Buckinghamshire New University
Not a member yet
17928 research outputs found
Sort by
''Tölvuleikir eru rosa viðurkenndir í dag'' Félagsleg upplifun tölvuleikjaspilara
No full textÍ þessari ritgerð er leitast við að greina félagsleg áhrif tölvuleikjaspilunar út frá sjónarhorni leikmanna sjálfra. Notast var við eigindlega rannsóknaraðferð þar sem tekin voru hálfstöðluð viðtöl við sex einstaklinga á mismunandi aldri sem spila tölvuleiki reglulega. Sérstök áhersla var lögð á að bera saman upplifun og viðhorf til einspilunar- og fjölspilunarleikja og hvernig þessi tvö leikjaform hafa ólíkt vægi í félagslegu og persónulegu lífi spilara. Fræðilegur grunnur ritgerðarinnar byggir meðal annars á kenningum Sicart, Juul og Isbister um tölvuleiki sem siðferðileg, sálræn og menningarleg fyrirbæri. Einnig er stuðst við rannsóknir um áhrif tölvuleikja á félagsfærni, sjálfsmynd, samkennd og tilfinningastjórnun.
Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að tölvuleikir eru margþættir að formi og tilgangi. Þeir leikmenn sem kjósa einspilunarleiki sækja gjarnan í dýpri frásagnarupplifun, sjálfskoðun og tilfinningalega úrvinnslu – í samræmi við kenningar Sicart (2009) og Isbister (2016) um siðferðilegt gildi einspilunarleikja og hlutverk þeirra í mótun sjálfsmyndar og samkenndar. Þeir sem kjósa fjölspilunarleiki leggja hins vegar áherslu á samkeppni, vinatengsl og félagslega þátttöku, sem samræmist rannsóknum Williams o.fl. (2008) og Kowert o.fl. (2014) um félagsleg áhrif netsamskipta í leikjum. Þá kemur fram að spilunartilgangur og samhengi hafi úrslitaáhrif á hvort leikjaspilun hafi jákvæð eða neikvæð áhrif, sem styður niðurstöður Przybylski o.fl. (2012) um muninn á flótta og jákvæðri sjálfsstjórn í leikjanotkun. Einnig var merkjanlegur munur á aldurshópunum en þrír spilarar eru fæddir árið 1995 og þrír árið 2007.
Rannsóknin sýnir að tölvuleikir geta bæði styrkt félagsleg tengsl, dregið úr streitu og eflt siðferðisvitund, en einnig stuðlað að ávanabindingu, svefntruflunum og félagslegri einangrun ef spilun er ómeðvituð eða tengd neikvæðu hugarástandi. Þannig varpa niðurstöðurnar ljósi á flókið eðli tölvuleikjaspilunar og styðja við mikilvægi þess að skoða tölvuleiki sem félagslegt og sálrænt fyrirbæri innan menningarlegs samhengis
Uppeldisráð fyrir unga foreldra: Um hvað snýst uppeldi?
No full textÍ þessari ritgerð er fjallað um unglingsárin og hvernig áhrif hefur unglingsþungun á unglinga. Markmið ritgerðarinnar er að kanna áhrif unglingsþungunar á líf ungra einstaklinga, bæði sem foreldrar og í samfélagslegu samhengi, með sérstakri áherslu á uppeldi, stuðningsúrræði og réttindi. Greint er frá helstu ástæðum unglingsþungana, afleiðingum þeirra fyrir móður og barn, og þeirri þekkingu sem ungir foreldrar búa yfir þegar kemur að uppeldi barna. Þá er sérstaklega fjallað um fjórar meginuppeldisaðferðir: leiðandi, skipandi, eftirláta og afskiptalausa. Einnig er skoðað hvaða stuðningur stendur ungu foreldrum til boða og hvaða úrræði eru í boði innan velferðarkerfisins. Allt saman á að hjálpa svara þrem rannsóknarspurningum: Hvaða áskoranir mæta ungum foreldrum í sínu nýja hlutverki? Hvers konar stuðning er mikilvægt að veita ungum foreldrum og hvar geta þau leitað aðstoðar? Hvað er mikilvægt fyrir unga foreldra að vita um uppeld
Að tala, eða ekki tala: Það er spurningin : tónlistarkennsla án orða
No full textTónlistarkennsla án orða er skapandi tónlistarkennsluaðferð. Hún felur í sér tónlistarkennslu þar sem kennarinn miðlar ekki upplýsingum munnlega heldur með táknmáli, líkamstjáningu og sameiginlegri reynslu. Í ritgerðinni er skoðað hvernig þessi nálgun getur eflt þátttöku, sjálfsmynd og tengsl einstaklinga. Verkefnið er sett í samhengi við fjölmenningarlegt samfélag og byggir á hugmyndum um nemendamiðað nám, líkamsmiðaða kennslu og tónlist sem félagslegt tjáningarform. Sérstaklega er lögð áhersla á hvernig aðferðin getur skapað valdeflandi rými fyrir flóttafólk og innflytjendur. Aðferðirnar sem lagðar eru til grundvallar eru eigindlegar. Tekin voru viðtöl við tónlistarfólk og fagaðila með reynslu af kennslu fyrir einstaklinga sem ekki deila sameiginlegu tungumáli. Kennsluaðferðin er einnig borin saman við aðrar kennsluaðferðir líkt og Suzuki-aðferðina, og dregin eru fram sameiginleg einkenni og grundvallarmunur. Einnig er greint frá tilviksrannsókn höfundar sem nýtti tónlistarkennslu án orða í tónlistarsmiðju. Helstu niðurstöður sýna að tónlist án orða getur skapað öruggt og inngildandi rými fyrir fjölbreyttan hóp þátttakenda. Aðferðir sem byggja á sjónrænum merkjum, herminámi (e. imitation learning) og sameiginlegu flæði tónlistar virka vel þar sem tungumál er hindrun. Þátttakendur upplifa aukið sjálfsöryggi, dýpri samskipti og sterkari tengsl. Tónlistin verður að sameiginlegu tungumáli sem dregur úr félagslegri einangrun og skapar aðstæður þar sem allir geta tekið þátt á eigin forsendum
Gervigreind í dómskerfinu: Gildandi reglur og áhrif notkunar gervigreindar í starfsemi dómstóla.
No full textGervigreind í dómskerfinu: Gildandi reglur og áhrif notkunar gervigreindar í starfsemi dómstóla.
Markmið þessarar ritgerðar er að leitast við að skýra lagaumhverfið í Evrópu og á Íslandi um notkun gervigreindar í dómskerfinu og kanna hvaða áhrif slík notkun hefur. Í því skyni verður reynt að varpa ljósi á hvernig notkun gervigreindar í starfsemi dómstóla fellur að gildandi og fyrirhuguðu regluverki.
Í ritgerðinni er lögð áhersla á nýja reglugerð Evrópusambandsins um gervigreind, sem flokkar gervigreindarkerfi eftir áhættu þeirra. Samkvæmt gervigreindarreglugerðinni flokkast tiltekin gervigreindarkerfi ætluð til notkunar innan dómskerfa til svonefndra hááhættukerfa. Þá verður fjallað um aðrar reglur ESB, svo sem um persónuvernd og mannréttindi, auk reglna sem hafa leiðbeinandi vægi á borð við siðferðislega stofnskrá CEPEJ sem setur fram fimm meginreglur um notkun gervigreindar í dómskerfum. Í íslenskum rétti er ekki í gildi almennt regluverk um gervigreind en Ísland hefur enn ekki innleitt gervigreindarreglugerðina. Því ber að líta til laga um stjórnarskrárvarin réttindi, laga nr. 90/2018 um persónuvernd og sameiginlegra alþjóðlegra viðmiða. Þá verður litið til áhrifa notkunar gervigreindar í starfsemi dómstóla, hvernig hún hefur verið notuð í öðrum ríkjum og álitaefna sem upp koma í tengslum við gildandi og fyrirhugað regluverk.
Ljóst er að notkun gervigreindar í starfsemi dómstóla fylgja ýmsir kostir en þó einnig verulegar áskoranir. Gervigreindarkerfi notuð innan dómskerfa sem falla undir hááhættukerfi þurfa að uppfylla strangar kröfur samkvæmt gervigreindarreglugerðinni sem mikilvægar eru í tengslum við grundvallarréttindi, lýðræði og réttarríki. Þó er gervigreindarreglugerðin fremur ónákvæm hvað varðar notkun gervigreindar í starfsemi dómstóla en óljóst er að hvaða marki slík notkun er heimil. Á Íslandi gilda einna helst lög um stjórnarskrárvarin réttindi um notkun gervigreindar í starfsemi dómstóla en slíkri notkun eru settar ýmsar skorður. Að mati höfundar er þörf á sértækara regluverki um notkun gervigreindar í starfsemi dómstóla og væri innleiðing gervigreindarreglugerðarinnar mikilvægt framfaraskref í þeim efnum.Artificial Intelligence in the Judiciary: Applicable Rules and the Impact of AI use in the Justice System.
This thesis aims to examine the legal framework in Europe and Iceland regarding the use of Artificial intelligence (AI) in the judiciary and to explore the potential effects of such use. It seeks to shed light on how AI in the justice system aligns with both existing and forthcoming legal frameworks.
The thesis places particular emphasis on the new EU Artificial Intelligence Act, which classifies AI systems based on risk. Under this regulation, certain AI systems intended for use within the judiciary are categorized as high-risk systems. In addition to the AI Act, the thesis considers other relevant EU regulations, such as those on data protection and fundamental rights, as well as soft law instruments like the CEPEJ Ethical Charter, which outlines five key principles for the use of AI in judicial systems. Iceland currently lacks a general legal framework on AI and has not yet implemented the EU AI Act. Consequently, the legal analysis must draw on constitutional rights, the Data Protection Act No. 90/2018, and international standards. The thesis also explores the impact of AI in the judiciary, how AI has been applied in court systems of other countries and the challenges that arise under current and proposed legal regimes.
While AI offers various benefits for the justice system, it also presents significant challenges. High-risk AI systems must comply with the AI Act’s requirements to ensure respect for fundamental rights, democracy, and the rule of law. However, the Act lacks clarity regarding the permissible scope of AI use in courts. The author concludes that Iceland would benefit from a more tailored legal framework, and adopting the AI Act would be a crucial step forward in regulating AI use in the judiciary
Losun bakvatns hitaveitu á höfuðborgarsvæðinu: Greining á núverandi kerfi og kostnaðargreining á losun
No full textHitaveitur sem byggja á jarðvarma á Íslandi farga nær alltaf vatni eftir að það er nýtt til sjávar með einum eða öðrum hætti. Oft er það í gegnum fráveitukerfi sem þýðir óþarfa aukaálag á kerfi fráveitunnar. Hitaveitan á höfuðborgarsvæðinu samanstendur af opnu einföldu hitaveitukerfi þar sem bakvatni hitaveitu er fargað í fráveitukerfið og hálfopnu tvöföldu hitaveitukerfi þar sem hluti af bakvatninu er nýtt til uppblöndunar á framrás og umfram bakvatni er fargað. Markmið þessa verkefnis var að skilja áhrif og magn bakvatns í fráveitukerfinu á höfuðborgarsvæðinu og bera saman kostnað á losun bakvatns í annars vegar bakvatnskerfi hitaveitu og hins vegar fráveitukerfið. Til að skilja magn bakvatns í fráveitukerfinu á höfuðborgarsvæðinu var kortlagt hvernig bakvatn er losað hjá hverjum notenda með upplýsingum um núverandi hita- og fráveitukerfi, auk lagnateikninga af húsnæðum sem eru aðgengileg á landupplýsingakerfi Orkuveitunnar og sveitarfélaganna. Til að skilja áhrif bakvatns á fráveitukerfið og meta kostnað við losun bakvatns voru þrjú hönnunartilfelli sett upp fyrir Norðlingaholtið, þar sem bakvatn var annars vegar veitt í tvöfalt hitaveitukerfi og hins vegar fráveitukerfið, skólp og ofanvatn. Niðurstaðan sýnir að allt að helmingur af bakvatni á höfuðborgarsvæðinu er veitt í skólp. Losun bakvatns í skólpkerfið er oft í hverfum þar sem veitukerfin eru komin á aldur og því ýmis tækifæri til að betrumbæta kerfin þegar farið verður í endurnýjunarverkefni. Losun á bakvatni í ofanvatnskerfið felur í sér minnsta kostnaðinn, samanborið við losun í skólpkerfið eða lagningu sérstaks bakvatnskerfi hitaveitu. Áhrif vegna losunar í skólpkerfi kallar á aukinn rekstrarkostnað en lagning bakvatnskerfi hitaveitu krefst mikillar stofnfjárfestingar, samanborið við losun í ofanvatnskerfi. Rekstrarkostnaður skólpkerfisins getur hins vegar mögulega margfaldast með tilkomu nýrrar skólphreinsistöðvar sem uppfylla auknar kröfur um hreinsun
Þjónustugæði Snjallverslunar Krónunnar. Væntingar og skynjun viðskiptavina á heimsendingarþjónustu Krónunnar
No full textÞjónusta er óefnisleg aðgerð eða frammistaða sem einn veitir öðrum, iðulega til að uppfylla þörf eða löngun. Ólíkt efnislegum vörum getur þjónusta ekki verið eignuð eða geymd, hún er upplifuð og hennar er neytt í rauntíma. Þjónusta á sér margar birtingamyndir og krefst oft beinnar þátttöku þess sem hana veitir og viðskiptavinarins. Þættir eins og áreiðanleiki, áþreifanleiki, trúverðuleiki, svörun og hluttekning hafa áhrif á upplifun viðskiptavinarins til þjónustu. Árangursríkt þjónustuframboð miðar að því að auka ánægju viðskiptavina, byggja upp sambönd og skapa virði.Markmið þessarar rannsóknar var að mæla þjónustugæði heimsendingarþjónustu Krónunnar og kanna hvort þjónustugap væri til staðar í einhverjum þjónustuþáttum. Notast var við mælitækið SERVQUAL til að mæla hvort munur er á væntingum og skynjaðri þjónustu út frá fimm víddum. Könnun var send út á viðtakendur sem skráðir voru á póstlista Krónunnar og höfðu nýtt sér heimsendingarþjónustu. Alls voru 255 viðskiptavinir sem tóku þátt í könnuninni. Heilt yfir komu niðurstöðurnar vel út og margt áhugavert sem mátti greina út frá þeim. Væntingar viðskiptavina mældust hvað mestar í víddum trúverðuleika og áreiðanleika. Upplifun viðskiptavina var best ef starfsfólk var kurteist, ef þeir fengju úrlausn á sínum vandamálum og ef þeir gátu treyst því að pöntunarviðmótið var öruggt. Mestan mun skynjunar og væntinga mátti sjá á víddum trúverðuleika og áreiðanleika. Þeir þjónustuþættir sem helst má sjá tækifæri til úrbóta eru þekking og fagmennska starfsfólks í samskiptum við viðskiptavini, úrlausn á vandamálum viðskiptavina sem tengjast heimsendingarþjónustu og að þær vörur sem voru pantaðar hafi verið til og þ.a.l. afhentar
Jafnlaunavottun: Árangur og áskoranir
No full textJafnlaunavottun var lögfest árið 2017 með það að markmiði að stuðla að launajafnrétti karla og kvenna. Vottunin byggir á jafnlaunastaðlinum ÍST 85:2012 en með henni á að tryggja að konur og karlar hljóti jöfn laun fyrir sambærileg eða jafnverðmæt störf. Með lögfestingu jafnlaunavottunar varð Ísland fyrsta landið í heimi til að skylda atvinnurekendur með yfir 25 starfsmenn á ársgrundvelli til að innleiða og votta jafnlaunakerfi sitt. Í þessari ritgerð verður greint hvort og að hvaða marki jafnlaunavottun hafi haft áhrif á launamun kynjanna á íslenskum vinnumarkaði. Fjallað verður um þróun vottunarinnar, framkvæmd hennar og lagalegan grundvöll, auk samanburðar við aðgerðir á hinum Norðurlöndunum. Þá eru nýjustu gögn Hagstofu Íslands notuð til að skoða þróun launamunar kynjanna, bæði fyrir og eftir lögfestingu jafnlaunavottunar.
Helstu niðurstöður sýna að kynbundinn launamunur hefur minnkað á umræddu tímabili, en ekki er hægt að fullyrða að jafnlaunavottun hafi verið meginorsök þeirrar þróunar. Þó má sjá að vottunin hefur haft jákvæð áhrif á gagnsæi, verklag og viðhorf til jafnréttismála. Á sama tíma hefur gagnrýni beinst að kostnaði, fyrirhöfn og tæknilegu flækjustigi við innleiðingu vottunar, sérstaklega hjá smærri fyrirtækjum. Þá tekur vottunin ekki á undirliggjandi þáttum svo sem kynjaskiptingu vinnumarkaðarins og ójafnri dreifingu fjölskylduábyrgðar sem einnig hafa áhrif á launamun. Niðurstöður leiddu í ljós að jafnlaunavottun er ákveðið en takmarkað tæki í baráttunni gegn launamun kynjanna og að frekari úrbóta sé þörf til að hún nái tilætluðum markmiðum á breiðari grundvelli
Matjurtaræktun: Greinargerð. Potað í moldina
No full textVerkefnið ber nafnið Potað í moldina og er lokaverkefni til B.Ed gráðu í heilsueflingu og heimilisfræði við Háskóla Íslands. Verkefnið samanstendur af greinagerð og kennsluverkefni um matjurtaræktun fyrir miðstig grunnskóla. Markmið verkefnisins er að auka skilning á mikilvægi matjurtarræktar og tengslum hennar við sjálfbærni og umhverfisvernd. Kennsluverkefnið skiptist í þrjá meginhluta: undirbúning og skipulag, sáningu og spírun innandyra, og gróðursetningu utandyra. Alls eru verkefnin 14 talsins og stuðla þau að dýpri þekkingu á hringrás lífsins ásamt því að efla lífsleikni nemenda, svo sem ábyrgð, þolinmæði og samvinnu. Matjurtagarðar skapa lifandi námsumhverfi sem hvetur til virkrar þáttöku og bættri vellíðan í skólastarfi
The Clinical Utility of PET and fMRI in the Diagnosis of Major Depression Disorder and Schizophrenia.
No full textGeðraskanir eru meðal algengustu heilsufarsvandamála í heiminum og hafa veruleg áhrif á lífsgæði einstaklinga. Hefðbundnar greiningaraðferðir byggja að mestu á huglægu mati, en á síðustu árum hefur athygli beinst að því hvort taugamyndgreining geti veitt hlutlægar vísbendingar um starfsemi heilans sem nýtast við greiningu.
Í þessari ritgerð er fjallað um klínískt notagildi jáeindaskanna og stafrænnar segulómunar við greiningu á alvarlegri þunglyndisröskun og geðklofa. Niðurstöðurnar benda til þess að þessar aðferðir geti varpað ljósi á lífeðlisfræðilegar breytingar sem tengjast sjúkdómum, t.d. vanvirkni í framheilaberki og stækkun heilahólfa. Ritgerðin sýnir að þrátt fyrir að notkun þessarar tækni sé enn takmörkuð í klínísku samhengi, bjóða þær upp á mikið framtíðarvirði sem viðbót við núverandi greiningaraðferðir. Framlag ritgerðarinnar felst í samþættingu rannsókna og mati á raunhæfu notagildi þessara aðferða innan geðlæknisfræðinnar.Mental disorders are among the most common health challenges worldwide and have a substantial impact on individuals' quality of life. Traditional diagnostic approaches rely heavily on subjective assessment, but in recent years, attention has turned to whether neuroimaging can provide objective indicators of brain function that support diagnosis.
This thesis examines the clinical utility of PET and fMRI in diagnosing major depressive disorder and schizophrenia. The findings suggest that these techniques can reveal physiological abnormalities linked to these disorders, such as prefrontal dysfunction and ventricular enlargement. Although neuroimaging is not yet a routine part of clinical psychiatric diagnostics, the results highlight its considerable potential as a complementary tool. The contribution of this thesis lies in synthesizing recent research and critically evaluating the practical applicability of PET and fMRI within psychiatric care
Hvernig er brugðist við áhættuhópum vegna hugsanlegra lestrarerfiðleika í 1. bekk?
No full textRitgerðin er lokaverkefni til B.Ed.-prófs við Menntavísindasvið Háskóla Íslands, grunnskólakennslu yngri barna vorið 2025. Fjallað er um grunnþætti lesturs sem eru hljóðkerfisvitund (e. phonological awareness) og hljóðavitund (e. phonemic awareness), umskráning (e. decoding), orðaforði (e. vocabulary), lesfimi (e. fluency) og lesskilningur (e. reading comprehension). Einnig er fjallað um einfalda lestrarlíkanið (e. The Simple View of Reading) en líkaninu er ætlað til að hjálpa kennurum að fá skýra mynd af þeim þáttum sem lestur byggir á. Fjallað er um skimunarprófin HLJÓM-2 og Leið til læsis (Ltl) en þessi tvö próf eru notuð hér á landi til að skima börn í áhættuhópa vegna hugsanlegra lestrarerfiðleika þegar kemur að lestrarnámi. Jafnframt er sagt frá helstu hljóðaaðferðum og námsefni sem kennarar nota við byrjendakennslu í lestri í 1. bekk. Eftir umfjöllun á framangreindum þáttum var ákveðið að athuga hvernig brugðist er við áhættuhópum vegna hugsanlegra lestrarerfiðleika í 1. bekk. Gagnaöflun fór fram með eigindlegri rannsókn þar sem tekið var viðtal eða sendar opnar spurningar til umsjónarkennara í 1. bekk. Niðurstöður sýndu að flestir leggja fyrir skimunarprófið Ltl í 1. bekk en flestir kennarar eiga það sameiginlegt að hafa ekki lesið handbókina Leið til læsis. Fæstir umsjónarkennarar taka mið af niðurstöðum HLJÓM-2 prófa við upphaf grunnskólagöngu. Meirihluti kennara sagði að viðbrögð við lestrarvanda í þeirra skólum væru ekki nægilega öflug og vildu fá betri sérkennslu, meiri stuðning við lestur og markvissan stuðning fyrir tvítyngda nemendur. Aftur á móti eru sóknarfærin mörg og niðurstöður skimunarprófa eru til staðar til að takast á við hugsanlega lestarerfiðleika í upphafi grunnskólagöngu ásamt ítarlegum leiðbeiningum um kennslu