5794 research outputs found
Sort by
The Importance of The Spiritual Factor and Its Role in Malek Bennabi's Civilizational Project
No full textاهتم المفكر مالك بن نبي بمصطلح الروح، لذا استخدم العديد من
المفاهيم والعبارات في أغلب مؤلفاته تدلل على ذلك المصطلح وترتبط
به وتبرز أثره والتي منها: العامل الروحي، البعث الروحي، روح الحضارة،
روحية الإسلام، روح الحضارة الإسلامية، روح المؤمن، الروح الكلي،
المخزون الروحي، وغيرها من المصطلحات. استخدام ابن نبي لهذه
المصطلحات العديدة في مشروعه الحضاري يدلل على أهمية هذا
العامل، ودوره في إيجاد الحضارات، لذلك قرر أن إنشاء الحضارات
يعتمد على وجود عاملين أساسيين هما: الفكر والروح .The Islamic thinker Malek Bennabi (1905–1973) proposed a comprehensive civilizational project for the Islamic Ummah, aiming to halt its decline, revive its vitality, and elevate it from its setbacks, ultimately paving the way for its renaissance and reestablishing its position among advanced nations. A key pillar of this project was the concept of the effective civilizational individual, with Bennabi emphasising education, self-reform, and moral development as essential paths to cultivating such individuals. To complete his vision, Bennabi underscored the importance of the spiritual factor in both the genesis and sustainability of civilisations, considering it a foundational element alongside the intellectual factor. He observed that the spiritual factor had unified the desert Arabs and forged the cohesion of the Islamic Ummah. In contrast, the decline of this spiritual dimension was, in his view, a significant cause of the Ummah’s stagnation and regression. However, despite his strong emphasis on the spiritual factor within the collective civilizational framework, Bennabi did not devote equal attention to the spiritual development of the individual. Accordingly, this study seeks to illuminate the role of the spiritual factor in Bennabi’s civilizational thought, investigate the reasons for his limited focus on the individual’s spiritual reformation, and explore the foundational concepts and methodologies for addressing this dimension
Ariela Marcus-Sells, Sorcery or Sicence?: Contesting Knowledge and Practice in West African Sufi Text
No full textBatı Afrika’nın sosyal ve siyasal hayatına dair XIX. asrın ikinci yarısından
itibaren hayli çalışma yapılmıştır. Ancak Kādiriyye-Muhtâriyye/Küntiyye
ve Ticâniyye gibi XVIII. asrın sonundan itibaren bölgede hâkim olan tarikat
müessislerinin hayatını ve görüşlerini bütünlüklü bir şekilde ele alan ve
tasavvuf tarihi araştırmaları kapsamında mütalaa edilebilecek kitap hacmindeki
çalışmalar ancak son otuz yılda telif edilebilmiştir. Bu çalışmaları,
bahse konu iki tarikat silsilesindeki şeyhlerle nazariyelerine dair ilmî faaliyetler
de takip etmiştir. Ariela Marcus-Sells’in Stanford Üniversitesi’nde
Shahzad Bashir ile Sean Hanretta danışmanlığında tamamladığı (2015)
doktora tezinin kitaplaştırılmasından ibaret bu eser de, Aziz A. Batran’ın,
Kādiriyye’nin Batı Afrika’daki en güçlü kolunu teşkil eden Muhtâriyye/
Küntiyye’ye ilişkin çalışmasına1 benzer şekilde aynı kolun müessisi kabul
edilen Muhtâr el-Küntî ve oğlu Muhammed (ö. 1242/1826) hakkındadır
The place of the occult sciences in contemporary historiography of science: A Critique and proposal through the case of Taşköprülüzâde
No full textBatı bilim tarihi literatüründe "proto-bilim" veya "sahte bilim" olarak da tanımlanabilen okült bilimler, İslam bilim tarihi anlatılarında önemli ölçüde ihmal edilmiştir. David Pingree, E. S. Kennedy, A. I. Sabra, George Saliba ve Jamil Ragep gibi önde gelen isimlerin okült bilimlere yönelik ilgisizliği, tarihsel bağlamdan uzak ve sansürlü bir İslam bilim tarihi yazımı ortaya çıkarmıştır. Yazma eser kütüphanelerinde bulunan, ancak çoğunlukla yanlış kataloglanan okült literatürün, uzman tarihçiler tarafından yeniden incelenmesi gerekliliği açıktır. Wouter Hanegraaff'a göre, okült bilimlere yönelik akademik ilgisizlik, bu alanı ciddi bir tartışmaya değer görmeyen ve onu "reddedilmiş bilgi" olarak dışlayan yaklaşımların sonucudur. Bu tezde okült bilimlerin marjinalleşmesine sebep olan düşünsel yargılar sorgulanmaktadır: Bu bilimlerin sahte din veya bilim öncesi faaliyetler olarak algılanması, Batı akademisinde hâkim olan anti-düalist paradigmaya dayanmaktadır. Matthew Melvin-Koushki'nin işaret ettiği üzere, bu paradigmanın etkisi, İslam bilim tarihi çalışmalarında hâlen sürmektedir. Bu bağlamda, tezde üç temel soru ele alınmaktadır: Okült bilimlerin tanımı nedir? Okült bilimlerin din ve modern bilim karşısındaki konumu nedir? Bilim tarihi disiplininde okült bilimlerin yeri nasıl meşrulaştırılabilir? Tezin ilk bölümü bu soruları Wouter Hanegraaff'ın kavramsal çerçevesi ve Caner Dagli'nin anti-düalizm kavramı ışığında tartışmaktadır. İkinci bölümde ise Melvin-Koushki'nin tanımı üzerinden okült bilimler, felsefi ve tarihî bağlamlarda yeniden konumlandırılmaktadır. Son bölümde, Taşköprülüzâde Ahmed'in kapsamlı bilimler tasnifi eseri esas alınarak İslam bilim tarihinde okült bilimlerin nasıl yer aldığı gösterilmektedir.Occult sciences, described as "proto-science" or "pseudoscience" within Western historiography, have been significantly overlooked in Islamic historiography of science. Prominent scholars like David Pingree, E. S. Kennedy, A. I. Sabra, George Saliba, and Jamil Ragep have largely ignored occult sciences, resulting in historically decontextualized and censored narratives of Islamic scientific history. Given the substantial yet often miscataloged occult literature in manuscript libraries, there is a clear need for scholarly reassessment. According to Wouter Hanegraaff, the marginalization of occult sciences results from a dismissive academic stance, treating these studies as undeserving of serious attention and categorizing them as "rejected knowledge." This thesis critically examines the intellectual judgments behind this marginalization: viewing occult sciences merely as false religion or pre-scientific practices rooted in the dominant anti-dualist paradigm prevalent in Western academia. Matthew Melvin-Koushki notes that this paradigm's influence persists strongly within Islamic historiographical studies. In this context, the thesis addresses three critical questions: How should occult sciences be defined? What is their position in relation to religion and modern science? How can occult sciences be legitimized within the discipline of the history of science? The first chapter engages with these questions using Hanegraaff's conceptual framework and Caner Dagli's concept of anti-dualism. The second chapter redefines occult sciences philosophically and historically based on Melvin-Koushki's framework. Finally, the third chapter explores the extensive classification of sciences by Taşköprülüzâde Ahmed, highlighting the integral place of occult sciences within Islamic scientific tradition
Neuro-Architecture: Design Principles and Scientific Visualization
No full textNeuroarchitecture is an architectural principle that combines neuroscience and architecture. Neuroarchitecture examines the physical and psychological responses of users to space and the environment (Eberhard, 2009; Ritchie, 2020). Neuroarchitecture aims to produce spatial designs in response to these responses and to enhance individual psychological processes. Space design and environmental factors significantly influence human perception, mood, and behavior. Individuals interact with their environment, exhibiting responses based on sensory, physical, and past experiences. A person’s past memories and traumas influence their perception of space. This research examines neuro-architecture conceptually and theoretically. The study utilizes the scientific mapping method, a quantitative research method. This method reveals the conceptual, theoretical, and evolutionary development of the relevant literature through numerical data and frequencies. The findings of the research facilitate the emergence of influential publications on neuro-architecture in the current literature
Investigation of the effect of Dialectical Behavior Therapy on alexithymia, anxiety and interpersonal problems in young adults
No full textBu araştırmada aleksitimisi olan genç yetişkin kadınlara Diyalektik Davranış Terapisi Grup Beceri Eğitimi (DDT-GBE) ve Bilişsel Davranışçı Terapi Grup Beceri Eğitimi (BDT-GBE) müdahalesi uygulanarak bilinçli farkındalık, duygu düzenleme, kişilerarası etkililik, stres toleransı, aleksitimi, kaygı ve kişilerarası problemler üzerindeki etkililiklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada olan çalışmaya yaşları 18-25 arasında olan 428 kişi katılmıştır. Kadın ve erkek katılımcıların aleksitimi puanlarının yordanmasına ilişkin yapılan regresyon analizi sonucunda kadınların aleksitimi puanlarının anlamlı olarak yordandığı bulunmuştur. Bu nedenle çalışmanın ikinci kısmına 41 kadın katılımcı dahil edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçekler Sosyodemografik Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Beck Anksiyete Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16), Kişilerarası Problemler Envanteri Döngüsel Ölçekleri, Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği-Kısa Formu (BFBFÖ-K), Kişilerarası Yetkinlik Ölçeği-Kısa Formu, Sıkıntıya Dayanma Ölçeğidir. Seçkisiz atama yöntemiyle 14 kişi DDT-GBE, 14 kişi BDT-GBE ve 13 kişi bekleme listesi grubuna atanmıştır. Deney grubundaki katılımcılara 12 hafta boyunca, her oturum 90 dakika sürecek şekilde müdahale uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise bu süre boyunca herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Katılımcılardan ön, orta ve son ölçüm alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26. Paket programı kullanılarak Korelasyon Analizi, Ki-Kare, Bağımsız Örneklem t Testi, Karışık Çift Yönlü Varyans Analizi, Regresyon Analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda aleksitimi, kişilerarası problemler, bilinçli farkındalık ve duygu düzenleme güçlüğü puanlarında hem DDT-GBE hem de BDT-GBE gruplarında anlamlı değişiklikler olmuştur. Etki büyükleri incelendiğinde DDT-GBE grubunun BDG-GBE'ye kıyasla daha fazla ve hızlı etki ettiği bulunmuştur. Kişilerarası yetkinlik ve stres toleransı puanlarında DDT-GBE, BDT-GBE ve bekleme listesinin gruplar içi ve gruplar arası değişiklikler bulunmamıştır. Anksiyete puanında sadece DDT-GBE'de anlamlı bir değişiklik bulunmuştur. Bekleme listesinde yer alan katılımcılarda değişkenlerin herhangi birinde hiçbir ölçüm düzeyinde farklılık bulunmamıştır. DDT-GBE ve BDT-GBE'nin aleksitimisi olan genç yetişkin kadınlar için etkili yöntemler olduğu, DDT-GBE'nin BDT-GBE'ye etki büyüklükleri dikkate alındığında daha etkili bir ekol olduğunu söylemek mümkündür.In this study, it was aimed to examine the effectiveness of Dialectical Behavior Therapy Group Skills Training (DBT-GST) and Cognitive Behavioral Therapy Group Skills Training (CBT-GST) intervention on mindfulness, emotion regulation, interpersonal effectiveness, stress tolerance, alexithymia, anxiety and interpersonal problems in young adult women with alexithymia. The research consist of two steps. In the first step, 428 individuals aged between 18-25 years participated in the study. As a result of the regression analysis on the prediction of alexithymia scores of female and male participants, it was found that the alexithymia scores of women were significantly predicted. Therefore, 41 female participants were included in the second part of the study. The scales used in the study were Sociodemographic Information Form, Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), Beck Anxiety Scale, Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form (DERS-16), Interpersonal Problems Inventory, Five-Facet Mindfulness Questionnaire Short Form (FFMQ-S), Interpersonal Problems Circumplex Scales Short Form, and Distress Tolerance Scale. By random assignment method, 14 participants were assigned to DBT-GST, 14 participants to CBT-GST and 13 participants to the waiting list group. The participants in the experimental groups provided with a treatment for 12 weeks, with each session lasting 90 minutes. The control group did not receive any intervention during this period. Pre-, mid- and post-measurements were taken from the participants. In the analysis of the data, Correlation Analysis, Chi-Square, Independent Sample t Test, Mixed Pairwise Analysis of Variance, Regression Analysis were performed using SPSS 26. As a result of the analyses, there were significant changes in alexithymia, interpersonal problems, mindfulness and difficulties in emotion regulation scores in both DBT-GST and CBT-GST groups. When the effect sizes were analyzed, it was found that the DBT-GST group had a greater effect than the CBT-GST group. Interpersonal competence and stress tolerance scores of DBT-GST, CBT-GST, and the waiting list did not show significant within- and between-group changes. A significant change was found in anxiety score only in DBT-GST. No difference was found at any measurement level in any of the variables in the participants on the waiting list. It is possible to say that DBT-GST and CBT-GST are effective methods for young adult women with alexithymia, and DBT-GST is a more effective school considering the effect sizes of CBT-GST
Why Imre Lakatos’ Epistemological Method Best Suits Research in Urbanization: The Case of The Muslim Built Environments
No full textPurpose
This study explores why Lakatos’ epistemological framework is optimal for urbanization research, using Muslim built environments to demonstrate how rights-based approaches (Ḥuqūq) offer alternative methodologies.
Design/methodology/approach
Employing Lakatos’ methodology of scientific research programs (MSRP), the study treats Ḥuqūq as the “hard core” and comparatively analyses Popper’s falsificationism, Kuhn’s paradigm theory and Lakatos’ MSRP through case studies of Muslim urban environments.
Findings
Western paradigms often reduce Islamic environments to morphology, neglecting rights mechanisms. Ḥuqūq fosters self-regulation, preventing harm and ensuring equity. Lakatos’ framework better accommodates urban dynamism.
Research limitations/implications
Focused on theoretical analysis, the study calls for empirical validation. Future research could examine contemporary Ḥuqūq-based urban developments, repositioning rights as foundational in urban theory.
Practical implications
The study proposes a community-centric urban model, advocating local decision-making to address pollution and inequality. Insights are relevant for participatory governance and sustainable development.
Originality/value
Using Lakatosian epistemology with Islamic urbanism, this study advances cross-cultural urban theory by presenting alternative frameworks to dominant Western models
Hatai motifs on Rustem Pasha Mosque tiles
No full textOsmanlı mimarisinde çini sanatı, büyük bir öneme sahiptir ve birçok yapıda kullanılmıştır. Özellikle Osmanlı çini sanatının en parlak dönemlerinde inşa edilen Rüstem Paşa Camii, bu sanatın en değerli örneklerini yansıtır. İstanbul'daki çinili camiler arasında, çini zenginliği açısından öne çıkar. Mimar Sinan'ın eseri olan bu cami, çini müzesini andıran bir görünüm sunar. Son cemaat yerinden başlayarak tüm camiyi kaplayan çinileri, desenleri ve tekniği ile dikkat çeker. Bu özgün desenler, daha sonra inşa edilen pek çok yapı için ilham kaynağı olmuştur. Rüstem Paşa Camii, çini süslemelerindeki zenginliği ve motif çeşitliliği ile dikkat çeken önemli bir yapıdır. Bu çalışmada, caminin çinilerinde yer alan hatai motifleri incelenmiştir. Hatai motifi, birçok sanat dalında farklı formlarda ve özgün tasarımlarla kendine yer bulmaktadır. Çalışmanın amacı, Rüstem Paşa Camii çinilerinde kullanılan hatai motiflerini analiz etmek, motif çeşitlerini ve sayılarını tespit etmek ve elde edilen verileri çizimlerle desteklemektir. Bu tez çalışması kapsamında yapılan incelemeler sonucunda, toplam 138 çeşit hatai motifi tespit edilmiştir. Bunların içinden 112 hatai motifinin ölçüleri alınmıştır. Bu motiflerin boyutları 2,5 cm ile 43,5 cm arasında değişmektedir. Boyutlarına göre sınıflandırıldığında, 8 tanesi büyük boy, 24 tanesi orta boy ve 79 tanesi küçük boy olarak tespit edilmiştir. En çeşitli hatai motifli tasarımlar, caminin kemer tablalarında yer almaktadır. Caminin genelinde kullanılan toplam hatai motif sayısı ise yaklaşık 8852 adet olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çini, Motif, Hatai, Stilize Çiçek, Osmanlı, Rüstem Paşa Camii.Tile art holds significant importance in Ottoman architecture and has been widely used in many structures. Built during the golden age of Ottoman tile art, the Rüstem Pasha Mosque showcases some of the finest examples of this art. Among the tiled mosques of Istanbul, it stands out for its richness in tile decorations. Designed by Mimar Sinan, the mosque resembles a tile museum in its appearance. The tiles, covering the entire mosque starting from the last congregation area, captivate with their patterns and technique. These unique designs have inspired many structures built in later periods. Rüstem Paşa Mosque is an important structure that stands out with its richness in tile decorations and diversity of motifs. In this study, the hatai motifs found in the mosque's tiles were examined. The hatai motif appears in various forms and original designs in many branches of art. The aim of this study is to analyze the hatai motifs used in the tiles of Rüstem Paşa Mosque, identify their types and quantities, and support the findings with drawings. As a result of the examinations conducted within the scope of this thesis, a total of 138 different types of hatai motifs were identified. Measurements were taken for 112 of these motifs. The dimensions of these motifs range between 2,5 cm and 43,5 cm Based on their sizes, 8 motifs were classified as large, 24 as medium, and 79 as small. The most diverse hatai motif designs are found in the arch panels of the mosque. The total number of hatai motifs used throughout the mosque is estimated to be approximately 8852. Keywords: Tile, Motif, Hatai, Stylized Flower, Ottoman, Rüstem Pasha Mosque
Examining Girls in the Light of Intersectionality: “Where Do Girls Stand in Women’s Studies” Workshop
No full textTürkiye’de son yıllarda kamuoyuna yansıyan kız çocuklarına yönelik
istismar, şiddet ve cinayet haberleri, bu alanda derinlikli bir düşünme
ve araştırma ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Bu gelişmelerin yarattığı
toplumsal duyarlılıkla Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Kadın
ve Aile Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından kız
çocuklarına ilişkin güncel sorunları anlamaya, bu sorunlara yönelik
çözüm önerileri geliştirmeye ve elde edilen bulgularla politika yapıcılara
katkı sunmaya yönelik bir araştırma süreci başlatılmıştır. Bu doğrultuda
Türkiye’deki 24 farklı üniversitenin Kadın Çalışmaları Araştırma
Merkezlerinin iş birliğiyle “Kız Çocukları Kadın Araştırmalarının
Neresinde?” başlıklı bir çalıştay düzenlenmiştir. Bu rapor, 22 Kasım
2024 tarihinde Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Kadın ve Aile
Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen
“Kız Çocukları Kadın Araştırmalarının Neresinde?” başlıklı çalıştayda
paylaşılan görüşlerden yola çıkmakta, kız çocuklarına ilişkin literatürü de
gözeterek alandaki kavramsal ve kuramsal boşluklara odaklanmaktadır.
Kadın araştırmaları disiplini içinde kız çocuklarının görünmezliğine
dikkat çeken çalıştayda, bu gruba yönelik özgün bir araştırma alanının
gerekliliği vurgulanmıştır. Rapor, çalıştayda ele alınan konular odağında,
kız çocuklarının ihtiyaçlarını ve bu ihtiyaçlara yönelik çözüm önerilerini
“kesişimsellik” kuramsal çerçevesi doğrultusunda tartışmaktadır. Kadın
araştırmaları alanında kız çocuklarının konumunu yeniden düşünmeyi
amaçlayan bu çalışma, sahadan gelen görüşlerle kuramsal yaklaşımı
buluşturarak hem akademik literatüre hem de politika yapıcılara katkı
sunmayı hedeflemektedir.In recent years, there has been a notable increase in the number of
reports of abuse, violence, and murder against girls in Türkiye. This
spike has brought to the fore the necessity for in-depth reflection and
research in this area. In response to the social awareness engendered
by these developments, the Women and Family Studies Application
and Research Centre at Fatih Sultan Mehmet Vakıf University has
initiated a research process aimed at understanding current issues
related to girls, developing solutions to these issues, and contributing
to policymakers with the findings obtained. In this context, a workshop
was organized in collaboration with the Women’s Studies Research
Centers of 24 different universities in Türkiye. The workshop was
titled: “Where Do Girls Stand in Women’s Studies?” This report is based
on the views shared at the workshop titled “Where Do Girls Stand in
Women’s Studies?” organized on November 22, 2024 by Women and
Family Studies Application and Research Center, Fatih Sultan Mehmet
Vakıf University. The report focuses on conceptual and theoretical gaps
in the field, taking into account the literature on girls. The workshop
has highlighted the underrepresentation of girls in the field of women’s
studies and emphasized the necessity for a distinct research domain
focused on this demographic. This report discusses the needs of girls
and proposed solutions to these needs within the theoretical framework
of “intersectionality”, focusing on the topics discussed at the workshop.
The present study aims to rethink the position of girls in the field of
women’s studies. It seeks to contribute to both academic literature
and policymakers by bringing together field-based perspectives and
theoretical approaches
A Novel Solution Approach Based on Dominance Evaluation Measure for Project Scheduling in Multi-Project Environments
Get PDFThe widely recognized measure for resources called resource strength (RS) does not fully
capture the resources complexity of a project. Therefore, it cannot be used as a standalone measure
to distinguish the complexity of various instances of project scheduling problems. Consequently,
additional resource measures such as total amount of overflow (TAO) have been introduced, which
should be used in conjunction with the RS. Extensive experimental studies have shown that as the
value of TAO increases in a project, scheduling schemes with higher dimensional scheduling schemes
such as bi-directional and tri-directional result in schedules with shorter makespans. In this study,
an effective approach is proposed for integrating projects in multi-project environments, called the
integrated project approach (IPA), taking into account the influence of TAO and building upon the
relation between the TAO and the scheduling generation schemes. To assess the performance of IPA,
we develop a new random multi-project generator based on the well-known benchmark sets, which
utilizes TAO as a control tool to generate instances. The findings indicate that prioritizing the projects
and frequency of the projects integration, facilitated by the proposed IPA, have a positive impact on
the quality of multi-project schedules
Meridian Determination Methods in Masudic Canon and Indian Circle
Get PDFEbu’l Reyhân Muhammed bin Ahmed el-Bîrûnî, 11. yüzyılın en önemli matematik
ve astronomi bilginlerindendir. Kânûnü’l Mesûdî fi’l-Hey’e ve’l-Nucûm kitabı döneminin
kuramsal astronomi konuları, astronomi cetvelleri ve astrolojik yöntemlerini anlattığı
eseridir. Bu makalenin konusu Kânûnü’l Mes’ûdî’deki günortası/boylam (nısfün’nehâr)
belirleme yöntemleri ve buna bağlı olarak Hint Dairesinin anlatıldığı bölümün
incelenmesidir. Makalede söz konusu bölüm tahkikli metin oluşturularak Türkçeye
çevrilmiş, yöntemin prensipleri analiz edilmiş ve matematiksel yorumu yapılmıştır. E.
S. Kenndy’nin, Bîrûnî’nin anlattığı yöntemlerden sadece sonuncusu hakkında kısa bir
çalışması bulunmaktadır. Makalemizde Bîrûnî’nin analiz ederek anlattığı yöntemlerin
tümü açıklanmıştır. İki bölümden oluşan makalenin ilk bölümünde Hint dairesinin iz
sürümü yapılmıştır. Batlamyus’ta görülmeyen Hint Dairesinin Siddhantalarda ve ardından
İslam Dünyası zîcleri ve (hey’e) kuramsal astronomi eserleri içeriğindeki tarihsel gelişimi
incelenmiştir. Yapılan bu iz sürümünde ayrıca Bîrûnî’nin Hint Dairesi kavramını literatüre
kazandıran kişi olma olasılığı sorgulanmıştır. Bu kavramsallaştırma çabasına bağlı
olarak, Bîrûnî’nin çalışmalarındaki öğretici metodu ve kavramsallaştırma konusundaki
özenli gayreti meridyen belirleme konusu merkeze alınarak ve diğer kitaplarından
örnekler verilerek ortaya konmuştur. İkinci bölümde ise Kânûnü’l Mesûdî’de yer alan
kısmın çevirisi ve şekillerin güncel çizimleri yapılarak yorumlanmıştır. Makalede ayrıca
Kânûnü’l Mesûdî’nin farklı yazmaları incelenerek anlatılan geometrik modelin İstanbul
enlemine göre yeni bir çizimi yapılmıştır. Söz konusu çizimler eserin farklı yazmaları
karşılaştırılarak, Oxford Bodleain 516 ve Velüyüddin Efendi 2277 kopyaları temel
alınarak oluşturulmuştur. Çeviri ve kritik metin ise kitabın basılı Haydarabat1 basılı metni, Oxford Bodleain 516, Veliyüddün 2277, Berlin 1613 ve Kandilli 364 yazma nüshaları
karşılaştırılarak yapılmıştır.Ebu’l Reyhân Muhammed bin Ahmed al-Birûnî is one of the most important mathematics
and astronomy scholars of the 11th century. In his book al-Qānūnu’l Masʿūdī
fiʾal-Hayʾa waʾl-Nucūm, he describes theoretical astronomy subjects, astronomy tables
and astrological methods of his period. This paper aims to examine the meridian line
(nisfunʾnehâr) determination methods in al-Qānūnuʾl Masʿūdī and the section where the
Indian Circle is explained. In the article, the section in question was translated into Turkish
by creating a critical text, the principles of the method were analyzed and its mathematical
interpretation was fulfilled. E. S. Kennedy has a short study on only the last of the methods
described by Bīrūnī. In our study, all the methods that Bīrūnī analyzed are explained. In
the first part of the two-part article, a tracing attempt of the Indian circle was made. Indian
Circle is not seen in Ptolemy’s studies. The historical development of it in the Siddhantas
and in the content of the zîjs and (hayʾa) theoretical astronomy works of the Islamic World,
were examined. In this tracing attempt, the possibility of Bîrûnî being the person who
introduced the concept of the Indian Circle to the literature was questioned. Depending
on this conceptualization effort, Bîrûnî’s didactic method in his works and his meticulous
effort in conceptualization are revealed by focusing on the issue of meridian determination
and by giving examples from his other books. In the second part, the translation of methods
regarding determining the meridian line and the updated drawings of the figures were
interpreted. In the article, different manuscripts of al-Qānūnu’l Masʿūdī were examined
and a new drawing of the described geometric model was made according to the latitude
of Istanbul. The drawings in question were created by comparing different manuscripts of
the work, based on the copies of Oxford Bodleian 516, Velüyüddin 2277. The translation
and critical text were made by comparing the printed Hyderabad edition of the book, Oxford
Bodleian 516, Veliyüddün 2277, Berlin 1613, and Kandilli 364 manuscript versions