Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
No One is an Island: Suicidal Ideation and Interpersonal Correlates in a Population-Based Sample in Iceland
No full textBackground: Suicide is a leading cause of death worldwide, and around 40 people die by suicide in Iceland each year, yet the prevalence and interpersonal correlates of suicidal ideation in the Icelandic general population remain largely unknown. The Integrated Motivational–Volitional (IMV) model proposes that entrapment directly predicts suicidal ideation, with thwarted belongingness and perceived burdensomeness moderating this association. Aims: The current study examined (a) the psychometric properties of Icelandic versions of the SIDAS, INQ-15, and Entrapment Short Form, (b) the prevalence and severity of past-month suicidal ideation, and (c) IMV-based associations between entrapment, interpersonal constructs, and ideation in a population-based adult sample. Method: A cross-sectional online survey was completed by 150 Icelandic adults from a national research panel. Participants completed the SIDAS, INQ-15, and E-SF alongside demographic measures. Internal consistency and exploratory factor analyses were conducted, followed by regression and interaction models testing direct and moderating effects of perceived burdensomeness and belongingness. Results: All measures showed good to excellent reliability; an 11-item INQ version yielded a clearer two-factor structure. Fourteen percent reported past-month suicidal ideation, typically of mild severity. Entrapment, higher perceived burdensomeness, and lower belongingness were each associated with greater ideation, in multivariable models however, perceived burdensomeness was the only unique predictor (R² = .52). No evidence supported the moderation of the entrapment–ideation link by interpersonal correlates. Limitations: The sample size was modest and skewed toward older adults, limiting generalizability and statistical power for detecting interaction effects. Conclusions: Findings support the relevance of entrapment and interpersonal correlates in the development of suicidal ideation, but do not confirm the specific moderation pathways proposed by the IMV model. Perceived burdensomeness emerged as the dominant interpersonal correlate, suggesting a potentially important target for assessment and prevention efforts in community settings
„She Needs Protection – He Needs Guidance“. Parental Stories about Responsibility and Supervision in the Digital Lives of Children
No full textMarkmið rannsóknarinnar er að varpa ljósi á hugmyndir þátttakenda um hlutverk foreldra og ábyrgð tengt samfélagsmiðlanotkun barna og hvernig orðræða um öryggi og eftirlit mótast af kyngervi barnanna. Fræðilegt sjónarhorn rannsóknarinnar byggir á mótunarhyggju og var gögnum aflað með sögulokaaðferð (e. story completion method). Þátttakendur fengu upphaf að sögu og voru beðnir um að ljúka henni með eigin orðum. Söguupphafið lýsti ýmist stúlku eða dreng sem greindi foreldrum sínum frá áhættusömum samskiptum á samfélagsmiðlum og áttu þátttakendur að lýsa viðbrögðum og aðgerðum foreldranna við aðstæðunum. Þátttakendur rannsóknarinnar voru foreldrar sem eiga 12-15 ára börn sem eru virk á samfélagsmiðlum. Þátttakendur voru alls 40 og þar af voru 36 frásagnir þemagreindar, 17 sögur þar sem barnið í sögunni var stúlka og 19 þar sem barnið var drengur.
Greiningin leiddi í ljós fimm megin þemu: (1) Samtal og fræðsla sem helstu verkfæri foreldra; (2) Traust er lykillinn að örygginu; (3) Takmarkandi aðkoma og eftirlit réttlætt með umhyggju; (4) Hún þarf vernd – hann þarf leiðsögn og (5) Foreldrar reyna sitt besta við að leiðbeina börnum sínum á ókunnum slóðum. Niðurstöður sýna að foreldrar leggja áherslu á traust, umhyggju og öryggi sem lykilforsendur ábyrgðar en að nálgun þeirra mótist af kyngervi barnsins. Frásagnir um stúlkur tengdust oftar orðræðu um vernd og hættu en frásagnir um drengi frekar leiðsögn og sjálfstæði. Margir þátttakendur lýsa óöryggi foreldra í því að fylgjast með og leiðbeina börnum sínum í netumhverfi sem þeir þekkja sjálfir takmarkað. Rannsóknin dregur fram mikilvægi fræðslu og stuðnings við foreldra í stafrænu uppeldi og eykur skilning á því hvernig foreldrar móta ábyrgð sína og uppeldisnálgun í ljósi nýrra áskorana í stafrænum veruleika. Hún sýnir jafnframt notagildi sögulokaaðferðarinnar til að skoða menningarlegar hugmyndir, viðhorf og orðræðu en aðferðin er að ryðja sér til rúms í íslenskum rannsóknum.This study aims to highlight participants‘ ideas about the parental role and responsibility regarding children‘s use of social media and to examine how discourses of safety and supervision are shaped by the child‘s gender. The study is grounded in a social constructionist framework and data was collected using the story completion method. Participants were given a story stem, describing either a girl or a boy telling their parents about a risky interaction on social media and were asked to complete the story by describing the parents‘ actions in response to the situation. The participants were parents of children aged 12-15 who are active social media users. 40 participants took part in the study and 36 stories were included in the thematic analysis, 17 stories featuring a girl and 19 featuring a boy.
The analysis identified five main themes: (1) Dialogue and education as parents‘ primary tools; (2) Trust as the key to safety; (3) Restrictive mediation and supervision justified by care; (4) She needs protection – he needs guidance; and (5) Parents try their best to guide their children through unfamiliar terrain. The findings show that parents emphasise trust, care and safety as key aspects of responsibility but that their approaches are shaped by the child‘s gender. Stories about girls were more often linked to discourse of protection and risk, while those about boys focused on guidance and independence. Many participants described parents‘ sense of uncertainty in monitoring and guiding their children in an online environment they don't fully understand. The study highlights the need for parental support and education in digital parenting and illustrates how their sense of responsibility and supervision adapts to digital challenges. It also demonstrates the value of the story completion method for analysing cultural ideas, attitudes and discourses, an approach that is gaining traction in Icelandic research
Vald, ímynd og hagsmunir: Pólitísk nýting heimsmeistaramóta FIFA : Rússland 2018 og Katar 2022
No full textMarkmið þessarar ritgerðar er að greina hvernig pólitískir og efnahagslegir hagsmunir hafa haft áhrif á ákvarðanir FIFA um val á gestgjafaríkjum heimsmeistaramóta í knattspyrnu, og hvernig ríki hafa nýtt slíka viðburði í pólitískum tilgangi. Rannsóknin beinir sjónum að heimsmeistaramótunum í Rússlandi árið 2018 og Katar árið 2022, sem eru tekin fyrir sem samanburðartilvik í ólíku pólitísku og stofnanalegu samhengi. Ritgerðin byggir á fræðilegum ramma sem sameinar hugmyndir um mjúkt vald, íþróttaþvott, hnattræna stjórnun og stofnanavald, og styðst við eigindlega samanburðaraðferð. Greiningin sýnir að þrátt fyrir að valferli FIFA sé formlega sett fram sem tæknilegt og hlutlægt, fer það í reynd fram innan stofnanakerfis sem einkennist af takmörkuðu gagnsæi og veiku aðhaldi, þar sem pólitískt vægi og efnahagslegt bolmagn ríkja skipta miklu máli. Niðurstöður benda til þess að bæði Rússland og Katar hafi nýtt heimsmeistaramótin sem pólitískt verkfæri í ímyndarsköpun og mjúku valdi, þó með ólíkum markmiðum og árangri. Í heild sinni undirstrikar rannsóknin að stóríþróttaviðburðir geta haft raunveruleg pólitísk áhrif, en að þau séu háð breiðara pólitísku og stofnanalegu samhengi og séu sjaldnast varanleg
Crossing The Invisible Line: Distinguishing factors that facilitate the shift from suicidal ideation to behaviour
No full textSuicide represents a serious global public health concern and is among the leading causes of death worldwide, with Iceland being no exception. Although a substantial proportion of individuals experience suicidal ideation at some point during their lifetime, only a subset attempt suicide. Consequently, the present study aimed to identify factors that differentiate individuals who experience suicidal ideation only from those who engage in suicide attempts. Given the limited amount of suicide-related research conducted in Iceland, this study utilized a sample of Icelandic citizens aged 18 to 80 years. Participants were surveyed on a range of life experiences and subsequent outcomes, including whether they had ever experienced suicidal ideation or attempted suicide. The findings indicated that substance abuse, a history of sexual assault, experiences of emotional abuse, exposure to toxic chemicals, clinical depression and self-harming behaviour were associated with an increased risk of suicide attempts. Several limitations should be noted. These include the absence of questions addressing race, ethnicity, and sexual orientation, which may represent important distinguishing factors, as well as the lack of age categorization by decades. Despite these limitations, the findings underscore the need for further research on suicide and its associated risk factors within the Icelandic population
Einelti í frístund : handbók fyrir frístundaleiðbeinendur
No full textMeirihluti barna á aldrinum 6 til 9 verja stórum hluta dags á frístundaheimilum. Því eru frístundaheimili kjörinn vettvangur fyrir eineltisforvarnir sem sniðnar eru að þeim aldurshópi. Ótti við útskúfun og skortur á félagsfærni er talin ein af orsökum eineltis. Til að vinna bug á þessum þáttum þarf að greina hópinn og finna þau börn sem upplifa sig ekki sem hluta af hópnum og sníða starfið á frístundaheimilinu að þörfum þeirra. Félags- og tilfinningafærni er hæfileiki sem hægt er að kenna í skólum og frístundaheimilum en rannsóknir sýna að börn sem búa yfir félags- og tilfinningafærni glíma síður við hegðunarvanda og leggja sjaldnar í einelti. Það er álit ýmissa fagaðila að með aukinni samvinnu milli skóla og frístundar sé hægt að samhæfa aðgerðir gegn einelti innan skóla og utan. Skóli, frístund og aðrir aðilar sem vinna með börnum bera nú sameiginlega ábyrgð á að standa vörð um farsæld barna samkvæmt nýju farsældarlögunum
Key priorities in municipal social services in a multicultural society
No full textÍ ritgerðinni er fjallað um þær áherslur sem þurfa að ríkja í félagsþjónustu sveitarfélaga í fjölmenningarlegu samfélagi með sérstakri áherslu á íslenskt samhengi. Byggt er á fræðilegum heimildum um velferðarkerfi, fjölmenningu og félagsráðgjöf auk laga, stefnumótunarskjala og rannsókna um innflytjendur og félagsþjónustu. Íslenska velferðarkerfið byggir á norræna sósíal-demókratísku velferðarlíkani með algildum réttindum en niðurstöður ritgerðarinnar sýna bil á milli formlegra réttinda og raunverulegs aðgengis innflytjenda að félagsþjónustu.
Rammalöggjöf, ólík framkvæmd þjónustu milli sveitarfélaga og brotakennd stefnumótun í málefnum innflytjenda ásamt takmörkuðum tungumálastuðningi og ómarkvissri upplýsingagjöf, skapa verulegar hindranir í aðgengi notenda að þjónustu.
Fræðilegur grunnur bendir til þess að innflytjendur þekki réttindi sín oft illa, mæti tungumálaörðugleikum og forðist jafnvel að leita sér aðstoðar vegna óöryggis eða viðmóts starfsfólks. Einnig er útlit fyrir að skortur sé á menningarhæfni meðal starfsfólks.
Heildarniðurstöður ritgerðarinnar draga fram fjórar lykiláherslur sem þurfa að liggja til grundvallar félagsþjónustu í fjölmenningarlegu samfélagi: samræmt verklag og fagleg þjónusta, aðgengileg þjónusta og upplýsingagjöf, markviss tungumálastuðningur og að lokum menningarhæfni og faglegar vinnuaðferðir meðal starfsfólks
„Munu þau koma öðruvísi fram við mig ef þau vita?“ Reynsla og líðan einhverfs fólks á íslenskum vinnumarkaði
No full textMarkmið þessarar rannsóknar var að kanna reynslu og líðan einhverfs fólks á íslenskum vinnumarkaði, með sérstaka áherslu á ráðningarferla, samskipti í starfi og aðlögun að félagslegum væntingum. Þrátt fyrir aukna umræðu um fjölbreytileika í mannauði hefur reynsla einhverfs fólks á vinnumarkaði verið lítið rannsökuð á Íslandi, og því var lögð áhersla á sjónarhorn þátttakenda sjálfra. Rannsóknin byggir á eigindlegri aðferðarfræði og voru tekin viðtöl við sex einstaklinga sem höfðu það sameiginlegt að vera einhverfir.
Niðurstöður sýna að þátttakendur upplifðu ráðningarferla sem félagslega krefjandi, þar sem óljósar væntingar, áhersla á fyrstu kynni og félagsleg frammistaða höfðu oft meira vægi en raunveruleg starfsgeta. Atvinnuviðtölunum var lýst sem aðstæðum sem kölluðu fram kvíða og óöryggi, sérstaklega vegna ófyrirsjáanleika og óskráðra reglna. Í starfinu sjálfu reyndist vinnustaðamenning og viðhorf samstarfsfólks og stjórnenda skipta máli fyrir líðan, starfsgetu og hvort þátttakendur treystu sér til að segja frá greiningu sinni. Frásagnir þátttakenda bentu einnig til þess að möskun, félagslegt úthald og orkustjórnun væru stórir þættir í daglegri reynslu þeirra í starfi. Margir lýstu því að vinnan tæki svo mikla orku að hún hefði í kjölfarið áhrif á einkalíf og heilsu þeirra. Á sama tíma kom fram sterkur vilji til að tilheyra vinnumarkaðnum, leggja sitt af mörkum og fá ánægju úr starfi.
Rannsóknin undirstrikar að reynsla og líðan einhverfs fólks á vinnumarkaði mótast ekki eingöngu af einstaklingsbundnum þáttum, heldur í miklum mæli af kerfislægum þáttum, vinnustaðamenningu og aðgengi að stuðningi. Í frásögnum þátttakenda kom fram að fræðsla og þekking á einhverfu skipti máli fyrir upplifun þeirra af öryggi, stuðningi og þátttöku. Þeir lýstu að í þeim tilvikum þar sem samstarfsfólk og stjórnendur bjuggu yfir meiri þekkingu og skilningi á einhverfu, þá myndaðist rými fyrir skýrari samskiptum, sveigjanleika og aðlögun í starfi. Niðurstöðurnar varpa ljósi á mikilvægi fræðslu, sveigjanleika og raunverulegrar aðlögunar til að skapa aðstæður þar sem einhverft fólk getur blómstrað í starfi án þess að ganga á eigin heilsu.The aim of this study was to explore the experiences and well-being of autistic people in the Icelandic labour market, with particular emphasis on recruitment processes, workplace communication and adaptation to social expectations. Despite increased discussion of workforce diversity, the experiences of autistic people in employment have been under-researched in Iceland. The study focuses on the perspectives of the participants themselves. The research is grounded in a qualitative methodological approach and is based on interviews with six individuals who all identified as autistic. The findings indicate that participants experience recruitment processes as socially demanding, where unclear expectations, an emphasis on first impressions, and social performance were often given greater weight than actual job-related competencies particularly due to unpredictability and unwritten social rules. In the workplace, organizational culture and the attitudes of colleagues and managers were found to significantly influence well-being, work performance and whether participants felt able to disclose their diagnosis. Participants’ accounts also highlighted masking, social endurance and energy management as central aspects of their everyday working lives.
Many described how work consumes so much energy that it negatively affected their health and personal lives. At the same time, a strong desire to belong in the labour market, to contribute meaningfully and to experience job satisfaction was evident. The study underscores that the experiences and well-being of autistic people in employment are shaped not only by individual factors but largely by systemic conditions, workplace culture and access to support. Participants’ narratives emphasized the importance of education and knowledge about autism for their sense of safety, support and inclusion. In cases where colleagues and managers demonstrated greater understanding and awareness of autism, space was created for clearer communication, flexibility and genuine accommodation in creating working environments in which autistic people can thrive without compromising their health
„Ef ég skyldi slasast erlendis myndi ég vilja að það væri vel tekið á móti mér“ Upplifun hjúkrunarfræðinga á bráðamóttöku af því að hjúkra erlendum ferðamönnum
No full textBakgrunnur: Alþjóðleg ferðamennska hefur aukist verulega á undanförnum árum og hefur þessi þróun haft áhrif á íslenskt heilbrigðiskerfi, einkum bráðamóttökur. Erlendir ferðamenn sem leita sér heilbrigðisþjónustu er fjölbreyttur hópur með ólíkar þarfir, væntingar og menningarlegan bakgrunn sem getur skapað áskoranir í hjúkrun þessa hóps.
Markmið: Markmið rannsóknarinnar var að kanna reynslu hjúkrunarfræðinga á bráðamóttökum af því að annast erlenda ferðamenn og greina þær áskoranir sem þeir standa frammi fyrir.
Aðferð: Rannsóknin byggði á eigindlegri aðferðafræði með þremur rýnihópaviðtölum við samtals 13 hjúkrunarfræðinga af þremur bráðamóttökum innan og utan Reykjavíkur. Gögn voru greind með þemagreiningu samkvæmt sex stigum Braun og Clarke.
Niðurstöður: Fjögur megin þemu komu í ljós, (1) samskiptaörðugleikar, (2) menningarmunur, (3) fjölþætt hlutverk hjúkrunarfræðinga og (4) tilfinninga- og siðferðilegar áskoranir. Tungumálaörðugleikar reyndust vera ein helsta áskorunin og höfðu áhrif á klínískt mat, ákvarðanatöku og öryggi sjúklinga. Menningarmunur og ólíkar væntingar til heilbrigðisþjónustunnar gátu leitt til vantrausts, misskilnings og aukins álags. Jafnframt lýstu þátttakendur því að þeir sinntu fjölmörgum verkefnum sem jók tímaþröng og tilfinningalegt álag
Ályktun: Niðurstöður sýndu að hjúkrun erlendra ferðamanna á bráðamóttöku var tímafrek og flókin. Til að tryggja öryggi og gæði þjónustu þyrfti að bæta aðgengi að túlkaþjónustu, styrkja fræðslu í menningarnæmi og skýra verkferla. Slíkar aðgerðir geta stuðlað að auknu öryggi sjúklinga, bættri starfsánægju hjúkrunarfræðinga og heildstæðari bráðaþjónustu fyrir erlenda ferðamenn
Burðaþolshönnun á steinsteyptri byggingu
No full textThis thesis presents the structural design of a multi-story reinforced concrete building, developed in accordance with the Eurocodes codes and the Icelandic building regulations. The building is intended for student housing. The objective of the study is to provide a safe, efficient, and economical structural system capable of withstanding both gravity and lateral loads, including those induced by wind and seismic activity. The design process includes the selection of an appropriate structural system, load calculation, structural analysis, and detailed design of key structural elements such as slabs, beams, columns, and foundations. Finite element modeling was used to simulate the behavior of the structure under various load combinations, ensuring compliance with ultimate and serviceability limit states. The final design demonstrates the integration of structural analysis, material behaviour, and design optimization, resulting in a robust and cost-effective structural solution. This thesis contributes to a deeper understanding of the practical challenges in concrete structural design and provides a framework that can be adapted for similar building projects.Þessi meistararitgerð fjallar um burðarþolshönnun á fimm hæða húsi úr járnbentri steinsteypu, þar sem stuðst er við Eurocode hönnunarstaðlana og gildandi íslenska byggingar-reglugerð. Byggingin er ætluð fyrir stúdentagarða. Markmið rannsóknarinnar er að þróa örugga, hagkvæma og skilvirka burðarvirkishönnun sem stenst bæði lóðrétt og lárétt álag, þar á meðal vind- og jarðskjálftaálag. Hönnunarferlið felur í sér val á viðeigandi burðarvirki, álagsútreikninga, burðarþolsútreikninga og ítarlega hönnun á helstu burðarvirkiseiningum eins og plötum, bitum, súlum og undirstöðum. Tölulegt þrívíddarlíkan byggt á einingaaðferðinni var notuð til að herma hegðun byggingarinnar fyrir mismunandi álagi og tryggja að hún uppfylli kröfur bæði í brotmarka- og notmarkaástandi (ULS og SLS). Lokahönnunin sýnir samþættingu á burðarþolsútreikningum, efniseiginleikum og hagræðingu í hönnun og skilar traustri og hagkvæmri lausn. Ritgerðin veitir innsýn í hagnýtar áskoranir við burðarþolshönnun steinsteyptra bygginga og í henni er set fram umgjörð og aðferðafræði sem hægt er að aðlaga að sambærilegum verkefnum
Mótun barns frá æsku til samfélagslegrar velferðar : Mikilvægi félagslegs og menningarlegs auðmagns í lífi barna
No full textÍ þessari ritgerðar er svarað, hver staða og tækifæri barna eru út frá rannsóknarspurningunni: Að hvaða leyti er efnahagslegt, félagslegt og menningarlegt auðmagn undirstaða framtíðartækifæra, samfélagslegrar velferðar og líðan barna? Í ritgerðinni er leitast við að greina mismunandi sjónarmið fræðimanna á bæði ófullnægjandi og góðum uppvaxtaraðstæðum barna og hvað styðji börn best til samfélagslegrar velferðar. Ritgerðin byggir á fræðilegum heimildum og félagsfræðilegri nálgun til þess að leita svara og ná dýpri skilningi á því sem börn þarfnast, hvernig samfélagið getur haft áhrif á mótun og velferð barna og hvert hlutverk félagslegs og menningarlegs auðmagns er. Leitað var að svörum í erlendum rannsóknum og sálfræðikenningum að tengslamyndun, fátækt, fjárhagslegri velferð, menntun, stuðningi yfirvalda og fleiru sem hefur áhrif á börn. Jafnframt var skoðað hver áhrifin eru á velferð barna þegar auðmagn skortir, þau alast upp án tilfinningalegs stöðugleika, missa af menntunartækifærum og öðlast ekki almenna þekkingu til framtíðarvelferðar. Í íslenskum skýrslum og rannsóknum á málefnum barna kemur fram að fátækt og skortur á efnislegum gæðum er til staðar. Eigindleg rannsókn sýnir að gott bakland frá fátækum foreldrum skipti ekki minna máli til velferðar barnanna. Leitað var í fjárhagslegum tölfræðilegum gögnum eftir upplýsingum á aðstæðum og skorti á efnislegum gæðum sem hafi áhrif á börn íslenskra heimila. Fæðingarorlof er hluti af fjárhagslegri velferð barna en mun lægri greiðslur eru til foreldra í fátækt en foreldra í velmegun. Ungabörnum er þarna mismunað út frá því hvort þau búa í fátækt eða velferð af yfirvöldum. Mikilvægt er fyrir yfirvöld og alla sem koma að uppeldi barna að vera vel upplýstir um hvað börn skorti og hvers þau þarfnist til góðrar framtíðarvelferðar