Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Nýgengi skurðsárasýkinga eftir krabbameinsskurðaðgerðir á brjóstum árin 2022-2024
No full textInngangur: Brjóstakrabbamein er algengasta krabbamein meðal kvenna á Íslandi. Algengi skurðsárasýkinga eftir krabbameinsaðgerðir á brjóstum í heiminum eru um 4,9 – 11,8 %. Engin gögn eru til um það hver tíðnin er á Landspítalanum né á Íslandi. Markmið rannsóknarinnar er að kanna nýgengi skurðsárasýkinga eftir krabbameinsaðgerðir á brjóstum innan Landspítalans á árunum 2022-2024.
Aðferðir: Fengin voru gögn úr Orbit um alla þá sjúklinga sem fóru í krabbameinsskurðaðgerð á brjóstum á árunum 2022 – 2024. Gögn um hvort sjúklingar fengu sýklalyf eða ekki var safnað frá Sögukerfinu. Ekki var tekið með þá sem fengu sýklalyf í verndandi skyni vegna drens eða þenslu og þá sem voru með sýkingu í öðru líffærakerfi. Sjúklingar sem fengu sýklalyf milli 3-30 eða 90 daga frá aðgerð eftir því hvort þau fengu íhlut í aðgerð eða ekki voru flokkaðir út frá upplýsingum um skurðsár í nótu í Sögukerfinu. Flokkarnir voru þrír: enginn, veikur og sterkur grunur. Þessi staðall var byggður á skilgreiningu CDC á skurðsárasýkingu.
Niðurstöður: 905 sjúklingar voru með í rannsókninni. 119 af þeim eða 13,15% fengu sýklalyf vegna einkenna eftir aðgerð. Enginn grunur um skurðsárasýkingu er því 0.99% , veikur grunur er 7.73%, sterkur grunur er 3.76% og ekki vitað 0.66% af öllu þýðinu.
Ályktanir: Nýgengi á Íslandi er 13,15% ef gengið er út frá því að allir sem fengu sýklalyf voru með sýkingu, 11.49% ef aðeins þau sem voru með veikan og sterkan grun um sýkingu skv CDC sýkingamats skalanum voru talin með. Ef aðeins er talið þá með sterkan grun um sýkingu er nýgegnið 3.76%
Comparative analysis of space policies for climate mitigation in a securitized Arctic : the cases of EU, Norway, and Sweden
No full textThis thesis examines how the European Union, Norway, and Sweden deploy space-based capabilities to monitor environmental change and support climate mitigation in an increasingly securitised Arctic. It addresses a central paradox: while satellites and ground infrastructures are essential for environmental stewardship, their dual-use nature simultaneously reinforces geopolitical competition.
Employing a qualitative, comparative research design, the study integrates framework analysis (governance, instruments, capabilities, participation) with discourse analysis of policy documents and stakeholder narratives from 2007 to 2025. It explores who exercises authority, which tools are prioritised—such as programmes, regulation, and ownership or operational models—and how these choices influence openness, dual-use control, and Indigenous participation.
The findings show that the EU follows a programme-and-regulation model, centred on Copernicus, Galileo/EGNOS, and an evolving space governance framework that integrates climate monitoring with industrial and security objectives. This approach promotes broad data accessibility and international cooperation, yet it is increasingly shaped by research-security and dual-use controls. Norway employs an ownership-and-operations model, grounded in state-backed infrastructures such as KSAT/Svalbard and Andøya Space, which emphasise sovereign control, service reliability, and resilience against geopolitical disruption. Sweden, by contrast, acts as a strategic enabler, using the Esrange Space Centre to strengthen European launch capabilities and promote interoperability between civil and defence actors, positioning itself as a bridge between commercial innovation and national preparedness.
Across the three cases, space systems provide significant climate value—supporting ice and permafrost monitoring, maritime safety, and environmental forecasting—but ongoing securitisation dynamics, including NATO–Russia tensions and tightened research-security controls, have constrained cooperation and risk marginalising principles of Free, Prior and Informed Consent (FPIC) and Indigenous data governance.
The thesis concludes by proposing principles to preserve Arctic monitoring as a global public good. These include enhancing transparency in public–private partnerships, strengthening the resilience of ground and data infrastructures, promoting responsible space practices, and ensuring the meaningful inclusion of Arctic communities. Ultimately, it argues that climate and security objectives need not be mutually exclusive: with well-designed institutions, it is possible to uphold openness while addressing strategic vulnerabilities in the Arctic–space nexus
"Don't put people in boxes." Employment after graduation from vocational diploma program for people with intellectual disabilities at University of Iceland
No full textMikill skortur hefur verið á atvinnutækifærum fyrir fatlað fólk, ekki síst á almennum vinnumarkaði. Rannsókn á vegum Félags- og vinnumarkaðsráðuneytisins (2022) sýnir að 26% fatlaðs fólks voru ekki í vinnu, á vernduðum vinnustað eða í námi. 35% störfuðu á vernduðum vinnustað og 23% störfuðu á almennum vinnumarkaði í gegnum atvinnu með stuðning, NPA eða án stuðnings. Samkvæmt samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (2006) á fatlað fólk rétt á atvinnu án aðgreiningar. Því er ljóst að bæta þurfi stöðu fatlaðs fólks á atvinnuþátttöku og menntun. Rannsóknin byggir á eigindlegri aðferðafræði og beindist að atvinnuþátttöku fólks með þroskahömlun. Tekin voru viðtöl við fólk sem hafði lokið starfstengdu diplómunámi fyrir fólk með þroskahömlun frá Háskóla Íslands. Gildi rannsóknarinnar er annars vegar að varpa ljósi á reynslu fólksins af atvinnuþátttöku á almennum vinnumarkaði og hins vegar á vernduðum vinnustað. Helstu niðurstöður sýna að flestir þátttakendur eru ánægðir með núverandi vinnustað en upplifa vantrú á þeirri starfsgetu og fordóma við leit að vinnu í gegnum atvinnuúrræði fyrir fatlað fólk
Sérfræðiábyrgð byggingarstjóra með tilliti til gildistöku mannvirkjalaga nr. 160/2010: Hefur ábyrgð þeirra breyst?
No full textÍ ritgerðinni verður rýnt í hlutverk og ábyrgð byggingarstjóra við gerð mannvirkja en þeir gegna sérstaklega mikilvægu hlutverki í mannvirkjagerð vegna umsjónar- og eftirlitshlutverks þeirra. Eldri framkvæmd verður borin saman við núverandi framkvæmd þar sem athugað verður sérstaklega hvort lagabreytingin sem gerð var með nýjum lögum um mannvirki árið 2010 hafi náð fram tilgangi sínum. Þá verður jafnframt skoðað hvernig ábyrgðarreglum laganna er beitt í dómaframkvæmd og hvernig samspilið milli ábyrgðarákvæðanna er í framkvæmd
„Mér fannst ég hvorki tilheyra né vera þörf á mér“ Endurkoma á vinnumarkað eftir fæðingarorlof: Áhrif á sálfræðilega samninginn
No full textFæðingarorlof er lögbundinn réttur á íslenskum vinnumarkaði og byggir á þeirri forsendu að vinnusamband starfsmanns og vinnuveitanda haldist óbreytt á meðan fæðingarorlofi stendur. Þrátt fyrir skýran lagaramma hafa fræðilegar rannsóknir bent á að fjarvera frá vinnustað geti haft áhrif á tengsl starfsmanna við skipulagsheildina, væntingar þeirra og upplifun af stuðningi, sem eru lykilþættir í þróun sálfræðilega samningsins.
Sálfræðilegi samningurinn vísar til óskráðra og gagnkvæmra væntinga milli starfsmanns og vinnuveitanda og getur tekið breytingum í tengslum við lífsbreytingar, svo sem fæðingarorlof og endurkomu til starfa.
Í þessari eigindlegu rannsókn er leitast við að varpa ljósi á hvernig starfsmenn upplifa endurkomu í starf eftir fæðingarorlof og hvaða áhrif samskipti, væntingar og stuðningur vinnuveitanda hafa á þróun sálfræðilega samningsins. Sérstök áhersla er lögð á hlutverk stjórnenda og hvernig tengslum við vinnustaðinn er viðhaldið á meðan á fæðingarorlofi stendur. Gagna var aflað með hálfopnum viðtölum við einstaklinga sem höfðu lokið fæðingarorlofi og snúið aftur til starfa. Gögnin voru síðan greind með þemagreiningu.
Niðurstöður rannsóknarinnar leiddu í ljós að upplifun starfsmanna af endurkomu til starfa er nátengd því hvernig samskiptum og stuðningi var háttað á meðan á fæðingarorlofi stóð. Regluleg og skýr samskipti reyndust styrkja traust starfsmanna og stuðla að jákvæðri þróun sálfræðilega samningsins. Skortur á samskiptum eða upplifun af afskiptaleysi vinnuveitanda höfðu hins vegar neikvæð áhrif á traust, skynjun starfsmanna á tengslum sínum við skipulagsheildina og endurkomu þeirra til starfa. Rannsóknin undirstrikar mikilvægi þess að skipulagsheildir móti skýra og meðvitaða nálgun gagnvart starfsmönnum í fæðingarorlofi og líti á samskipti og stuðning í fjarveru sem órjúfanlegan hluta af mannauðsstjórnun og stjórnendaháttum. Niðurstöður geta nýst stjórnendum og mannauðsstjórum við þróun verklags og stefnu sem stuðlar að traustum sálfræðilegum samningi, vellíðan starfsmanna og farsælli endurkomu til starfa eftir fæðingarorlof
Rækjueldi í heiminum : saga, staða og áskoranir
No full textFiskeldi hefur verið stundað í margar aldir og hefur þróast verulega í gegnum tíðina, bæði hvað varðar aðferðir og tegundir sem ræktaðar eru. Í dag eru fjölmargar fisk- og skeldýrategundir ræktaðar um allan heim, en rækjueldi er ein hraðvaxnasta undirgreinin á síðustu áratugum. Upphaf rækjueldis má rekja til sjöunda áratugar síðustu aldar, og síðan þá hefur greinin tekið miklum framförum með aukinni þekkingu á ræktun, sjúkdómsvörnum og líffræði rækjunnar. Í upphafi var rækjueldi að mestu leyti stundað í einföldum tjörnum og lónum, en með framförum í tækni, tækjabúnaði, umhverfisstýringu og aðferðum við fóðrun og þekkingu á ræktun hefur framleiðslan aukist, afföll minnkað og gæði afurðanna hefur batnað. Markmið þessarar ritgerðar er að greina þróun rækjueldis með áherslu á framleiðslumagn, eldistækni, algengustu tegundirnar sem ræktaðar eru og helstu framleiðslulönd. Í ritgerðinni er fjallað um hvernig greinin hefur þróast samhliða aukinni eftirspurn og framförum í tækni. Árið 1980 nam heildarframleiðsla eldisrækju á heimsvísu um 74 þúsund tonnum, en hefur framleiðslan aukist hratt síðan þá og árið 2022 náði hún nær 9 milljónum tonna. Í dag beinist meirihluti eldisins að tveimur tegundum, hvítfótarækju og risatígrisrækju sem hafa reynst arðbærastar. Stærstu framleiðslulöndin eru í Asíu og Suður-Ameríku, þar sem Kína hefur verið leiðandi á síðustu árum. Á eftir Kína koma Víetnam, Indland og Taíland, sem hafa einnig styrkt stöðu sína í alþjóðlegri framleiðslu.Aquaculture has been practiced for centuries and has evolved significantly over time, both in terms of techniques and the species being farmed. Today, a wide variety of fish and shellfish species are cultivated worldwide, with shrimp farming emerging as one of the fastestgrowing sectors in aquaculture over the past decades.The origins of shrimp aquaculture can be traced back to the 1960s. Since then, the industry has made tremendous progress thanks to advancements in cultivation methods, disease prevention, and our understanding of shrimp biology. Initially, shrimp were primarily farmed in simple ponds and lagoons. However, with the development of modern technology, equipment, environmental control, and improved feeding and farming techniques, production has increased significantly, mortality rates have declined, and product quality has improved. The aim of this thesis is to explore the development of shrimp farming, focusing on production volumes, farming technologies, the most commonly cultivated species, and leading producing countries. The paper discusses how the industry has evolved in response to growing global demand and technological progress. In 1980, the total global shrimp aquaculture production was approximately 74,000 tonnes. According to the Food and Agriculture Organization (FAO) of the United Nations, production has grown rapidly since then, reaching nearly 9 million tonnes by 2022. Today, the majority of farmed shrimp belong to two species – the whiteleg shrimp (Litopenaeus vannamei) and the giant tiger prawn (Penaeus monodon) – which have proven to be the most profitable. The largest producers are located in Asia and South America, with China leading global production in recent years. Following China are Vietnam, India, and Thailand, which have also strengthened their positions in the international market. In contrast, Europe’s shrimp production remains relatively small compared to Asia
5 minute meditation for mindfulness
No full text5 minute meditation for mindfulness // Rebekka Guðmundsdóttir
3rd year solo work
Contemporary Dance Practices
Iceland University of the Arts
5 minute meditation for mindfulness is a dance performance where three dancers are on a mission to find peace and fulfillment through chaos and instability
Rebekka Guðmundsdóttir (she/her) is a dance performer and creator finishing her education in contemporary dance practices at IUA. Her interest lies in exploring the body and its many functions within a context of choreography.
//
5 minute meditation for mindfulness, eða 5 mínúta hugleiðsla til núvitundar, er dansverk þar sem þrír dansarar eru í leiðangri í leit að innri frið þrátt fyrir óreiðu og óstöðuleika.
Rebekka Guðmundsdóttir (hún/ hana) er dansari og danshöfundur að klára menntun sína við Listaháskóla Íslands. Áhugi hennar liggur í hvernig líkaminn virkar í samhengi við setta kóreógrafíu
Participants:
Dancers: Inga María Olsen, Sóley Ólafsdóttir & Rebekka Guðmundsdóttir.
Lighting: Egill Ingibergsson.
Music: Sigþór Bjarmi Geirsson.
Special thanks to Brian Douglas Gerke for mentorship.This thesis explores the intersections of dance movement therapy and somatic research for pain management, investigating how existing knowledge in these fields can serve as a foundation for new movement-based wellness practices.
To conclude these methods I reviewed the literature Moving with Pain by Emma Meehan and Bernei Carter, to explore how somatics can affect the physical body and how one can use dance to increase physical well being. To research dance practices towards mental health I examined Dance movement therapy, reviewing both dance movement therapy by Helen Payne as well as problem solving in dance/movement research by Nehan Christopher. The latter also provides a guideline towards a method structure, particularly when performed in a group setting.
Through the research is an analysis on my final piece, 5 minute meditation for mindfulness to conclude what was being portrayed on stage and how that portrayal could be turned into a method through comparison of the piece and research. Using the literature mentioned I have created what I call vitality research, which is my own potential movement-based wellness practice.The goal is for vitality research to become a physical practice following this thesis. The practice is aiming towards overall wellness, giving it the name vitality research, as vitality suggests the ultimate form of being alive
Golf og gervigreind: Stuðlar gervigreind að nýsköpun og auknu aðgengi kylfinga að íþróttinni?
No full textRitgerðin fjallar um hvernig gervigreind (e. artificial intelligence) hefur áhrif á nýsköpun og aðgengi innan golfíþróttarinnar. Markmiðið var að kanna hvort og hvernig tæknilausnir geti breytt þjónustu, stjórnun og upplifun kylfinga á Íslandi. Notuð var eigindleg rannsóknaraðferð þar sem tekin voru hálfopin viðtöl við sérfræðinga úr norrænum tæknifyrirtækjum sem þjónusta Golfsamband Íslands og golfklúbba hér á landi.
Niðurstöðurnar gefa til kynna að gervigreind hafi þegar aukið skilvirkni gagnagreiningar en þrátt fyrir það eru áhrif hennar á aukið aðgengi kylfinga enn á mótunarstigi. Gervigreind gerir mögulegt að sérsníða upplifun, styðja við þjálfun og nýta gögn á markvissari hátt en áður var hægt.
Rannsóknin sýnir að gervigreind getur orðið drifkraftur nýsköpunar þar sem þjónusta og tæknilausnir fléttast saman á nýjan hátt. Áskoranir felast einkum í því að tryggja áreiðanleg gögn og siðferðilega ábyrgð við innleiðingu nýrra tæknilausna. Framtíð golfhreyfingarinnar felst í að tengja tækni og íþróttina saman á skapandi hátt þannig að hún nýtist bæði afrekskylfingum og öðrum sem leika golf sér til heilsubótar og ánægju.
Auk þess benda niðurstöðurnar til þess að gervigreind geti styrkt samfélagslegt hlutverk með því að gera upplýsingar aðgengilegar og skapa nýjar leiðir til þátttöku. Ef horft er til framtíðar er líklegt að gervigreind verði smám saman stærri þáttur í því að bæta þjónustu og greina þau fjölbreyttu gögn sem verða til á hverjum degi
Lífið eftir afplánun. Hlutverk úrræða til að sporna við endurkomutíðni fanga
No full textRitgerðin fjallar um endurkomutíðni (e. recidivism) afbrotamanna og hvernig félagsfræðilegar kenningar geta skýrt og haft áhrif á að endurtekna afbrotahegðun. Endurkomutíðni vísar til þess þegar einstaklingar sem hafa afplánað refsingu snúa aftur í afbrot innan ákveðins tíma. Helstu áhættuþættir eru aldur einstaklinga, sakaferill, lítil menntun, skertir möguleikar á vinnumarkaði og vímuefnavandi. Fjallað er um kenningar um stimplun, félagsnám og félagslegt taumhald. Kenningar um stimplun útskýra hvernig neikvæð samfélagsleg stimplun getur aukið líkurnar á endurteknum brotum. Kenningin um félagsnám leggur áherslu á að hegðun lærist í gegnum félagsleg tengsl, styrkingu og eftirhermun. Loks beinir kenningin um félagslegt taumhald sjónum að því hvernig sterk tengsl við samfélagið og skuldbinding við viðurkennd gildi geta hamlað frávikshegðun. Ritgerðin greinir einnig frá áhrifaríkum úrræðum, eins og rafrænu eftirliti, menntun og vinnu, meðferð við fíkn og úrræðum fyrir ungmenni. Niðurstöður rannsókna sýna að einstaklingsmiðuð úrræði sem styðja við félagslega aðlögun, efla sjálfstraust og draga úr félagslegri einangrun geta minnkað endurkomutíðni til muna. Áhersla er lögð á að styðja einstaklinga bæði í og eftir afplánun með markvissum aðgerðum
Ukrainian refugees in Europe: Iceland as a case study
No full textThis MA thesis examines the integration experience of Ukrainian refugees in Iceland following Russia’s full-scale invasion in February 2022. It employs a mixed-methods design, combining a systematic literature review with quantitative survey data to capture a holistic view of refugees’ experiences. This research focuses on the adaptation systems and integration mechanisms experienced by Ukrainian refugees in Iceland.
The author surveyed Ukrainian refugees in Reykjavik, Iceland, in 2025 to study the impact of Icelandic legislation and resources on the socio-economic inclusion, well-being, and integration of refugees from Ukraine. The study is designed to identify patterns and correlations within the diverse experiences of refugees. This research aims to provide critical insights into the demographic backgrounds of refugees, government assistance, children’s educational attendance, family structures, protection and aid received, language proficiency, education, employment status, housing conditions, healthcare access, and social inclusion, using multiple-choice questions. Furthermore, it seeks to identify gaps in support systems and suggest improvements to ensure better integration and a higher quality of life for Ukrainian refugees.
The author believes that this research’s findings will help to understand the challenges faced by Ukrainian refugees in their integration journey in Iceland and identify challenges and opportunities within the adaptation process, contributing to a deeper understanding of the Ukrainian diaspora's integration process.
The data collected will provide insights into how Iceland’s policies and resources impact the lives of those displaced from Ukraine, inform policies and practices to support the Ukrainian diaspora in Iceland better, and might serve as a foundation for recommendations aimed at enhancing support mechanisms for refugee communities and provide evidence-based recommendations for improving support systems and policies to enhance the lives of Ukrainian refugees in Iceland