Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Áhrif liðleika og styrks í aftanálærisvöðvum á ökklameiðsl í hópfimleikum
No full textTilgangur: Tilgangur rannsóknarinnar var að kanna hvort samband væri á milli styrks og liðleika í aftanálærisvöðvum og tíðni ökklameiðsla meðal hópfimleikafólks í meistaraflokki. Aðferð: Þátttakendur voru 22 hópfimleikaiðkendur (16 konur, 6 karlar) á aldrinum 18 til 34 ára úr meistaraflokki Stjörnunnar. Mældur var liðleiki í aftanálærisvöðvum með Sit-and-Reach prófi og styrkur var mældur með NordBord tæki. Gögnin voru unnin í SPSS og Excel og metin með lýsandi tölfræði og Pearson fylgnigreiningu. Niðurstöður: Marktækt jákvætt samband fannst milli styrks í aftanálærisvöðvum og fjölda snúninga á ökkla fyrir bæði vinstri (r = 0,518; p = 0,016) og hægri fót (r = 0,511; p = 0,16). Mjög sterk fylgni var á milli styrks í vinstri og hægri fæti (r = 0,954) en mjög veik ómarktæk fylgni var á milli liðleika og fjöldasnúninga á ökkla (r = 0,096; p = 0,671). Umræður: Þrátt fyrir að aukinn styrkur sé oft tengdur við minni meiðslahættu benda niðurstöður til þess að sterkari einstaklingur sé líklegri til að hafa upplifað fleiri snúninga á ökkla. Þetta gæti stafað af meiri ákefð eða krefjandi æfingum. Liðleiki samkvæmt Sit-and-Reach prófinu virðist ekki tengjast ökklameiðslum. Þessar niðurstöður undirstrika mikilvægi þess að leggja áherslu á hreyfistjórnun og stöðugleika samhliða styrktarþjálfun. Frekari rannsóknir með stærra úrtaki og lengri eftirfylgni eru nauðsynlegar til að skýra orsakasambönd
Þróun og staða gagnaversiðnaðarins á Íslandi : greining á þeim ytri og innri þáttum sem hafa áhrif á iðnaðinn
No full textÁ síðastliðnum árum hefur magn gagna aukist, meðal annars vegna tilkomu gervigreindar og þar sem sífellt stærri hluti daglegs lífs er færður yfir á stafrænt form. Eftirspurn eftir stafrænum lausnum hefur aukist og þar sem þessi gögn eru geymd í gagnaverum er því ljóst að gagnaverin eru komin til að vera. Mikið hefur verið horft til Íslands í tengslum við gagnaversiðnaðinn undanfarin ár vegna sérstöðu landsins.
Tilgangur þessarar rannsóknarritgerðar er því að greina þróun og stöðu Íslands á alþjóðlegum gagnaversiðnaði. Sérstök áhersla var lögð á að skoða helstu innri og ytri þætti og áhrif þeirra á samkeppnishæfni Íslands í þessum iðnaði. Tekin voru viðtöl við fimm sérfræðinga á sviði gagnavera hjá fjórum ólíkum fyrirtækjum á Íslandi sem öll eiga það sameiginlegt að hafa mótað gagnaversiðnaðinn hér á landi. Einnig var skoðað hvaða hlutverki ímynd almennings af gagnaverum gegnir í mótun framtíðarmöguleika greinarinnar. Þessi hluti af rannsókninni var útbúinn með rafrænni spurningakönnun sem deilt var á samfélagsmiðlinum Facebook.
Helstu niðurstöður rannsóknarinnar benda til þess að Ísland búi yfir ákveðnum veikleikum og ógnum, líkt og takmarkað framboð af raforku, sem gæti haft hindrandi áhrif á þróun í gagnaversiðnaðinum á Íslandi. Þrátt fyrir þessa veikleika kom í ljós að styrkleikar og tækifæri, eins og kalt loftslag og endurnýjanleg raforka, veita íslenskum gagnaverum samkeppnisforskot og styrkja stöðu Íslands á alþjóðlegum markaði. Þekking meðal almennings á starfsemi gagnavera er almennt lítil en bendir til að hún hafi batnað hægt með árunum. Því er þróun gagnaversiðnaðarins á Íslandi háð því að auka upplýsingagjöf og styrkja jákvæða ímynd meðal almennings. Ef þetta heppnast vel þá mun það skila þeim miklum árangri og eru þá talsverðir möguleikar til vaxtar fyrir gagnaversiðnaðinn.
Lykilorð: Gagnaver, Gervigreind, SVÓT-greining, Raforka, Samkeppnisforskot
Kynferðisbrot gegn börnum: Samþykki barna og þróun beitingar 194. gr. ásamt 1. mgr. 202. gr. hgl. með hliðsjón af nýlegri dómaframkvæmd
No full textKynferðisbrot gegn börnum hafa lengi verið talið eitt alvarlegasta brot í íslenskum refsirétti, sem og raunar í hinum Vestræna heimi. Viðurkennt er að börn eru sá hluti samfélagsins sem þarfnast sérstakrar verndar en einnig að langtímaafleiðingar kynferðisbrota á þolendur, bæði börn og fullorðna, eru alvarlegar og hafa áhrif bæði á líkamlega og andlega heilsu þeirra. Af þessum sökum hefur stefna löggjafans verið sú að auka refsivernd barna þegar að kemur kynferðisbrotum. Lengi hefur þó verið deilt um þá refsivernd hér á landi og þá einkum hversu dræm hún hefur verið. Með lögum nr. 61/2007 var stefnt að því að efla refsivernd barna á þessu sviði, m.a. með því að kveða á um að ákæra skuli bæði fyrir nauðgun og kynferðisbrot gegn barni hafi fullorðinn maður samræði við barn. Í athugasemdum með frumvarpi því er varð að lögum nr. 61/2007 var því slegið föstu með afdráttarlausum hætti að samræði fullorðins einstaklings við barn sé í eðli sínu gróft ofbeldi gagnvart barninu og megi því undir engum kringumstæðum eiga sér stað. Þá hafa fræðimenn aukinheldur haldið því fram að ákæra skuli fyrir nauðgunarákvæði hegningarlaganna og ákvæði um kynferðisbrot gegn börnum samhliða og að slíkt sé raunar sjálfsagt ef hugtakið nauðgun er skilgreint út frá samþykki. Þrátt fyrir framangreind sjónarmið féllu fjölmargir hæstaréttardómar árin 2013-2015, einn dómur Landsréttar árið 2020 og tveir héraðsdómar á rúmu mánaðarbili undir lok ársins 2023 þar sem ekki var talið rétt að beita ákvæðum 194. gr. og 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 saman og bendir slíkt óhjákvæmilega til ákveðinnar réttaróvissu. Markmið þessarar ritgerðar er að greina niðurstöðu dómanna og varpa ljósi á gildandi rétt á þessu sviði með því að rýna í lögskýringargögn, dómaframkvæmd, fræðiskrif og alþjóðlega samninga sem Ísland er aðili að. Áhersla verður lögð á að skoða framkvæmd Norðurlandanna og hvort draga megi lærdóm af henni. Þá verður loks tekin afstaða til þess hvort breyta þurfi ákvæðunum til þess að tryggja betur refsivernd barna
Who are we planning for? : implications of artificial intelligence for the integration of local knowledge in marine spatial planning in the Nordic region
No full textRitgerðin er lokuð til 11.06.2026.Marine Spatial Planning (MSP) in the Nordic countries is increasingly becoming a standardized, data-driven process, relying on digital tools and Artificial Intelligence (AI) to boost efficiency. Yet, the effects of this shift remain unclear, particularly for the inclusion of Indigenous and Local Knowledge (ILK), where digitalization presents both opportunities and challenges. While some studies suggest that digitalization in MSP can foster local participation, others highlight its potential to reinforce existing power imbalances, raising concerns about equity and justice in the planning process. To address this duality, this study investigates the influence digital tools and AI have on the integration of ILK in Nordic MSP processes. Through conducting a systematic literature review, expert interviews, and a transdisciplinary workshop, this study aims to build grounded theory and explore the experiences and perceptions of stakeholders across the Nordic region. Findings indicate that digitalization poses challenges for local communities whose knowledge does not easily translate into standardized digital formats. Addressing this issue requires either adapting ILK to fit current processes or reshaping MSP to accommodate diverse knowledge systems. Moreover, the study highlights that the efficiency of using AI and digital tools depends on the purpose of usage and raises the fundamental question: Who are we planning for? Moving forward, further research is needed to identify best practices for leveraging AI and digital tools at a local scale to foster more inclusive and equitable MSP processes.Hafsvæðaskipulag (MSP) á Norðurlöndum er í auknum mæli að verða staðlað, gagnadrifið ferli, sem treystir á starfræn tæki og gervigreind (AI) til að auka skilvirkni. Samt eru áhrif þessara umskipta áfram óljós, sérstaklega fyrir samlögun innfæddrar og staðbundinnar þekkingar (ILK), þar sem stafræn væðing felur í sér bæði tækifæri og áskoranir. Á meðan sumar rannsóknir benda til að stafræn væðing í hafsvæðaskipulagi geti hlúð að þátttöku leggja aðrir áherslu á getu hennar til að styðja við núverandi valdaójafnvægi og auka á áhyggjur um jafnræði og réttlæti í áætlunarferlinu. Til að takast á við þessa tvíræðni kannar þessi rannsókn áhrifin sem starfræn tæki og gervigreind hafa á samþættingu innfæddrar og staðbundinnar þekkingar í ferli hafsvæðaskipulags Norðurlanda. Með því að stunda kerfisbundna heimildarýni, sérfræðingaviðtöl og þverfaglega vinnustofu miðar þessi rannsókn að því að byggja grundvallaða kenningu og kanna reynslur og viðhorf hagsmunaðila alls staðar á Norðurlöndunum. Niðurstöður benda til að stafræn væðing sé áskorun fyrir samfélög á staðnum sem búa yfir þekkingu sem erfitt er að yfirfæra á staðlað stafrænt form. Að takast á við þetta málefni kreft þess annað hvort að aðlaga innfæddar og staðbundnar þekkingaraðferðir til stemma við núverandi ferli eða endurmóta hafsvæðaskipulag til að ná utan um fjölbreytt þekkingarkerfi. Enn fremur varpar rannsóknin ljósi á að virkni þess að nota gervigreind og starfræn tæki er háð tilganginum með notkun og vekur grundvallar spurningar: Fyrir hverja erum við að skipuleggja? Í framhaldinu þarf frekari rannsóknir til að greina best aðferðir til að hagnýta gervigreind og starfræn tæki á staðbundnum kvaðra til að styðja við meira inngildandi og sanngjarnari hafsvæðaskipulagsferli
Greenwashing and misvaluation : evidence from the U.S. energy sector
No full textThis thesis examines the relationship between environmental, social and governance (ESG) performance, carbon emissions and misvaluation in the U.S. energy sector over the period 2010–2023. A two-stage panel regression framework is employed for empirical analysis. The first stage involves estimating a firm’s intrinsic value based on fundamentals, with residuals capturing non-fundamental misvaluation. In the second stage regression, these residuals are regressed on ESG scores, carbon emissions and their interaction to test whether the market valuation premiums linked to ESG scores are conditional on environmental performance. The results show that higher ESG scores are positively and significantly associated with a rise in overvaluation, which indicates that ESG investors may assign a valuation premium to perceived sustainability. However, a negative and significant interaction term between ESG and carbon emissions suggests that these premiums diminish for high-emitting firms, consistent with a conditional credibility effect. To further analyze the relationship between ESG, emissions and misvaluation, the ESG variable was decomposed into its three pillars to identify the primary pillars constituting this valuation premium. The results of the decomposition analysis indicate that the environmental and social pillars of the ESG variable are the main drivers of valuation premiums, while the governance pillar showed no significance. The findings from this analysis were subsequently corroborated through further analysis, in particular, through alternative valuation measures based on EV/EBITDA. This thesis contributes to the literature by showing that environmental performance conditions the valuation premium assigned to ESG and provides evidence of potential greenwashing effects in capital markets
Computational Fluid Dynamics Simulation of a Fluid Assisted Transfer System
No full textÞegar fiski flök eru unnin þá þurfa flökin reglulega að vera flutt yfir bil á færiböndum. Þessi bil geta verið staðsett víðsvegar, t.d. á milli vinnslu búnaðs, þar sem verða stefnu breytingar o.s.frv. Þessi bil mega ekki vera yfir ákveðnum mörkum, annars er mikil hætta á að flök stífli framleiðslulínuna eða að þau falli á gólfið sem getur haft mikil áhrif á heildar framleiðslu. Sú lausn sem hefur almennt verið árangursríkust er að nota eins þunn færibönd og mögulegt er til að minnka bil milli færibanda í viðráðanlega breidd. Hinsvegar hefur innleiðing á vatnsskurði á stál-möskva færiböndum, sem þurfa að vera þykkri en hefðbundin færibönd, ollið því að bilin milli færibanda eru komin yfir krítísk mörk sem eykur gríðarlega líkurnar á að það mistakist að færa flök á milli bilsins. Þar af leiðandi hefur Marel Hf. þróað flutningskerfi þar sem háþrýstiloft er notað til að fleyta flökum yfir nokkuð stór bil. Háþrýstiloft er dýrt og því er mikilvægt að nota eins lítið loft og mögulegt er. Markmið þessarar ritgerðar var að greina flæði kerfisins með CFD hugbúnaðinum OpenFOAM fyrir tiltekna uppsetningu og greina kraftinn sem verkar á flak með mismunandi inntaksþrýstingi. Hermilíkan sýndi að krafturinn sem verkar á flak virðist vera í línulegu sambandi við inntaksþrýsting og að hægt væri að auka massaflæði í gegnum kerfið með bættri hönnun á stút. Engar tilraunir voru gerðar, og engin tilraunagögn eru til staðar sem stendur sem staðfesta þessar niðurstöður
Il sergente nella neve: «Liðþjálfinn í snjónum»: Traduzione e analisi di un brano tratto dal romanzo di Mario Rigoni Stern
No full textQuesta tesi è una traduzione dall’italiano all’islandese di una parte del primo racconto del libro autobiografico Il sergente nella neve, intitolato Il caposaldo, di Mario Rigoni Stern, in cui l’autore ripercorre i suoi ricordi della Seconda Guerra Mondiale.
La narrazione del romanzo si svolge durante la Seconda Guerra Mondiale, 1939-1945. Inizierò dunque col descrivere le caratteristiche più importanti di questa guerra, chi erano i partecipanti, chi l’ha combattuta, chi erano gli alleati, le potenze dell’Asse e la Triplice alleanza.
Mario Rigoni Stern partecipò in prima persona alla guerra, ricoprendo il ruolo di Sergente Maggiore dell’Esercito Italiano e, in seguito, scrisse numerosi racconti sulle sue esperienze. Successivamente, mi soffermerò sui tratti più salienti della biografia dell’autore, elencando gli eventi più significativi della sua vita e le opere della sua produzione letteraria.
Il suo libro, Il sergente nella neve, è considerato la testimonianza unica di un soldato in prima linea nella Seconda Guerra Mondiale e, in seguito, le opere di Rigoni Stern hanno ricevuto molta attenzione e vinto numerosi premi.
Discuterò anche di problemi di traduzione tra italiano e islandese, parlerò brevemente della teoria della traduzione e citerò diversi studiosi a riguardo.
Dopo la conclusione, la bibliografia e la sitografia, seguirà infine la mia traduzione dall’italiano all’islandese della prima parte del racconto autobiografico di M. R. Stern, Il sergente nella neve
Langt frá heimsins vígaslóð : netöryggi í ljósi þjóðaröryggis og varnarmála; alþjóðalög og Ísland
No full textÓgnir við þjóðaröryggi eru ekki eingöngu bundnar við hefðbundnar hernaðarógnir. Hafa þær fært sig yfir í netheima. Í auknum mæli hafa óvinveitt ríki og aðilar tengdir þeim beitt netárásum gegn ríkjum og mikilvægum innviðum þeirra, til að nýta sér kerfislæga veikleika, grafa undan trausti og valda alþjóðlegum óstöðugleika. Netöryggi varðar því í senn þjóðaröryggi og varnarmál. Netárásir skapa því öryggisógnir og lagalegar áskoranir, bæði í þjóðarétti og landsrétti. Meginviðfangsefni þessarar ritgerðar er að greina hvernig netógnir í netheimum falla að alþjóðalögum, einkum reglunum um fullveldi, bann við valdbeitingu og íhlutun í innanríkismálefni ríkja. Einnig að meta hvernig íslensk lög taka á netógnum og hvort þau gefi traust lagaumhverfi til að gera Ísland í stakk búið að bregðast við netógnum og vernda eigið þjóðaröryggi. Fjallað er um helstu tegundir netógna þar sem lykilhugtök eru skilgreind. Þá er greint hvernig slíkar ógnir falla að alþjóðalögum, einkum Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, og hvernig unnt er að tryggja ábyrgð ríkja í netheimum. Þá er fjallað um varnarbandalög og viðeigandi tilskipanir Evrópusambandsins um netöryggi. Loks er stjórnskipan og lagalegt umhverfi netöryggis á Íslandi metið, í ljósi þjóðaröryggis og varnarmála, í því skyni að leggja mat á viðbragðsgetu okkar við netógnum.
Niðurstaðan er í fyrsta lagi sú að ákvæði Sáttmála Sameinuðu þjóðanna um fullveldi, bann við valdbeitingu og íhlutun í innanríkismálefni, gilda um netárásir, en krefjist breyttrar túlkunar í takt við breytt öryggisumhverfi. Til að ríki beri ábyrgð á netárás verður þó að vera unnt að rekja hana til viðkomandi ríkis, sem getur verið vandkvæðum bundið í tæknilegu umhverfi. Í öðru lagi er umgjörð netöryggis á Íslandi, í ljósi þjóðaröryggis og varnarmála, afar dreifð milli stjórnvalda og stofnana. Skýra þarf valdheimildir stjórnvalda, samspil þeirra innbyrðis og við Alþingi, sem og að skilgreina þjóðaröryggisógnir og hvort netógnir falli þar undir. Skilvirkt og skýrt lagaumhverfi er forsenda árangursríkra viðbragða. Ísland þarf því að stíga markvissari skref í að tryggja netöryggi, sem er óaðskiljanlegur hluti þjóðaröryggis og varnarmála.In a world where everything can be weaponised, threats to national security are no longer limited to traditional military threats. They increasingly manifest in the digital domain of cyberspace. In recent years, hostile states and actors associated with them have conducted cyberattacks against other states and their critical infrastructure to exploit systemic weakness, undermine trust in society, and cause instability in the international community. Therefore, cybersecurity concerns both national security and defence. Cyberattacks create security threats and legal challenges in both international, and domestic law. The main objectives of this thesis is to first analyse how cyber threats affect basic principles of international law, particularly the principles of state sovereignty, the prohibition on the use of force, and intervention. It also aims to assess how Iceland responds to cyber threats and protects its national security. Existing and potential cyber threats are discussed, and key concepts are defined. It then analyses how such threats fit within international law, particularly the Chart of the United Nations, and how state responsibility can be ensured in cyberspace. Then, defence alliances are discussed and relevant European Union directive on cybersecurity are also examined. Finally, the legal environment of cybersecurity in Iceland is assessed in light of national security and defence matters, to evaluate our capacity to respond to cyber threats.
The conclusion is, firstly, that the provisions of the Charter of the United Nations on sovereignty, the prohibition of the use of force, and intervention apply to cyberattacks, but require broader interpretation in line with the changed security environment. For a state to be held responsible for a cyberattack, the act has to be attributable to the state in question, which is fraught with difficulties in the technical environment. Secondly, the framework for cybersecurity in Iceland, in light of national security and defence matters, is highly fragmented among government authorities and institutions. The powers of government authorities, their interplay with one another and with the Icelandic Parliament, must be clarified, as well as the definition of national security threats and whether cyber threats fall within that category. An effective and comprehensive legal framework is fundamental to ensuring an adequate response. Iceland therefore needs to enhance its efforts to ensure cybersecurity as an integral part of national security and defence matters
Uncapturing Display
No full textUncapturing Display er breytilegt letur sem skoðar tengsl véla og
mannlegrar sjálfsmyndar. Letrið er sýnt í tilraunakenndri, gagnvirkri innsetningu.
Letrið sveiflast á milli kunnugleika og framandleika. Letrið er innblásið af CAPTCHA-prófum, Turing-prófinu, Gotneskum leturformum og Ónotadal (e. uncanny valley.)
Gestir leysa CAPTCHA-próf sem krefst staðfestingar á mannleika. Þeir slá næst inn stakt orð sem lýsir þeirra mannleika, sem bætist í rauntíma við sýningarvegginn.
Verkið varpar ljósi á brothætta merkingu, læsileika og sjálfsmynd í stafrænum heimi.
Það hvetur okkur til að veita mótspyrnu gegn því að vera smættuð niður í gögn og skilja í staðinn eftir eitthvað persónulegt og óumdeilanlega mannlegt
From IAS 1 to IFRS 18: Presentation of financial reports
No full textMarkmið þessarar ritgerðar er að greina og bera saman alþjóðlegu reikningsskilastaðlana IAS 1 og IFRS 18 sem tekur gildi árið 2027. Báðir staðlarnir fjalla um framsetningu og upplýsingagjöf í ársreikningum félaga. IFRS 18 felur í sér töluverðar breytingar á flokkun, framsetningu og skýringum í ársreikningum. Sérstök áhersla er lögð á breytingar í framsetningu rekstrarreiknings, skýrari afmörkun lykiltalna stjórnenda og nýjar kröfur um sundurliðun og samanburðarhæfni gagna. Ritgerðin rekur uppbyggingu og hlutverk Alþjóðlega reikningsskilaráðsins (IASB) og hugmyndaramma reikningsskila, og skoðar hvernig IFRS 18 endurspeglar þróun í átt að meiri gagnsæi, samræmi og aðgengilegri upplýsingagjöf fyrir notendur ársreikninga