Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Portunhol / Portuñol: Entre palavras e palabras, uma língua de frontera
No full textÞessi ritgerð er lokaverkefni til BA-gráðu í Spænsku við Háskóla Íslands. Ritgerðin fjallar um portuñol sem er tungumálablanda mynduð út frá spænsku í Úrugvæ og portúgölsku í Brasilíu. Megináhersla er lögð á sambýli tungumála á landamærum Úrúgvæ og Brasilíu. Með málfræðilegri og félagsmenningarlegri nálgun greinir ritgerðin hljóðkerfis-, beygingar-, setningafræði- og orðaforðaeinkenni portuñol, ekki sem óskipulögð tungumálablanda heldur skipulagt kerfi með reglubundin mynstur. Auk þessarar málfræðilegu greiningar er fjallað um sögulegan, landfræðilegan og pólítískan jarðveg sem hefur mótað fyrirbærið portuñol. Þá er sjónum einnig beint að stefnum sem lúta að fræðslu og menningu sem hafa haft sín áhrif í gegnum tíðina, hvort sem er um jákvæð eða neikvæð áhrif að ræða.
Ritgerðin fjallar einnig um hvernig portuñol birtist í ritmáli, bókmenntum, listum og stafrænum miðlum. Með því að styðjast við fræðilegar heimildir, frásagnir samfélagsins og raunveruleg dæmi um málið, í ritgerðinni er komist að þeirri niðurstöðu að portuñol sé gild tjáning landamæratvítyngis og sýnir fram á málfræðilega fjölbreytni í Suður-Ameríku
Grid enhancing solutions for the Icelandic power grid : a case study of the westfjords region
No full textThe power system in the Westfjords of Iceland faces several challenges, such as low short circuit power, high reactive power levels that increase voltage levels, and vulnerability to weather disruptions and faults. For this thesis, the application of five grid enhancing solutions (GEH), Battery Energy Storage Systems (BESS), Flywheel Energy Storage Systems (FESS), Static VAR Compensators (SVC), Static Synchronous Compensators (STATCOM) and Synchronous Condensers (SC) were explored to determine if they could increase the grid's stability and resilience. A simulation was conducted in PowerFactory where three grid scenarios, the current grid, an upgraded future grid, and an upgraded future grid with the addition of Hvalárvirkjun hydropower plant.
For these cases, the BESS provided the the most effective solution for frequency support, while SVC, STATCOM and SC showed that each of them could provide sufficient voltage support to stabilize the grid under normal operations as well as during faults. Additionally, the study found that the reactive power devices could stabilize the grid during a fault at Vesturlínan (VL), while keeping Breiðadalslína 1 (BD1) in operation. Simulation results showed that the SC contributed to a significant rise in the system's SCP power and was the only device to raise it by more than 3\%. It was also found that with the addition Hvalárvirkjun, the Westfjords can become energy self-sufficient. However, since the power plant does increase voltage levels, either the power plant itself would need to be configured for reactive power compensation, or reactive power devices, such as the SC, STATCOM or SVC would be needed to maintain acceptable voltage levels. The results found in this study provide valuable insights for the future development of the power system in the Westfjords.
Keywords: Voltage control, frequency regulation, power system stability, PowerFactory, short circuit power, BESS, FESS, SVC, STATCOM, SC, fault analysisRaforkukerfið á Vestfjörðum stendur frammi fyrir nokkrum áskorunum, svo sem lágu skammhlaupsafli, háu kerfislegu launafli sem hækkar spennustig og slæmu veðri sem veldur truflunum í kerfinu. Í þessari ritgerð verður farið yfir fimm lausnir, Battery Energy Storage Systems (BESS), Flywheel Energy Storage Systems (FESS), Static VAR Compensators (SVC), Static Synchronous Compensators (STATCOM) and Synchronous Condensers (SC). Þessar lausnir verða skoðaðar með tilliti til getu þeirra til að bæta áfallaþol og stöðugleika raforkukerfisins á Vestfjörðum. Hermun var framkvæmd í hermiforritinu PowerFactory (PF), þar sem þrjár sviðsmyndir voru settar upp, núverandi flutningskerfi, flutningskerfi með nýjum flutningslínum og flutningskerfi með nýjum línum ásamt Hvalárvirkjun.
Niðurstöður sýndu að BESS stóð sig best þegar kom að því að veita stuðning við kerfistíðni, á meðan launaflstæki eins og SVC, SC og STATCOM sýndu framm á getu þeirra til að veita stuðning við kerfisspennu, bæði í venjulegum rekstri og einnig við útleysingu á Vesturlínunni. Einnig gátu þau haldið Breiðadalslínu 1 (BD1) í rekstri, og þar með haldið tengingu norðurfjarðanna við Mjólká. Ennfremur sýndu niðurstöður að SC bætti skammhlaupsafl í kerfinu svo um munaði, og var eina tækið sem hækkað skammhlaupsafl umfram 3\%. Hermunin leiddi í ljós að með tilkomu Hvalárvirkjunar gætu Vestfirðir orðið sjálfum sér nægir þegar kemur að raforku. Með tilkomu Hvalárvirkjunar hækkar spennan í kerfinu, sem þarf annað hvort að bregðast við með því að keyra túrbínur undirsegulmagnaðar í Hvalárvirkjun, eða þá að utanaðkomandi launaflstæki gegni því hlutverki. Niðurstöður rannsóknarinnar varpa ljósi á þau tæknilegu og rekstrarlegu atriði sem hafa áhrif á þróun raforkukerfisins á Vestfjörðum og geta þannig stutt við ákvarðanir við framþróun raforkukerfisins.
Efnisorði: Spennustýring, tíðnistýring, raforkuöryggi, PowerFactory, skammhlaupsafl, BESS, FESS, SVC, SC, STATCOM, bilunargreiningThis project was funded by Landsvirkjun via the Energy Research Fun
Product scheduling a two-stage distributed hybrid flow shop
No full textBiosimilar companies produce biosimilars to provide enhanced quality of life. When a new biosimilar is launched on the market, adjustments need to be made in the production plan and to the production processes to ensure the machines can handle the increased production and demand.
This project uses real-world data provided by the biotechnology company Alvotech. Their manufacturing facility is located in Reykjavík, Iceland. In this project, the data and processes presented are changed.
The main goal of this project is to create a mathematical optimization model for a two-stage distributed hybrid flow shop that generates a production schedule, insight into the utilization of the machines and the ability to create what-if analysis for different assumptions. The results show that the optimization model can be used to optimize production schedule in a complicated production environment.Líftæknifyrirtæki framleiða líftæknilyfjahliðstæður til þess að auka lífsgæði. Þegar ný lyf eru innleidd á markað, þarf að eiga sér stað breytingar á framleiðsluáætlun og framleiðsluferlum til þess að tryggja að framleiðsluvélar geti tekist á við aukna framleiðslu og eftirspurn.
Í þessu verkefni voru notuð gögn frá líftæknifyrirtækinu Alvotech. Framleiðslan þeirra er staðsett í Reykjavík á Íslandi. Gögnin sem eru sýnd í þessu verkefni eru búin til og ferlar einnig breyttir.
Markmiðið með þessu verkefni er að búa til stærðfræðilegt bestunarlíkan fyrir framleiðslu, sem skilar framleiðsluáætlun, gefur innsýn inn í nýtingu á framleiðsluvélum og möguleika á því skoða niðurstöður úr bestunarlíkaninu fyrir breyttar forsendur. Niðurstöðurnar sýna að hægt er að nota bestunarlíkan sem sýnir bestu framleiðsluáætlunina í flóknu framleiðsluumhverfi
„It's not picture-perfect“: Qualitative research on the psychological well-being of triplet parents with emphasis on societal expectations
No full textMarkmið þessarar rannsóknar er að varpa ljósi á sálræna líðan þríburaforeldra og hvernig samfélagslegar væntingar móta sjálfsmynd þeirra og daglegt líf. Sérstök áhersla er lögð á upplifun mæðra í þessu foreldrahlutverki og hvernig þær takast á við samfélagslegar væntingar. Rannsóknin byggir á eigindlegri aðferðafræði og voru tekin hálf-stöðluð viðtöl við þrjár mæður sem eiga þríburabörn. Gögnin voru greind með aðferðum þemagreiningar og grundaðrar kenningar. Helstu niðurstöður sýna að fyrstu viðbrögð mæðra við fregnum um þríburameðgöngu einkenndust af áfalli, en þróuðust yfir í von, stolt og trú á eigin getu. Þrátt fyrir mikla gleði og jákvæða sjálfsmynd fyrstu mánuðina eftir fæðingu, jókst andlegt álag með tímanum og sérstaklega eftir að börnin náðu tveggja ára aldri. Á þessum tíma reyndist samhæfing atvinnu og fjölskyldulífs afar krefjandi og stuðningur frá kerfinu oft ófullnægjandi. Samfélagslegar væntingar til foreldra, sérstaklega í gegnum samfélagsmiðla, leiddu til tilfinninga um að þurfa að standa sig betur í foreldrahlutverkinu, sem sumir viðmælendur töldu hafa haft neikvæð áhrif á líðan sína og sjálfsmynd. Stuðningur, bæði óformlegur og faglegur, reyndist lykilatriði í að vernda andlega heilsu og styðja við seiglu mæðranna. Niðurstöður rannsóknarinnar undirstrika mikilvægi þess að þróa sértækan og sveigjanlegan stuðning fyrir þríburaforeldra og að samfélagið viðurkenni fjölbreytileika foreldrahlutverksins, án ósýnilegs þrýstings um að vera „hið fullkomna foreldri“.The aim of this study is to shed light on the psychological well-being of triplet parents and how societal expectations shape their self-image and daily life. Special emphasis is placed on the experience of mothers in this parental role and how they cope with societal expectations. The research is based on qualitative methodology, and semi-structured interviews were conducted with three mothers of triplets. The data were analyzed using thematic analysis and grounded theory methods. The main findings show that mothers' initial reactions to news of a triplet pregnancy were characterized by shock, but evolved into hope, pride, and belief in their own abilities. Despite a great joy and positive self-image in the first months after birth, mental strain increased over time, especially after the children reached two years of age. During this time, balancing work and family life proved extremely challenging, and support from the system was often inadequate. Societal expectations of parents, especially through social media, led to feelings of needing to perform better in the parental role, which some respondents believed had negatively affected their well-being and self-image. Support, both informal and professional, proved to be key in protecting mental health and supporting the mothers' resilience. The results of the study underscore the importance of developing specific and flexible support for triplet parents and for society to recognize the diversity of the parental role, without invisible pressure to be "the picture-perfect parent"
Showdeck Works
No full textÞeir sem vinna að gerð leiksýninga og hverskyns uppistands þekkja af eigin reynslu hversu tímafrekt getur verið að skipuleggja og setja upp leiksýningar. Margar mismunandi áskoranir geta blasað við þeim, sem hyggjast standa fyrir leiksýningum, framleiðendum, leikstjórum, leikurum, sviðlistamönnum, t.d. við leit að rétta handritinu og að útvega leyfi höfundarrétthafa, velja leikstjóra og leikara, útvega húsnæði og síðan gerð og skipulag æfingaáætlunar og val á réttum leikmunum. Þetta er dýrmætur tími sem flestir leikstjórar og leikarar myndu frekar vilja verja í æfingar fyrir sýninguna sjálfa. Til eru ýmis konar tól, veflausnir og forrit sem einfaldað geta slíkan undirbúning, en vandinn er að þessi tól eru dreifð víða, ótengd og ósamhæfð. Vefforritinu eða vefvangnum Showdeck – Works hyggst einfalda leitina að áhugaverðu handriti
Evaluating dNBR and CBI for Fire Severity Estimation in Fennoscandian Boreal Surface Fires
No full textFire severity—the magnitude of ecological change induced by fire—plays a critical role in shaping post-fire recovery dynamics, carbon cycling, and forest management decisions. In Fennoscandian boreal forests, however, accurate severity estimation using remote sensing remains challenging due to relatively small burn areas and canopy cover obscuring surface-level fire impacts.
This thesis aims to investigate the accuracy of the differenced Normalized Burn Ratio (dNBR), a widely used satellite-derived spectral index, and the Composite Burn Index (CBI), a field-based ground truthing index, in estimating fire severity following a low- to moderate-intensity surface fire in Fennoscandia. Using a prescribed burn in Leppävirta, Finland as a case study, I compare dNBR to a study-specific, custom index, the Data-Derived Severity Index (DDSI), by me developed from pre-existing field measurements—tree mortality, O-horizon (including litter and humus layers) thickness loss, and mass loss. This enables direct evaluation of how accurately dNBR reflects fire effects on both canopy and soil strata. Additionally, I also evaluate the level of alignment between dNBR and CBI, and the performance of CBI as a ground-based reference for fire severity assessment in this region.
Results reveal that dNBR underperforms in estimating fire severity under Fennoscandian conditions. Additionally, dNBR does not exhibit statistically significant correlation with O-horizon level fire effects, likely due to canopy occlusion. Results also reveal that dNBR-derived severity classifications do not align with CBI-derived ones, with CBI demonstrating stronger overall agreement with field-observed fire effects. These findings suggest that dNBR–originally calibrated for the high-intensity, stand-replacing North American fire regime–does not accurately reflect fire severity in surface fire ecosystems where combustion primarily affects the organic soil layers. They also highlight the ecosystem-specific nature of the dNBR-CBI relationship and indicate that, while CBI more reliably captures overall fire impact patterns, it presents a structural bias toward canopy-level indicators. This indicates its possible unsuitability as a ground-truthing index for fire severity in Fennoscandian surface-fire regimes.
Together, these results highlight the limitations of vegetation-focused severity indices and the need for region-specific, stratified severity assessment tools that integrate both spectral and field-based data
"More than anything, we want people to leave feeling at peace and proud of the path they've walked during their time here" Arrangement and preparation of retirement in the labor market
No full textÍ þessari ritgerð er sjónum beint að undirbúningi og fyrirkomulagi starfsloka vegna aldurs á íslenskum vinnumarkaði og sýn mannauðsstjóra og sérfræðinga á mannauðssviði á ferlinu. Notast var við eigindlega rannsóknaraðferð og byggir ritgerðin á viðtalsrannsókn. Viðtöl voru tekin við 11 mannauðsstjóra eða sérfræðinga á mannauðssviði sem starfa ýmist á almennum eða opinberum vinnumarkaði. Niðurstöður rannsóknarinnar leiddu í ljós að starfslokaferlinu er háttað með misformlegum hætti og sama á við um undirbúning fyrir tímamótin. Hjá sumum er formleg starfslokastefna eða skrifað verklag og hjá öðrum er meira um óformlegar verkreglur og tekið er mið af ýmsum þáttum og starfsemi vinnustaðarins. Viðmælendum er umhugað um góðan undirbúning og stuðning en flestir bjóða starfsmönnum að sækja sér starfslokanámskeið eða benda starfsfólki á utanaðkomandi úrræði. Sveigjanlegir valkostir standa til boða og oft í formi minnkandi starfshlutfalls en eðli starfa, aðstæður fólks og starfseminnar geta sett því skorður. Áhersla er lögð á að mæta starfsfólki eftir bestu getu og tryggja góðan viðskilnað. Niðurstöður rannsóknarinnar undirstrika dýrmæta þekkingu eldri starfsmanna en benda einnig til þess að það þurfi ef til vill að leita leiða til að tryggja yfirfærslu hennar fyrir starfslok. Viðmælendur telja að samfélagsleg þróun, hækkandi starfsaldur og kynslóðamunur muni líklega koma til með að hafa áhrif á starfslokamynstur framtíðarinnar. Takmarkanir og niðurstöður rannsóknarinnar gefa tækifæri til frekari rannsókna á viðfangsefninu og bendir rannsakandi á megindlegar rannsóknaraðferðir og aðrar áherslur á samsetningu úrtaks
Hand-Hreyfingar að Vélþjarksskipunum
No full textLokaverkefnið kannar stjórnunaraðferðir fyrir iðnaðarvélmenni. Þar sem sjálfvirkni heldur áfram að þróast eiga hefðbundin stjórnkerfi oft erfitt með að veita þá aðlögunarhæfni sem þarf til samvinnu manna og vélmenna. Að bæta þessi samskipti er lykilatriði til að auka skilvirkni og notagildi í breytilegu umhverfi. Verkefnið kannar samþættingu handhreyfinga til stjórnunar vélþjarks, í leit að notendavænni viðmót
Service quality in tourism in Borgarbyggð. How to increase service quality?
No full textSveitarfélagið Borgarbyggð á Vesturlandi er í hópi öflugustu sveitarfélaga á landinu er varðar ferðaþjónustu sem skilar atvinnu, tekjum og fjárfestingum með tilheyrandi útsvari og skattgreiðslum til sveitarfélagsins og íslenska ríkisins. Í þessu meistaraverkefni mun ég kanna þjónustugæði innan ferðaþjónustunnar í Borgarbyggð og varpa ljósi á þá þætti er þau varða ásamt því hvernig hægt er að bæta þjónustugæði.
Tekin voru eigindleg djúpviðtöl við ferðaþjónustuaðila í Borgarbyggð ásamt aðila hjá Áfanga og Markaðsstofu Vesturlands. Síðan var gerð megindleg spurningakönnum meðal ferðaþjónustuaðila á svæðinu og að lokum var framkvæmd SERVQUAL þjónustukönnun hjá aðilum í mismunandi greinum ferðaþjónustunnar í svokölluðum hulduheimsóknum.
Niðurstöður sýndu að SERVQUAL þjónustukönnunin kom mjög vel út en pottur var víða brotinn er varðaði innviði á svæðinu og koma vegamálin þar einkum við sögu ásamt sorphirðu og almenningssalerum. Skortur var á faglærðu starfsfólki ásamt því að vöntun var á húsnæði fyrir starfsfólk. Ferðaþjónustuaðilum fannst einnig að markaðssetja mætti svæðið betur ásamt því að meira mætti vera um stuðning frá og samvinnu við opinbera aðila er koma að ferðaþjónustu og einnig sveitarfélagið Borgarbyggð.The municipality of Borgarbyggð in West Iceland is among the most powerful municipalities in the country in terms of tourism, which generates employment, income and investment with associated municipal taxes and tax payments to the municipality and the Icelandic state. In this master's project, I will examine service quality within the tourism industry in Borgarbyggð and shed light on the factors that concern them as well as how service quality can be improved. Qualitative in-depth interviews were conducted with tour operators in Borgarbyggð along with parties at Áfanga and Markaðsstofa Vesturlands. Then quantitative surveys were conducted among tourism operators in the area and finally a SERVQUAL service survey was conducted with parties in different sectors of the tourism industry in so-called secret visits. The results showed that the SERVQUAL service survey came out very well, but there were some serious defects when it came to infrastructure in the area, and the road issues are mainly involved, along with garbage collection and public halls. There was a shortage of skilled staff as well as a lack of housing for staff. Tourism operators also felt that the area could be marketed better as well as there could be more support from and cooperation with public entities involved in tourism and also the municipality of Borgarbyggð
Árangur af aðgerðum á síugangi augans í illvígri gláku (canaloplasty)
No full textInngangur: Gláka er krónískur taugasjúkdómur í sjóntaug augans sem veldur
óafturkræfum skemmdum sem koma fram á sjónsviði og þá yfirleitt fyrst jaðarsjón. Eina sannreynda meðferð gláku er lækkun augnþrýstings. Þegar lyfja og eða leysimeðferð nægir ekki til þess að halda þrýstingnum niðri er framkvæmd þrýstingslækkandi skurðaðgerð. Markmið rannsóknarinnar er að athuga árangur aðgerða á síugang augans (Canaloplasty) á Landspítala á árunum 2013-2023.
Aðferðir: Framkvæmd var afturvirk gagnarannsókn þar sem gögnum sjúklinga sem höfðu farið í Canaloplasty á 11 ára tímabili var safnað. Breytur sem skoðaðar voru aldur, kyn, og sjúkdómsgreining. Þá var upplýsingum um augnþrýsting, sjónsvið, sjónskerpu og glákulyf safnað á mörgum tímapunktum til að meta breytingar með tilliti til tíma eftir aðgerð.
Niðurstöður: Af 77 augum í úrtakinu voru 63 einstaklingar, þar af 14 sem gengust undir aðgerð á báðum augum. Rúmur helmingur, 34 (54%) einstaklingar voru karlar. Vinstri augu voru 40 (63%). Meðalaldur var tæplega 59 ár og af þeim sem fóru í aðgerð á báðum augum rúmlega 57 ár. Í rannsókninni voru 60 með gleiðhornsgláku (POAG) og 17 með flögnunargláku (PEX). Fimm árum eftir aðgerð var 46% lækkun á augnþrýstingi og 63% lækkun á glákulyfjanotkun. Tölfræðigreining á augnþrýstingi og lyfjabreytingum mælir marktækan mun (P<0,0001) eftir aðgerð.
Umræður: Rannsóknin sýnir að Canaloplasty er góður kostur til þess að lækka
augnþrýsting og fækkar glákulyfjum án fylgikvilla annarra inngripsmeiri aðgerða.
Niðurstöður þessarar rannsóknar er í samræmi við aðrar rannsóknir sem hafa verið gerðar erlendis