Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Varkár (sannsaga)
No full textVarkár er sannsaga í brotakenndu formi sem fjallar um lífið — og fjarveru þess — tilgang og tilgangsleysi, hið sammannlega og hið afar sértæka
Uppkaup fasteigna á hættusvæðum - Málsmeðferð og lagaheimildir samkvæmt lögum nr. 49/1997
No full textMarkmið ritgerðarinnar er að greina lagagrundvöll, stjórnsýslureglur og réttaráhrif uppkaupa fasteigna í kjölfar náttúruhamfara á Íslandi, samkvæmt lögum nr. 49/1997 um varnir gegn snjóflóðum og skriðuföllum. Kveikjan að ritgerðinni var framkvæmd uppkaupa eftir skriðuföllin á Seyðisfirði þann 18. desember 2020. Á síðustu áratugum urðu miklar náttúruhamfarir á Íslandi á Vestfjörðum 1994 - 1995, skriðuföllin á Seyðisfirði árið 2020 og jarðhræringarnar í Grindavík frá árinu 2023 sem ekki sér fyrir endann á, en í kjölfar þeirra voru sett sérstök lög nr. 16/2024 um kaup á íbúðarhúsnæði í Grindavík. Rannsóknin leggur áherslu á tvo meginþætti, annars vegar hvaða lagaheimildir og stjórnsýslureglur gilda um uppkaupaferli samkvæmt 11. gr. laga nr. 49/1997 og hins vegar hversu samræmdrar eða ósamræmdrar verndar fasteignaeigendur njóta eftir ólíkum svæðum á grundvelli laga.
Niðurstöður sýna að lagaheimildir og framkvæmd um uppkaup fasteigna vegna náttúruvár er ósamræmd og í veigamiklum atriðum ófyrirsjáanleg. Af dómum Héraðsdóms Vestfjarða, sem ekki var áfrýjað til Hæstaréttar, má leiða fordæmi um túlkun á kröfunni um „fullt verð“ samkvæmt 72. gr. stjskr., þar sem staðfest var að bætur verði að endurspegla raunverulegan kostnað við að koma eiganda í sambærilega stöðu og fyrir hamfarir.
Heildarniðurstaðan er sú að misræmi er milli heimildarákvæða laga nr. 49/1997 og skylduákvæðis laga nr. 16/2024 sem leiðir til lagalegs ójafnræðis. Því er brýnt að endurskoða réttarreglur um náttúruhamfarir til að tryggja jafnræði, fyrirsjáanleika og vernd eignarréttar óháð búsetu eða tegund náttúruvár.The objective of this thesis is to analyze the legal basis, administrative rules, and legal effects of property buyouts following natural disasters in Iceland under Act No. 49/1997 on Defence against Avalanches and Landslides. The study was prompted by the implementation of buyouts following the landslides in Seyðisfjörður in December 2020. In recent decades, Iceland has experienced major natural disasters, including in the Westfjords (1994–1995), the 2020 Seyðisfjörður landslides, and the ongoing seismic activity in Grindavík starting in 2023, which led to the specific Act No. 16/2024.
The research focuses on two main aspects: the legal authorities governing the buyout process under Article 11 of Act No. 49/1997, and the consistency of protection afforded to property owners across different regions based on the law.
Findings indicate that the legal rules and implementation regarding buyouts due to natural hazards are inconsistent and, in significant respects, unpredictable. Judgments from the District Court of the Westfjords establish a precedent regarding the interpretation of "full value" under Article 72 of the Constitution, confirming that compensation must reflect the actual cost of restoring the owner's financial position.
The overall conclusion is that a discrepancy exists between the authorization provisions of Act No. 49/1997 and the mandatory provisions of Act No. 16/2024, resulting in legal inequality. Consequently, legislative revision is urgently needed to ensure equality, predictability, and the protection of property rights regardless of residence or hazard type
Perspektiven des Bachelorstudiengangs Deutsch: Akademische, kulturelle und berufliche Perspektiven des Studiengangs Deutsch an der Universität Island
No full textÍ þessari ritgerð er sjónum beint að því hvaða faglegu, fræðilegu og menningarlegu tækifæri opnast fyrir nemendur sem útskrifast úr BA-námi í þýsku við Háskóla Íslands. Markmið ritgerðarinnar er að varpa ljósi á hvernig fyrrverandi nemendur meta þýskunám sitt við Háskóla Íslands og á hvaða sviðum þeir hafa nýtt þá prófgráðu sem þeir öfluðu sér. Þá er fjallað um mikilvægi erlendra tungumála í hnattvæddum heimi með sérstakri áherslu á stöðu þýskunnar. Rakið er hvernig tungumál halda gildi sínu þar sem söguleg, efnahagsleg og menningarleg tengsl eru sterk og hvernig þýska skipar þar sérstakan sess sem móðurmál um 90 milljón manna og er áhrifamikið alþjóðlegt samskiptamál á sviði efnahagslífs, vísinda og menningar. Sérstakri athygli er beint að stöðu þýskunnar á Íslandi í sögulegu og samtímalegu samhengi og sýnt fram á hvernig þessi tengsl endurspeglast í íslenska menntakerfinu
Stability analysis of the Icelandic electrical power system : steady-state power flow assessment under future load growth
No full textThis thesis analyzes the stability of the Icelandic electrical power system under projected future load growth. As electricity demand in Iceland continues to increase, maintaining system stability becomes a critical challenge for transmission system planning and operation. A model of the Icelandic power grid was developed using pandapower, a python-based power system analysis tool and was used to simulate grid behavior under gradually increasing load and generation levels. Load and generation were increased to reflect long-term demand growth scenarios from 2025 and 2050. The simulations focus on assessing system stability and potential operational constraints under future conditions. The results provide insight into operational strength of the Icelandic power system and highlight areas where reinforcement or operational measures may be required to ensure reliable system performance in the coming decades.Í þessari ritgerð er greint stöðugleika íslenska raforkukerfisins við áætlað álag til ársins 2050.
Þar sem raforkunotkun á Íslandi fer vaxandi er mikilvægt að tryggja stöðugleika kerfisins við skipulagningu og með greiningu á raforkukerfinu. Líkan af íslenska raforkukerfinu var hannað með pandapower sem er hugbúnaðartól fyrir raforkukerfi og notað til að herma hegðun kerfisins við vaxandi álagi og framleiðslu. Með niðurstöðum þessa verkfnis er
stöðugleika kerfisins við framtíðarskilyrði metið. Niðurstöðurnar veita innsýn á ástand íslenska raforkukerfisins og sýna hvar og hvenær styrking á kerfinu er þörf til að tryggja áreiðanleika kerfisins á komandi áratugum
Í manna minni - greining á seljabúskap út frá Jarðabókum Árna Magnússonar og Páls Vídalíns
No full textRannsóknin byggir á Jarðabókum Árna Magnússonar og Páls Vídalín og verkefni þeirra sem unnin var á árunum 1702–1714. Markmið þeirra var að skrá stöðu jarða á Íslandi með aðstoð heimamanna og taka saman umfang þeirra eigna. Jarðabækurnar ná yfir flestar sýslur landsins nema þrjár. Fyrir hverja jörð voru skráðar upplýsingar um eignarhald jarðanna, fjöldi búpenings og aðrar viðkomandi upplýsingar samkvæmt verklagi Árna og Páls.
Tekin voru saman öll tilvik þar sem sel vorru nefnd sem sett var saman í gagnagrunn. Tilvikum voru flokkuð eftir virkni selja og staðsetningu þeirra. Jafnframt voru nýttar aðrar heimildir til að styðja við greiningna, meðal annars upplýsingar um búpening, stærð jarðana og eignarhald.
Magn upplýsinga var mismunandi og gátu lýsingar úr Jarðabókunum verið allt frá stakri setningu um sel á jörð upp í ítarlegar lýsingar. Með því að rýna í og flokka upplýsingar var unnt að meta stöðu og umfang seljabúskaps á 18. öld. Samhliða voru útbúin kort með staðsetningum lögbýla þar sem sel var nefnt, hvort sem lýsingin kæmi fram hjá hjáleigu, lögbýlisparti eða jarðirnar sjálfrar.
Sel voru nefnd í lýsingum 661 jarða af 3580 eða í 18% tilvika. Til þess að fá heildarmynd af þeim jörðum sem nefndu sel, hvort sem þau voru virk eða óvirk. Þá voru tekin saman ákveðin atriði sem mögulega gætu gefið skýra mynd af seljabúskap og hvernig hann kom fram í skráningu Jarðabókanna. Þau atriði voru tímasetningar skráninga, hver eða hverjir voru skráningaraðilar, fjöldi mjólkandi búpenings, staðsetning seljanna og ástæða/ur af hverju sum sel væru óvirk
Fornaldar- og riddarasagnasafnið AM 343 a 4to: Rannsókn á skrift og gerð 15. aldar handrits
No full text15. aldar handritið AM AM 343 a 4to er talið skrifað á Möðruvöllum fram í Eyjafirði. Þetta er þykkt handrit sem inniheldur fornaldar- og riddarasögur. Í þessari ritgerð er gerð og ástandi handritsins lýst eins og það er nú. Það virðist skrifað sem ein heild og þó að bókfellið sé ekki af hæsta gæðaflokki hefur mikið verið lagt í gerð handritsins.
Eigendasaga AM 343 a 4to er að mestu ókunn þar til það komst í eigu Árna Magnússonar. Kenningar eru uppi um að það hafi verið skrifað á Möðruvöllum fram um 1450–1475 og að aðalskrifari þess hafi mögulega verið Bjarni Ívarsson. Bjarni tengdist Möðruvöllum fram í gegnum föðursystur sína og síðar hjónaband. Rannsóknir fræðimanna eins og Stefáns Karlssonar, Christophers Sanders og Guðbjargar Kristjánsdóttur hafa stutt þær kenningar að hann sé mögulegur skrifari.
Þó að Bjarni sé talinn aðalskrifari er einnig talið að fleiri hafi komið við sögu. Var því framkvæmd frumrannsókn á völdum þáttum í skrift til að reyna að varpa ljósi á spurninguna um hvort fleiri en einn skrifari hafi komið að gerð handritsins. Niðurstaða þeirrar rannsóknar er sú að mjög líklega hafa fleiri skrifarar skrifað stutta kafla, frá nokkrum línum upp í nokkrar síður en að einn aðalskrifari hafi skrifað meirihlutann.
Ekki er fullljóst hve margir skrifarar hafa komið að gerð handritsins. Markmið þessarar rannsóknar er að varpa ljósi á það. Athugun á breytileika í skrift leiddi í ljós að líklega er meginefni handritsins með einni hendi en einnig hafa að minnsta kosti fjórir aðrir skrifarar skrifað stutta kafla, allt frá nokkrum línum upp í nokkrar síður. Ekki verður betur séð en þessir fjórir skrifarar hafi allir unnið samtíða aðalskrifaranum. Það gæti bent til þess að handritið hafi orðið til í samfélagi þar sem voru margir skrifandi menn
Minnisfærni barna með málþroskaraskanir: Athugun á kenningu Ullmans um skert aðgerðaminni sem orsök DLD
No full textÞessi heimildaritgerð er lokaverkefni til BA-prófs í almennum málvísindum við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands. Í henni er málþroskaröskun DLD (e. Developmental Language Disorder) til umfjöllunar út frá kenningu um skert aðgerðaminni sem orsök röskunarinnar: the Procedural Deficit Hypothesis (PDH). Kenningin, sem kennd er við Michael T. Ullman, er tilraun til þess að brúa gjána á milli heila og hugrænnar starfsemi í röskuninni. Í henni felst sú hugmynd að undirliggjandi skerðing í aðgerðaminni gæti mögulega útskýrt þá erfiðleika sem einkenna DLD. Hún fjallar sérstaklega um hlutverk þekkingarminnis og aðgerðaminnis með því að tengja þessar tegundir minnis við orðaforða annars vegar og málkerfi hins vegar, en í því samhengi eru erfiðleikar barna með DLD við að tileinka sér málfræðileg atriði helst til áherslu. Lögð er áhersla á að skýra hlut aðgerðaminnis í málþroskaröskun og voru rannsóknarspurningarnar því eftirfarandi: (a) Liggja orsakir málþroskaröskunar fyrst og fremst í erfiðleikum á sviði aðgerðaminnis? (b) Geta fleiri hugrænir þættir en aðgerðaminni sagt okkur eitthvað um birtingarmyndir málþroskaröskunar DLD? Til er fjöldi kenninga um málþroskaröskun DLD en þessi tiltekna kenning um aðgerðaminnið og málþroska hefur verið áhrifamikil þó hún sé enn umdeild. Hluti af gagnrýninni á kenninguna snýst um að hún sé of enskumiðuð og að það komi í ljós þegar henni er beitt í öðrum tungumálum. Þess vegna taka niðurstöðurnar hér mið af þess háttar gagnrýni og snert er á öðrum hugrænum ferlum en aðgerðaminni, ásamt því sem önnur tungumál en enska eru athuguð. Á heildina litið gefa niðurstöður til kynna að enn sé mörgum spurningum ósvarað innan kenningarinnar og þeirra fræða sem snúast um tengsl málþroskaröskunar DLD við önnur svið hugrænnar færni
„Nei, en ég vinn á Ríkisútvarpinu. Það eru hinir sem eiga erfiðara.“ Upplifun blaða- og fréttamanna á sálfræðilega samningnum.
No full textMarkmið þessarar ritgerðar er að kanna upplifun blaða- og fréttamanna á sálfræðilega samningnum innan íslenskra fjölmiðla, með sérstakri áherslu á samanburð milli opinbera geirans og einkarekinnar starfsemi. Sálfræðilegi samningurinn vísar til óformlegra og huglægra væntinga og skuldbindinga sem móta samband starfsmanns og vinnuveitanda og hafa áhrif á traust, skuldbindingu, starfsánægju og framtíðarhorfur í starfi. Rannsóknin er sett í samhengi við tvískiptan íslenskan vinnumarkað og erfiðar rekstraraðstæður fjölmiðla, þar sem óvissa, niðurskurður og breytingar hafa verið áberandi undanfarin ár. Rannsóknin byggir á eigindlegri aðferðafræði og stuðst var við mælitækið Psychological Contract Inventory (PCI) sem ramma við mótun spurningalista með það að leiðarljósi að meta upplifun þátttakenda af væntingum, skuldbindingum og efndum sálfræðilega samningsins. Þátttakendur voru átta blaða- og fréttamenn sem starfa bæði á opinberum og einkareknum fjölmiðlum. Gögn voru greind með áherslu á þætti á borð við traust, hvatningu, þróun í starfi, laun, vinnuálag, starfsöryggi og framtíðarsýn. Niðurstöður sýna að munur er á upplifun sálfræðilega samningsins eftir því hvort þátttakendur starfa á opinberum eða almennum vinnumarkaði. Rekstraraðstæður fjölmiðla reyndust hafa mest áhrif, þá annarsvegar hjá Ríkisútvarpinu (RÚV) og hins vegar einkarekinna fjölmiðla, á muninn milli upplifunar starfsfólks. Starfsöryggi og stöðugleiki einkenna frekar upplifun þeirra sem starfa hjá opinberum fjölmiðlum, á meðan starfsfólk einkarekinna miðla upplifir meiri óvissu. Niðurstöðurnar sýndu þó einnig fram á að margt var sameiginlegt í upplifun blaða- og fréttamanna þvert á miðla gangvart þáttum eins og framtíðarsýn, vinnutíma, álagi og jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Rannsóknin dregur því fram upp ákveðna sviðsmynd á því hvernig sálfræðilega samningnum er háttað á íslenskum fjölmiðlamarkaði og hvaða áskoranir stjórnendur fjölmiðla standa frammi fyrir
The AdS3/CFT2 Correspondence: A Case Study of the Holographic Principle
No full textHolography, the duality between higher dimensional quantum gravity and lower dimensional quantum field theory, is concretely realized in the generic correspondence between semi-classical d+1 dimensional anti-de Sitter gravity (AdSd+1) and d dimensional conformal field theories (CF Td). The correspondence between AdS3 and CF T2 is an exciting example of the holographic principle because it does not require string theory; in fact, the major results pointing to the AdS3/CF T2 duality predate the holographic principle by nearly a decade. Furthermore AdS3 and CF T2 are simpler than their higher dimensional counter parts. In two dimensions conformal symmetry extends to an infinite set of local
symmetries and negatively curved Einstein gravity in three dimensions is topological. Here we analyze and introduce the correspondence between AdS3 and CF T2. To this end we build the the picture from the ground up, starting with a simple action for AdS and then derive the necessary ingredients to see the boundary realize itself as a conformal field theory. In particular, we reproduce the main results of Brown-Henneaux and use the Ryu-Takayanagi formula to calculate the entanglement entropy of a single interval on the boundary
Memoria histórica y franquismo en el cine de Pedro Almodóvar
No full textEsta investigación, llevada a cabo para completar los requisitos para un BA en español, de la Universidad de Islandia, tiene como propósito estudiar la representación de la Guerra Civil española y el franquismo en el cine de Pedro Almodóvar, enfatizando el impacto de dichos eventos en la construcción de la identidad española desde entonces. Se investiga cómo Pedro Almodóvar, quien se convirtió en uno de los cineastas y directores más respetados en España y el mundo, cuestiona por medio de su cine las consecuencias del “Pacto del olvido” y el silencio impuesto por el régimen de Franco (1939-1975).
Para tal propósito, y como base de esta investigación, se analizarán las películas: La mala educación (2004), Volver (2006) y Madres paralelas (2021), seleccionadas porque tratan de manera directa o indirecta las consecuencias del franquismo, el trauma que proviene de tal sistema y la memoria histórica. El estudio forma parte de la premisa que, aunque Almodóvar no se dirige siempre directamente a la Guerra Civil o l franquismo, especialmente en sus primeras películas, comúnmente hace referencia a ambos por medio de sus personajes, quienes se enfrentan a problemas de identidad y represión, así como a la memoria colectiva. Además, repetidas veces critica la Iglesia Católica que, como uno de los pilares del franquismo, utilizó su poder para cometer abusos y otras injusticias.
Como será discutido, Almodóvar muestra en sus obras que, aunque el régimen represivo llegó a su fin, las consecuencias de su política siguen siendo visibles en la sociedad española hasta la contemporaneidad. Las conclusiones indican que, a través de su cine, Almodóvar sigue luchando contra el olvido y la impunidad. Asimismo, continúa una lucha artística contra los restos de la ideología de la dictadura, con la intención de confrontar y superar estos traumas en nombre del progreso