Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Climate anxiety and emotions in South Asia : a youth perspective
No full textClimate change is being recognized worldwide as an emotional and psychological crisis, affecting youth and other vulnerable groups. At present, there is little to no research on this originating from one of the most climate-vulnerable and densely populated regions of the world, South Asia. Here, a diverse population of over 1.9 billion is at risk of deadly heatwaves, flooding, cyclones, forced displacement, disaster-induced poverty, and other traumatizing events this century.
My thesis critically examines and contextualizes current research on climate anxiety and emotions within the South Asian context. It adapts and expands upon this literature by drawing from the lived experiences of young residents aged 18-30. The study combines three methods: an online survey that garnered 245 responses; 12 in-depth interviews; and two focus groups involving youth, mental health professionals, and climate experts and advocates from the region.
Over half of the survey participants were directly affected by climate change, and nearly all suffered indirect impacts. A total of 78.8% identified with climate anxiety and related emotions, of which 48.7% struggled with it consistently, and 30.1% occasionally. The most common stressors were heatwaves and floods. Climate emotions vary based on vulnerabilities like prior exposure to extreme climate events (worry, stress, fear) and lifestyles, like close involvement in climate action (anxiety, motivation, resilience). Interview and focus group findings revealed both optimism for this topic and frustration regarding inadequate systemic action, mental health stigma, and lack of culturally relevant resources. Nonetheless, there was a recurring curiosity about the climate-mental health nexus and a positive regard for gaining access to terms that defined people's lived experiences over many years.
There is a need for culturally considerate, intersectional, and decolonial literature that is rooted in local nuances. This could inspire communal care, effective support systems, systemic and public acceptance, and transform health and climate plans to include the mental and emotional impacts of climate change in one of the world's most vulnerable and young regions.Um allan heim er verið að viðurkenna loftslagsbreytingar sem tilfinningalega og sálræna kreppu,sem hefur áhrif á æsku og aðra viðkvæma hópa. Sem stendur eru litlar eða engar rannsóknir á þessu sem rekja má til eins af loftslags-viðkvæmustu og þéttbyggðustu svæða heims, Suður-Asíu. Hér er fjölbreytt þýði yfir 1,9 milljarða í hættu á banvænum hitabylgjum, flóðum, fellibyljum, nauðungarflutningum, fátækt vegna hamfara, og öðrum sálrænum hremmingum þessarar aldar. Ritgerð mín fæst á gagnrýninn hátt við hugmyndir og aðlagar samtíma rannsóknir að loftslagskvíða og tilfinningum að suður-asíska samhenginu og þróar það frekar byggt á reynslum ungra íbúa á aldrinum 18-30 ára. Rannsóknin sameinar þrjár aðferðir: vefkönnun sem uppskar 245 svör; 12 ítarleg viðtöl; og tvo markhópa með þátttöku æskulýðs, geðheilbrigðis fagfólks sem og loftslagssérfræðinga og talsmanna af svæðinu. Yfir helmingur þátttakenda í könnuninni urðu fyrir beinum áhrifum af loftslagsbreytingum og næstum allir urðu fyrir óbeinum áhrifum. Alls greindust 78,8% með loftslagskvíða og tengdar tilfinningar en af þeim börðust 48,7% stöðugt við það, og 30,1% endrum og eins. Algengustu álagsþættirnir voru hitabylgjur og flóð. Loftslagstilfinningar eru breytilegar vegna viðkvæmni eins og fyrri útsetningu fyrir öfga loftslagsatburðum (áhyggja, streitu, ótta) og lífshætti, eins og nána þátttöku í loftslagaðgerðum (kvíða, hvatningar, þrótts). Viðtals- og markhópa niðurstöður leiddu í ljós bæði bjartsýni um þetta málefni og óþreyju varðandi ófullnægjandi heildaraðgerðir, geðheilsufordóma og skort á menningarlega viðeigandi
auðlindum. Engu að síður er síendurtekin forvitni um loftslags-geðheilsu tengipunktinn og virðing boring fyrir því að afla hugtaka sem skilgreina lífsreynslur fólks yfir margra ára tímabil. Það er þörf fyrir menningarlega tilitssamar, millihópavænar og nýlendufríar bókmenntir sem eiga sér rætur í staðbundnum menningarlegum mun. Þetta gæti hvatt til samfélagsþjónustu, árangursríks öryggisnets, útbreidds og almenns samþykkis, og umbreytt heilsu- og loftslagsáætlunum yfir í að innihalda geðrænu og tilfinningalegu áhrifin af loftslagsbreytingum á einu viðkvæmasta og yngsta svæði veraldar
„Aldrei myndi ég kalla dagmömmu fagmann“: Upplifun og reynsla mæðra á daggæslu í heimahúsum og ungbarnaleikskólum í Reykjavík
No full textÞjónusta og kerfi sem hafa það hlutverk að sinna börnum og foreldrum eru gríðarlega mikilvæg í velferðarsamfélagi. Að þessum kerfum þarf að hlúa og beita ríkjandi venjum og gagnrýnu hugarfari í takt við þróun samfélagsins. Markmið rannsóknarinnar er að skyggnst inn í upplifun og reynslu foreldra sem hafa reynslu af tveimur dagvistunarkerfum í Reykjavík, dagforeldrakerfinu og ungbarnaleikskólum/ungbarnadeildum með tilliti til farsældar barna, þar sem fagmennska leikur stórt hlutverk.
Framkvæmd var eigindleg rannsókn þar sem notast var við samblöndu af markmiðsúrtaki (e. purposive sample) og hentugleikaúrtaki (e. convenience sample). Tekin voru hálfopin viðtöl við átta mæður sem eiga það sameiginlegt að hafa reynslu af tveimur dagvistunarkerfum í Reykjavík, dagvistun í heimahúsi, ungbarnaleikskólum eða sérstökum ungbarnadeildum leikskóla. Niðurstöðurnar sýndu að það sem skiptir forráðamenn mestu máli þegar kemur að daggæslu ungbarna eru þættir eins og gagnsæi á úthlutun plássa, öryggi, aðbúnaður, upplýsingaflæði, þroski, umhyggja og líðan barna. Þær töldu að fagmennska eða fagleg vinnubrögð í hverjum þessara þátta skipti miklu máli með tilliti til farsældar barna og í ljósi þeirra kjósa allar mæðurnar nema ein ungbarnaleikskóla í stað dagvistunar hjá dagforeldrum
Brottvísanir EES-borgara. Mat á beitingu íslenskra stjórnvalda á 95. gr. útlendingalaga nr. 80/2016 með tilliti til mannréttinda.
No full textÍ ritgerð þessari er fjallað um rétt EES-borgara til dvalar og búsetu og þau skilyrði sem þurfa að vera uppfyllt til að heimilt sé að víkja þeim úr landi á grundvelli allsherjarreglu eða almannaöryggis. Sérstök áhersla er lögð á að meta hvort og hvernig framkvæmd íslenskra stjórnvalda á ákvæði 95. gr. útlendingalaga nr. 80/2016 samræmist ákvæðum EES-samningsins, tilskipunarinnar 2004/38/EB og mannréttindareglum. Greiningin byggir m.a. á dómaframkvæmd Evrópudómstólsins og EFTA-dómstólsins og inniheldur skýra úttekt á íslenskri framkvæmd í formi dóma og úrskurða kærunefndar útlendingamála. Meginmarkmið ritgerðarinnar er að draga fram hvort íslensk stjórnsýsla og dómstólar fylgi þeim sjónarmiðum og skilyrðum sem evrópsk réttarframkvæmd hefur mótað um takmarkanir á frjálsri för borgara
Sameining fjögurra sveitarfélaga í Múlaþing. Mismunur í mismunum greining á sameiningu sveitarfélaga
No full textÁrið 2020 sameinuðust fjögur sveitarfélög á Austurlandi í víðfeðmsta sveitarfélag landsins, Múlaþing. Sameiningin er hlutur af stærra átaki hjá stjórnvöldum að fækka sveitarfélögum og samþykkti Alþingi 2021 lög um 1.000 íbúa lágmark í hverju sveitarfélagi. Stjórnvöld vilja stuðla að stærri sveitarfélögum því talið er að þau séu burðugri, geta veitt íbúum betri þjónustu og lækkað meðalkostnað vegna stærðarhagkvæmni. Hagfræðin bakvið stærðarhagkvæmni segir til um að með stærri framleiðslu er hægt að dreifa föstum kostnaði á fleiri framleiddar einingar og þar með lækka útgjöld. Reynslan erlendis hefur þó verið áþreifanlegri en loforðin þar sem hagræðingin er oft í formi stjórnsýslukostnaðar en heildarútgjöld lækka sjaldnast. Rannsóknin kannar hvort slík hagræðing hafi komið fram í kjölfar sameiningar sveitarfélaganna fjögurra í Múlaþing. Beitt er bæði einföldu og dýnamísku mismunur í mismunum (MíM; e. differnces-in-differences) aðferðinni á gögnum frá tímabilinu 2015-2024. Niðurstöðurnar benda til að ekki var marktæk hagræðing í heildarútgjöldum heldur þvert á móti jukust þau ásamt aðrir málaflokkar þó eru niðurstöður fyrir flesta málaflokka ómarktækar. Þó jókst sameiginlegur kostnaður marktækt þar sem hagræðing var helst vænt. Aftur á móti eru ákveðnar takmarkanir við þessa rannsókn. Rannsóknin sýnir því fram á að hagræðing við sameiningu sveitarfélaga er ekki sjálfgefinn, heldur eins og erlendar rannsóknir benda á skiptir framkvæmd hennar hvað mestu máli. Ennfremur vekur þetta til umhugsunar hverjar ættu forsendur sameiningar að vera íbúalágmark eða geta sveitarfélags til að rækja lögboðnum skyldum sínum
Enn baular Búkolla: Þjóðsögur og ævintýri í leikskólastarfi
No full textTilgangur verkefnisins var að skapa yfirsýn yfir íslenskar þjóðsögur og ævintýri, áhrif þeirra á börn og sýna hvernig hægt er að nýta þennan sagnaarf í leikskólastarfi. Efnistök. Fjallað er um sögu þjóðsagna og ævintýra, hvað einkennir þau, hvaðan þau komu og hvenær. Helstu minni eru greind, sem og boðskapur. Einnig er fjallað um áhrif ævintýra á þroska og líðan barna út frá hugmyndafræði barnaheimspeki en líka á ímyndunarafl þeirra og sköpunargleði í leikrænni tjáningu. Í seinni hluta verkefnisins eru settar fram kennsluleiðbeiningar með ævintýrinu um Búkollu, í samræmi við markmið aðalnámsskrár fyrir leikskóla. Niðurstaða. Kynnt er hvernig hægt er að nýta ævintýrið til að kveikja heimspekilegar umræður með börnum, auka orðaforða þeirra og hvetja til leikrænnar tjáningar. Kennsluefnið er til þess fallið að auka þroska barna og skapa skemmtilegar samverustundir þar sem hugrenningar barna, ímyndunarafl og sköpunargleði fá notið sín
Error analysis of the COS method for options pricing
No full textThis thesis investigates the use of the Fourier cosine (COS) method for pricing European options under a variety of Lévy process models. The COS method is a Fourier-based technique that leverages the characteristic function of an asset’s returns to efficiently compute option prices. We apply it to five representative Lévy models: the Variance Gamma (VG), CGMY, Normal Inverse Gaussian (NIG), Merton jump-diffusion, and Kou double-exponential jump model, which encompass a range of jump and heavy-tailed behaviors. Through extensive numerical experiments, we demonstrate that the COS method achieves high accuracy and rapid convergence across all tested models. For instance, under the classical Black–Scholes (GBM) model, the COS expansion attains near machine-precision accuracy with only around terms. Even in jump-heavy scenarios like the CGMY and VG models, careful choice of the integration range and number of expansion terms is shown to yield an exponential decay of pricing errors. We find that selecting the truncation interval based on distribution cumulants helps provide a robust, model-consistent choice for the integration range. The method remains effective for jump-diffusion cases such as Merton’s and Kou’s models, highlighting its robustness despite the presence of asymmetry and heavy tails. A convergence analysis confirms that with appropriately chosen truncation limits and sufficient terms, pricing errors decrease exponentially while computation time grows only linearly. These results underscore the practical performance of the COS approach, establishing it as an accurate and efficient alternative for option pricing in a broad range of Lévy-driven markets
Áhrif þéttingarstefnu Reykjavíkurborgar á byggingarkostnað: Skýrir stefnan hækkun fasteignaverðs í Reykjavík á árunum 2010 -2025 eða er öðrum þáttum um að kenna?
No full textÍ þessari ritgerð er skoðað hvort þéttingarstefna Reykjavíkurborgar hafi haft áhrif á byggingarkostnað íbúðarhúsnæðis og þar með á hækkun fasteignaverðs á árunum 2010–2025, umfram verðlagsþróun. Mikil hækkun fasteignaverðs hefur átt sér stað og sem dæmi má nefna að verðgildi íbúðar í Laugardalnum hefur nær þrefaldast á tímabilinu, þó verðlag hafi aðeins hækkað um 74,5%. Rannsóknarspurningin er sú hvort hækkun fasteignaverðs á tímabilinu megi rekja til aukins byggingarkostnaðar sem tengist þéttingarstefnu Reykjavíkurborgar, eða hvort aðrir þættir svo sem framboðsskortur, lóðaskortur, lánakjör og aukin eftirspurn hafi meiri áhrif. Gagnaöflun fól í sér greiningu á verðþróun fasteigna, byggingarvísitölu og neysluvísitölu, auk viðtala við aðila í byggingargeiranum. Sérstök áhersla er lögð á að meta hvernig þétting byggðar og stefna borgaryfirvalda hafa mótað markaðinn, og hvort sú stefna hafi leitt til aukins byggingarkostnaðar. Markmiðið er að varpa ljósi á hverjir helstu drifkraftar hækkunar fasteignaverðs eru.
Helstu niðurstöður rannsóknarinnar eru þær að ekki er einhlýt skýring á hækkuninni. Þær aðstæður hafi skapast á tímabilinu að framboð nær ekki að halda í við eftirspurn og það veldur þrýstingi á íbúðamarkaðinn sem ýtir verðinu upp. Þéttingarstefna Reykjavíkurborgar skýrir hækkunina að hluta en um er að ræða 2-7% hærri byggingarkostnað á þéttingarreitum og hærri kostnað vegna lóðakaupa. Þá er það mat verktaka að lóðaverð hafi hækkað verulega og sé í dag um 30% af byggingarkostnað nýbygginga á þéttingarreitum. Aðrir þættir sem valda aukinni eftirspurn svo sem aukinn kaupmáttur, aðgengi að lánum, vaxtastig, lánakjör, fólksfjölgun og ásókn í að fjárfesta í íbúðarhúsnæði til að svara eftirspurn ferðamanna eftir gistingu í heimahúsum skýra einnig hækkunina.
Höfundur er húsasmíðameistari, rak byggingaverktakafyrirtæki í 20 ár og hefur talsverða reynslu af byggingu mannvirkja og íbúðarhúsnæðis. Höfundur hefur einnig lokið diplomanámi í byggingaiðnfræði og rafiðnfræði frá Háskólanum í Reykjavík og nýttist sú þekking vel við vinnslu rannsóknarinnar
Áhrif hraðtísku á umhverfi og samfélag : viðhorf og hegðun neytenda
No full textRannsókn þessi fjallar um umhverfis- og samfélagsleg áhrif hraðtísku (e. fast fashion) og hvernig þau birtast í formi mengunar, úrgangs og auðlindanotkunar. Að auki er kannað hvaða viðhorf neytendur hafa gegn hraðtísku og hvaða aðgerðum þeir eru tilbúnir að beita í átt að sjálfbærari neyslu. Í gegnum árin hefur neysla á fatnaði aukist og með tilkomu hraðtísku hafa áhrifin margfaldast bæði á umhverfi og samfélag. Fata- og textíliðnaðurinn er einn sá stærsti og mest mengandi í heiminum. Því þurfa framleiðslufyrirtæki að fara að beita aðgerðum til að draga úr neikvæðum áhrifum framleiðslunnar.
Rannsóknin byggir á megindlegri aðferðafræði og var spurningakönnun lögð fyrir 121 þátttakanda. Gögnum var safnað rafrænt og unnið var úr þeim með tölfræðilegri greiningu. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að meirihluti þátttakenda er meðvitaður um neikvæð áhrif hraðtísku, en breytileiki er eftir aldri, menntunarstigi og tekjum þegar kemur að vilja þeirra til breytinga á neysluhegðun. Flestir þátttakenda telja sig líklega til að breyta neysluhegðun sinni með því að beita aðgerðum eins og að kaupa fatnað sjaldnar eða að endurnýta hann með því að gefa hann.
Niðurstöður rannsóknar gefa til kynna að með aukinni fræðslu og aðgengi að sjálfbærari valkostum er hægt að hafa jákvæð áhrif á neysluhegðun. Einnig með því að beita reglugerðum við framleiðslu á textíl og leggja til takmarkanir á mengun sem má eiga sér stað hverju sinni væri hægt að draga úr umhverfis- og samfélagslegum áhrifum fataiðnaðarins. Framleiðslufyrirtæki þurfa að leggja sitt af mörkum og lágmarka skaðlegu áhrifin umtalsvert, þar sem að mesti skaðinn myndast út frá framleiðslunni.This study explores the impact of fast fashion on the environment and society, particularly in relation to pollution, waste generation, and resource consumption. In addition, it examines consumer attitudes toward fast fashion and the actions they are willing to take to mitigate its negative effects. Over the years, clothing consumption has increased significantly, and with the rise of fast fashion, the environmental and societal impacts have multiplied. The fashion and textile industry is among the largest and most polluting industries globally, highlighting the urgent need for manufacturers to adopt measures that reduce their impact.
The research is based on a quantitative methodology, using a survey distributed to 121 participants. Data was collected electronically and analysed through statistical analysis techniques. The findings indicate that most respondents are aware of the negative consequences of fast fashion. However, willingness to change consumption behaviour varies depending on age, education, and income. Most participants considered themselves likely to adopt more sustainable habits, such as purchasing clothes less frequently or extending their use by recycling.
The results suggest that enhanced education and improved access to more sustainable alternatives can positively influence consumer behaviour. Furthermore, implementing regulations in textile production and setting limits on allowable pollution levels could reduce the environmental and social impacts of the fashion industry. Manufacturers must also take responsibility and significantly reduce the harmful effects of production, as this is where the greatest damage originates
Verkefnastjórnun í umbreytingu: Áhrif skipulagsbreytinga á gæði verkefna í alþjóðlegu nýsköpunarumhverfi
No full textÞessi ritgerð fjallar um hvernig skipulagsbreytingar hafa áhrif á gæði verkefnastjórnunar innan alþjóðlegs framleiðslufyrirtækis í matvælaiðnaði. Rannsóknin beinist að verkefnastjórum sem starfa við nýsköpun og vöruþróun í dreifðu og þvermenningarlegu starfsumhverfi, þar sem þeir njóta töluverðs sjálfstæðis við val á verkefnastjórnunaraðferðum og verkfærum. Fræðilegur grunnur ritgerðarinnar byggir á lykilhugtökum á borð við skipulagsbreytingar, verkefnastjórnunarferla (Stage-Gate, Agile, PRINCE2, Kaizen),verkefnastjórnunarskipulag og faglegt sjálfstæði verkefnastjóra. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvernig skipulagsbreytingar hafa áhrif á gæði verkefnastjórnunar í vöruþróun hjá JBT Marel. Með gæðum er átt við: (i) samræmi og skilvirkni ferla, (ii) gagnsæi og hraða í ákvarðanatöku, (iii) gæði afhendinga milli sviða og (iv) faglegt öryggi og sjálfstæði verkefnastjóra. Rannsóknarspurningin er: Hvernig hafa skipulagsbreytingar áhrif á gæði verkefnastjórnunar í dreifðu verkefnaumhverfi?
Rannsóknin byggir á eigindlegri nálgun þar sem tekin voru hálfopin viðtöl við ellefu verkefnastjóra í þremur löndum. Gögn voru greind með þemagreiningu (e. thematic analysis) í anda Braun og Clarke (2006). Leitast var við að greina mynstrin á reynslu þátttakenda, með áherslu á upplifun þeirra og viðbrögð við breytingum á skipulagi, ábyrgðarsviðum og upplýsingaflæði.
Niðurstöður benda til þess að skipulagsbreytingar hafi bæði jákvæð og neikvæð áhrif á verkefnavinnu. Þær geta raskað verkferlum og dregið úr samhæfingu, en einnig aukið sveigjanleika og faglegt sjálfstæði. Árangur virðist ráðast af því hvort breytingarnar eru útfærðar með skýrri stefnu, stuðningi stjórnenda og menningu umbóta. Ályktað er að nauðsynlegt sé að skapa jafnvægi milli sveigjanleika og stöðugleika, þar sem formleg ferli og faglegt frelsi vinna saman að því að viðhalda gæðum og lágmarka neikvæð áhrif breytinga.
Lykilorð: verkefnastjórnun, skipulagsbreytingar, samruni, vöruþróun, faglegt sjálfstæði og verkefnastjórnunaraðferðir.Verkefnið er lokað í fimm ár með samþykki Viðskiptafræðideilda
Grófhreyfifærni barna á Íslandi sem hafa fengið bráðaeitilfrumuhvítblæði
No full textInngangur: Hvítblæði er algengasta krabbameinið hjá börnum undir fimmtán ára og er bráðaeitilfrumuhvítblæði algengasta tegundin. Afleiðingar sjúkdómsins og lyfjameðferðarinnar geta haft mikil áhrif á líf barnanna. Dæmi um afleiðingar sem geta komið fram eru seinkun á grófhreyfiþroska, skert jafnvægi, minnkaður vöðvastyrkur og minnkaður liðferill í ökkla. Markmið rannsóknarinnar var að kanna grófhreyfifærni barna sem hafa lokið lyfjameðferð við bráðaeitilfrumuhvítblæði og bera saman við grófhreyfifærni jafnaldra sem ekki hafa sögu um langvinna sjúkdóma. Fáar erlendar rannsóknir hafa verið gerðar um viðfangsefnið og engin íslensk. Þar sem lítið er vitað um viðfangsefnið gæti rannsóknin talist mikilvæg viðbót við takmarkaða þekkingu sem fyrir er.
Aðferðir: Rannsóknin var megindleg tilfella-viðmiðuð rannsókn með þversniði sem byggir á beinum mælingum á grófhreyfifærni. Þátttakendur voru 25 talsins, ellefu í rannsóknarhópi og fjórtán í samanburðarhópi. Rannsóknarhópurinn samanstóð af börnum á aldrinum fjögurra til átján ára með greininguna bráðaeitilfrumuhvítblæði og í samanburðarhópi voru börn á sama aldri án langvinnra sjúkdóma. Til að meta hreyfifærni barnanna var hreyfifærniprófið Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency - Second Edition (BOT-2) lagt fyrir. Í þessari rannsókn voru eftirfarandi undirþættir skoðaðir: Samhæfing milli hægri og vinstri hliðar líkama, jafnvægi, hlaupahraði og styrkur. Ályktunartölfræði var notuð þar sem hreyfifærni hópanna tveggja var borin saman og til þess var notað t-próf óháðra úrtaka.
Niðurstöður: Hóparnir voru sambærilegir hvað varðar aldur og kyn, en innan samanburðarhópsins voru fleiri sem stunduðu reglulegar íþróttir. Marktækur munur var á öllum undirþáttum BOT-2 prófsins sem skoðaðir voru í þessari rannsókn: Samhæfing milli hægri og vinstri hliðar líkama (p = 0,035), jafnvægi (p < 0,001), hlaupahraði (p <0,001) og styrkur (p = 0,020). Einnig var marktækur munur á heildarstigum prófsins (p = 0,001).
Ályktun: Niðurstöður benda til þess að börn sem hafa lokið lyfjameðferð við bráðaeitilfrumuhvítblæði hafi lakari grófhreyfifærni en heilbrigðir jafnaldrar. Þörf er á frekari rannsóknum sem kanna bæði langtímaáhrif lyfjameðferðar og hlutverk sérhæfðar þjálfunar á hreyfifærni barna að lokinni hvítblæðismeðferð.Krabbameinsteymi Barnaspítala Hringsins Landspítal