Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Hvar eiga börnin að vera? Nýja kvennahreyfingin og umræðan um dagvistun barna á áttunda áratug 20. aldar.
No full textÞegar líða tók á síðari helming 20. aldar fóru konur á Íslandi í vaxandi mæli út á vinnumarkaðinn og þær urðu líka sífellt stærri hluti brautskráðra stúdenta. Nýjar kynslóðir kvenna, dætur eftirstríðsáranna, sáu fyrir sér fjölbreyttari framtíðarmöguleika en mæður þeirra og ömmur höfðu haft. Þessar miklu og hröðu samfélagslegu breytingar sköpuðu íslenskum fjölskyldum aðkallandi vanda sem bregðast varð við. Dagheimili og leikskólar voru af skornum skammti og náðu engan vegin að mæta vaxandi þörf foreldra.
Dagvistunarmálin urðu mikið hitamál á áttunda áratugnum og ákallið eftir úrbótum í málaflokknum var hávært. Nýja kvennahreyfingin nam land í upphafi áratugarins og róttæk feminísk orðræða hennar kom róti á umræðuna um dagvistunarstofnanir. Innan kvennahreyfingarinnar á Íslandi á áttunda áratugnum, skiptist umræðan um dagvistunarstofnanir í tvær megin orðræður. Annars vegar róttæka feminíska orðræðu nýju kvennahreyfingarinnar og hins vegar orðræðu hægfara kvenréttindahugsjónar hinnar hefðbundnu kvennahreyfingar.
Hér er orðræða kvennahreyfingarinnar um dagvistunarmálin krufin. Kannað er hvort og hvernig orðræða nýju kvennahreyfingarinnar tókst á við eldri og íhaldsamari viðhorf og hvernig hún hreyfði smám saman nálina frá umræðu um það hvort dagvistunarúrræði ættu yfir höfuð rétt á sér yfir í það hvernig dagvistunarúrræðin ættu að vera. Einnig er sjónum beint að því hvort hugmyndir nýju kvennahreyfingarinnar um dagvistun hafi haft áhrif á opinbera stefnumótun
Leiðsagnarsamtöl í skjóli trausts: Hugmyndafræðileg sýn leiðsagnarkennara og þróun fagvitundar kennaranema
No full textRannsóknir á alþjóðavettvangi sýna að leiðsagnarkennarar gegna lykilhlutverki í að tengja fræðilega kennaramenntun við kennslureynslu kennaranema. Markmið rannsóknarinnar er að varpa ljósi á hugmyndafræðilega sýn leiðsagnarkennara á leiðsögn kennaranema í íslenskum grunnskólum og skoða hvernig hugmyndir þeirra raungerast í leiðsagnarsamtölum sem fram fóru í kjölfar áhorfs. Fáar rannsóknir hafa áður beint sjónum að leiðsagnarsamtalinu sjálfu, sem þó er talið mikilvægasti þátturinn í leiðsögninni. Rannsóknin byggir á myndupptökum af fimm leiðsagnarsamtölum sem greind voru með greiningarramma hannaður af rannsakanda. Auk þess svöruðu leiðsagnarkennararnir, sem allir höfðu lokið formlegu námi í starfstengdri leiðsögn og kennsluráðgjöf, spurningalista um hugmyndafræðilega nálgun sína og aðferðir sem þeir beita í samtölum við kennaranema. Greiningin beindist að inntaki samtalanna, eðli endurgjafar, samskiptum og ígrundun. Helstu niðurstöður sýna að leiðsagnarkennararnir hófu samtölin með dæmum úr kennslustundinni sem þeir höfðu horft á og notuðu spurningar markvisst til að hvetja kennaranema til ígrundunar. Samtölin fjölluðu oft um samskipti í starfi og virtust stuðla að faglegri sjálfsskoðun kennaranema. Athygli vakti að í engu samtalanna mátti greina skýra notkun þeirra líkana sem leiðsagnarkennarar fá þjálfun í að nota í námi sínu, og erfitt reyndist að greina merki þess að þeir ýttu undir metahugsun (e. metacognition) kennaranema. Niðurstöðurnar sýna að þörf sé á frekari rannsóknum á leiðsagnarsamtölum yfir lengri tíma. Jafnframt vekja þær spurningar um hvort leiðsagnarkennarar muni eftir þeim verkfærum sem kynnt eru í náminu eða hvort þeim finnist þau jafnvel ógagnleg. Rannsóknin getur nýst til umbóta á námi í starfstengdri leiðsögn og kennsluráðgjöf, starfsþróun leiðsagnarkennara og til að efla faglega leiðsögn
Áhrif stýrivaxta Seðlabankans á þróun íbúðaverðs á Íslandi á árunum 2015 - 2025
No full textHúsnæðismarkaðurinn gegnir lykilhlutverki í íslensku efnahagslífi þar sem húsnæði er stærsta fjárfesting flestra heimila. Á tímabilinu 2015– 2025 varð mikil hækkun íbúðaverðs samhliða verulegum breytingum i peningastefnu Seðlabanka Íslands, þar sem stýrivextir fóru úr sögulegu lágmarki í eitt hæsta stig síðari tíma. Markmið ritgerðarinnar er að greina áhrif stýrivaxta á þróun íbúðaverðs og meta hvort vaxtabreytingar skýri meginþróunina eða hvort aðrir þættir hafi afgerandi áhrif.
Til að svara rannsóknarspurningunni er beitt blandaðri aðferðafræði. Annars vegar er
megindleg greining á þróun stýrivaxta, markaðsvaxta íbúðalána og vísitölu markaðsverðs íbúðarhúsnæðis þar sem fylgni þessara stærða er skoðuð yfir tíma. Hins vegar er stuðst við eigindlegt viðtal við sérfræðing í banka til að dýpka skilning á áhrifum vaxtaákvarðana á lánskjör, greiðslubyrði heimila og eftirspurn eftir íbúðarhúsnæði.
Niðurstöður sýna að þróun íbúðaverðs á húsnæðismarkaði á Íslandi á tímabilinu 2015–
2025 verður ekki skýrð með stýrivöxtum einum saman. Þrátt fyrir vaxtahækkanir hélt
íbúðaverð áfram að hækka á tímabilinu, sem bendir til þess að aðrir þættir eins og
framboðsskilyrði, fólksfjölgun og opinber úrræði hafi haft veigamikil áhrif og dregið úr
langtímaáhrifum peningastefnunnar á húsnæðisverð. Vaxtabreytingar eru væntanlega
mikilvægur áhrifavaldur, en verðþróunin mótast af samspili peningastefnu,
framboðsskorts, lýðfræðilegra þátta og ytri áfalla. Ritgerðin undirstrikar því mikilvægi
heildrænnar nálgunar við greiningu húsnæðismarkaðarins
Developing as a leisure and social pedagogue working with marginalized youth – An action research study
No full textRannsóknarspurning þessarar starfendarannsóknar er: Hvernig skapa ég sem tómstunda- og félagsmálafræðingur aðstæður fyrir jaðarsett hinsegin ungmenni til þátttöku í skipulögðu tómstundastarfi?
Í skipulögðu tómstundastarfi gegnir fagfólk lykilhlutverki sem fyrirmyndir, leiðbeinendur og jafningjar. Þessi starfendarannsókn beinir sjónum að því hvernig tómstunda- og félagsmálafræðingur getur skapað öruggar aðstæður og rými fyrir jaðarsett hinsegin ungmenni til þátttöku í skipulögðu tómstundastarfi, t.d. ungmennaskiptum, og gert þeim kleift að takast á við nýjar áskoranir. Ungmennaskipti hafa jákvæð áhrif á líf ungmenna, með því fá þau tækifæri til að ferðast, kynnast nýjum menningarheimum og mynda tengsl við önnur ungmenni.
Rannsóknin er starfendarannsókn sem beinist að nálgun minni sem tómstunda- og félagsmálafræðingur í hlutverki leiðbeinanda við skipulag og framkvæmd ungmennaskipta fyrir hinsegin ungmenni. Gögn rannsóknarinnar byggja á dagbókarfærslum, ljósmyndum og ígrundun á samskiptum sem ég átti við samleiðbeinendur, ungmennin og forsjáraðila þeirra.
Niðurstöðurnar benda til þess að með markvissri aðlögun aðstæðna, uppbyggingu á trausti og virðingu þá sé hægt að skapa valdeflandi og öruggt umhverfi þar sem ungmenni stíga út fyrir sinn þægindaramma. Rannsóknin undirstrikar hve mikilvægt er að mæta ungmennum á jafningjagrundvelli, aðlaga starfið að þörfum þátttakenda og stuðla að vellíðan og félagslegum þroska.
Lærdómur af rannsókninni getur nýst öðrum fagmönnum er vinna með jaðarsettum ungmennum og stuðlað að aukinni inngildingu í tómstundastarfi
Þátttaka í netsamfélögum. Megindleg rannsókn á áhrifum hinseginleikans
No full textTæknin er orðin stór hluti af lífi fólks víða um heim, þar með er netið orðið sjálfsagður og nauðsynlegur hluti flestra samfélaga sem mikilvægt er að kanna. Í þessari rannsókn var ein hlið þess könnuð, sem eru netsamfélög og í nánari skilningi aðdáendamenning þar. Það var notuð spurningalistakönnun sem birt var á samfélagsmiðlinum Tumblr, enn fremur voru könnuð tengsl þeirra við hinseginleika. Byggt er á kenningu Goffmans um áhrifastjórnun, kenningar um þriðju svæði og fyrri rannsóknum á netsamfélögum. Niðurstöður benda til þess að hlutfall hinsegin einstaklinga er hærra í þeim hópum sem teknir voru fyrir heldur en í samfélaginu almennt. Enn fremur virðast hinsegin einstaklingar hafa sterkari innlifun í netsamfélög, sem kemur enn meira fram meðal trans og kynsegin fólks. Til þess að mæla styrkleika innlifunar voru notaðar nokkrar breytur í samsetta mælingu, með það markmið að kanna hversu mikið svarendur lifa sig inn í netsamfélög. Þátttakendur í netsamfélögum finna fyrir meiri stjórn á framkomu sinni á netinu heldur en í raunheimum. Ástæður fyrir þátttöku eru fjölbreyttar en meðal þeirra eru aðgengi að upplýsingum og efni tengt áhugamálum, einnig tengsl við fólk. Í ritgerðinni er enn fremur fjallað ítarlega um ferlið að framkvæma megindlega rannsókn frá grunni og þar með búa til spurningalistakönnun
When the fighting is over, who will take accountability for the environmental damage caused? – The effectiveness of establishing environmental post-conflict liability
No full textNext to human suffering and damaged infrastructure, armed conflict always harms the natural environment in and around conflict areas. The harm is mainly rooted in collateral damage, but can also be a result of a direct attack or of environmental modification techniques. While the main focus of the public, media and court cases revolves mainly around the humanitarian impact, the environmental damage can last for several years, decades or even forever. Consequently, the issue of liability for these damages is raised, some of which need long-term reparation. Following this question, this thesis examines the level of effectiveness in the establishment of post-conflict liability for environmental damage.
After a quick introduction to the humanitarian, environmental and legal realities of armed conflict, the thesis focuses on specific legal sources that entail environmental protection in armed conflict. It aims to assess the completeness of these legal sources by using the so-called PERAC Principles as a basis for identifying gaps in the existing provisions. While the PERAC Principles generally aim for a higher protection than the existing laws, the gaps are found with regards to non-international armed conflicts, responsibility of non-State actors and the post-conflict phase. However, the general provisions on international responsibility are applicable, which can be used to establish liability, leading to a full compensation for the damages.
Next, past conflicts that were mostly addressed by the UN Security Council (UNSC) are examined to outline the application of the legal sources. The thesis pinpoints the Vietnam War as initiating the discourse on environmental protection in armed conflict and highlights the aftermath of the Gulf War positively as it resulted in full compensation. However, this approach was not followed in subsequent conflicts, despite one of the rare cases before the International Court of Justice (ICJ) approving how the UNSC addressed the Gulf War.
The thesis proceeds to assess the level of effectiveness in the current state of play. It points out that this assessment is reliant on the perspective taken when looking at international law and introduces four schools of thought from international relations theory, namely the realist, liberal, institutionalist and constructivist theory. After describing their contents, they are used to highlight flaws that lie in the legal sources as well as in their practical application. The main flaws thereby can be seen in the practical application which suffers from the UNSC’s permanent members veto power and the hard to establish jurisdiction of the ICJ among others. The thesis proceeds to propose several solutions that would almost all need to be accepted by the permanent members of the UNSC, before it concludes that the current system of post-conflict liability for environmental damage is mostly ineffective
Comparison of extraction efficiency using ethanol and methanol for the extraction of mycosporin-like amino acids (MAAs) from Palmaria palmata
No full textMycosporin like amino acids (MAAs) are low molecular weight, water soluble compounds widely distributed in marine organisms specially in seaweed, where they function as natural ultravoilet (UV) protective agents. Due to their strong UV-absorbing properties and antioxidant potential MAAs have gained increasing interest for application in food, cosmetics and pharmaceutical industries. The present study aimed to evaluate and compare efficiency of ethanol and methanol as extraction solvent for MAAs from Palmaria palmata.
Dried and fresh seaweed biomass was subjected to solvent extraction using ethanol and methanol under identical conditions. The extracts were filtered and concentrated, and MAAs were analysed using appropriate analytical techniques, including spectrophotometery and chromatographic sepration. The extraction yield and MAA profile obtained with each solvent were compared to determine solvent effectiveness.
The results demonstrated that solvent polarity signicantly influenced the extraction efficiency of the MAAs. Methanol showed a higher extraction yield of MAAs compared to ethanol. In addition, seasonal variation played a vital role in the MAA yield. These findings suggest that both solvent selection and harvesting season are critical factors in optimizing the extraction of MAAs from P. palmata. This study contributes to a better understanding of extraction stratagies and support the potential utilization of MAAs as natral bioactive compounds for industrial utilization
Rammaáætlun : skilvirkni ferla við leyfisveitingar vegna orkutengdra verkefna metin með aðferðum straumlínustjórnunar (Lean Management)
No full textMarkmið rannsóknarinnar er að greina skilvirkni og umbótatækifæri í leyfisferli rammaáætlunar sem hefur verið gagnrýnt fyrir að vera flókið, langt og kostnaðarsamt stjórnsýsluferli. Byggt er á fræðilegum grunni góðrar stjórnsýslu, verkefnastjórnsýslu og straumlínustjórnunar (e. Lean Management) þar sem átta tegundum Muda sóunar er notuð til að bera kennsl á óhagkvæmni í ferlinu.
Rannsóknin byggir á könnun meðal hagaðilaferlisins. Alls svöruðu 31 þátttakandi könnuninni frá aðal hagaðilum ferlisins. Þeir eru leyfisumsækjendur, umsagnaraðilar og ákvörðunartakar. Niðurstöður sýna að sóun birtist í öllum átta Muda flokkum en gallar og biðtími voru metnir með mestu sóunina. Leyfisumsækjendur upplifa sóun mun oftar en aðrir hópar, um 60% þeirra telja hana koma oft eða mjög oft fram, samanborið við 37% ákvörðunartaka og 37% umsagnaraðila. Á hinn bóginn telja 43% ákvörðunartaka og 23% umsagnaraðila að sóun komi sjaldan eða nær aldrei fram sem bendir til mismunandi vægis hagsmuna og álags í ferlinu.
Þrátt fyrir þetta eru þátttakendur almennt jákvæðir í garð nýrra virkjana sem gefur til kynna að gagnrýni beinist fyrst og fremst að framkvæmd ferlisins. Rannsóknin bendir til skýrra umbótatækifæra á ferli rammaáætlunar. Hægt væri að ná umbótum með því að einfalda verkflæði, skýra ábyrgðarskiptingar og auka stafræna umbreytingu til að draga úr sóun og stytta afgreiðslutíma.Rannsóknin var styrkt af Rannsóknasetri um sjálfbæra þróun (Sustainability Institute and Forum, SIF)
Kvíði grunnskólabarna
No full textÞessi ritgerð er lokaverkefni mitt til B.Ed. prófs í grunnskólakennslu yngri barna. Markmið verkefnisins er að fræðast um helstu kvíðaraskanir ungra barna og birtingarmynd þeirra innan veggja skólans. Skoðaðar eru rannsóknir um kvíða og aðferðir sem þróaðar hafa verið sérstaklega til þess að vinna á kvíðavanda barna. Megin markmið ritgerðarinnar er að skoða hvernig kennarar geta nýtt sér þessar aðferðir í störfum sínum, svo kvíðinn hafi sem minnst áhrif á nám og almenna líðan hjá.
Rannsóknir hafa sýnt fram á að kvíði getur haft mikil og langvarandi áhrif ef ekki er tekið á vandanum á viðeigandi hátt. Þess vegna er afar mikilvægt að kennarar þekki helstu einkenni kvíða og hvaða aðferðir eru gagnlegar og hvað ber að forðast. Ef kennarar hafa þessa þekkingu hafa nemendur með kvíða meiri möguleika á að yfirstíga vandann og hafa
sömu möguleika og börn sem ekki þjást af kvíða til þess að takast á við nám og félagslíf
Þróun hlutverks forsetaembættis Íslands: Krýnt með kosningum?
No full textStjórnarskrá lýðveldisins Íslands er helsta heimild um hlutverk og vald forsetaembættisins, en hún hefur breyst lítið sem ekkert hvað embættið varðar, þrátt fyrir að margir telji hana óskýra varðandi einhverja þætti embættisins. Þrátt fyrir takmörkuð afskipti löggjafans af forsetaembættinu og stjórnarskránni hvað embættið varðar, virðist vald þess og hlutverk þó hafa þróast á nokkuð athyglisverðan hátt. Sjö einstaklingar hafa gengt embættinu frá stofnun þess og hafa þeir beitt sér á mismunandi hátt og hver sett sitt mark á embættið, en reynt verður að gera grein fyrir því hvernig forsetar hafa beitt sér og mögulega breytt embættinu, hver fyrir sig