5794 research outputs found
Sort by
The Architecture Heritage of Edirne
No full textNevnihal Erdoğan’s The Architecture Heritage of Edirne offers a comprehensive and carefully conducted study of the architectural and cultural dimensions of Edirne, the city that served as the capital of the Ottoman Empire before Istanbul. Published by Bentham Books, the book traces Edirne’s historical transformation in detail, presenting a broad scope that ranges from urban scale to individual buildings. It reveals how the city evolved into a major centre throughout its life under both the Byzantine and Ottoman Empires. Situated at the western edge of Türkiye, where it opens towards Europe, Edirne is portrayed as a distinctive settlement shaped by the convergence of diverse architectural forms. Through these structures, the book demonstrates the city’s deep connections to the broader socio-political and cultural dynamics of Ottoman civilization
Evaluation of illegally obtained evidence at the crime scene in criminal procedure
No full textOlay yerinde elde edilen hukuka aykırı delillerin değerlendirilmesi, ceza muhakemesi alanında hukuki ilkelerin insan hakları ve adalet sisteminin bütünlüğü ile kesiştiği kritik bir çalışma alanıdır. Bu tez, hukuka aykırı elde edilen delillerin ceza soruşturmalarındaki etkilerini incelemeyi ve bunların kabul edilebilirliği ile değerlendirilmesine yönelik yasal çerçeveleri araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma, konunun önemini ve kapsamını belirleyerek delilin ceza muhakemesindeki rolünü vurgulayan bir giriş ile başlamaktadır. Ardından, ceza muhakemesinde delil kavramı, hukuka aykırı elde edilen delil tanımı, yasal sistemler arasındaki farklılıklar gibi temel konular ele alınmaktadır. Tezde, olay yeri incelemeleri ve delil toplama süreçlerinde hukuki sınırlamalar incelenmektedir. Bu bağlamda, delil toplama konusundaki kolluk kuvvetlerinin yetkileri, sorumlulukları ve hukuki ihlallerin teknik incelemelere etkileri üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, hukuka aykırı elde edilen delillerin ceza muhakemesi kanunundaki yeri, delil değerlendirmesi ile ilgili genel ilkeler ve bu tür delillerin yargı kararlarındaki etkileri detaylandırılmaktadır. "Zehirli ağacın meyvesi" doktrini, Türk ceza hukuku perspektifinde analiz edilerek, hukuka aykırı delillerin konumu ve yargılama sürecindeki sonuçları ele alınmaktadır. Son olarak, hukuka aykırı elde edilen delillerin kabul edilebilirliği, istisnaları ve bunun sonucunda oluşabilecek durumlar üzerinde durulmaktadır. Bu bölümde, hukuka aykırı delillerin kullanımına ilişkin yasal yasaklar, kamu düzeni ve suçun ağırlığı bağlamında istisnai durumlar incelenmektedir. Tez, elde edilen bulgular vi ışığında Türk hukukunda karşılaşılan sorunları ele almakta ve delil toplama ve değerlendirme süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik önerilerde bulunmaktadır. Bu kapsamlı inceleme aracılığıyla, bu tez, hukuka aykırı elde edilen delillerin kullanılmasının hukuki, etik ve pratik sonuçları hakkında değerli bilgiler sunmayı amaçlamakta ve nihayetinde adalet sisteminin bütünlüğünü korurken birey haklarını güvence altına alan daha adil hukuki standartların geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Anahtar kelimeler: Hukuka Aykırı Delil, Ceza Muhakemesi, Delil Toplama, Yasal Çerçeve, Zehirli Ağacın Meyvesi Doktrini, Birey HaklarıThe evaluation of illegally obtained evidence at the crime scene is a critical area of study that intersects legal principles, human rights, and the integrity of the justice system within the field of criminal procedure. This thesis aims to examine the effects of illegally obtained evidence in criminal investigations and to explore the legal frameworks governing their admissibility and evaluation. The study begins with an introduction that highlights the importance and scope of the topic, emphasizing the role of evidence in criminal proceedings. It subsequently addresses fundamental issues such as the concept of evidence in criminal procedure, the definition of illegally obtained evidence, and the differences among legal systems. The thesis investigates legal limitations in crime scene investigations and evidence collection processes. In this context, it focuses on the powers and responsibilities of law enforcement in evidence collection and the impact of legal violations on technical examinations. Additionally, the position of illegally obtained evidence in criminal procedure law, general principles regarding evidence evaluation, and the influence of such evidence on judicial decisions are detailed. The "fruit of the poisonous tree" doctrine is analyzed from the perspective of Turkish criminal law, considering the position of illegally obtained evidence and its consequences in the trial process. Finally, the thesis focuses on the admissibility of illegally obtained evidence, its exceptions, and the potential consequences that may arise. This section examines the legal prohibitions on the use of unlawful evidence, exceptional circumstances in the context of public order and the severity of the crime. In light of the findings, the viii thesis addresses the issues encountered in Turkish law and provides suggestions for improving the evidence collection and evaluation processes. Through this comprehensive analysis, the thesis aims to provide valuable insights into the legal, ethical, and practical implications of using illegally obtained evidence, ultimately contributing to the development of fairer legal standards that safeguard individual rights while preserving the integrity of the justice system. Keywords: Illegally Obtained Evidence, Criminal Procedure, Evidence Collection, Legal Framework, Fruit Of The Poisonous Tree Doctrine, Individual Right
Isometric Timelike Helicoidal and Rotational Surfaces in 4–Dimensional Minkowski Space
No full textIn this paper, we examine classical Bour’s theorem for timelike helicoidal surfaces in 4-
dimensional Minkowski space. Then, we characterize a pair of isometric helicoidal and rotational surface
which have same Gauss map. Also, we provide the parametrizations of such isometric surfaces. Finally,
we introduce some examples and plot the corresponding graphs by using Wolfram Mathematica 10.4
An Overview of Comparative Analysis of Bibliometric Analysis and Scientific Mapping in Literature Review
No full textBibliometric analysis has emerged as a critical tool in the field of architecture, offering a systematic and quantitative approach to understanding the evolution, trends, and impact of academic research. As the architectural discipline continues to expand, incorporating interdisciplinary approaches and addressing global challenges such as sustainability, urbanization, and technological innovation, bibliometric analysis provides valuable insights into the dynamics of scholarly communication and knowledge production
Examination of the relationship between antisocial behavior psychopatic tendencies and childhood mental trauma experiences in the adult male offenders convicted of physical and sexual violence
No full textÖZET Bu çalışmanın temel amacı, ceza infaz kurumlarında cinsel ve fiziksel şiddet suçlarından dolayı bulunan 18-45 yaş arası yetişkin erkeklerin antisosyal davranış ve psikopati eğilimleri ile erken dönem istismar ve ihmal yaşantıları arasındaki ilişkiyi incelemek; bu değişkenlerin bazı sosyo-demografik özellikler açısından ve suç türlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektedir. Ayrıca, çocukluk çağı ruhsal travma yaşantılarının psikopati ve antisosyal davranış puanları üzerindeki etkisi de araştırmanın amaçları arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda, 18-45 yaş aralığında bulunan 113 fiziksel şiddet ve 153 cinsel şiddet suçu işlemiş olmak üzere toplam 266 erkek hükümlü çalışmaya gönüllü olarak katılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Antisosyal Davranış Ölçeği, Levenson Öz Bildirim Psikopati Ölçeği ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği'nden elde edilen puanlar üzerinde toplanmış ve analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, gruplar arası farklılıkların incelenmesi amacıyla Bağımsız Örneklem t-Testi, ANOVA ve anlamlı farkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Tukey-B (Post Hoc) Testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeklerin toplam ve alt boyut puanları arasındaki doğrusal ilişkiyi ölçmek amacıyla Pearson Korelasyon Analizi; yordayıcılık gücünü ve modellemeyi değerlendirmek amacıyla ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde, cinsel şiddet suçu işlemiş katılımcıların cinsel istismar, duygusal istismar ve fiziksel ihmal puanlarının, fiziksel şiddet suçları nedeniyle ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, cinsel şiddet suçundan hüküm giymiş katılımcıların daha fazla cinsel istismar yaşantısı bildirdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, çocukluk çağı travma alt boyut, antisosyal davranış ve psikopati toplam puanlarının bazı sosyo-demografik özelliklere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Katılımcıların çocukluk çağı ruhsal travma alt boyutları ile antisosyal ve psikopati toplam puanı arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Fiziksel ihmalin antisosyal davranış ve psikopati puanlarını; antisosyal davranış puanlarının ise psikopati puanlarını yordadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, literatürdeki benzer çalışmalar ışığında tartışılmıştır. Anahtar kelimeler: Çocukluk Çağı Travması, Antisosyal Davranış, Psikopati Eğilimi, Fiziksel Şiddet, Cinsel ŞiddetABSTRACT The aim of this study is to examine the relationship between antisocial behavior, psychopathic tendencies and adverse childhood experiences of abuse and neglect among adult male convicts between the ages of 18 to 45 who are condemned for sexual and physical violence offenses. Additionally, the study investigates whether these variables differ based on certain socio-demographic characteristics and the type of crimes (sexual vs. physical violence), as well as childhood psychological trauma experiences predict psychopathy and antisocial behavior scores. A total of 266 male convicts participated in the study voluntarily, including 113 convicted of physical violence and 153 of sexual violence. Data were collected through the Personal Information Form, Antisocial Behavior Scale, Levenson Self-Report Psychopathy and the Childhood Spiritual Trauma Scale. The data were analyzed using Independent Samples t-Test, ANOVA and Tukey-B (Post Hoc) Test to identify group differences. Pearson Correlation Analysis was employed to asses linear relationships between total and subscale scores, while Multiple Linear Regression Analysis was used to determine predictive relationships and modeling. In the research, it was observed that participants convicted of sexual violence reported significantly higher scores on sexual abuse, emotinal abuse and physical neglect compared to those convicted of physical violence. In this regard, it was found that those convicted of sexual violence had experienced higher levels of sexual abuse. Moreover, childhood trauma subdimensions, antisocial behavior and psychopathy scores significantly varied according to certain socio- demographic variables. Significant correlations were observed between the subdimensions of childhood trauma and total scores of antisocial behavior and psychopathy. It was also observed that physical neglect predicted both antisocial behavior and psychopathy scores, while antisocial behavior scores predicted psychopathy scores. The findings were discussed in the light of relevant literature. Anahtar kelimeler: Childhood Trauma, Antisocial Behavior, Psychopathic Tendencies, Physical Violence, Sexual Violenc
Rus oryantalizmi ve Ignaty Yulianovich Krachkovsky'nin Kur'an tercümesi
No full textOryantalizm, Batı'nın Doğu'ya bakışını şekillendiren çok katmanlı bir düşünsel olgudur. Özellikle İslam ve onun kurucu metinleriyle ilgili yaklaşımlarda bu olgu, zaman zaman misyonerlik, sömürgecilik ya da ideolojik amaçlar taşımıştır. Ancak Rus oryantalizmi, diğer Batılı geleneklerden farklı olarak, coğrafi yakınlık, tarihî etkileşimler ve Rusya sınırları içindeki Müslüman nüfusun varlığı gibi unsurlardan beslenen özgün bir yönelim sergilemiştir. Bu yönelimin en dikkat çekici temsilcilerinden biri, Arap ve İslam araştırmaları alanında derin izler bırakmış olan İgnaty Yulianovich Krachkovsky'dir. Krachkovsky'nin Kur'an-ı Kerim'i Rusça'ya çevirme çabası Rus oryantalizmi tarihinde bir dönüm noktasıdır. Çevirisi, filolojik titizlik ve akademik yöntemlerle şekillendirilmiş; metne ideolojik yorumlar katmaksızın Arapça aslının anlam derinliğine mümkün olduğunca sadık kalınmıştır. Bu çeviri aynı zamanda onun İslam kültürüne duyduğu ilgiyi, geniş çaplı bilimsel bir yaklaşımla ele aldığını gösterir. Bu çalışma, Krachkovsky'nin Kur'an çevirisini tarihî ve kültürel açıdan ele alarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu çalışma da Krachkovsky'nin izlemiş olduğu çeviri yöntemi ile Kur'an'ı Rusça'ya tercüme eden diğer mütercimler arasında karşılaştırma yapılacaktır. Ayrıca bu çalışma, söz konusu çevirinin küresel Kur'an çevirileri konumunu ortaya koymayı ve Rus akademik çevresinde İslam'a dair nesnel bir imajın oluşumundaki rolünü açıklamayı da hedeflemektedir. Anahtar kelimeler: Tefsir, Rus oryantalizmi, Krachkovsky, Kur'an'ın tercümesi, İslam araştırmaları.Orientalism is a complex intellectual phenomenon that has profoundly influenced the West's perception of the East, especially Islam and its foundational texts. While many Western translations of the Qur'an have been shaped by missionary, colonial, or ideological motives, Russian Orientalism has taken a unique path. Rooted in cultural, political, and religious interactions between Russia and the Islamic world—particularly with its large internal Muslim population—this tradition has developed distinct characteristics. Among the leading figures of Russian Orientalism stands Ignaty Yulianovich Kratchkovsky, one of the most influential scholars in the field of Arabic and Islamic studies. Krachkovsky's translation of the meanings of the Qur'an into Russian represents a landmark achievement. His work is distinguished by scholarly rigor, philological precision, and a commitment to faithfully conveying the message of the Qur'anic text, free from ideological manipulation. His translation reflects a deep engagement with Islamic culture and a desire to bridge the intellectual gap between the Russian academic world and the Islamic heritage. This research aims to explore this pioneering translation within its historical and cultural context, analyze Krachkovsky's methodology, and compare his version with other Russian translations of the Qur'an. It also seeks to assess the significance of his contribution to global Qur'anic translation efforts and its impact on the perception of Islam in the Russian intellectual sphere. Anahtar kelimeler: Tafsir, Russian Orientalism, Krachkovsky, Translation of the Qur'an, Islamic studies
The Palais de Cristal of Beyoğlu and Some Issues in Architectural History That Require Clarification
No full text19. yüzyılda Beyoğlu’nda “Fransız Tiyatrosu” olarak anılan mekânlar arasında
en dikkat çekici örnek Palais de Cristal’dir. Operaların sahnelendiği bu gösterişli salon,
Cumhuriyet döneminde önemli bir sinema salonu olan Elhamra Sineması’nın inşa edildiği
arazide yer almaktadır. Giustiniani’ye ait olan bu yapı, kaynaklarda hem balo hem de
tiyatro salonu olarak tanımlanmakta ve Palais de Cristal adıyla anılmaktadır. Ancak bu
yapının tarihine ilişkin bilgiler literatürde kimi belirsizlikler ve çelişkiler içermektedir.
Bu çalışmada, söz konusu tiyatronun tarihsel gelişimi ve mekânsal dönüşümü; arşiv
belgeleri, dönemin Fransızca yayınları ve haritalar ışığında ele alınmaktadır. Yapı, 1862
yılında balo salonu olarak faaliyete geçmiş; 1865’te ise mimar Barborini tarafından tiyatro
salonuna dönüştürülmüştür. 1868 yılında belediye talimatıyla kapsamlı bir tadilattan geçen
Palais de Cristal, 1870 Beyoğlu yangınından zarar görmeden çıkmayı başarmıştır. 1892
yılında yaşanan başka bir yangında bulunduğu kompleksin hasar gördüğü anlaşılmakla
birlikte, tiyatro işlevini 1902 yılına kadar sürdürdüğü tespit edilmiştir. Bu tarihten sonra
ise konserlerin düzenlendiği bir mekân haline gelmiştir. Palais de Cristal’in bulunduğu
yere 1922 yılında Elhamra Sineması inşa edilmiştir. Bu inşa sürecinin, yapının cephesinin
yeniden tasarlanması ve iç mekânın sinema işlevine uygun şekilde düzenlenmesini
kapsadığı düşünülmektedir. Elde edilen veriler ışığında, Palais de Cristal’in 20. yüzyılda
sinema kimliğiyle varlığını sürdürdüğü anlaşılmaktadır. Elhamra Sineması ise 1999 yılında
meydana gelen yangının ardından kullanılamaz hale gelmiştir. Elde edilen bulgular,
Palais de Cristal/Elhamra yapısının yalnızca bir eğlence mekânı değil, aynı zamanda
Beyoğlu’nun kültürel kimliğini biçimlendiren bir hafıza yapısı olduğunu göstermektedir.
Bu değerlendirme, mimari koruma ve kent belleği açısından benzer yapılar için referans
niteliği taşımaktadır.The nineteenth-century Ottoman capital was a highly dynamic center for musical
activities. However, French theaters—as performance venues—have not been thoroughly
examined in studies on Pera’s musical life and theater culture. Among these, the most
prominent venue known as the French Theatre in the 19th century was the Palais de
Cristal, later replaced by the Elhamra Cinema during the Republican era. Existing literature
contains vague and often contradictory accounts regarding the history of this venue.
By consulting archival documents, period maps, and French-language publications,
this study critically reevaluates the history of the French theatre known as Palais de Cristal,
located on the Giustiniani property. It seeks to clarify and correct various misconceptions
surrounding the venue. While the Naum Theatre served as the region’s dominant and imperial
theatre throughout much of the century, its monopoly began to wane in the late 1860s, when
the Ottoman authorities granted French theaters performance permits. Initially constructed
as a ballroom in 1862, the Palais de Cristal was converted into a theater in 1865 by architect
Barborini. The hall featured an elegantly decorated oblong entrance and galleries supported
by eighteen columns, offering a striking visual impression. Unlike many other theaters of
the era, it survived the great Beyoğlu fire of 1870. A major renovation took place in 1868,
following municipal directives. Although a fire in 1892 reportedly damaged the complex,
the venue continued to operate as a theater until 1902, after which it served primarily as a
concert hall. Throughout the twentieth century, most historical theater buildings in Istanbul
were either demolished or repurposed. In Beyoğlu—a European-style district of the city—
nineteenth-century popular culture gave way to modernist values symbolized by shopping
arcades and cinemas. In 1922, the Elhamra Cinema was constructed on the site of the
former Palais de Cristal. While its exterior was redesigned, elements of the original interior
may have been preserved. The venue continued to function as a cinema until a devastating
fire in 1999 rendered it unusable. It was later repurposed as a nightclub.
This study not only addresses the architectural but also the cultural transformation
of the Palais de Cristal, revealing its multilayered role in Beyoğlu’s nineteenth-century
entertainment life. Thus, Palais de Cristal/Elhamra can be interpreted as a significant
witness to the cultural continuity and spatial memory that bridges stage performance
and early cinema in Istanbul. This trajectory, shaped by fires, renovations, and shifts in
function, provides a micro-historical insight into the social transformations of Beyoğlu.
Furthermore, through a comparative analysis of archival sources and contemporary
French periodicals, the study provides a clarified chronology for the Palais de Cristal and
resolves inconsistencies found in prior literature. In doing so, it contributes original insights
into the evolution of Ottoman theater architecture and the spatial expression of cultural
modernization. These findings demonstrate that Palais de Cristal/Elhamra was not merely
an entertainment venue but also a site of urban memory shaping Beyoğlu’s cultural identity,
offering a valuable reference for architectural heritage studies
An examination of epicurean influences in preschool children's books and an illustrated book application
No full textBu tez çalışması, Epikürcü düşüncenin temeli olan haz arayışı ve acıdan uzak olma anlayışının, okul öncesi çocuk kitaplarında nasıl yansıdığını incelemeyi amaçlamaktadır. Epikuros'un "mutluluğun acının yokluğu ve içsel huzurla mümkün olduğu" görüşü, günümüz çocuk kitaplarında da sıklıkla karşılaşılan tozpembe, mizah içeren, mutlu sonla biten anlatılarla örtüşebilmektedir. Bu bağlamda, çocuk kitaplarının çoğunlukla neşeli, sorunların hızlıca düzeldiği güvenli bir dünya resmettiği gözlemlenmiştir. Dolayısıyla, korumacı tutum sergileyen ebeveynlerin tercihleri, yayınevlerinin de bu yönde tercihlere uygun kitaplar yayımlamasında belirleyici rol oynadığı sonucuna varılmıştır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; görsel analiiz ve literatür taraması yoluyla hem felsefi hem de pedagojik açıdan inceleme yapılmıştır. Tezde çocuk kitaplarında yaş grupları, tema ve değerler, çocuk kitaplarının görsel ve pedagojik özellikleri incelenmiş, Epikuros'un felsefesi ve mutluluk anlayışının tarihsel gelişimi ele alınmış, Epikürcü yaklaşımın çocuk kitapları üzerindeki olumlu etkileri incelenmiş ve olumsuz etkileri tartışılmıştır. Bu etkinin pedagojik eğitim modelleriyle desteklenebilirliği irdelenmiştir. Bu yönde, doğrudan Epikürcü etkileri yansıtan bir kitap yerine; çocuğa görelik ilkesine uyarak, içeriğinde mutluluğun yanı sıra hüzün, kaygı ve bekleyiş gibi yaşamın çeşitli duygularına ve gerçekliklerine de yer verilmiş olan bir özgün okul öncesi resimli çocuk kitabı tasarlanmış ve görselleştirilmiştir. Bu uygulama, tezin kavramsal çerçevesini somutlaştırmayı ve sanat temelli yöntemle ele almayı amaçlamıştır. Sonuç olarak çalışmada ulaşılan bulgu, çocuk kitapları içeriğinde pozitif ve neşeli temaların ağırlıkta olduğu, ancak çocukların duygusal dayanıklılık ve yaşam vi gerçeklerini tanıma becerilerini geliştirebilmeleri için bu içerik türlerine ek olarak hayatın gerçeklerini de çocuğa uygun biçimde ele alan içeriklere daha fazla yer verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu konuda çeşitli araştırma makaleleri ve internet satış platformları çok satanlar listeleri de göstermektedir ki ebeveynler kitap seçiminde bu listelere yönelmekte ve bu listelerde daha çok tozpembe anlatıların yer aldığı gözlemlenmiştir. Bu durum çeşitlilik açısından bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.This thesis aims to examine how the Epicurean understanding, which is based on the pursuit of pleasure and the avoidance of pain, is reflected in preschool children's books. Epicurus' view that "happiness is possible through the absence of pain and inner peace" overlaps with the narratives often encountered in today's children's books—rosy, humorous, and ending happily. In this context, it has been observed that children's books mostly depict a cheerful and safe world where problems are resolved quickly. Therefore, it has been concluded that the protective attitudes of parents play a decisive role in publishers' preferences to publish books in line with these tendencies. A qualitative method was adopted in the research; through visual analysis and literature review, an examination was carried out from both philosophical and pedagogical perspectives. In the thesis, age groups, themes and values in children's books, as well as the visual and pedagogical features of children's books were analyzed. The historical development of Epicurus' philosophy and understanding of happiness was addressed, the positive effects of the Epicurean approach on children's books were examined, and its negative effects were discussed. The potential support of this effect with pedagogical education models was also considered. In this direction, instead of a book that directly reflects Epicurean influences, an original illustrated preschool children's book was designed and visualized in accordance with the principle of child-appropriateness, which includes not only happiness but also various emotions and realities of life such as sadness, anxiety, and anticipation. This application aimed viii to concretize the conceptual framework of the thesis and to approach it with an art-based method. As a result, the finding reached in the study is that positive and cheerful themes dominate the content of children's books. However, in order for children to develop emotional resilience and the ability to recognize the realities of life, it is considered that more space should be given to content that addresses life's realities in a child-appropriate way in addition to these types of content. Various research articles and best-seller lists on online sales platforms also show that parents tend to rely on these lists when choosing books, and it has been observed that these lists mostly include rosy narratives. This is considered a shortcoming in terms of diversity
Sources of an Ethical Treatise: The Example of Âdâb-ı Menâzil
No full textXVI. yüzyılda Abdüllatif Karamânî tarafından kaleme alınan Âdâb-ı Menâzil,
tasavvufi bir temel üzerine inşa edilmiş ahlak-nasihat türünde bir eserdir ve özellikle
Osmanlı toplumundaki ahlak anlayışını gösteren metinlerden biri olarak dikkat çeker.
Bu eser, kadınlara yönelik yazılmış olmasıyla kendi döneminde farklı bir yerde
konumlanmakta ve toplumsal ilişkilerden bireysel ahlaka kadar geniş bir perspektifle
çeşitli meseleleri ele almaktadır. Osmanlı toplumundaki ahlaki normların anlaşılmasına
katkı sağlayan bu eser, aynı zamanda dönemin sosyal yapısını anlamada da önemli bir
kaynak niteliğindedir.
Bu çalışmada, XVI. yüzyıla kadar yazılmış olan ahlaknâme türündeki eserlere
genel bir bakış sunulmuş, Abdüllatif Karamânî’nin hayatı ve eserinin yazılma süreci ele alınmıştır. Âdâb-ı Menâzil’in başlıca konuları arasında aile, toplumsal ilişkiler, anne-baba
ve çocuk hakları, eşlerin birbirleri üzerindeki hakları, komşuluk ilişkileri gibi meseleler
yer alırken, metin içeriği on beş fasıl şeklinde düzenlenmiştir. Eserin sade bir Türkçe
ile yazılmış olması, geniş bir okuyucu kitlesine hitap etmesini sağlamış ve özellikle
Müslüman kadınların haklarına dair bir rehber işlevi görmüştür.
Makale kapsamında, eserde kullanılan kaynaklar tefsir, hadis, tasavvuf, toplumsal
konular ve edebiyat başlıkları altında incelenmiş, bu kaynakların eser üzerindeki etkileri
analiz edilmiştir. Başta Zemahşerî’nin el-Keşşâf’ı, Gazzâlî’nin İhyâü Ulûmi’d-Dîn’i,
Münzirî’nin et-Tergīb ve’t Terhîb gibi klasik eserler olmak üzere, Karamânî’nin geniş
bir kaynak yelpazesinden faydalandığı ortaya konmuştur. Ayrıca, metin içinde yer alan
anonim beyitler, halk hikâyeleri ve dini referanslar, eserin zengin bir edebi ve kültürel
arka plana sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışmanın amacı Osmanlı döneminde
ahlak eserleri (ahlaknâme) türü yazılmış bir eserin ana kaynaklarına değinerek bu türün
çerçevesine bir perspektif sunmak ve muhtevasına dair bir fikir vermektir.Âdâb-ı Menâzil, written by Abdüllatif Karamânî in the 16th century, is a work of
ethical and advisory literature grounded in a Sufi framework. It stands out as one of
the significant texts reflecting the moral understanding of Ottoman society. This work is
particularly notable for being addressed to women, positioning itself uniquely within its
time, and addressing a broad range of issues from individual ethics to social relationships.
Serving as a crucial source for understanding the moral norms of Ottoman society, it also
provides valuable insights into the social structure of the period.
This study offers a general overview of ethical treatises (ahlaknâmes) written up
to the 16th century, while examining Abdüllatif Karamânî’s life and the process behind
the writing of his work. Among the primary topics of Âdâb-ı Menâzil are family, social
relations, the rights of parents and children, the mutual rights of spouses, and neighborly
relations. The text is organized into fifteen chapters and written in plain Turkish, which
allowed it to reach a broad readership, serving as a guide particularly for Muslim women
regarding their rights.
Within the scope of this article, the sources used in the work are analyzed under
the headings of exegesis, hadith, Sufism, societal issues, and literature. The influence of these sources on the text is also explored. It is revealed that Karamânî drew upon a wide
range of classical works, including Zemahsharî’s al-Kashshâf, Ghazâlî’s Iḥyâʾ ʿUlûm al-
Dîn, and Mundhirî’s al-Targhîb wa al-Tarhîb. Additionally, the inclusion of anonymous
couplets, folk tales, and religious references demonstrates the text’s rich literary and
cultural background.
The aim of this study is to provide a perspective on the framework of the ethical
treatise genre in the Ottoman period by addressing the primary sources of a significant
work and offering insights into its content
A Treatise on the Debate on “Poverty” and “Wealth” in Sufism: Mehmet Zihni Efendi’s Translation of İbrahim Fasîh el- Haydarî’s Treatise Called Şifâü’l-milel ‘an dâi’l-kesel
No full textİbrahim Fasîh el-Haydarî (ö. 1300/1882), Nakşibendiyye tarîkatına mensup Osmanlı
âlim, ârif ve ediplerinden biridir. İslâmî ilimlerin yanı sıra edebiyat ve tarih alanlarında
da çalışmaları bulunan Fasîh el-Haydarî, bu özelliği sebebiyle sosyal meselelerin çözümü
için de gayret göstermiştir. Bu makale içerisinde neşredeceğimiz Şifâü’l-milel ‘an dâi’lkesel
isimli risâlesi onun bu yönünü ortaya koymaktadır. Risâlede, Müslüman milletlerin
geri kalış sebebi olan tembellik problemini ele almakta ve bu problemin çaresi olarak
çalışmanın önemi üzerinde durmaktadır.
İbrahim Fasîh el-Haydarî’nin risâlesinin neşri vesilesiyle hazırladığımız bu makale
bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte, müellif hakkında kısa bilgi verdikten
sonra risâlenin yazılma amacı ve öneminden bahsettik. Ayrıca Arapça aslıyla beraber Türkçe tercümeyi muhtevî nüshanın nerede bulunduğunu açıkladık. Birinci bölümde
risâlede ele alınan konuları ana hatlarıyla değerlendirdik. İkinci bölümde ise risâlenin
Mehmed Zihni Efendi (ö. 1913) tarafından yapılan Türkçe tercümesini tahkikli olarak
neşrettik. Yaptığımız neşirde basit transkripsiyon usulünü uyguladık. Buna göre Arapça
ve Farsça kelimeleri orijinal haliyle yazdık. Türkçe kelimeler ve eklerin ise günümüzde
kullanılan şekillerini tercih ettik. Risâlede müellifin çeşitli eserlerden yaptığı alıntıların
kaynaklardaki yerlerini tespit edip bunları dipnotlarda gösterdik.İbrahim Fasîh el-Haydarî (d. 1300/1882) is one of the Ottoman sûfî scholars belonging
to the Naqshbandiyya order. Fasîh el-Haydarî has works in the fields of Literature and
History. Hence, Fasîh el-Haydarî also strived to solve social problems. His treatise titled
Şifâü’l-milel ‘an dâi’l-kesel reveals this aspect of Fasîh el-Haydarî. In the treatise, he
dealt with the problem of laziness, which was the reason for the backwardness of the
Muslim nations, and the issue of work as a solution to this problem.
This article we prepared on Fasîh’s treatise consists of an introduction and two parts.
In the introduction, after giving brief information about the author, we talked about the
purpose of writing the treatise and its importance. We also explained where the copy
containing the Turkish translation along with the Arabic original is located. In the first
part, we evaluated the main points of the topics discussed in the treatise. In the second part,
we published the Ottoman translation of the treatise made by Mehmed Zihni Efendi (d.
1913) as a critical edition. We applied the simple transcription method in our publication.
Accordingly, we wrote the Arabic and Persian words in their original form. We preferred
the current forms of Turkish words and suffixes. We identified the sources where the
author quotes from various works and showed them in footnotes