Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Waste recycling in Iceland’s fast-food industry: Drivers and barriers in implementing recycling systems for customers
No full textWaste poses significant environmental and economic challenges globally. To support a shift toward a circular economy, Iceland introduced circular law no. 103/2021 to strengthen waste management practices in line with European Union directives. The law mandates businesses, including fast-food restaurants, to implement a standardized waste sorting system to improve recycling. The overall aim of this research is to explore how fast-food restaurants in the capital area of Iceland adhere to the law. The study explores the drivers encouraging and barriers hindering fast-food restaurants from providing customer-facing sorting stations. A mixed-methods approach was employed, including a field observation of fast-food waste sorting setups and semi-structured interviews with restaurant representatives. The findings show that most fast-food restaurants in the capital area have not implemented customer-facing sorting stations that comply with the law. Of the 75 restaurants visited, 39 (52%) provided a single mixed- waste bin, 25 (33%) offered two bins, 9 (12%) provided three bins, and 2 (3%) provided four bins. The findings suggest that key drivers for improved waste management in fast- food restaurants include legal requirements, sustainability values, cost reduction, and monetary incentives. Barriers included limited space for additional bins, customer behavior, lack of transparency from waste management companies regarding the handling of waste, and a lack of support for the implementation of the law. Financial considerations, competitive advantage, and perceptions of long-term business success emerged as dualistic factors. The study’s academic contribution lies in identifying and categorizing drivers and barriers based on international literature, providing early empirical insights into the implementation of circular law no. 103/2021 and contributing to the research on circular economy practices in Iceland. Future research could expand to rural areas, explore back-of-house practices, examine stakeholder roles, and organize focus groups to develop solutions for improved circular economy implementation
Stöðug þátttaka almennings í mati á umhverfisáhrifum: Samanburðarrannsókn á hafnarmannvirkjaverkefnum í Hollandi og Indónesíu
No full textThis thesis explores how continuous public participation can be inclusively and meaningfully implemented in Environmental Impact Assessment (EIA), with a particular focus on the often-overlooked, follow-up phase. While EIA is a key tool in managing environmental risks associated with large-scale infrastructure, most attention remains on pre-approval stages, leaving post-approval processes underdeveloped. This study addresses that gap by examining the role of institutional arrangements, specifically Ostrom’s “rules-in-use”—in shaping public participation during EIA follow-up. A comparative case study approach is applied, focusing on the Maasvlakte 2 case in Port of Rotterdam in the Netherlands and the Port of Patimban in Indonesia, representing contrasting institutional and geographic contexts. Both cases are analyzed using the Institutional Analysis and Development (IAD) framework and Best Practice Principle in Public Participation EIA Follow-up to assess how rules, roles, and responsibilities influence public engagement practices. Through qualitative comparative methods, the study identifies key enablers and obstacles for continuous participation. Findings highlight that while legal frameworks may exist, their interpretation and implementation vary significantly depending on governance structures, biophysical conditions, and cultural norms. Ultimately, the research argues that participation must be viewed as an ongoing process that extends throughout a project’s lifecycle.Þessi ritgerð fjallar um hvernig stöðug þátttaka almennings getur verið framkvæmd á innifalandi og merkingarbæran hátt í umhverfismati (EIA), með sérstakri áherslu á þá oft vanræktu eftirfylgnifasa. Þótt umhverfismat sé lykiltæki í stjórnun umhverfisáhættu í tengslum við stórframkvæmdir beinist mest athyglin að stigum fyrir samþykkt, á meðan ferlar eftir samþykkt eru að mestu óþróaðir. Þessi rannsókn leitast við að brúa það bil með því að skoða hlutverk stofnanaskipulags, sérstaklega „reglur í notkun“ samkvæmt kenningu Ostrom, við mótun þátttöku almennings í eftirfylgni umhverfismats.
Beitt er samanburðarrannsókn sem fjallar annars vegar um Maasvlakte 2 verkefnið í Rotterdam höfn í Hollandi og hins vegar um Patimban höfnina í Indónesíu, sem endurspegla ólíkar stofnana- og landfræðilegar aðstæður. Báðum tilvikunum er greint með hliðsjón af greiningarramma stofnana (Institutional Analysis and Development – IAD) og viðmiðunum um bestu starfshætti í þátttöku almennings í eftirfylgni umhverfismats, til að meta hvernig reglur, hlutverk og ábyrgð hafa áhrif á framkvæmd þátttökunnar. Með eigindlegri samanburðaraðferð eru lykiláhrifaþættir og hindranir fyrir samfellda þátttöku greindir. Niðurstöðurnar sýna að þótt lagarammi sé fyrir hendi, þá er túlkun og framkvæmd hans mjög breytileg eftir stjórnskipulagi, náttúrulegum aðstæðum og menningarlegum hefðum. Rannsóknin heldur því fram að þátttaka þurfi að vera skilin sem viðvarandi ferli sem nær yfir allt líftímabil verkefnisins
Áhrif túnræktar á kolefnisbúskap steinefnajarðvegs: Samanburður á túnum og óræktuðu landi á Suðvesturlandi
No full textMarkmið þessa verkefnis er að athuga hvort það að breyta landi með steinefnajarðveg í ræktarland hafi haft áhrif á kolefnisbúskap jarðvegsins og hvaða áhrif það hefði haft á losun koltvísýrings úr jarðveginum. Til að greina það voru sýni tekin úr tveimur melum og tveimur túnum. Greining á losun kolefnis sýndi að þó melarnir væru ekki með 100% gróðurþekju þá eru þeir að losa svipað magn koltvísýrings ef horft er til magns af kolefni í jarðvegi og meira eða svipað ef horft er til kg af jarðvegi. Ástæður þess eru margþættar en helst vegna skorts á ákveðnum næringarefnum sem fást úr plöntuleifum og koma ekki úr áburði. Við þetta hættir jarðvegurinn að framleiða stærri jarðvegsknippi sem binda húmus, steinefni og lífrænt efni. Það veldur að sama skapi að jarðvegurinn bindur fínefni verr og veldur frekari útskolun á fínefnum. Önnur áhrif áburðar eru þau að jarðvegur súrnar. Við það losnar allófan-húmusið sem bindur lífrænt efni og álið að hluta til út meðan lífræna efnið færist í jarðvegslausnina. Við þetta missir jarðvegurinn eldfjallaeinkenni sín og bindur mun minna af kolefni og lífrænu efni. Nauðsynlegt er að fylgjast vel með kolefnisbindingu og útöndun með hækkandi hitastigi þar sem því mun að öllum líkindum fylgja aukin virkni örvera í jarðveginum
Language models for classification of patient text messages
No full textThis study explores the application of Large Language Models (LLMs) for the classification of patient text messages written in Icelandic, which have been compiled and reviewed by physicians. The growing volume of clinical notes and their unstructured nature present significant challenges to medical professionals seeking efficient ways to process these documents. Although LLMs offer a promising solution, the scarcity of medical data presents a key obstacle. To address this, in addition to investigating the effectiveness of various LLMs, we also employ data augmentation techniques to artificially expand the training data, examining how this impacts the classification performance.
Our findings show that Masked Language Models (MLMs), particularly Ice-
BERT variants, achieved the highest performance in terms of accuracy and robustness, outperforming traditional models and Causal Language Models (CLMs). Data augmentation improved model performance in some cases, but highlighted the limitations of a small dataset
An overview and analysis of psychological tests and instruments used by Icelandic psychologists
No full textPsychological tests are the foundation of analysis and categorization of the cognitive processes which make up human behavior, feelings and disorders. Without the use of tests in psychology, there would be no reliable and consistent way for psychologists to diagnose and treat patients. The aim of this research was to replicate a review of the tests and instruments used by Icelandic psychologists, which was last done in the year 2013, while also gaining a more detailed overview of their thoughts on the current state of testing in Iceland. A questionnaire consisting of 16 questions was sent out to members of the Icelandic psychology association, of which 111 answered. Their responses to which tests were used were displayed in a frequency table and a theme analysis on their views about currently used tests was conducted. Looking at the results it was evident that the state of psychological tests has changed significantly. Most Icelandic psychologists view the current state of testing negatively, especially regarding tests for children. In conclusion, the use of tests in Iceland is variable between individuals and institutions, and there is a need for better guidelines and a streamlined introduction of tests into the market of Icelandic psychological tests.
Keywords: Icelandic psychological tests, test usage, test related properties, state of Icelandic psychometrics.Sálfræðileg próf eru undirstaða greiningar og flokkunar á hugrænum fyrirbærum sem gera upp mannlega hegðun, tilfinningar og geðræn vandamál. Án sálfræðilegra prófa væri ekki til áreiðanleg leið að greina og meðhöndla sjúklinga með geðræn vandamál. Markmið þessarar rannsóknar var að endurgera rannsókn frá árinu 2013, þar sem farið var yfir hvaða sálfræðilegu próf og mælitæki voru í notkun, einnig var markmiðið að betrumbæta uppbyggingu þeirrar rannsóknar til að fá nákvæmari greiningu á stöðu íslenskra prófmála. Könnun með 16 spurningum var lögð fyrir sálfræðinga sem voru meðlimir Sálfræðifélags Íslands. Svörum við því hvaða próf þátttakendur notuðu var stillt upp í tíðnitöflu og þemagreining gerð til að sýna skoðanir þeirra á stöðu prófmála. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að staða prófmála á Íslandi hefur gjörbreyst á síðasta áratug, bæði í skoðun sálfræðinga og hvaða próf eru í notkun. Skoðun flestra sálfræðinga er neikvæð gagnvart stöðu sálfræðilegra prófa, sérstaklega gagnvart prófum fyrir börn. Í lokin er hægt að draga þá ályktun að notkun á sálfræðilegum prófum á Íslandi sé breytileg eftir því hvort að sálfræðingur er að vinna á stofnun eða sjálfstætt og að það þurfi að bæta aðgengi sálfræðinga að þeim sálfræðilegu prófum sem til eru.
Lykilorð: Íslensk sálfræðileg próf, sálfræðileg prófnotkun, prófeiginleikar, staða sálfræðilegra prófa á Íslandi
Fyrstu skrefin skipta öllu: Móttaka nemenda með fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn í grunnskóla á Íslandi
No full textRitgerðin fjallar um móttöku nemenda með fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn í íslenskum grunnskóla í sveitarfélagi. Markmið hennar var að varpa ljósi á hvernig stuðningur, kennsluhættir og skipulag móttöku hafa áhrif á vellíðan og námsframvindu nemenda með fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn. Rannsóknin er byggð á eigindlegri aðferðafræði þar sem skoðað er hvernig skólastarf og móttökuaðferðir eru útfærðar í fjölmenningarlegu samhengi með viðtölum og gagnaöflun. Lögð er áhersla á einstaklingsmiðað nám, virkt foreldrasamstarf, fjölbreyttar kennsluaðferðir og mikilvægi kennslu í íslensku sem öðru máli (ÍSAT). Niðurstöðurnar undirstrika að samhæfð vinna skólafólks, sveigjanlegt skipulag og virðing fyrir bakgrunni nemenda skipti sköpum fyrir farsæla aðlögun og menntun þeirra
Sjálfvirk greining á stafrænum árásarflötum fyrirtækja og stofnana
No full textThis final project presents the design and implementation of an Automated Attack Surface Mapping (AASM) system developed in collaboration with Defend Iceland. The system helps organizations identify and visualize their internet-facing assets, such as domains, subdomains, endpoints, and IP addresses, to reduce the risk of cyberattacks.
The system automates asset discovery and vulnerability scanning using a modular architecture built on containerized microservices. It integrates a wide range of scanning tools and includes features such as dynamic wordlist generation, WAF/CDN detection, screenshot capture, and real-time result visualization through a custom web interface.
Built by four software engineering students at Reykjavík University, the project focused on making asset discovery more reliable, faster, and easier to manage
Ugluklettur 1 : burðarþolshönnun á leikskóla fyrir Borgarbyggð
No full textÁ næstu misserum ætlar sveitafélagið Borgarbyggð að hefja framkvæmdir á viðbyggingu við leikskólann Ugluklett. Viðbyggingin mun rúmlega tvöfalda stærð leikskólans til að svara aukinni þörf fyrir leikskólapláss. Byggingin verður á þremur hæðum sem samanstanda af niðurgröfnum
kjallara sem nýtist sem inntaksrými, geymsla og þvottaaðstaða, aðalhæð, sem nýtist sem kennslustofur, skrifstofur, kaffistofur, opin rými, vinnustofur og fleira, og að lokum verður 2.hæð nýtt sem tæknirými, þá aðalega fyrir loftræsikerfi skólans.
Höfundur sér alfarið um burðarþolshönnun á verkefninu og var það unnið í samstari við Feril ehf.
Höfundur vildi öðlast þjálfun í burðarvirkjahönnun og vinna raunhæft verkefni sem tengir saman sem flesta hluta námsins, og taldi það því við hæfi að nýta verk af þessari stærðargráðu sem lokaverkefni.
Markmið höfundar er að gera góða grein fyrir öllum forsendum, útreikningum og fullkláruðu burðarþols teikningasetti. Í ritgerð er farið yfir helstu hönnun og í viðauka eru teikningar og dæmi um ýtarlegan útreikning á flestum burðarhlutum
Starfsánægja hjúkrunarfræðinga á Landspítala Tengsl vaktavinnu, framhaldsmenntunar og hjúkrunarstjórnunar á deild á starfsánægju, áform um að hætta störfum og kulnun meðal hjúkrunarfræðinga
No full textBakgrunnur: Hjúkrunarfræðingar eru stærsta fagstétt heilbrigðisstarfsmanna á heimsvísu. Skortur á hjúkrunarfræðingum og öðru heilbrigðisstarfsfólki er vaxandi, alþjóðlegt vandamál og hefur Alþjóðaheilbrigðistofnunin spáð að árið 2030 muni vanta 4,5 miljónir hjúkrunarfræðinga, og er Ísland þar engin undantekning. Störf hjúkrunarfræðinga eru krefjandi, gjarnan vaktavinna, mönnun er áskorun og álag mikið. Líkur á minni starfsánægju, áforma um að hætta störfum og kulnun aukast við slíkar aðstæður auk þess sem gæði þjónustu og öryggi sjúklinga minnkar og dánartíðni eykst. Niðurstöður rannsókna sýna að öflugir stjórnunarhættir og leiðtogahæfni hjúkrunardeildarstjóra er sá þáttur sem hefur mest áhrif á starfsumhverfi og starfsánægju hjúkrunarfræðinga auk mönnunar, álags, samskipta, sjálfræði í starfi, hvatningar og viðurkenningar.
Markmið: Að kanna tengsl vaktavinnu, framhaldsmenntunar og hjúkrunarstjórnunar á starfsánægju, áform um að hætta störfum og kulnun meðal hjúkrunarfræðinga á Landspítala.
Aðferð: Rannsóknin var lýsandi þversniðsrannsókn. Gögnum var safnað haustið 2024 og var öllum starfandi hjúkrunarfræðingum á Landspítala boðin þátttaka og sendur hlekkur á spurningalista í tölvupósti. Notaðir voru staðlaðir spurningalistar um vinnuumhverfi, stjórnun á deild, kulnun í starfi, starfsánægju og áform um að hætta í starfi auk bakgrunnbreyta, sem höfðu áður verið notaðir á Íslandi og reynst áreiðanlegir og réttmætir.
Niðurstöður: Alls voru gild svör 460, eða 21,3% af 2150 starfandi hjúkrunarfræðingum á Landspítala. Niðurstöður sýndu að 80% þátttakenda voru ánægðir í starfi og 87% hjúkrunarfræðinga voru ánægðir með að vera hjúkrunarfræðingar. Alls höfðu 15,6% þátttakenda áform um að hætta störfum á næstu 12 mánuðum. Stærsti hluti þátttakenda upplifði lítil einkenni kulnunar. Niðurstöður sýndu að vaktavinna hafði ekki marktæk tengsl við starfsánægju, áform um að hætta í starfi eða kulnun. Framhaldsmenntun hafði engin marktæk tengsl við starfsánægju eða áform um að hætta og einungis væg marktæk tengsl við kulnun. Niðurstöður sýndu að stuðningur hjúkrunardeildarstjóra hafði sterk marktæk jákvæð tengsl við aukna starfsánægju, og neikvæð tengsl við kulnun og vilja til að hætta í starfi.
Ályktun: Rannsóknin staðfestir niðurstöður fyrri rannsókna um mikilvægi öflugra og styðjandi stjórnunarhátta hjúkrunardeildarstjóra í því skyni að auka starfsánægju og vellíðan hjúkrunarfræðinga og draga úr starfsmannaveltu.
Lykilorð: Starfsánægja, framhaldsmenntun, hjúkrunarstjórnun, kulnun, áætlun um að hætta, NWI-R, MBI: HS
Psychometric evaluation of the Icelandic SWAN scale : a confirmatory factor analysis
No full textAttention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) is a common neurodevelopmental disorder in children that can significantly impact multiple areas of daily functioning. The Strengths and Weaknesses of ADHD Symptoms and Normal Behavior Scale (SWAN) is a dimensional rating scale that captures both strengths and weaknesses, offering a broader view of behavior than deficit-focused assessment tools. The present study assessed the psychometric properties of the Icelandic SWAN scale using a confirmatory factor analysis (CFA). Data were collected from two Icelandic samples (N=512) using parent ratings. Four CFA models were tested and compared. The Icelandic SWAN scale showed excellent internal consistency. The bi-factor model demonstrated the best overall fit, but weak loadings on specific factors suggested it was too complex, limiting practical utility. The two-factor model, aligned with DSM-5, showed slightly lower model fit than the bi-factor but with strong factor loadings. The two-factor structure was concluded as the best fit because of its simplicity and theoretical support. These findings support the use of the Icelandic SWAN scale as a reliable and valid assessment tool for ADHD symptoms in Iceland. However, further research is needed to assess its performance in clinical samples