Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
„Ég myndi flokka þetta undir barnaníð að vera að troða kynvillu í saklaus börn.” : túlkun ákvæðis 233. gr. a. almennra hegningarlaga í ljósi fræðikerfis refsiréttarins og mannréttindaákvæða stjórnarskrár
No full textMeginviðfangsefni ritgerðarinnar er að meta hvort breytinga á ákvæði 233. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sé þörf í ljósi kröfunnar um skýrleika refsiheimilda og þeirra skilyrða sem uppfylla þarf þegar takmarkanir á tjáningarfrelsi eru leiddar í lög. Þar sem ekki er til skilgreining á hugtakinu „hatursorðræða“, sem 233. gr. a. leggur refsingu við, er notast við mælikvarða sem skiptir hatursorðræðu í fjóra flokka eftir alvarleika. Þau ummæli sem leitt hafa til sakfellingar á grundvelli 233. gr. a. eru flokkuð eftir ofangreindum mælikvarða til að meta grófleika tjáningar sem talin hefur verið til hatursorðræðu samkvæmt dómaframkvæmd Hæstaréttar. Vegna þess hve matskennd atriði felast í verknaðarlýsingu ákvæðisins hefur Hæstiréttur beitt ákvarðandi lögskýringu og slegið því föstu að tjáning verði að fela í sér slíka andúð, óbeit, fyrirlitningu og fordæmingu að telja megi hana til hatursorðræðu í garð þeirra sem hún beinist að. Brot gegn 233. gr. a. flokkast alla jafna undir samhverf athafnabrot og í ritgerð þessari eru færð rök fyrir því að verknaðarlýsing ákvæðisins teljist til samsettrar brotalýsingar.
Ljóst er að ákvæði 233. gr. a. almennra hegningarlaga er reist á undanþáguheimild í stjórnarskrá, sem heimilar takmarkanir á tjáningarfrelsinu til verndar réttindum annarra. Fjallað er um þau skilyrði sem uppfylla þarf til að réttlætanlegt sé að takmarka tjáningarfrelsi á grundvelli 233. gr. a. Dregnar eru ályktanir með því að bera saman dóma Mannréttindadómstóls Evrópu er varða hatursorðræðu og íslenska dóma er varða takmarkanir á tjáningarfrelsinu vegna verndar réttinda annarra til æruverndar og friðhelgi einkalífsins. Ljóst er að æruvernd og friðhelgi einkalífs eru talin vega talsvert þungt samkvæmt íslenskri löggjöf og dómaframkvæmd, þar sem talsvert lengra er gengið til að tryggja þau réttindi en ákvæði Mannréttindasáttmála Evrópu gera kröfu um. Í eina málinu sem höfðað hefur verið gegn íslenska ríkinu fyrir Mannréttindadómstól Evrópu vegna hatursorðræðu var komist að því að Hæstiréttur hafi gætt að öllum þeim skilyrðum sem uppfylla þarf til að takmörkun á tjáningarfrelsi sé heimil. Þrátt fyrir það leiða niðurstöður ritgerðar þessarar í ljós að þar sem Hæstiréttur hafi talið þörf á að beita ákvarðandi lögskýringu við mat á því hvenær brot teljist refsiverð samkvæmt 233. gr. a. almennra hegningarlaga, sé þörf á að auka skýrleika refsiheimildarinnar. Í niðurlagi ritgerðarinnar er lögð fram tillaga til breytingar á ákvæðinu, þar sem skýrt er með nákvæmu orðalagi hvenær tjáning leiði til refsiábyrgðar.The main subject of this thesis is to assess whether changes to Article 233a of the General Penal Code No. 19/1940 are necessary in light of the requirement for clarity in penal provisions and the conditions that must be met when restrictions on freedom of expression are enacted into law. As there is no definition of the concept of "hate speech," which Article 233a penalizes, a scale is used that divides hate speech into four categories based on severity. The statements that have led to convictions under Article 233a are classified according to the aforementioned scale to assess the severity of expression that has been considered hate speech according to the Supreme Court's jurisprudence. Due to the subjective elements in the description of the offense in the provision, the Supreme Court has applied determinative interpretation and established that the expression must involve such hostility, aversion, contempt, and condemnation that it can be considered hate speech against those it targets. Violations of Article 233a are generally classified as symmetrical act offenses, and this thesis argues that the description of the offense in the provision should be considered a composite offense description.
It is clear that Article 233a of the General Penal Code is based on an exemption clause in the Constitution, which allows for restrictions on freedom of expression to protect the rights of others. The conditions that must be met to justify restricting freedom of expression based on Article 233a are discussed. Conclusions are drawn by comparing judgments of the European Court of Human Rights concerning hate speech and Icelandic court decisions regarding restrictions on freedom of expression to protect the rights of others to honor protection and privacy. It is evident that honor protection and privacy are considered to carry significant weight according to Icelandic legislation and court practice, as they go considerably further in ensuring these rights than the provisions of the European Convention on Human Rights require. In the only case brought against the Icelandic state before the European Court of Human Rights regarding hate speech, it was concluded that the Supreme Court had considered all the conditions that must be met for a restriction on freedom of expression to be permissible. Nevertheless, the findings of this thesis reveal that since the Supreme Court has found it necessary to apply determinative interpretation when assessing when offenses are punishable under Article 233a of the General Penal Code, there is a need to increase the clarity of the penal provision. In the conclusion of the thesis, a proposal for amending the provision is presented, clearly specifying in precise wording when expression leads to criminal liability
Við getum alltaf gert betur: Aðgerðir sveitarfélaga til að styðja við inngildingu barna af erlendum uppruna í tómstundastarfi
No full textÍ þessu verkefni er athygli beint að aðgerðum sveitarfélaga á Íslandi til þess að styðja við inngildingu barna af erlendum uppruna í tómstundastarfi. Í starfi mínu sem leiðbeinandi í félagsmiðstöð hef ég rekið mig á að þau börn virðast síður sækja tómstunda- og félagsstarf utan skóla en aðrir jafnaldrar þeirra. Markmiðið með verkefninu er að bæta þar úr með því að skoða þær aðgerðir sem sveitarfélög hafa ráðist í til þess að styðja við inngildingu þessa hóps í tómstundastarfi og jafnframt að velta því upp hvernig hægt sé að gera betur í þessum málaflokki. Um er að ræða eigindlega rannsókn þar sem tekin voru viðtöl við þrjá sérfræðinga á sviði tómstunda í þremur mismunandi sveitarfélögum. Viðtölin voru þemagreind og efni þeirra tekið saman í fjögur meginþemu. Þar kemur í ljós að inngildarstefna sveitarfélaga virðist vera óljós eða ekki fyrir hendi, frístundastyrkur hefur mikilvægu hlutverki að gegna, ráðist hefur verið í ýmsar sértækar aðgerðir til þess að styðja við inngildingu barna af erlendum uppruna en viðmælendur sjá fjölbreytt tækifæri til þess að gera betur í þeim efnum. Vonir standa til að niðurstöður rannsóknarinnar opni augu fólks fyrir mikilvægi þess að öll börn upplifi að þau geti tekið þátt í tómstundastarfi og við sem samfélag beitum okkur fyrir markvissum aðgerðum til þess að svo megi verða
Staða fyrstu kaupenda á húsnæðismarkaði. Er erfiðara að kaupa fasteign í dag en áður fyrr?
No full textHúsnæðismarkaðurinn á Íslandi hefur tekið miklum breytingum í gegnum tíðina og hefur staða fyrstu kaupenda á markaðnum verið vaxandi áhyggjuefni undanfarin ár. Ritgerð þessi fjallar um þróun fasteignaverðs á Íslandi samanborið við tekjuþróun frá aldamótum til dagsins í dag, með áherslu á þær áskoranir sem fyrstu kaupendur standa frammi fyrir. Markmið rannsóknarinnar er að kanna hvort auðveldara hafi verið fyrir fyrstu kaupendur að komast inn á húsnæðismarkað við upphaf 21. aldarinnar en það er í dag.
Við gerð rannsóknarinnar var stuðst við tímaraðir launavísitölu, heildar- og ráðstöfunartekna, vísitölu íbúðaverðs, vísitölu neysluverðs og meginvaxta Seðlabanka Íslands. Gögnin voru skoðuð og borin saman eftir tímabilum innan tímabils sem til rannsóknar er. Vísitölur íbúðaverðs, launa og meðaltekna voru búnar til og reiknaðar yfir á fast verðlag. Einnig var framkvæmdur útreikningur á skuldabyrði og greiðslubyrði vegna húsnæðiskaupa til að fá betri skýringu á hvernig staða fyrstu kaupenda á Íslenskum húsnæðismarkaði hefur raunverulega þróast á tímabilinu. Sérstök úrræði stjórnvalda til húsnæðisstuðnings voru einnig skoðuð, sem og lánaskilyrði og reglur um skilyrði greiðslumats til fasteignakaupa.
Við upphaf 21. aldar var fasteignaverð í samræmi við meðaltekjur, sem endurspeglaði raunhæfan möguleika fyrir fyrstu kaupendur að komast inn á húsnæðismarkað. Niðurstöður sýna hins vegar að kaupmáttur hafi minnkað með tilliti til fasteignakaupa á tímabilinu sem er til rannsóknar. Þá benda rannsóknir til að sértæk úrræði stjórnvalda um húsnæðisstuðning ýti undir aukna eftirspurn og þar með aukna spennu á markaðnum. Framboð á hagkvæmu húsnæði hefur ekki verið nógu mikið til að annast eftirspurnina sem skapast hefur í kjölfar þessa og hefur húsnæðisverð hækkað úr takti við launaþróun. Þessi mikla hækkun hefur gert fólki erfiðara að komast inn á markaðinn. Að auki hafa miklar sveiflur á verðbólgu og vöxtum vegna efnahagslegra áfalla, heimsfaraldurs og stríðsátaka haft áhrif á stöðu fólks til fasteignakaupa
Geothermal waste to value : quantifying availability at Hellisheiði power plant
No full textIn partnership with Reykjavik Energy and ON Power, work shall remain confidential.The main objective of the project is to evaluate waste streams from electricity and hot water production at the Hellisheiði Cogenerative Geothermal Power Plant located in Iceland. Methods establish boundary conditions specific to the plant, map out power plant processes, and connect to flow, temperature, and pressure sensors. Work investigates sources of waste, disposal methods, environmental impacts, and potential cascade utilization opportunities. Results indicate the portion of available excess that could be used in internal engineering processes and by the existing geothermal resource park. Ultimately, the tool developed through this research is evaluated alongside Reykjavik Energy’s Research and Innovation department to assess its utility in supporting future sustainability initiatives.This work made possible due to the generous funding of the 2023 Reykjavik Energy Science Fund, 2023 Leifur Eiriksson Foundation Fellowship, and the 2024 Geothermal Rising Marcelo Lippmann Award.In partnership with Reykjavik Energy and ON Power, work shall remain confidential
"Immigrants and Culture: Can cultural events, sports activities, and community involvement influence the length of stay of immigrants?"
No full textRitgerð þessi fjallar um tengsl menningar við búsetulengd innflytjenda á Íslandi, sérstaklega á landsbyggðinni. Markmið rannsóknarinnar er að kanna hvort menningartengd þjónusta geti stuðlað að lengri búsetu og inngildingu innflytjenda í minni bæjarfélögum, með sérstakri áherslu á Sveitarfélagið Hornafjörð.
Rannsóknin var framkvæmd með blandaðri aðferð þar sem bæði eigindlegar og megindlegar aðferðir voru nýttar til að safna gögnum. Í rannsókninni er meðal annars rætt um aðlögun innflytjenda þar sem nýtt tungumál, ólíkir siðir og takmarkað aðgengi að menningartengdum viðburðum geti gert inngildingu þeirra erfiða. Þá er litið á aðlögun (e. assimilation) sem ferli þar sem einstaklingur aðlagar sig að breytilegu umhverfi. Þá er rætt um inngildingu (e. inclusion) sem þátttöku innflytjenda í samfélags- og menningarviðburðum. Þá er litið á hvort innflytjendur upplifi sig sem hluta af samfélaginu eða finni fyrir einangrun. Þá er samþætting innflytjenda einnig skoðuð en með samþættingu (e. integration) er átt við það þegar minnihlutahópar öðlast menningarlega og félagslega færni í samskiptum við meirihlutasamfélagið en viðhalda jafnframt einkennum frá upprunasamfélaginu.
Rætt var við innflytjendur sem búa í Sveitarfélaginu Hornafirði um möguleika þeirra á að byggja upp tengsl við heimamenn. Þá var einnig rætt við þau um búsetu, félagslega þátttöku, takmarkanir vegna tungumálaerfiðleika, skorts á tækifærum og fábreytileika í viðburðum.
Niðurstöður rannsóknarinnar benda til þess að aukin inngilding innflytjenda í menningar- og samfélagsstarfsemi geti dregið úr félagslegri einangrun þeirra og stuðlað að lengri búsetutíma. En með því að stuðla að menningarlegri þátttöku og skapa rými fyrir innflytjendur til að viðhalda og miðla eigin menningu verður samfélagið sterkara og fjölbreyttara.This thesis examines the relation between culture and the length of residence of immigrants in Iceland, with a particular focus on rural areas. The study aims to explore whether culturally oriented services can promote longer residency and social inclusion of immigrants in smaller communities, specifically focusing on the Municipality of Hornafjörður.
The study was conducted using a mixed-methods approach, utilizing qualitative and quantitative data collection methods. It discusses the adaptation process of immigrants, where a new language, unfamiliar customs, and limited access to cultural events may hinder their inclusion. Assimilation is discussed as a process in which individuals adapt to a changing environment. Inclusion is also explored, emphasizing participation in social and cultural activities. It also explores whether immigrants feel part of the community or experience isolation. Integration is examined as the process which minority groups acquire cultural and social competencies to engage with the majority society, while also retaining characteristics of their original culture.
The study includes interviews with immigrants living in the municipality of Hornafjördur in Iceland and explores their opportunities to build connections with residents. It also considers their perspective on residency, social participation, the limitations they face due to language barriers, lack of opportunities, and limited variety of events.
The findings of the study suggest that increased inclusion of immigrants in cultural and community activities can reduce their social isolation and contribute to longer residency. Furthermore, by promoting cultural participation and creating space for immigrants to maintain and share their own culture identity, the community becomes stronger and more diverse
Án handrits. Leikreglur úr spuna fyrir lífið
No full textHöfundur fjallar um leikreglur úr spuna (e. improv) fyrir lífið.Áslaugarsjóður
Reykjavíkurbor
"I didn't want to be loveless": A Translation of Loveless by Alice Oseman with Analysis
No full textThis essay is in two parts: the first part is an essay on the young adult novel Loveless by Alice Oseman and an analysis of its Icelandic translation, and the second part is the translation itself. The essay briefly introduces the evolving history of young adult literature, the genre’s image and purpose through the years, and Oseman’s novel as a contribution to new adult literature. Then it presents the novel and its author and discusses the main reasons for the translation. Lastly, it explains and discusses the methods used in translating the text and the problems that arose during the translation process. The second part then consists of a translation of the first 46 pages of the 433-page novel.
Loveless is a British contemporary young adult novel and a coming-of-age story that centres an aromantic and asexual teenager discovering their identity. The novel gives a look into the mind of a person struggling to figure out and accept themselves and thus provides important representation of a very underrepresented group of people, especially significant considering the author themselves identifies as aro-ace. This was my primary reason for choosing to translate the story, seeking to add to the representation of ace-spectrum people in Iceland and help young aro-ace people come to terms with their identity. This essay briefly discusses the autofictional elements of the story, which support the novel’s status as valuable authentic representation.
When translating the text into Icelandic, some difficulties presented themselves. A few were related to cultural differences or differences in general word-use between the two languages, but the most notable problem was translating from the largely non-gendered English language into the heavily gendered Icelandic language, as the novel relies on gendered ambiguity to an extent. The last chapter of the analysis discusses my solutions to these individual problems
Draumar: Hið dulúðuga landslag hugans: Fyrirbærafræði drauma út frá heimspekilegum kenningum
No full textDreymandi verur eiga sér dulúðlegt landslag hugans sem er oft ókannað og óáreitt. Draum-landslagið er ókannað vegna þess að við gefum okkur sjaldan tækifæri til að rýna í líkamlegu hugsun og þekkingu okkar. Er við vöknum upp frá draumi sem hafði áhrif á okkur eigum við það til að velta honum vel fyrir okkur og jafnvel glugga í draumráðningabækur til að öðlast meiri innsýn. Við veltum frekar innihaldi draumsins fyrir okkur en upplifun okkar á draumnum sjálfum. Í þessari hugleiðingu vil ég sýna fram á hvernig fyrirbærafræðilegar aðferðir líkamlegrar heimspekilegrar hugsunar geti gefið okkur dýpri innsýn inn í draumheim okkar og þar af leiðandi gert ómeðvitað ástand hugar okkar meðvitaðra. Ég mun ræða hvernig fyrirbærafræðilegar aðferðir til að greina upplifanir nýtist okkur til að dýpka skilning á draumum. Einnig mun ég lýsa draumum úr draumasafni mínu og ræða þá með hliðsjón af heimspekilegum kenningum um drauma. Tilgangur þessarar ritgerðar er að andmæla því að draumar séu lítt marktækir er kemur að þekkingu okkar á aðstæðum eða fyrirbærum. Ætlun mín er að varpa ljósi á mikilvægi drauma í þekkingaröflun og sköpunargleði
Óflekkað mannorð sem skilyrði kosningaréttar á Íslandi, 1843-1984
No full textHér er fjallað um ákvæðið um óflekkað mannorð sem skilyrði kosningaréttar á Íslandi, þróun þess frá setningu til afnáms og hvernig því var beitt í framkvæmd. Ákvæðið, sem tók gildi með tilskipun konungs um endurreisn Alþingis árið 1843 og var við lýði fram til ársins 1984, var eitt af grundvallarskilyrðum þess að einstaklingur mætti nýta sér rétt sinn til að kjósa í alþingiskosningum. Í gegnum rúmlega 140 ára sögu átti ákvæðið stóran þátt í að skilgreina hverjir voru taldir hæfir og löglegir þátttakendur í lýðræðislegri umræðu og ákvarðanatöku á Íslandi. Því er hér leitast við að svara fjórum lykilspurningum: Hvað fólst í þessu skilyrði? Hvernig var það túlkað og því beitt? Breyttist sú túlkun með tíð og tíma? Og loks: hvaða aðstæður leiddu til þess að ákvæðið var formlega afnumið úr lögum árið 1984?
Ritgerðin byggir á þeirri hugmynd að saga ákvæðisins um óflekkað mannorð varpi ljósi á víðtækari þróun íslensks lýðræðis, réttarfars og viðhorfa til samfélagslegrar þátttöku og endurhæfingar. Val á efninu byggir í fyrsta lagi á því að ákvæðið hefur hingað til verið lítið rannsakað sérstaklega, þrátt fyrir að það hafi haft veruleg áhrif á það hverjir gátu tekið þátt í lýðræðislegum ákvörðunum og hverjir ekki. Í öðru lagi endurspeglar ákvæðið hugmyndir um tengsl á milli siðferðislegrar hegðunar, refsinga og borgararéttinda sem voru ráðandi á 19. og 20. öld, en sem með tímanum tóku að breytast. Þessi breyting felur í sér flókið samspil laga, dómstóla, samfélagslegra viðhorfa og alþjóðlegra áhrifa, einkum frá Norðurlöndunum, sem höfðu þegar fellt niður sambærileg ákvæð
Ísland og umheimurinn : Viðhorf Íslendinga til útlendinga á 19. öld
No full textHeilt yfir litið verður að teljast svo að viðhorf Íslendinga til útlendinga á 19. öld hafi verið mjög mismunandi eftir þjóðernum. Það var mikil ólga í hug sjálfstæðismanna aldarinnar og með þeirri fræðslu sem fylgdi upplýsingarstefnunni og svo skýrri afmörkun á milli ólíkra þjóðerna sem fylgdi þjóðernisstefnunni þá breyttist hugur fólks á síðari hluta aldarinnar. Í kjölfarið fylgdu aukin samskipti við útlönd og það má segja að hugur landsmanna hafi opnast með þessum auknu samskiptum. Það greinir verulega á milli annars vegar hug Íslendinga til þeirra ,,framandi” þjóða og hins vegar til þeirra þjóða sem stóðu landsmönnum nærri eða voru þeim kunnugri. Í lýsingum má sjá fordóma stafa af vanþekkingu á framandi eða exótískum þjóðernum eins og úr lýsingum á Grænlendingum og Afríkubúum sem og hræðslu gagnvart þeim hópi Gyðinga frá öðrum löndum en þeim sem voru innan dönsku krúnunnar. Í umfjöllun um kynþætti má greina að álitið var að hinn hvíti væri æðstur allra og hægt væri a skipta þeim niður eftir ágæti þeirra og menningu. Í því samhengi má sennilega vera að fordómar stafi af vanþekkingu eða hræðslu við hið óþekkta eða ókunnuga. Að sama skapi má sjá langvarandi þreytu og tortryggni landsmanna gagnvart yfirgangi franskra fiskimanna sem ógnuðu aflanum, og þar með hag landsmanna, við strendur landsins sem og auknu ósætti alþýðunnar á erlendri verslun í landinu. Í lok aldarinnar virtist fólk vera spennt yfir auknum ferðamannastraumi eins og má sjá úr innsendum greinum í blöðin þegar landsmenn voru hvattir til að leggja sig fram til að veita ferðamönnum hlýjar og sæmandi móttökur. Um þessi viðhorf fjallar ritgerðin og ólíkar birtingarmyndir þeirra