Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Gæði útskrifta gjörgæslusjúklinga: Samþætt fræðileg samantekt
No full textBakgrunnur: Fjöldi sjúklinga sem þarfnast sérhæfðrar gjörgæslumeðferðar hefur vaxið stöðugt síðustu ár með tilheyrandi aukningu álags á starfsfólk og aðrar auðlindir. Af því leiðir að þrýstingur til að útskrifa sjúklinga yfir á legudeild getur verið talsverður. Útskrift sjúklinga er ferli sem samanstendur af mörgum verkþáttum og mikilvægt er fyrir hjúkrunarfræðinga að þekkja þá þætti sem hafa áhrif á útskriftir sjúklinga af gjörgæslu. Þó er aðgangur hjúkrunarfræðinga að stöðluðu verklagi ekki alltaf fyrir hendi og geta störf hjúkrunarfræðinga stangast á við þarfir sjúklinga.
Tilgangur: Að leita nýjustu rannsókna um útskriftir sjúklinga frá gjörgæslu á legudeild og svara eftirfarandi rannsóknarspurningu: Hvaða þættir hafa áhrif á gæði útskriftarferlis sjúklinga frá gjörgæslu á legudeild?
Aðferð: Notast var við aðferðafræði samþættra fræðilega samantekta (e. integrative review) samkvæmt Whittemore og Knafl þar sem snið rannsókna sem fundust á viðfangsefninu voru fjölbreytt. Leit fór fram í rafrænum gagnagrunnum með fyrirfram ákveðnum inntöku- og útilokunarskilyrðum. Leit fór fram frá janúar til febrúar 2025. Rannsóknir voru skimaðar og metnar að gæðum.
Niðurstöður: Sextán rannsóknir stóðust skilyrðin. Þætti sem hafa áhrif á gæði útskriftarferlis gjörgæslusjúklinga þegar þeir flytjast á legudeild var hægt að setja í þrjá flokka og sjö undirflokka. Niðurstöður sýndu fram á mikilvægi þess að hugað sé að mörgum þáttum til að tryggja megi gæði útskriftarferlis. Flokkarnir voru a) tími sem skiptist í undirflokkana tímasetningu útskriftar, töf á útskrift og fyrirvara útskriftar, b) samskipti sem skiptust í undirflokkana upplýsingaflæði milli starfsmanna og stuðning við sjúklinga og c) auðlindir sem skiptust í undirflokkana stöðlun verklags og samfellu í meðferð. Tillögur að leiðum sem hjúkrunarfræðingar geta nýtt til að auka gæði útskrifta voru settar fram.
Ályktun: Áhrifaþættir útskriftarferlis gjörgæslusjúklinga eru margir og fjölbreyttir. Mikilvægt er að hjúkrunarfræðingar séu meðvitaðir um þá þætti sem líklegir eru til að bæta gæði útskriftarferlis, hvort sem þeir tengjast starfsemi stofnunar, starfsfólki eða sjúklingum.
Lykilorð: útskrift, útskriftarferli, gjörgæsla, gjörgæslusjúklingar, samskipti, verklagBackground: The number of patients requiring intensive care has steadily grown in recent years, leading to a corresponding rise in work load on ICU staff and other resources. Consequently, pressure on staff to transfer patients to general wards can be high. A discharge of a patient is a complex process, comprising multiple tasks. As such, it is essential for nurses to understand the factors influencing the transition of patients out of the ICU. However, standardized guidelines are not available in all cases and in some cases, the work of nurses can contradict patient needs.
Purpose: to seek recent research on the discharge process of intensive care patients in order answer the following research question: Which factors influence the quality of the discharge process of a patient transitioning from intensive care to a general ward?
Method: Whittemore and Knafl’s methodology of integrative reviews was used as the formats of research on the topic were diverse. Online databases were searched with already defined inclusion and exclusion criteria. The search took place from January through February of 2025. The studies were screened and assessed for quality.
Results: Sixteen studies met the inclusion criteria. Factors influencing the quality of the discharge process of intensive care patients transferring to general wards was sorted into three categories and seven subcategories. These were a) time with the subcategories timing of discharge, discharge delay and advance on discharge, b) communication with the subcategories information sharing between staff and patient support and c) resources with the subcategories standard guidelines and continuity of care. Suggestions for approaches that nurses can utilize to enhance the quality of patient discharges were presented.
Conclusion: Factors influencing the discharge process are numerous and diverse. It is vital that nurses are aware of the means available that are likely to enhance the quality of the discharge process, whether they are institutional, related to staff or patients.
Keywords: discharge, discharge process, intensive care units, intensive care patients, communication, guideline
,,Þetta veltur allt á skjalastjóranum, frá A-Ö": ,,Rosalegt hagsmunamál fyrir nemendur að þetta sé varðveitt til framtíðar"
No full textFramhaldsskólar á Íslandi starfa innan ákveðins laga- og reglugerðaramma sem leggur grunninn að upplýsinga- og skjalastjórn. Ritgerðin fjallar um rafræna upplýsinga- og skjalastjórn í íslenskum framhaldsskólum, með áherslu á stöðu málaflokksins sjö árum eftir að þróun og innleiðing rafræns skjalastjórnarkerfis hófst.
Markmið rannsóknarinnar er að kanna hvernig upplýsinga- og skjalastjórn hefur þróast á þessum tíma, hverjar helstu áskoranir og tækifæri hafa verið, og hvaða þættir hafa haft áhrif á árangur. Rannsóknin byggir á eigindlegum viðtölum við skjalastjóra og skólastjórnendur úr fjölbreyttum hópi framhaldsskóla. Þróun á niðurstöðum úr eftirlitskýrslum sem Þjóðskjalasafn Íslands framkvæmir á fjögurra ára fresti meðal afhendingarskyldra aðila, með sérstakri áherslu á framhaldsskóla, er skoðuð. Þá er rýnt í hvernig árangur er mældur í þroskastigum og hvernig rafrænum skilum skjala sem tilheyra framhaldsskólum er háttað
Niðurstöðurnar sýna að þrátt fyrir mismunandi aðstæður hafa margir skólar náð markverðum árangri í innleiðingu rafrænnar upplýsinga- og skjalastjórnar. Þennan árangur má einkum rekja til árangursríks samstarfs á milli skjalastjóra, leiðsagnar og eftirlits sérfræðinga Þjóðskjalasafns og virks stuðnings stjórnenda, sem gegnt hafa lykilhlutverki í að skapa skilyrði fyrir innleiðingu og viðhald kerfisins.
Mælt er með að næsta skref í jákvæðri þróun upplýsinga- og skjalamála hjá framhaldsskólum sé að innleiða stjórnkerfi upplýsinga til að aðgangur, öryggi, ábyrgð og meðhöndlun gagna séu ekki háð einstaklingum og venjum heldur stöðluðum ferlum. Þrátt fyrir að lagalegar skyldur séu fyrir hendi skortir á samræmda framkvæmd, heildstæða stefnu og sérhæfða nálgun.Upper secondary schools in Iceland operate within a legal and regulatory framework that provides the foundation for information and records management. This thesis explores electronic information and records management in Icelandic upper secondary schools, focusing on the status of the field seven years after the development and implementation of an electronic records management system began.
The aim of the study is to examine how information and records management has evolved over time, what key challenges and opportunities have emerged, and which factors have influenced its success. The research is based on qualitative interviews with records managers and school administrators from a diverse group of upper secondary schools. It also analyses the progression of findings from monitoring reports issued every four years by the National Archives of Iceland, with a special focus on upper secondary schools. Furthermore, it investigates how progress is assessed using maturity models and how electronic record transfers from upper secondary schools are managed.
The findings indicate that, despite varying circumstances, many schools have made significant progress in implementing electronic information and records management. This success is largely attributed to effective collaboration between records managers, the guidance and oversight of the National Archives' specialists, and the active support of school leadership, who have played a key role in creating the conditions necessary for the system's implementation and maintenance.
The thesis recommends that the next step toward further improvement of information and records management in upper secondary schools should be the implementation of an information governance framework. This would ensure that access, security, accountability, and data handling are based on standardized procedures rather than on individual practices. Information governance in Icelandic upper secondary schools remains largely unstructured and underdeveloped. While legal obligations exist, their execution lacks consistency, clear strategy, and specialization
Endurkröfuréttur vátryggingafélaga
No full textÞegar tjón verður á vátryggðum hagsmunum leitar tjónþoli yfirleitt til síns vátryggingafélags til að fá það bætt. Í þeim tilvikum þegar tjón má rekja til athafna eða athafnaleysis þriðja manns vaknar spurning um hvað verði um þann rétt sem vátryggður tjónþoli átti á hendur skaðabótaskyldum þriðja manni og þá einkum hvort vátryggingafélagið eignist þann rétt. Í íslenskum rétti er viðurkennt að vátryggingafélag eignist rétt tjónþola á hendur hinum skaðabótaskylda, svonefndan endurkröfurétt, en sá réttur sætir þó ýmsum takmörkunum. Umfjöllunarefni þessarar ritgerðar er að gera endurkröfurétti vátryggingafélaga skil. Fjallað er um þær breytingar sem urðu á endurkröfurétti vátryggingafélaga með setningu skaðabótalaga nr. 50/1993. En í skaðabótalögum er að finna nokkuð umfangsmiklar reglur sem varða endurkröfurétt vátryggingafélaga og er megináhersla ritgerðarinnar sú að gera þeim skil. Gerð er grein fyrir inntaki 1. mgr. 22. gr. skaðabótalaga sem heimilar endurkröfu vátryggingafélags á hendur skaðabótaskyldum þriðja manni vegna greiddra bóta úr skaðatryggingum. Fjallað er um þær reglur skaðabótalaga sem takmarka endurkröfurétt vátryggingafélaga. Jafnframt er skoðuð réttarstaða vátryggingafélaga samkvæmt lögum í Danmörku, Noregi og Svíþjóð í samanburði við réttarstöðu vátryggingafélaga samkvæmt lögum á Íslandi. Einnig er gerð grein fyrir því hvaða landslög gilda um endurkröfu vátryggingafélags þegar mál varðar hagsmuni sem tengdir eru fleiri en einu ríki. Jafnframt er fjallað um hvort vátryggður tjónþoli geti takmarkað endurkröfu vátryggingafélags. Þá er gerð grein fyrir því hvort vátryggingafélag geti átt endurkröfurétt á hendur vátryggðum vegna greiddra bóta úr ábyrgðartryggingu þegar félaginu er skylt að greiða bætur til tjónþola þrátt fyrir að vátryggður njóti ekki vátryggingarverndar. Að auki er fjallað um sérreglur sem gilda um endurkröfurétt vátryggingafélaga vegna greiddra bóta úr lögmæltri ábyrgðartryggingu ökutækis. Að lokum er fjallað um endurkröfurétt vegna greiddra bóta úr tilteknum tegundum trygginga
Social acceptance of a green ammonia hub in a remote coastal community: The case of Ísafjörður in Iceland
No full textThe International Maritime Organisation (IMO) aims to reduce greenhouse gas (GHG) emissions from international shipping by 20% by 2030 compared to 2008 levels, and achieve net-zero emissions by 2050. Green ammonia is a promising alternative fuel to help decarbonise the industry. This thesis investigates the social acceptance (SA) of a hypothetical green ammonia hub for maritime uses. This is done through a case study in Ísafjörður, Iceland, a remote community with a strong maritime history and the third largest port in Iceland. SA can act as both a driver and barrier to hydrogen fuel adoption in the maritime sector. Through a mixed-methods of a systematic literature review and 16 semi-structured interviews with local stakeholders in Ísafjörður, the thesis explores the factors influencing public perceptions of this new technology. The findings reveal that perceived benefits such as job creation and environmental protection drive acceptance, while concerns regarding safety, cost, and visual pollution act as barriers. Technical limitations of the regional energy infrastructure emerged as a critical concern, highlighting the need for feasibility assessments alongside or before SA studies. This thesis contributes to academic knowledge by expanding the analytical framework for assessing SA by adding a technological dimension to the sustainable development (SD) framework, and employing Lozano's (2015) corporate sustainability model to capture the multi-layered and interconnected nature of stakeholder perceptions. Furthermore, it highlights the overarching influence of legislative frameworks in shaping the context for other factors influencing SA. For Icelandic policymakers, this thesis encourages the implementation of already proposed policies from Iceland’s new Climate Action Plan (CAP) and Hydrogen and E-fuels Roadmap for Iceland released in 2024, which seek to facilitate a just and sustainable energy transition in the maritime sector.Alþjóðasiglingamálastofnunin stefnir að því að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda frá alþjóðlegum skipaflutningum um 20% fyrir árið 2030 miðað við 2008 og ná kolefnishlutleysi fyrir árið 2050. Grænt ammóníak er mögulegur eldsneytiskostur sem stuðlað getur að útfösun kolefnis í atvinnugreininni. Í rannsókn þessari er samfélagslegt samþykki (e. social acceptance) skoðað í tengslum við mögulega græna ammóníakstöð sem þjóna myndi haftengdri starfsemi, þ.e. fiskveiðum og siglingum. Um er að ræða tilviksrannsókn sem tengist Ísafirði, sem skilgreina má sem afskekkt samfélag með sterka sögu tengda haftengdri starfsemi, auk þess að vera með þriðju stærstu höfn Íslands. Samfélagslegt samþykki getur bæði verið drifkraftur og hindrun fyrir notkun vetniseldsneytis í haftengdri starfsemi. Með blönduðum rannsóknaraðferðum, þ.e. kerfisbundinni samantekt á fræðilegri umræðu og 16 hálf-stöðluðum viðtölum við hagsmunaaðila á Ísafirði, voru kannaðir þættir sem áhrif geta haft á viðhorf almennings til slíkrar orkuframleiðslu og notkunar. Niðurstöður leiða í ljós að skynjaður ávinningur, s.s. atvinnusköpun og umhverfisvernd, stuðlar að samfélagslegu samþykki, en áhyggjur varðandi öryggi, kostnað og sjónmengun virka sem hindranir. Tæknilegar takmarkanir sem tengjast svæðisbundnum orkuinnviðum komu fram sem áhyggjuefni og undirstrika þörfina fyrir að framkvæma hagkvæmnismat samhliða eða áður en rannsóknir á samfélagslegu samþykki fara fram. Fræðilegt framlag rannsóknarinnar felst í útvíkkun á greiningarrammann fyrir mat á samfélagslegu samþykki, þar sem tæknilegri vídd bætist við ramma um sjálfbæra þróun, auk þess sem módel frá Lozano (2015) um sjálfbærni fyrirtækja var notað til að fanga fjölþætt og samtengt eðli viðhorfs hagsmunaaðila. Þá undirstrika niðurstöður veigamikil áhrif lagaumhverfis á mótun samhengis fyrir aðra þætti sem áhrif hafa á samfélagslegt samþykki. Í ritgerðinni er komið inn á þætti sem hafa þýðingu fyrir löggjafarvaldið, þ.e. við innleiðingu á stefnu sem fram kemur í nýrri loftslagsáætlun Íslands sem og vetnis- og rafeldsneytisáætlun sem kom út árið 2024 og auðvelda á og stuðla að réttlátum og sjálfbærum orkuskiptum á Íslandi
Do BRCA2 c.771_775del5 germline pathogenic variant carriers have congenital growth restrictions?
No full textÁ Íslandi er hátíðni af stökkbreytingunni BRCA2 c.771_775del5 kímlínu-breytingu, sem veldur brottfalli (e. deletion) 5 basa úr útröð 9. Þessi breyting á erfðaefninu veldur styttingu á próteininu. BRCA2 er æxlisbæli gen sem tekur þátt í erfðaefnis viðgerðaferlinum samstæð endurröðun. Breytingar í geninu eru þekktastar fyrir það að eiga þátt í aukinni áhætti á arfgengu brjóstakarabbameini en geta einnig í arfhreinu ástandi orsakað Fanconi anemia. Margir þættir, þ.m.t. móður-, fósturs- og fylgju þættir koma að vexti og þorska fósturs í móðurkviði. Á okfrumu- og fósturstigi spilar samstæði endurröðunar-ferillinn mikilvægt hlutverk í því að gera við skemmdir í erfðaefninu og viðhalda stöðuleika þess. BRCA2 arfblendin músa fóstur eru oft formfræðilega afbrigðileg og tvöfalt minni en fóstur sem bera ekki breytinguna (þau eru heilbrigð).
Markmið þessarar rannsóknar var að athuga hvort um væri að ræða einhverjar meðfæddar vaxtartruflanir hjá BRCA2 arfblendum einstaklingum
Unnið var með lista yfir einstaklinga með þekkta BRCA2 breytingu og bornar saman við hann upplýsingar úr fæðingarskrá og nýburaskimun. Samanburaðar hópur var fundin með því að láta fæðingar dag og kyn passa við arfbera. Tölfræðiforritið Jamovi var notað til að vinna úr gögnunum.
Engin tölfræðilega marktækur munur var á fæðingarþyngd milli þeirra sem báru BRCA2 c.771_775del5 breytinguna og samanburðarhóps. Meðalfæðingarþyngd í báðurm hópum var 3623 g. Enginn munur var milli kynja og engin tölfræðilega marktækur munur var á fæðingarlengd. Meðgöngulengdin var sú sama hjá báðum hópum, um 40 viku. TSH gildi úr nýburaskimunar gögnum var skoðað en enginn marktækur munur fannst á milli hópanna. Þar sem enginn marktækur munur fannst á milli hópanna má álykta að einlitnisbilu hjá BRCA2 771_775del5 arfberum hafi ekki marktæk áhrif á vöxt þeirra í móðurkviði.Einlitinisbilu getur verið framkölluð þegar umbortsefni eru nálægð við BRCA2 arfblendnar frumur. Rannsóknir í framtíðinni gætu fjallað um hvernig þessi umbrotsefni geta haft áhrif á meðfæddann vöxt BRCA2 771_775del5 arfberum.In Iceland, there is a high prevalence of the BRCA2 c.771_775del5 germline pathogenic variant, which causes deletion of 5 nucleotides in exon 9. The variant leads to a shorter protein. BRCA2 is a tumor suppressor gene and plays a role in the DNA damage repair pathway, homologous recombination. PVs in the gene are known to play a part in the increased risk of hereditary breast cancer, along with other cancers, and will, in homozygous form, cause Fanconi anemia. Many maternal, fetal, and placental factors play a role in the growth and development of the fetus intrauterine. Homologous recombination plays an essential role in repairing DNA damage and maintaining genomic stability in the zygote and embryonic stages. BRCA2 heterozygous mouse embryos have shown that bi-allelic embryos are morphologically abnormal and two times smaller than wild-type embryos.
The aim of this study was to investigate the possibility of congenital growth restrictions in BRCA2 c.771_775del5 pathogenic variant carriers.
A list of known carriers was used to find information from birth records and newborn screening records. The statistical calculations were done using the Jamovi statistical software.
No statistical significance difference was found between BRCA2 c.771_775del5 carriers and controls; both groups had a mean birth weight of 3623 g. No significant differences were observed when looking at the genders. When the birth length was observed, statistically insignificant differences were found between groups. The gestational length was the same for all groups, around 40 weeks. The TSH value was also looked at, but no statistically significant difference was found in those data.
No statistical significance difference was observed between groups leads to the conclusion that haploinsufficiency in BRCA2 771_775del5 pathogenic variant carriers do not affect their congenital growth. Induced haploinsufficiency can happen when metabolites are in proximity with heterozygous BRCA2 cells. Future studies should address if those metabolites could have effect on congenital growth in BRCA2 771_775del5 pathogenic variant carriers
Implementation of an Interactive Badge Voting System (IBVS)
No full textInformal and spontaneous voting in meetings presents significant challenges. Traditional methods like hand-raising lack anonymity, reliability, and efficiency. This thesis presents the design and implementation of the Interactive Badge Voting System (IBVS), an electronic voting solution that ensures voter identification while maintaining system flexibility and ease of deployment suitable for various meeting scenarios. The system comprises two main components: Badge Units for individual voters and a Processor Unit for vote collection and result processing. Both components are implemented using a COTS unit featuring a touchscreen display. The Arduino-ESP32 Core framework was selected as the development environment, prioritizing rapid prototyping capabilities and extensive community support.
Communication between devices is implemented using the MQTT protocol over a dedicated Wi-Fi network, ensuring scalability to support hundreds of devices. Security is achieved through network-level isolation using a dedicated router with three complementary layers:hidden SSID, encoded network identifier, and unique badge ID filtering. The system was
validated through a series of voting session simulations using one processor unit, two physical badge units, and five software-simulated badges. Testing demonstrated perfect reliability in critical functions. Non-critical issues emerged in picture upload reliability,achieving an 80% first attempt and 100% second attempt success rates. The question and items broadcast achieved 93.3% success rate. Despite these limitations, the system continued functioning without critical failures and successfully concluded all voting sessions. Using commercial off-the-shelf components and open-source software ensures cost-effectiveness
and long-term maintainability, while the unified hardware platform simplifies production with ample room for further development and feature addition.Óformleg og sjálfsprottinn atkvæðagreiðsla á fundum hefur í för með sér verulegar áskoranir. Hefðbundnar aðferðir eins og handauppréttingar skortir nafnleynd, áreiðanleika og skilvirkni. Þessi ritgerð kynnir hönnun og innleiðingu gagnvirks merkjakerfis til atkvæðagreiðslu (Interactive Badge Voting System - IBVS), rafræna atkvæðagreiðslulausn
sem tryggir auðkenningu kjósenda á meðan kerfið viðheldur sveigjanleika og auðveldri uppsetningu sem hentar ýmsum fundaraðstæðum. Kerfið samanstendur af tveimur meginþáttum: Merkjaeiningum fyrir einstaka kjósendur og Vinnslueiningu fyrir söfnun atkvæða og úrvinnslu niðurstaðna. Báðir þættir eru útfærðir með COTS einingu sem er með
snertiskjá. Arduino-ESP32 Core rammi var valinn sem þróunarumhverfi, með áherslu á hröð frumgerðagetu og víðtækan stuðning samfélags. Samskipti milli tækja eru útfærð með MQTT samskiptareglum yfir sérhæft Wi-Fi net, sem tryggir sveigjanleika til að styðja hundruð tækja. Öryggi er náð með einangrun á netstigi með sérstökum beini með þremur viðbótarlögum: falið SSID, kóðað netauðkenni og síun á einstökum merkjaauðkennum. Kerfið var staðfest í gegnum röð af hermdum atkvæðagreiðslufundum með einni
vinnslueiningu, tveimur tækjum og fimm hugbúnaðarhermd merkjum. Prófanir sýndu fullkominn áreiðanleika í mikilvægum aðgerðum. Óveruleg vandamál komu upp í áreiðanleika myndhleðslu, sem náði 80% árangri við fyrstu tilraun og 100% árangri við aðra tilraun. Útsending spurninga og atriða náði 93,3% árangri. Þrátt fyrir þessar takmarkanir hélt kerfið áfram að virka án alvarlegra bilana og lauk öllum atkvæðagreiðslum með góðum
árangri. Notkun tilbúinna íhluta og opins hugbúnaðar tryggir hagkvæmni og langtíma, á meðan samræmdur vélbúnaðarvur einfaldar framleiðslu og tækifæri fyrir frekari þróun viðhalds-getu.Portuguese - A votação informal e espontânea em assembleias apresenta desafios significativos. Os métodos tradicionais como levantar a mão carecem de anonimato, fiabilidade e eficiência. Esta tese apresenta o design e implementação do Interactive Badge Voting System (IBVS),
uma solução de votação eletrónica que garante identificação do eleitor mantendo flexibilidade e facilidade de implementação para vários cenários de reunião. O sistema compreende dois componentes principais: Unidades de Crachá para eleitores individuais e uma Unidade Processadora para recolha e processamento de votos. Ambos são implementados usando unidades COTS com ecrã tátil. A framework Arduino-ESP32 Core foi selecionada como ambiente de desenvolvimento, priorizando prototipagem rápida e amplo suporte da comunidade. A comunicação entre dispositivos usa o protocolo MQTT numa rede Wi-Fi dedicada, garantindo escalabilidade para centenas de dispositivos. A segurança é alcançada através de isolamento ao nível da rede com router dedicado e três camadas complementares: SSID oculto, identificador de rede codificado e filtragem de ID único. O sistema foi validado através de simulações usando uma unidade processadora, duas unidades físicas e cinco crachás simulados por software. Os testes demonstraram fiabilidade perfeita nas funções críticas. Problemas não críticos surgiram no carregamento de imagens(80% na primeira tentativa, 100% na segunda) e na transmissão de perguntas (93,3% desucesso). Apesar destas limitações, o sistema funcionou sem falhas críticas e concluiu todas as sessões com sucesso. A utilização de componentes comerciais e software de código aberto garante relação custo-benefício e manutenibilidade a longo prazo, enquanto a plataforma unificada simplifica a produção com espaço para desenvolvimento adicional
Hvað er að gerast í Grindavík?: Upplýsingaflæði á krísutímum
No full textFyrsta skrefið í krísustjórnun í hamförum er upplýsingaöflun. Upplýsingar tengdar hamförum eru ekki aðeins spurning um að krísustjórn bregðist við krísu rétt heldur líka hvernig eigi að upplýsa íbúa hamfarasvæðis um málið. Góð og skilvirk upplýsingagjöf tryggir viðeigandi undirbúning og fyrirbyggir óþarfa skaða. Upplýsingagjöfin verður að ná til og vera skiljanleg íbúum. Markmið þessarar rannsóknar er að rannsaka með eigindlegri aðferðafræði upplýsingaflæði í krísu. Viðtöl voru tekin við níu íbúa Grindavíkur um upplifun þeirra á upplýsingaflæði á þeim tíma sem bærinn var fyrst rýmdur 10. nóvember, 2023, vegna jarðhræringa á Reykjanesskaga. Markmið viðtalanna var að fræðast um og safna upplýsingum um upplifun þeirra af upplýsingaflæðinu, miðlanna sem þeir sóttu í og hvernig hefði mátt bæta upplýsingaflæðið í fyrr nefndri krísu.
Upplýsingaflæði hefur aldrei verið hraðara en í dag þökk sé tilkomu netsins og snjallsímanna en því hafa líka fylgt áskoranir. Upplýsingaóreiða hefur orðið gríðarlega áberandi í krísum þar sem upplýsingaþörf stóreykst hraðar en framboð upplýsinga og leyfir þannig dreifingu ótraustverðugum upplýsinga. Í rannsókninni kom í ljós að fljótlega eftir krísuna varð upplýsingaóreiðan eftirtektarverð á nánast öllum miðlum. Fólk sóttist þá í miðla sem það mat sem áreiðanlega og traustverða. Nefndu viðmælendur margvíslegar leiðir til að bæta upplifun þeirra á upplýsingaflæðinu. Helsta umkvörtunarefnið snerist um skort á miðlægri upplýsingastjórnun sem hefði getað tryggt áreiðanleika upplýsinganna og boðið upp á staðfestingu á sannleiksgildi þeirra.
Með því að svara spurningum um skilvirkustu miðlunarleiðirnar og upplýsingaformin í krísu má læra dýrmætar lexíur fyrir hamfarir framtíðar og minnka tjón vegna lélegs upplýsingaflæðis. Upplifun viðmælenda býður upp á nýja innsýn í upplýsingaflæði í krísu í nútíma íslensku samfélagi. Áhrif tækni og mismunandi samskiptaaðferða koma líka fram
Nú! Get ég líka kennt?
No full textÍ íslensku skólakerfi eru fáir fatlaðir kennarar og því eru ekki margar fatlaðar fyrirmyndir í kennslu. Lokaverkefnið mitt fjallar um mig, Heklu Björk Hólmarsdóttur, sem fatlaðan kennara á námskeiðinu Lokaverkefni í diplómanámi sem kennt er í starfstengdu diplómanámi fyrir fólk með þroskahömlun í Háskóla Íslands. Þar sýni ég að fatlað fólk getur líka alveg kennt sem eru mjög mikilvæg skilaboð. Lokaverkefnið mitt fjallar um þátttöku mína í þróun og kennslu á námskeiðinu Lokaverkefni í diplómanámi og rannsókn sem ég gerði með diplómanemum. Helstu niðurstöður rannsóknarinnar sem ég gerði með nemendum í diplómanáminu sýna að það vantar fatlaðar fyrirmyndir í kennslu.
Í verkefninu fjalla ég um hlutverk mitt í námskeiðinu og hversu mikilvægt það er að fatlað fólk fái tækifæri til að kenna og miðla af þekkingu og reynslu sinni. Að auki fjalla ég um hvaða áhrif það getur haft á fatlaða nemendur að vera með fatlaðar fyrirmyndir í kennslu.
Í verkefninu mínu segi ég frá lokaverkefni nemenda í starfstengdu diplómanámi sem héldu málþing sem ber heitið Hvað með okkur? Þar var fatlað fólk í aðalhlutverki. Í þessari vinnu hefur falist undirbúningur, skipulagning og umræður um hvað það sé sem skipti nemendur mestu máli í lífinu. Á málþinginu var ég fundarstjóri og hélt utan um dagskrána með nemendum
Heilsulæsi ungmenna á tímum samfélagsmiðla
No full textMikilvægt er að velta fyrir sér hvernig samfélagsmiðlar hafa áhrif á heilsulæsi ungmenna í nútímasamfélagi þar sem stafrænt umhverfi gegnir stöðugt stærra hlutverki í daglegu lífi. Umhverfi barna og unglinga hefur breyst hratt á undanförnum árum og þá sérstaklega starfrænt umhverfi. Ungmenni leita sífellt meira að upplýsingum tengt mataræði, hreyfingu, andlegri heilsu og lífsstíl á samfélagsmiðlum sem getur haft bæði jákvæð og neikvæð áhrif á kunnáttu þeirra og ákvarðanatöku. Markmiðið með þessari ritgerð er að kanna hver áhrif samfélagsmiðla eru á heilsulæsi ungmenna og hvort þeir stuðli að bættri eða verri stöðu þegar kemur að heilsulæsi og mynd ungmenna af heilbrigði. Unnið var með fræðilega samantekt á rannsóknum sem fjalla um heilsulæsi, stafrænt læsi, áhrif samfélagsmiðla á sjálfsmynd, upplýsinganotkun og ákvarðanir ungmenna. Niðurstöðurnar sýna að samfélagsmiðlar geta hjálpað við að veita aðgengi að áreiðanlegu fræðsluefni og ýtt undir jákvæðar heilsuvenjur en einnig aukið ranghugmyndir, líkamsóánægju og rangtúlkun á heilbrigðisupplýsingum. Mikilvægt er að styðja við gagnrýna hugsun, miðlalæsi og sjálfstæða dómgreind ungmenna með þátttöku fjölskyldna, skóla og samfélags til að efla heilbrigt og gott heilsulæsi í stafrænum heimi
Microbial streamers and mats in geothermal areas; structures and strain isolation
No full textRannsökuð voru þekjubundin örverusamfélög frá íslenskum jarðhitasvæðum. Ólíkum sýnum frá slíkum svæðum hafði verið safnað, annars vegar í Landmannlaugum, en þar mynduðu örverurnar þykkar mottur. Hins vegar voru fjölbreyttir þynnri strengir, rannsakaðir frá Flúðum, Nesjavöllum og Ölkelduhálsi.
Ræktað var úr mottusýnum við ólíka samsetningu hitastigs og ætisgerðar við 50-70°C til þess að kanna áhrif á fjölbreytileika og fjölda þyrpinga. Ræktað var við allt upp í 70°C til þess að kanna hvort örverur úr mottunni gætu vaxið við hita sem er yfir 10°C hærri en vatnið sem er grunnur búsvæðisins. Alls voru 18 stofnar einangraðir og hreinsaðir og kannaðir betur með gram litun og smásjárskoðun. Í ljós kom að hægt var að rækta fjölbreyttan hóp örvera frá botni mottunnar við þessar aðstæður. Besta ætið til þess var R2A og flestar greinilegar þyrpingar uxu við 50°C. Hinsvegar ríkti mesti fjölbreytileikinn við 60-65°C miðað við útlit þyrpinga, en ræktanir voru einsleitari við 50°C og 70°C.
Sýni af örverustrengjum voru þurrkuð með critical point drying-aðferð og gullhúðuð til þess að ákvarða útlit þráða og yfirborð sýna með hjálp rafeindasmásjár. Í samanburði við þekkta örveruhópa virtust strengjasýnin sýna einhverja samsvörun í byggingu við þekkta strengi, en það átti sérstaklega við strengi frá Flúðum og Ölkelduhálsi. Erfiðara var að greina örverur í gráum sýnum frá Nesjavöllum. Þeir innihéldu mikið af efni sem virtist ólífrænt og frumefnagreining sýndi fram á hátt hlutfall kísils en einnig brennisteins, járns og ýmissa jóna.Various biofilm communities from Icelandic geothermal areas were examined in this study. At Landmannalaugar, microbes aggregate into thick and layered microbial mats. At Flúðir, Nesjavellir and Ölkelduháls, microbes form variable stringlike biofilms called streamers.
The mat samples were incubated on different culture media at temperatures from 50-70°C in aerobic conditions to test if microbes could grow and the effects of different conditions on diversity based on colony characteristics. The incubation was up to 10°C higher than the maximum recorded temperature of the geothermal water that is the basis for the habitat. In total, 18 bacterial strains were isolated and examined with Gram staining and microscopy. I found that it is possible to isolate a plethora of bacteria from the underside of the mat. Thermophilic bacteria appeared in the greatest abundance on R2A agar at 50°C. Colony diversity was highest on plates incubated at 60-65°C, while growth appeared more homogenous at 50°C and 70°C.
The streamer samples were critically point dried and gold coated for scanning electron microscopy. I found some similarity between the streamers with previously described communities, based on general appearance and surface structure, especially for the streamers from Flúðir and Ölkelduháls. It was more difficult to decipher the structure of the gray samples from Nesjavellir although they appeared to contain much inorganic material and SEM-EDS analysis found high concentration of silica, sulfur and iron in examined particles