University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Wybrane mechanizmy kształtowania mediacji w sferze administracyjnej
Get PDFMediation is one of the alternative forms of dispute resolution (ADR). It finds its actual application in almost all branches of law, including its presence in the functioning of public administration. Mediation is an important institution present in Polish law and fits into the contemporary concept of giving it normative structures of media institutions. It is also an increasingly used mechanism by the public administration itself. Despite the fact that the administration often uses state coercion, the proper protection of individual rights must undoubtedly also affect the use of mediation to eliminate various disputes and conflicts. The main goal of the article is to assess the legal and informal conditions for the use of mediation mechanisms in administrative activities, indicating the proposals de lege ferenda in the concept of changes in substantive administrative law in solving problems that are largely generated by the public administration itself.Mediacja jest jedną z alternatywnych form rozstrzygania sporów (ang. alternative dispute resolution, ADR). Znajduje ona swoje rzeczywiste zastosowanie niemal we wszystkich gałęziach prawa, jej obecność można dostrzec również na gruncie funkcjonowania administracji publicznej. Mediacja jest ważną instytucją obecną na płaszczyźnie polskiego prawa i wkomponowuje się we współczesną koncepcję nadawania jej normatywnych konstrukcji instytucji medialnych. Jest także coraz częściej wykorzystywanym mechanizmem przez samą administrację publiczną. Pomimo faktu, że administracja korzysta niejednokrotnie z przymusu państwowego, to jednak należyta ochrona praw jednostki bezspornie wpływać musi także na stosowanie mediacji w celu eliminacji różnych sporów i konfliktów. Głównym celem artykułu jest ocena prawnych i formalnych warunków zastosowania mechanizmów mediacyjnych w działalności administracyjnej, ze wskazaniem również propozycji de lege ferenda w koncepcji zmian materialnego prawa administracyjnego w rozwiązywaniu problemów, jakie w dużej mierze generuje sama administracja publiczna
Postępowanie mediacyjne w sprawach sądowoadministracyjnych
Get PDFMediation is an alternative form of dispute resolution. It also applies to cases heard at administrative courts. The mediation process in administrative court cases is initiated at the request of the complaining party or the authority concerned. The request should be submitted before the hearing is scheduled. However, it is also permissible to conduct mediation if the parties submit no such request. The arrangements made in the mediation process do not replace an administrative court ruling. What they do is to allow the authority participating in the proceedings to self-revise the contested act or action.Mediacja jest alternatywną formą rozstrzygania sporów. Ma ona również zastosowanie w przypadku rozpatrywania spraw przed sądami administracyjnymi. Postępowanie mediacyjne w sprawach sądowoadministracyjnych jest wszczynane na wniosek skarżącego lub organu, który powinien być złożony przed wyznaczeniem rozprawy. Dopuszcza się jednak prowadzenie postępowania mediacyjnego przy braku wniosku stron o przeprowadzenie takiego postępowania. Ustalenia powzięte w wyniku mediacji nie zastępują orzeczenia sądu administracyjnego, a pozwalają na dokonanie przez organ będący jej stroną na autokontrolę zaskarżonych aktu lub czynności
Poetyka pracy na pograniczu rzeczywistości i wyobraźni w powieści L’Interdite Maliki Mokeddem / Poétique du travail aux frontières du réel et de l’imaginaire dans L’Interdite de Malika Mokeddem
No full textThis article focuses on the poetics of work at the boundaries of reality and imagination in L’Interdite by Malika Mokeddem. We aim to highlight the aesthetics of the medical profession and the way the author uses it to blur the line between the imaginary world of the novel and the reality of her own biography. We first demonstrate that the medical profession serves as a bridge between reality and imagination. The author parallels her own life with that of the novel’s heroine, whose main commonality is the profession of a nephrologist. This profession is the primary reason for the fusion between reality and imagination. Then, we show the existence of a hybrid form of writing, presented through a poeticized medical lexicon. We analyze how the author skillfully blends literary devices to poeticize medical language. This study is conducted through the lens of literary sociology, narratology, postcolonial theory, and stylistics.Notre présent article repose sur le thème de la poétique du travail aux frontières du réel et de l’imaginaire dans L’Interdite de Malika Mokeddem. Nous voulons mettre en lumière l’esthétique du métier de médecin et la manière dont l’auteure l’utilise pour faire vaciller l’histoire entre l’imaginaire de la fiction du roman et la réalité de sa biographie. Nous abordons cette analyse, d’abord, en prouvant que le métier de médecin est un pont de passage entre réel et imaginaire. L’auteure met en parallèle sa vie avec celle de l’héroïne de l’histoire dont le point commun principal est le métier de médecin néphrologue. Ce travail est le leitmotiv de l’histoire et la raison principale de la fusion entre le réel et l’imaginaire. Ensuite, nous démontrons l’existence d’une écriture métisse présentée sous la forme d’un lexique médical poétisé. Ainsi, nous étudions le mélange habile qu’effectue l’écrivaine en utilisant les figures de style pour poétiser son langage médical. Nous avons fait cette étude en nous référant à la sociologie de la littérature, la narratologie, la théorie postcoloniale et la stylistique. Abstrakt. Niniejszy artykuł koncentruje się na analizie poetyki pracy osadzonej na styku rzeczywistości i wyobraźni w powieści L’Interdite Maliki Mokeddem. Celem jest ukazanie estetycznego wymiaru zawodu lekarza oraz sposobu, w jaki autorka wykorzystuje tę profesję jako środek literacki pozwalający oscylować narracji między fikcją powieściową a autobiograficzną rzeczywistością. Analizę rozpoczynamy od ukazania, że zawód lekarza pełni funkcję pomostu między światem realnym a przestrzenią wyobraźni. Mokeddem buduje paralelę między własną biografią a życiem głównej bohaterki, których wspólnym mianownikiem jest wykonywanie zawodu nefrologa. Praca staje się wiodącym motywem narracyjnym oraz podstawą fuzji realności z fikcją. W dalszej części artykułu wykazujemy obecność pisarstwa hybrydalnego, ujawniającego się w formie poetyckiego słownictwa medycznego. Analizujemy sposób, w jaki autorka splata figury stylistyczne z terminologią medyczną, tworząc język o wysokim stopniu poetyckości. Nasze rozważania wpisują się w ramy metodologii interdyscyplinarnej, obejmującej socjologię literatury, narratologię, teorię postkolonialną oraz stylistykę. Résumé. Le présent article repose sur le thème de la poétique du travail aux frontières du réel et de l’imaginaire dans L’Interdite de Malika Mokeddem. Nous voulons mettre en lumière l’esthétique du métier de médecin et la manière dont l’auteure l’utilise pour faire vaciller l’histoire entre l’imaginaire de la fiction du roman et la réalité de sa biographie. Nous abordons cette analyse, d’abord, en prouvant que le métier de médecin est un pont de passage entre réel et imaginaire. L’auteure met en parallèle sa vie avec celle de l’héroïne de l’histoire dont le point commun principal est le métier de médecin néphrologue. Ce travail est le leitmotiv de l’histoire et la raison principale de la fusion entre le réel et l’imaginaire. Ensuite, nous démontrons l’existence d’une écriture métisse présentée sous la forme d’un lexique médical poétisé. Ainsi, nous étudions le mélange habile qu’effectue l’écrivaine en utilisant les figures de style pour poétiser son langage médical. L’article s’inscrit dans un cadre méthodologique pluridisciplinaire, mobilisant la sociologie de la littérature, la narratologie, la théorie postcoloniale et la stylistique
Dostęp do akt sprawy postępowania przygotowawczego. Przyczynek do dyskusji wokół odformalizowania procedury karnej
Get PDFProper knowledge of the content of criminal investigation proceedings files is crucial for the correct implementation of the rights and obligations of the parties to criminal proceedings, and above all allows for the elaboration of an appropriate defence scheme for the suspect or already charged person. Therefore, ease of access to case files at every stage of the proceedings plays a crucial role. Access to the case files is linked to the guiding principles of criminal procedure in the Polish legal system. The purpose of this article is an analysis of access to case files within criminal investigation proceedings in the context of demands for the deformalisation of criminal procedure. The author presents current legal requirements and case law, drawing attention to their practical consequences for the parties to the proceedings, especially the suspect or charged person and his defence attorney. The article also attempts to answer the question whether broader and more automated access to the content of criminal investigation proceedings files at every stage of the proceedings can contribute to improving the adversarial process and transparency of criminal investigation. The analysis leads to the conclusion that electronic access to the content of criminal investigation proceedings files at the stage of court proceedings facilitates to a significant extent the parties in exercising their rights and also improves the work of court administration employees.Należyta znajomość treści akt postępowania przygotowawczego jest bardzo istotna dla właściwej realizacji praw i obowiązków stron postępowania karnego, a przede wszystkim pozwala na opracowanie właściwego schematu obrony podejrzanego lub już oskarżonego. Stąd też łatwy dostęp do akt sprawy na każdym etapie postępowania odgrywa kluczową rolę. Dostęp do akt sprawy jest powiązany z naczelnymi zasadami procesu karnego w polskim porządku prawnym. Celem artykułu jest analiza dostępu do akt sprawy w postępowaniu przygotowawczym w kontekście postulatów odformalizowania procedury karnej. Autor przedstawia aktualne uregulowania prawne oraz orzecznictwo, zwracając uwagę na ich praktyczne konsekwencje dla stron postępowania, zwłaszcza podejrzanego lub oskarżonego i jego obrońcy. Podejmuje również próbę odpowiedzi na pytanie, czy szerszy i bardziej zautomatyzowany dostęp do akt postępowania przygotowawczego na każdym etapie postępowania może realnie przyczynić się do zwiększenia kontradyktoryjności i transparentności procedury karnej. Analiza prowadzi do wniosku, że elektroniczny dostęp do akt postępowania przygotowawczego na etapie postępowania sądowego w znacznym stopniu ułatwia stronom korzystanie z ich uprawnień, jak również usprawnia pracę pracowników administracji sądowej
Prawne i finansowe mechanizmy wspierania dochodów producentów rolnych wobec kryzysów w rolnictwie
Get PDFThe subject of the article is issues related to the attitude of the legislator to the occurrence of certain deformations in the agricultural market, which reduce the financial security of agricultural producers. These deformations are associated with the appearance of negative economic phenomena, such as risks, crisis situation or crisis. They disrupt the profitable operation of farms and, in extreme cases, lead to the extinction of agricultural activities. The purpose of the article was to try to answer the question of whether the normative solutions proposed at the EU level protect the income of agricultural producers in the face of the occurrence of crises in agriculture. The article concludes that the legal and economic instruments adopted within the framework of the Common Agricultural Policy for 2023–2027 largely do not meet the current needs arising from the protection of the livelihoods of EU agricultural producers. This is due to the fact that they are not adequate to deal with the effects of the current multiple crises in the agricultural market, related to the war in Ukraine, the occurrence of large-scale negative climatic phenomena. and the still felt effects of the COVID-19 pandemic crisis. This causes agricultural producers to fail to cope with its negative effects.Przedmiotem artykułu są zagadnienia związane z podejściem ustawodawcy do występowania pewnych zmian na rynku rolnym, które obniżają bezpieczeństwo finansowe producentów rolnych. Deformacje te są związane z pojawieniem się negatywnych zjawisk gospodarczych, takich jak ryzyko, sytuacja kryzysowa lub kryzys. Zakłócają one rentowność gospodarstw rolnych, a w skrajnych przypadkach prowadzą do zaniku działalności rolniczej. Celem artykułu była próba odpowiedzi na pytanie, czy rozwiązania normatywne proponowane na szczeblu Unii Europejskiej chronią dochody producentów rolnych w obliczu wystąpienia kryzysów w rolnictwie. W artykule stwierdzono, że instrumenty prawne i ekonomiczne przyjęte w ramach Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 w dużej mierze nie odpowiadają aktualnym potrzebom wynikającym z ochrony środków bytowania producentów rolnych w Unii Europejskiej. Wynika to z faktu, że nie są one adekwatne do skutków obecnych wielorakich kryzysów na rynku rolnym, związanych z wojną w Ukrainie, występowaniem zjawisk klimatycznych na dużą skalę oraz nadal odczuwanymi skutkami kryzysu pandemii COVID-19. Powoduje to, że producenci rolni nie są w stanie poradzić sobie z jego negatywnymi skutkami
Salus populi suprema lex esto w dysertacji Jana Marquarta z 1650 r.
Get PDFIn May 1650, a dissertation by Jan (Ioannes) Marquart titled Dissertatio iuridica De damno iniuriae was published in the academic printing house in Vilnius. From the information presented on the title page of the dissertation, we can surmise that it was the basis for awarding the author a doctorate. Jan Marquart was sometimes mentioned as one of the first graduates of the Faculty of Law of the Vilnius Academy from the early period of its functioning, namely 1644–1655. For the author of De damno iniuriæ, the Latin paremia Salus populi suprema lex esto was to be the keynote of the dissertation, the guideline for further considerations. Its uniqueness for Jan Marquart can be evidenced by the way it is cited in the dissertation and the special font size used to highlight it. The paremia was also intended to justify the need for a synthetic discussion of regulations regarding the protection of the state and its interests, for which the author of De damno iniuriæ devoted several editorial units bearing the Roman numerals: I through VI. Jan Marquart recognized that Justinian I the Great, in codifying the law and adapting it to changing socio-economic relations, was guided in his codification endeavor by the principle that the welfare of the republic is the supreme law. On the other hand, it is surprising that the author of De damno iniuriæ cited the Law of the Twelve Tables, without specifying a particular table, as an indication of the origin of this fundamental principle, which is a guarantor of the proper exercise of power. It is difficult to say whether he consciously overlooked the fact that several centuries later, in Cicero’s De legibus, we can find this paremia as an indication of the duties of citizens to the state. Perhaps Jan Marquart’s reference precisely to the Law of the Twelve Tables was intended to raise the profile of the cited maxim and indicate its statutory, fundamental nature.W maju 1650 r., w drukarni akademickiej w Wilnie, opublikowano rozprawę Jana (Ioannesa) Marquarta zatytułowaną Dissertatio iuridica de damno iniuriae. Z informacji przedstawionych na stronie tytułowej dysertacji możemy domniemywać, że była ona podstawą do nadania jej autorowi doktoratu. Jan Marquart bywał wymieniany jako jeden z pierwszych absolwentów Wydziału Prawa Akademii Wileńskiej z początkowego okresu jej funkcjonowania, a mianowicie z lat 1644–1655. Autorowi De damno iniuriæ łacińska paremia Salus populi suprema lex esto miała być myślą przewodnią dysertacji, wskazówką do dalszych rozważań. O jej wyjątkowości dla Jana Marquarta może świadczyć chociażby jej sposób zacytowania w dysertacji doktorskiej oraz użyta szczególna wielkość czcionki, by ją wyeksponować. Paremia miała również za zadanie uzasadnić potrzebę syntetycznego omówienia regulacji odnośnie do ochrony państwa i jego interesów, na które autor De damno iniuriæ przeznaczył kilka jednostek redakcyjnych, opatrzonych rzymskimi cyframi od I do VI. Jan Marquart uznał, że dokonując kodyfikacji prawa oraz dostosowując go do zmieniających się stosunków społeczno-gospodarczych, Justynian I Wielki kierował się w swoim przedsięwzięciu kodyfikacyjnym zasadą, iż dobro Rzeczypospolitej jest najwyższym prawem. Natomiast zdziwienie budzi okoliczność, że autor De damno iniuriæ podał Ustawę XII Tablic, bez określenia konkretnej tablicy, jako wskazówkę na pochodzenie tej fundamentalnej zasady, będącej gwarantem właściwego sprawowania władzy. Trudno powiedzieć, czy świadomie pominął fakt, że kilka wieków później w De legibus Cycerona możemy odnaleźć tę paremię jako wskazówkę w zakresie powinności obywateli względem państwa. Być może odwołanie przez Jana Marquarta właśnie do Ustawy XII Tablic miało podnieść rangę cytowanej maksymy oraz wskazać na jej ustawowy, fundamentalny charakter
The January Effect in the Time of the Pandemic and the Post-Pandemic Economic Reality – Case of the Warsaw Stock Exchange
Get PDFTheoretical background: One of the market anomalies is the so-called "January effect", which involves mass purchases of securities triggered by replenishing investment portfolios at the beginning of the calendar year. The January effect is associated with the end-of-year sale of securities whose valuations brought a loss to investors. In the new year, investors re-purchase securities that they consider undervalued (which were sold at the end of the year). More recently, studies into this group of anomalies (including the January effect) can be seen to undertake consideration of their occurrence from the point of view of the impact of the COVID-19 pandemic and the post-pandemic economic reality. In these years have seen periods of historically high readings of the market volatility. Situations of heightened uncertainty in the markets create motivations for scientific exploration that can be used to discover new correlations (or confirm existing ones) taking place in global capital markets.Purpose of the article: The aim of the paper is to verify the occurrence of one of the most common market anomalies, the January effect, in the time of the pandemic and the post-pandemic economic reality (2020–2024). During this time, markets faced two "black swans" in the form of the COVID-19 pandemic and the outbreak of war in Ukraine. This period was characterized by increased uncertainty (volatility), which could be noted, for example, by analysing the readings of the VIX index ("CBOE volatility index").Research methods: Based on the event study and the index of the measure of implied price volatility (VIX index), the January effect was verified in the time of the pandemic and the post-pandemic economic reality. The study was conducted on a group of 18 indices of the main market of the WSE (WIG20, mWIG40, sWIG80, sector indices, WIG-DIV, WIG-ESG).Main findings: The study found that above-average volatility was recorded in the month of January in the years 2020–2022. However, the January effect occurred in only one of these years (2021). In the remaining years (2020 and 2022), no statistical significance in the calculated average abnormal returns was recorded. Moreover, in 2022 these returns were negative, which is in contrast to previous observations made as part of the January effect. Thanks to the research results, certain implications can be drawn for participants of the WSE. Based on the presented sample of 18 indices, it can be seen that the calendar anomalies described earlier do not necessarily have to apply in periods of above-average uncertainty. Therefore, it is necessary to encourage investors to be careful when investing their funds on the WSE and other capital markets
Electronic Waste Behaviour among Young Consumers
Get PDFTheoretical background: Today's societies generate more and more household waste due to continuous industrial progress and increasing consumption. One special, fastest-growing type of household waste is electronic waste. It often contains multiple substances that pose a hazard to people and the environment. Apparently, electronic waste is not always recycled. Storing end-of-life electronics at home or disposing of them with other household waste, whereby the substances they contain cannot be recycled, are not uncommon behaviours. Users significantly impact the volume of generated and properly managed electronic waste.Purpose of the article: The purpose of the article is to identify consumer behaviour regarding electronic waste in the Polish market. It was pursued through an analysis of their awareness and attitudes. We investigated consumer willingness to accept higher costs of electrical and electronic equipment and limited functionality to achieve a smaller environmental footprint. We further determined consumer-perceived availability of information about the negative impact of electronic waste, how it is managed, and the frequency and causes of its disposal. The last analysed area was consumer preferences regarding electronic waste collection and management systems.Research methods: The study employed a survey method. The original questionnaire consisted of 20 questions. The first five were classification questions, while the other fifteen focused on the study objective. The questions employed nominal, ordinal, and interval scales, including the Likert scale. The CAWI (computer-assisted web interview) survey involved 380 respondents who were conveniently sampled young consumers.Main findings: The study revealed that consumers exhibited good electronic waste awareness, which, alas, does not affect their environmental attitudes. The respondents were more willing to accept reduced functionality of electronics (8.7%) than higher costs (8.3%) to achieve a better environmental footprint. As much as 73% of the respondents did not agree with the statement that they felt well informed about the potential adverse environmental impact of electrical and electronic equipment when buying it. When online stores were concerned, the percentage was slightly lower but still high at 66%. The most common reason for disposing of equipment is the end of service life, except for mobile phones and powerbanks, which the respondents replaced when new models were available. The respondents believed take-back systems (29%) and scheduled bulky waste collection (29%) to be the most user-friendly forms of electronic waste disposal
Economic Conditions for the Development of Historic Hotels in Poland in 2023–2024
Get PDFTheoretical background: The authors see a research gap related to the lack of studies on the economic determinants of the development of historic hotels on a nationwide scale and the essence of the importance of accounting in the hotel industry.Purpose of the article: The aim of this article is to examine the economic factors that influence the development of historic hotels in Poland.Research methods: Analysis of existing data, literature criticism, and a survey of a deliberately selected group of owners and managers of historical hotels (permanent and seasonal) of all categorisation levels in Poland, hotel facilities, both in cities and rural areas. It is necessary to mention the limited access to confidential sensitive data, the refusal of representatives of some hotels to participate in the research, and the suspension or cessation of operations of a number of facilities. The results of the study may be of interest to owners and managers associated with the hotel industry, as well as students of studies related to hotel management.Main findings: The research showed the complexity of the nature and scale of the impact of economic and financial factors on the development and operation of historical hotels in Poland. A large number of entities participated in the study (403 out of 438 historical hotels), which covered facilities throughout Poland. Identification of key economic conditions influencing the development of historic hotels in Poland. Determinants such as geographical and architectural, financial, qualitative, legal, and specific factors (including additional services, applied management strategy) were identified