155199 research outputs found
Sort by
akran zorbalığı ve özgül öğrenme bozukluğu olan olgularda sosyal biliş ve beyin yapısı
No full textua. Du Calsmac, cocuk ve creenlerde gorilen akran zorbalg (AZ) ve 6zoül Börenme bomkhsn (0OB) birlikteliginitclnk ve norogorintiileme (vansal/fonksivonel MR) bulgularn incelemev amaclamaktadir. Amac. zorbaliga ueravan vbgrenme gücluou vacavan cocuklann bevin vangi ve islevlerindeki deeisiklikler tanmlamak, bu venlen sosval hil:Yöntem: Arastirmanin orneklemini lzmir Katip Çelebi Universitesi Tip Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalpoliklinigine bagvuran, Ozgul Ogrenme Bozuklugu tani lcütlerini karsilayan 9-16 yas araliginda olan 30 olgu, akranzorbaligina ugrayan psikiyatrik tanisi olmayan 30 olgu ve olgularla yas ve cinsiyet açisindan grup esletirmesi olan 30 saghkhkontrol olusturacaktir. Ebeveyni veya yasal vasisi ve kendisi bu çaligmayi kabul etmig, 9-16 yas araligindaki lzmir Katip ÇelebiOniversitesi Tip Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sagligi ve Hastaliklari birimine bagvuran çocuk ve ergenlere çalismaninbaslangig vizitinde K-SADS-PL (Okul Çagi Çocuklar fcin Duygulanim Bozukluklar ve Sizofreni Gorüisme Cizelgesi-Simdive Yasam Boyu Sekli) ile klinik durum saptamasi yapilacak,"Olweus ögrenciler için akran zorbaligi anketi"(O0AZ)uygulanacak, sosyodemogratik ve klimik yen fomm verilecektir. Ayni zamanda sosval bilis ile ileili klinik veriler elde etmeliçin olgulara zihin kurami testleri uygulanacaktir.Kontrol grubuna da ilk vizitte sosyo-demoorafik ve klinik ver formu doldurulacak, herhangi bir psikivatrik bozuklugunun ofuolmadgini saptamak icin K-SADS-PI(Okul Com Coeuklan lein Duvoulanim Rozukluklar ve Sizofreni Görisme Cizeloesi.Simdi ve Yasam Bovu Seklilve O0A 7 pvoulanaeakbr Olonlarin sosual bilis ile jlaili heoleins dahalndhnwale.t...t.kurami testlerinden yararlanilacaktir. Klinik degerlendirme yapildiktan ortalama 2 hafta sonra radyolojik inceleme yapilacaktir.Bulgular: Arastirma Temmuz ayinda baslamis olup toplamda 6 olgu arastirmaya dahil edilmistir. Sunumda o güne kadaralnacak çocuklarin da verileri sunulacaktir Olgular akran zorbaligi grubu (n=1), disleksi grubu (n=1),saglkh control(n=4)olarak gruplandi. Olgularin Olweus akran zorbalig 8lcegi puan ortalamasi 56,83'tür. Akran zorbaligi(n=1) grubunun lçekpuan 90 iken disleksi grubunun (n=1) puan 68.5 dir. Saglikh kontrollerin ortalama Olweus lcek puant 62.7'dir. Yüz testiortalamasi kontrol grubunda 16.75 iken akran zorbaligi grubunda 15 puan, disleksi grubunda 17'dir.Olgular görüntülemebulgulari sunum esnasinda verilecektir.Onuc: Akran zorbaliginin eslik ettifi disleksi grubu ile herhangi bir osikivatrl hactaltn olmauos almn so.bl.x...L..l....beyin gönintuleme bulgularinin arasinda anlaml bir fark olup olmadigi incelenecektir. alima dogru ve hizl tanya katkilamaya, cgitimden dislanmay: onlemeyi, esitsizlikleri azaltmayr hedeflemektedir</p
Ebeveynlerin Bilişsel-Sosyal Özelliklerinin Çocukların Otizmle İlişkili Davranışları ve Sosyal İşlevselliği Üzerindeki Etkisi
No full textGiriş ve Amaç Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), bireyin sosyal etkileşim, iletişim ve davranış alanlarında güçlükler yaşadığı, erken çocukluk döneminde başlayan nörogelişimsel bir bozukluktur. OSB’nin seyri, genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimiyle şekillenmekte olup, erken müdahale programlarına erişim ve ebeveyn desteği gibi faktörler çocuğun sosyal işlevselliği üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, ebeveynlerin otistik özelliklerinin ve sosyal biliş becerilerinin çocuklarının otizmle ilişkili davranışları ve sosyal uyumları üzerindeki etkisini anlamaya yönelik ilgiyi artırmıştır. Bu çalışmada, ebeveynlerin otistik eğilimleri ve bilişsel-sosyal özelliklerinin çocuklarının sosyal gelişimi üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Yöntem Çalışmaya OSB tanısı almış 27 çocuk ve ebeveynleri dahil edilmiştir. Çocukların otizmle ilişkili davranışları Otizm Davranış Kontrol Listesi (ABC), sosyal işlevselliği ise Sosyal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ) ile değerlendirilmiştir. Ebeveynlerin bilişsel-sosyal özellikleri ise toplam IQ (TIQ), soyut sosyal akıl yürütme (UOT), pragmatik zihin kuramı (Hinting Task), duygusal zihin kuramı (RMET) ve otistik eğilimler (AQ) ölçekleriyle ölçülmüştür. Bayesci aracılık modeli kullanılarak, ebeveyn faktörlerinin çocukların otizmle ilişkili davranışları (ABC) üzerindeki dolaylı etkileri ve sosyal işlevsellik (SİÖ) üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri analiz edilmiştir. Tüm analizler R programında brms paketi kullanılarak gerçekleştirilmiş ve Hamiltonian Monte Carlo yöntemleri ile tahmin edilmiştir. Eksik veri problemini minimize etmek için MICE yöntemiyle çoklu veri tamamlama uygulanmış, model uyumu leave-one-out çapraz doğrulama (LOO) ile test edilmiştir. Bulgular Anne modeli analizinde, annenin otistik eğilimlerinin (AQ) çocukların otizmle ilişkili davranışlarını anlamlı şekilde artırdığı bulunmuştur (Estimate = 2.05, 95% CI [0.18, 3.98]). Otizmle ilişkili davranışlar arttıkça çocukların sosyal işlevselliği azalmaktadır (Estimate = -1.21, 95% CI [-1.53, -0.90]). Bununla birlikte, annenin pragmatik zihin kuramı becerisi (Hinting Task), çocukların sosyal gelişimi üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir (Estimate = 6.36, 95% CI [0.58, 11.93]). Baba modeli analizinde, yalnızca babanın otistik eğilimlerinin (AQ) çocukların otizmle ilişkili davranışlarını artırdığı bulunmuştur (Estimate = 3.37, 95% CI [0.88, 5.95]). Ancak, babanın sosyal biliş becerilerinin (Hinting, RMET, UOT) çocukların sosyal işlevselliği üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Sonuç ve Tartışma Elde edilen bulgular, ebeveynlerin otistik eğilimlerinin çocukların sosyal gelişimi üzerinde hem doğrudan hem de dolaylı etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Özellikle annenin sosyal biliş becerileri, çocukların sosyal işlevselliğini artırıcı bir faktör olarak öne çıkarken, babanın sosyal biliş becerilerinin doğrudan bir etkisi tespit edilmemiştir. Bu sonuçlar, değişen dünyada çocukları koruma ve destekleme stratejilerinin ebeveynlerin bilişsel ve sosyal özellikleri dikkate alınarak oluşturulması gerektiğini göstermektedir. Özellikle anne-çocuk etkileşimlerinin çocuğun sosyal gelişimi üzerindeki koruyucu etkisi vurgulanarak, ebeveyn eğitim programlarının sosyal biliş becerilerini geliştirecek şekilde düzenlenmesi önerilmektedir. Çalışma, ebeveynlerin otistik eğilimleri ve sosyal biliş becerilerinin çocukların gelişimi üzerindeki etkilerini anlamaya yönelik mevcut literatüre katkıda bulunarak, erken müdahale programlarının önemini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Ebeveyn otistik eğilimleri, Zihin kuramı, Sosyal İşlevsellik Ölçeği, Otizm Davranış Kontrol Listesi</p
ÖZEL YETENEKLİLER İÇİN OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMI TASARIMLARI: BİYOÇEŞİTLİLİK GÖZLEM PARKURU
No full textThe Interactive Role of Managerial Title and Overall Satisfaction on the Job Satisfaction of Hotel Kitchen Staff
No full textGerçek Hasta Verileriyle Geliştirilen Yapay Zekâ Destekli Bir Tanı Aracı: Pediatrik Sinir İleti Çalışmalarında Normal ve Nöropatik Bulguların Sınıflandırılması
No full textGiriş: Sinir ileti çalışmaları (SİÇ); çocuklar ve ergenlerde kas zayıflığı, duyusal bozukluklarve nöromüsküler hastalıkların tanısında sıkça kullanılmaktadır. Çocuklardaki SİÇ ;inyorumlanmasında kullanılan küçük örneklem büyüklükleri ve güvenilirlik sınırlamalarınedeniyle, pediatrik SİÇ’ de daha güvenilir normatif verilerin belirlenmesine ihtiyaçduyulmaktadır. Bu çalışmada yapay zekâ yardımıyla tüm yaş grupları için normal ve nöropatitanımı yapabilecek yeni bir tanı aracı oluşturmak amaçlanmıştır.Materyal ve Metot: Bu retrospektif çalışmada, 2019-2025 yılları arasında SİÇ yapılanhastaların verileri analiz edilmiştir. Motor değerlendirmede median, ulnar, peroneal ve tibialsinir kullanılırken duysal değerlendirmede median ve sural sinir kullanılmıştır. Değerler yaşve cinsiyet değişkenleri kullanılarak Random Forest, Lojistik Regresyon ve XGBoost makineöğrenim modelleri ile eğitilmiş; yanıtsız ve eksik veriler ön veri temizleme işlemi ile dışarıdabırakılmıştır. Model genellenebilirliği, eğitim ve test setlerindeki F1 skorlarının farkı (Delta-F1) incelenerek değerlendirilmiştir.Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 1007 hastanın medyan yaşı dokuzdu (2 ay-17 yaş) ve 512’si(%50,8) erkekti. Tüm sinirler ayrı olarak değerlendirildi (Tablo-1). Model karşılaştırmalarısonucunda, dört sinirin tamamında yüksek doğruluk ve F1 skoru elde edildi (Şekil 1).Peroneal sinirde, Random Forest modeli %99.4 doğruluk ve %99.7 F1 skoru ile öne çıkarken,ROC-AUC değeri 1.00 olarak hesaplanmıştır. Tibial sinirde ise en iyi sonuç XGBoostmodeliyle elde edilmiş olup %100 doğruluk ve 1.00 ROC-AUC değeriyle mükemmelsınıflandırma başarısı göstermiştir. Median sinirde, Random Forest modeli %98.3 F1 skoru ve%99.8 AUC değeri ile en etkili model olmuştur. Ulnar sinirde ise tüm modeller benzerdoğruluk seviyelerinde performans göstermiştir; ancak XGBoost %96.4 F1 skoru ve %99AUC değeriyle bir adım öne çıkmıştır. Random Forest ve XGBoost modelleri tüm sinirleriçin oldukça stabil sonuçlar üretmiş; Delta-F1 farkı genellikle 0.01’in altında kalarakgenellenebilir olduğunu göstermiştir (Şekil 2).Sonuç:Bu çalışma, hasta verilerinin makine öğrenmesi yaklaşımları ile, 2 ay-17 yaş arasındaki çocukhasta grubunda nöropati tanısında yüksek doğrulukta ve yorumlanabilir sınıflandırmamodelleri oluşturabileceğini göstermiştir. Random Forest ve XGBoost gibi ağaç tabanlıyöntemler, hem performans hem de genellenebilirlik açısından geleneksel Lojistik Regresyonmodeline göre daha avantajlı olmuştur. Bu yaklaşım, gelecekte uzman yorumunu destekleyenyapay zekâ destekli klinik karar destek sistemlerinin gelişiminde önemli bir adım olarakdeğerlendirilebilir.</p
