonuçların birbirleriyle büyük oranda uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Partikül büyüklüğünün akışkanlığa etkisini belirlemek amacıyla toz örnekler üç farklı fraksiyona ayrılmıştır (laktoz için 200 μm üstü, 100-200 μm arası ve 100 μm altı; kazein için 700 μm üstü, 200-700 μm arası ve 100-200 μm arası). Toz örneklerin nem içeriklerinin etkisini araştırmak için iki farklı nem değerinde (laktoz %3,5 ve %5; kazein %6,5 ve %8,5) karşılaştırması yapılmıştır. Partikül büyüklüğünün artması akışkanlığı olumlu yönde etkilerken nem içeriğinin artması akışkanlığı olumsuz etkilemiştir. Toz örneklerin partikül boyut dağılımları ve yüzey yapıları SEM ile görüntülenmiştir. Ortalama partikül boyutu hesaplanmış ve partikül yüzey yapısıyla beraber akışkanlığa etkisi tartışılmıştır. Bu iki özelliğin de toz örneklerin akışkanlığına etki ettiği sonucuna varılmıştır.In various production stages of powdered foods, understanding their physical behaviors such as powder flow based on different factors is crucial. Proper design of equipment used for conveying, processing, packaging, and storage of powdered food relies on parameters determined through such analysis. In this thesis study, investigations were conducted to determine the flow properties of selected food powder samples based on specified parameters. Eight different food powders (einkorn flour, oat flour, soy flour, pea protein powder, lactose, casein, natural cocoa, and alkalized cocoa) were analyzed using a Powder Flow Tester (PFT) to assess flow behavior, bulk density (both loose and tapped), wall friction angle, and critical hopper and discharge system (bin) geometries. Additionally, the impact of different particle sizes and moisture levels on flowability was examined. The flowability of food powders, characterized by the flow function index, falls within a range from free-flowing to cohesive. Based on the obtained data, lactose and pea protein powder samples exhibited easy flow, while einkorn flour, oat flour, soy flour, casein, and cocoa powders demonstrated cohesive behavior. The ranking of flowability from most difficult to easiest was as follows: soy flour, casein, alkalized cocoa, natural cocoa, einkorn flour, oat flour, pea protein powder, and lactose. Critical hopper outlet diameters varied according to the flow characteristics of the powders, generally requiring larger outlet diameters for powders with challenging flow behavior. Classic methods for characterizing powder flow, such as the Carr Index (CI) and Hausner Ratio (HR) were compared with data obtained from the PFT, showing good agreement. To investigate the influence of particle size on flowability, the powder samples were divided into three fractions (for lactose: >200 μm, 100–200 μm, 700 μm, 200–700 μm, and 100–200 μm). Additionally, the effect of moisture content was studied by comparing two different humidity levels (lactose: 3.5% and 5%; casein: 6.5% and 8.5%). It was observed that particle size positively affected flowability, while increased moisture content had a negative impact. Particle size distributions and surface structures of the powder samples were visualized, and the average particle size was calculated. Overall, both particle size and surface structure significantly influenced flowability in these food powder samples
The Effects of Nutrition Education With Pecha Kucha Method on Prevention of Malnutrition in Cancer Patients Undergoing Radiotherapy: A Randomised Controlled Study
Full text linkAim
The present study aimed to evaluate the effects of nutrition education by using the Pecha Kucha (20*20) presentation method on preventing malnutrition in cancer patients undergoing radiotherapy.
Method
This randomized controlled experimental study. A total of 113 patients were assessed for eligibility. Thirty-three patients declined to participate, and 20 did not meet the inclusion criteria. The final sample consisted of 60 volunteering cancer patients who met the inclusion criteria and agreed to participate. These patients were randomly assigned to either the experimental group (n = 30) or the control group (n = 30). All participants completed the study.The experimental group received nutrition education by using the Pecha Kucha method, while the control group received traditional education. Data were collected by using Personal Information Form, NRS-2002 (Nutritional Risk Screening) Assessment Form and Subjective Global Assessment (SGA).
Results
The first and third month NRS-2002 scores of the experimental group were significantly lower than the control group(better nutritional status) (p < 0.001). After three months, the number of well-nourished individuals decreased in both groups; however, this decline was more pronounced in the control group (p = 0.001). In contrast, the intervention group largely maintained their nutritional status. NRS-2002 (β = -0.683, p < 0.001) and SGA (β = -3.324, p < 0.001) values were lower in the group that received pecha kucha application.
Conclusion
The negative beta coefficient for NRS-2002 suggests that the Pecha Kucha training significantly reduced patients’ nutritional risk. Similarly, the reduction in SGA scores reflects improved nutritional status, indicating a meaningful clinical improvement. Nutrition education provided by Pecha Kucha method is effective in preventing malnutrition in cancer patients undergoing radiotherapy. This educational method is considered to be an effective approach with high applicability in clinical settings. It is recommended that innovative and audiovisual presentation techniques such as Pecha Kucha should be utilized to strengthen responsibilities of nurses in patient education and to increase the effectiveness of education processes
A Phenomenological Study on the Experiences of Women Receiving Special Physical and Psychological Support During Pregnancy and Birth
Full text linkBu araştırmanın amacı, hamilelik ve doğumda fiziksel ve psikolojik anlamda özel destek alan kadınların hamilelik ve doğuma yönelik duygularını, bakış açılarını, algılarını anlamaya ve ifade etmeye yönelik deneyimlerini fenomenolojik olarak incelemektir. Başka bir ifadeyle; hamilelik ve doğum sürecinde fiziksel ve psikolojik desteğin kadınlar tarafından nasıl deneyimlendiğini, hamilelik ve doğumun alınan destek sonucunda psikolojik ve fiziksel etkileri araştırılmıştır. Bu çalışma doktor, ebe, doula, hamile ve doğum psikolojik danışmanın/psikoloğunun yer aldığı 'Keşkesiz Doğum Ekibi' ile hamilelik ve doğum sürecini gerçekleştiren, doğuma hazırlık eğitimi almış, birebir ebe ve doula desteği almış, hamile ve doğum psikolojik danışmanı/ psikoloğu ile çalışmış 13 kadının katılımıyla gerçekleşmiştir. Görüşmelerden sonra MAXQDA 2020 programı kullanılarak görüşmeler analiz edilmiştir. Analiz için In Vivo Kodlama ve Tematik Kodlama yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, neticesinde 'Hamilelik ve Doğum Sürecinde Özel Destek Deneyimleri' olarak belirlenen araştırmanın amacı doğrultusunda, 'Hamilelik Süreci; Doğuma Hazırlık; Doğum Süreci; Profesyonel Destek ve Ekip; Psikolojik Duygusal Destek; Aile, Çevre ve Sosyal Gruplar Desteği' olarak 6 alt temadan oluşmuştur. Bulgular, katılımcıların hamilelik sürecini genellikle mutlu, keyifli ve pozitif bir deneyim olarak algıladıklarını ancak çevresel faktörler ve bireysel farklılıkların deneyimleri şekillendirdiğini ve etkilediğini ortaya koymaktadır. Doğuma hazırlık eğitimlerinin ve profesyonel destek ekiplerinin verdiği desteğin, kadınların endişe ve kaygı düzeyini azalttığı ve sürece yönelik memnuniyetlerini arttırdığı görülmüştür. Eş, aile, yakın çevre ve sosyal destek gruplarının yalnızlık hissini azalttığı, verilen desteğin ise süreçle ilgili memnuniyeti arttırdığı ortaya konulmuştur. Hamilelikte gerçekleşen fiziksel zorlukların katılımcılar tarafından farklı deneyimlendiği ifade edilmiştir. Bu süreçte destek sağlayan profesyonel ekibin rollerinin net bir şekilde belirlendiği ve ekip üyelerinin, bütüncül bir yaklaşım sergileyerek birbirlerinin alanına müdahale etmedikleri ifade edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.The aim of this research is to provide a phenomenological examination of the experiences of women who received special physical and psychological support during pregnancy and birth, in order to understand and express their feelings, perspectives and perceptions regarding pregnancy and giving birth. In other words; to examine how women experience physical and psychological support during pregnancy and birth, and what the psychological and physical effects of pregnancy and birth are as a result of the support received. The research was carried out with the participation of women who went through the pregnancy and birth process, received childbirth preparation training, received one-on-one midwife and doula support, and worked with a pregnant and birth psychologist, with the 'No Regret Birth Team' consisting of a doctor, midwife, doula, pregnant and birth psychologist. After the interviews, the interviews were analyzed using the MAXQDA 2020 program. In Vivo Coding and Thematic Coding methods were used for the analysis. The findings obtained consist of 1 main theme as 'Special Support Experiences During Pregnancy and Birth' and 6 sub-themes as 'Pregnancy Process and Experiences, Preparation for Birth, Birth Process, Professional Support and Team, Psychological Emotional Experiences and Support, Family, Environment and Social Groups Support'. The findings reveal that the participants generally perceive the pregnancy process as a happy, enjoyable and positive experience, but environmental factors and individual differences shape and affect the experiences. It has been observed that birth preparation trainings and support provided by professional support teams reduce women's anxiety and worry levels and increase their satisfaction with the process. It has been revealed that spouse, family, close circle and social support groups reduce the feeling of loneliness, and the support provided increases satisfaction with the process. It has been stated that the physical difficulties experienced during pregnancy are experienced differently by the participants. It has been stated that the roles of the professional team providing support in this process are clearly determined and that the team members do not interfere with each other's space by taking a holistic approach. Suggestions have been made in line with the findings obtained
Impact of Accountants’ Workload on Job Satisfaction: The Mediating Role of Job Stress
No full textBackground: The workload experienced by professional accountants has become an increasing concern in the profession, potentially affecting their job satisfaction and mental well-being. Job stress is considered a critical factor that may mediate the relationship between workload and job satisfaction. Objective: This study aims to examine how workload influences the job satisfaction of professional accountants and whether job stress serves as a mediating factor in this relationship. Methods: This research was conducted with data collected from 250 professional accountants working in Istanbul through an online survey. Statistical modeling techniques, including path analysis and confirmatory factor analysis (CFA), were employed to assess the direct and mediating effects of workload and job stress on job satisfaction. Results: This study revealed that workload negatively impacts job satisfaction and positively influences job stress among accountants. Additionally, job stress was found to have a negative effect on job satisfaction. The mediation analysis revealed that job stress fully mediated the relationship between workload and job satisfaction. These findings are consistent with previous research, confirming the significant role of job stress in the interaction between workload and job satisfaction. Conclusions: The study concludes that increased workload negatively affects job satisfaction and positively impacts job stress among accountants. Job stress fully mediates the relationship between workload and job satisfaction. These findings contribute to the literature by highlighting the crucial role of job stress in the accounting profession and the need for effective workload management strategies to improve employee well-being and organizational sustainability
Crime Against Inviolability of Residence
Full text linkKonut dokunulmazlığı hakkı; kişilerin konutunda, işyerinde veya bunların eklentisindeyken hürriyetlerine, huzur ve sükûnlarına yönelik saldırıya karşı koruma sağlamaktadır. Konut dokunulmazlığı hakkı; hak sahibine, rızası dâhilinde konutuna kimin gireceği ve hak sahibi konuta girilmesine başlangıçta rıza vermiş olsa dahi bu yerde kimin kalmaya devam edeceği hususunda seçim özgürlüğü sağlamaktadır. Doğal olarak hak sahibinin rıza göstermediği kişiler açısından ise konuta müdahalelere karşı hak sahibine bu eylemleri men etme hakkı tanımaktadır. Konut dokunulmazlığını ihlal suçu; hak sahibinin konutuna, işyerine veya bu yerlerin eklentilerine girilmesini konu edinmektedir. Konut, işyeri veya bunların eklentileri niteliğinde olmayan yerlerde konut dokunulmazlığını ihlal suçu oluşmayacağından bir yerin konut, işyeri veya bu yerlerin eklentisi niteliğinde olup olmadığı önem arz etmektedir. Bu nedenle belirtilen kavramlar konut dokunulmazlığını ihlal kapsamında açıklandıktan sonra konut dokunulmazlığını ihlal suçu incelenmeye çalışılacaktır. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, konut dokunulmazlığı hakkının tarihsel gelişimi ele alındıktan sonra ikinci bölümde, konut dokunulmazlığını ihlal suçunun 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenişi, suçta korunan hukuksal yarar, suçun unsurları, hukuka uygunluk nedenleri, kusurluluk ve kusurluluğu etkileyen nedenler incelenmektedir. Üçüncü bölümde suçun özel görünüş halleri incelenmiş olup; son olarak dördüncü bölümde kovuşturma başlığı altında, konut dokunulmazlığını ihlal suçunda görevli ve yetkili mahkeme, zamanaşımı, suça karşılık öngörülen yaptırım, soruşturma ve kovuşturma usulü incelenmektedir.The Right to Inviolability of Residence protects individuals freedom, peace and tranquility from unlawful interference in their homes, workplaces, or their appurtenances. This right grants the holder the liberty to determine who may enter their residence and even if prior consent is given, who may continue to remain there. Naturally it also provides the right holder with the authority to prevent actions by individuals who do not have their consent. The offense of violating the inviolability of residence pertains to unauthorized entry into a residence, workplace or their appurtenances. Since the offense does not apply to places that do not qualify as a residence, workplace or appurtenance determining whether a particular location falls under these categories becomes crucial. For this reason the relevant concepts will be explained within the scope of the inviolability of residence followed by an examination of the offense. This study consists of four sections. In the first section, the historical development of the right to inviolability of residence is discussed. The second section examines the regulation of the offense of violating the inviolability of residence under the repealed Turkish penal code no 765, including the legal interest protected by the offense, its elements justifications, culpability, and factors affecting culpability. The third section analyzes the specific forms of the offense. Finally, in the fourth section under the title of prosecution, topics such as the competent and authorized court for the offense, statutes of limitation, the prescribed sanctions, and the procedure for investigation and prosecution are addressed
A Socio-Psychological Research on Individuals Experiencing Attitude Change in Prayer Worship
Full text linkBu tez çalışması, sekülerleşme sürecinin dini tutumlar ve ibadetler üzerindeki etkilerini namaz ibadeti bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Bireylerin namaz ve diğer ibadetlere karşı geliştirdikleri tutumlar, yalnızca kişisel inançlarıyla değil, aynı zamanda toplumsal yapının, kültürel değişimlerin ve sosyal psikolojik faktörlerin bir yansıması olarak şekillenmektedir. Çalışmada beş vakit düzenli namaz kılmaktayken bu tutumunda değişiklik yaşayarak namaz kılmayı bırakan bireylerin tutum değiştirme sürecine ilişkin görüşlerinin tespit edilmesi ve incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu araştırmanın güvenirliliğini artırmak adına ergenlik dönemini (12-21) tamamlamış ilk yetişkinlik (21-40) dönemindeki 10 gönüllü birey olarak belirlenmiştir. Araştırmanın veri toplama sürecinde uzman görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Mülakat sonucunda elde edilen bulgular, içerik analizi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda bulgular incelendiğinde bireylerin namaz ritüelinde tutum değişikliğine giden süreçte farklı etkenler olduğu gözlenmiştir. Katılımcıların tamamının inanç değişimi ve dönüşümü yaşadıkları ve bunun dışa yansıması olarak namaz ibadetini terk ettikleri bulgusu elde edilmiştir. Yani tutumun zihinsel bileşeni ve duygusal bileşeni değiştikten sonra davranış bileşileninde de değişim ortaya çıkmıştır. Bu sürecin aniden değil aşamalı olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir.This thesis aims to examine the impact of the secularization process on religious attitudes and practices, specifically in the context of prayer (salah). The attitudes individuals develop toward worship and other religious practices are shaped not only by their personal beliefs but also as a reflection of social structures, cultural changes, and socio-psychological factors. The study seeks to identify and analyze the perspectives of individuals who used to perform the five daily prayers regularly but have experienced a change in attitude, leading them to stop praying. Case study design, one of the qualitative research methods, was used in this study. In order to increase the reliability of the study, the study group was determined to consist of 10 voluntary individuals in the early adulthood (21-40) who had completed the adolescence period (12-21). In the data collection process of the study, face-to-face interviews were conducted using a semi-structured interview form prepared by the researcher in line with expert opinions. The findings obtained as a result of the interviews were evaluated using content analysis method. Upon examining the results, it was observed that multiple factors contributed to the process of attitude change regarding the worship ritual. It was found that all participants experienced a shift and transformation in their beliefs, which was externally manifested by their cessation of the prayer practice. In other words, after changes occurred in the cognitive and emotional components of their attitudes, behavioral changes followed. It was also determined that this process did not take place abruptly, but rather occurred gradually over time
The Effect of Positive Childhood Experiences on the Psychologically Rich Lives of University Students
Full text linkBu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin olumlu çocukluk yaşantıları ile psikolojik olarak zengin yaşamları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada olumlu çocukluk yaşantıları ve psikolojik olarak zengin yaşamın çeşitli demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığı da incelenmiştir. Çalışmada yaş ortalaması 21,76 408 kadın ve 123 erkek olmak üzere toplam 531 üniversite öğrencisi yer almaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'' ile daha önce geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan ''Olumlu Çocukluk Yaşantıları Ölçeği (OÇY)'' ve ''Psikolojik Olarak Zengin Yaşam Ölçeği (POZY)'' kullanılmıştır. İlişkisel tarama modeli ile tasarlanan bu çalışmada olumlu çocukluk yaşantıları ve psikolojik olarak zengin yaşamın çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı t-testi ve tek yönlü varyans analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkilere Pearson Momentler Korelasyon katsayısı ile, olumlu çocukluk yaşantılarının psikolojik olarak zengin yaşamlarını yordama düzeyi ise standart regrasyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma sonunda yapılan veri analizlerinden elde edilen bulgulara göre üniversite öğrencilerinin olumlu çocukluk yaşantılarının cinsiyet, psikolojik tedavi görme durumu, algılanan maddi durum, anne ve baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Psikolojik olarak zengin yaşamın ise maddi durum ve baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Değişkenler arasında ilişki ve yordama düzeyine bakıldığında ise üniversite öğrencilerinin olumlu çocukluk yaşantıları ve psikolojik olarak zengin yaşamları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca olumlu çocukluk yaşantılarının psikolojik olarak zengin yaşamın anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonunda elde edilen bulgular diğer çalışmalar ışığında tartışılmış ve yapılacak yeni çalışmalar için öneriler tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Olumlu çocukluk yaşantıları, psikolojik olarak zengin yaşam, üniversite öğrencileriThe purpose of this research is to examine the relationship between positive childhood experiences and psychologically rich lives of university students. The study also examined how positive childhood experiences and a psychologically rich life differ according to various demographic variables. For this purpose, a total of 531 university students, 408 females and 123 males, with an average age of 21.76, were included in the study. "Personal Information Form", "Positive Childhood Experiences Scale (OCY)" and "Psychologically Rich Life Scale (POZY)" were used as data collection tools of the research. In this study designed with the relational survey model, whether positive childhood experiences and psychologically rich life differ according to various demographic variables was analyzed using t-test and one-way analysis of variance techniques. In addition, the relationships between the variables were tested with the Pearson moment correlation coefficient, and the degree to which positive childhood experiences predicted psychologically rich lives was tested with regression analysis. According to the findings obtained from the data analysis conducted at the end of the research, it was determined that the positive childhood experiences of university students differed significantly according to the variables of gender, psychological treatment, perceived financial situation, and mother and father's education level. It has been found that a psychologically rich life differs significantly according to the variables of financial situation and father's education level. When looking at the relationship and prediction level between the variables, it was observed that there was a positive significant relationship between the positive childhood experiences and psychologically rich lives of university students. It has also been determined that positive childhood experiences are a significant predictor of a psychologically rich life. The findings obtained at the end of the research were associated with the field of psychology and suggestions for new studies were discussed. Keywords: Positive childhood experiences, psychologically rich life, university students