University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Objawy dysleksji rozwojowej i narzędzia ich pomiaru – przedstawienie aktualnego stanu wiedzy
Get PDFThis article aims to present the current state of knowledge on the assessment of dyslexia: its symptoms and assessment tools, following the idea of promoting research-based practice. During the assessment, the level of development of reading accuracy and fluency should be measured: decoding, word recognition, and reading comprehension. Spelling can also be evaluated, as dyslexia and dysorthography are essentially caused by the same factors. When spelling, children with dyslexia,as compared with their peers without dyslexia, make more errors (a quantitative difference), but of the same types (no qualitative difference). These errors can be classified into phonological and orthographic ones. Moreover, the cognitive abilities and skills contributing to the typical development of reading should be assessed: phonological awareness, verbal working memory, rapid automatised naming (i.e. phonological processing skills), vocabulary, and general knowledge. A diagnosis ofdyslexia can be made not only in children with normal intellectual development, but also in children with borderline intellectual functioning (only intellectual disability is an exclusion factor). Dyslexia co-occurs with other neurodevelopmental disorders, e.g. attention deficit hyperactivity disorder, autism spectrum disorder, developmental language disorder, developmental speech disorder, and developmental motor coordination disorder. The latter disorder, which includes dysgraphia, is not partof the developmental dyslexia syndrome, but only co-occurs with dyslexia.Celem artykułu jest aktualizacja stanu wiedzy na temat diagnozy dysleksji, zgodnie z ideą promowania praktyki opartej na badaniach naukowych. Podczas badania diagnostycznego należy ocenić poziom rozwoju poprawności i płynności czytania: dekodowania, rozpoznawaniasłów oraz rozumienia czytanego tekstu. Można także przeprowadzić diagnozę umiejętności zapisu pojedynczych słów, ponieważ dysleksja i dysortografia mają zasadniczo te same podłoże przyczynowe. Pisząc, dzieci z dysleksją, w porównaniu z rówieśnikami bez dysleksji, popełniają co prawda więcej błędów (różnica ilościowa), ale są to te same typy błędów (brak różnicy jakościowej). Błędy te można podzielić na fonologiczne i ortograficzne. W ramach diagnozy należy ocenić także zdolności i umiejętności poznawcze leżące u podstaw prawidłowego rozwoju umiejętności czytania: świadomość fonologiczną, werbalną pamięć operacyjną, szybkie zautomatyzowane nazywanie (czyli zdolności i umiejętności należące do tzw. przetwarzania fonologicznego) oraz zasób słownictwa i wiedzę ogólną. Diagnozę dysleksji stawia się nie tylko u dzieci o prawidłowym rozwoju intelektualnym, ale także u dzieci z inteligencją niższą niż przeciętna (czynnikiem wykluczającym jest tylko niepełnosprawność intelektualna). Dysleksja współwystępuje z innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, np. nadpobudliwością psychoruchową z zaburzeniem uwagi, spektrum autyzmu, rozwojowym zaburzeniem języka, rozwojowym zaburzeniem mowy oraz rozwojowym zaburzeniem koordynacji ruchowej. To ostatnie zaburzenie, obejmujące dysgrafię, nie należy do syndromu dysleksji rozwojowej, ale jedynie z dysleksją współwystępuje
W jaki sposób Kantowskie rozróżnienie między mniemaniem, wiarą i wiedzą może stanowić odpowiedź na wyzwania epistemiczne epoki cyfrowej?
No full textDer Artikel bezieht sich auf ausgewählte Aspekte von Kants Erkenntnistheorie, um zu untersuchen, inwieweit seine begrifflichen Unterscheidungen zu aktuellen Debatten über Desinformation, Fake News und den öffentlichen Diskurs beitragen können. Mit Fokus auf den Kanon der reinen Vernunft aus der ersten Kritik analysiere ich Kants Unterscheidung zwischen Meinung, Glauben und Wissen sowie die Rolle der transzendentalen Reflexion bei der Ordnung dieser Ebenen der kognitiven Legitimisation. Die Hypothese des Artikels lautet, dass diese Begriffsstruktur dazu beitragen kann, die Verwirrung zwischen verschiedenen Formen epistemischer Zustimmung in digitalen Umgebungen zu erklären, in denen z.B. Fehlinformationen, Desinformation und Verschwörungstheorien die epistemischen Grenzen verwischen und Fragen nach der Meinungsfreiheit, den Bedingungen der Aufklärung und der Möglichkeit des rationalen öffentlichen Diskurses aufwerfen.This paper draws on aspects of Kant’s epistemology to investigate the potential contribution of his conceptual distinctions to contemporary discourses concerning disinformation, fake news, and public discourse. Focusing on the Canon of Pure Reason in the first Critique, I examine Kant’s distinction between opinion, belief, and knowledge, as well as the role of transcendental reflection in clarifying these levels of epistemic legitimacy. The hypothesis is that this conceptual structure may clarify the confusion between different forms of assent in digital environments, where misinformation, disinformation, and conspiracy theories, for example, blur epistemic boundaries and raise questions about freedom of expression, the conditions of Enlightenment, and the viability of rational public discourse.Artykuł odwołuje się do wybranych aspektów epistemologii Kanta w celu zbadania, na ile jego pojęciowe rozróżnienia mogą stanowić przyczynek do współczesnych debat dotyczących dezinformacji, fake news oraz dyskursu publicznego. Skupiając się na Kanonie czystego rozumu z pierwszej Krytyki, analizuję Kantowskie rozróżnienie między mniemaniem, wiarą i wiedzą, a także rolę refleksji transcendentalnej w wyjaśnieniu tych poziomów poznawczej legitymizacji. Formułuję hipotezę, że ta struktura pojęciowa może wyjaśnić zamieszanie między różnymi formami przyzwolenia epistemicznego pojawiającymi się w środowiskach cyfrowych, w których na przykład fałszywa informacja, dezinformacja oraz teorie spiskowe zaciemniają granice epistemiczne i rodzą pytania o wolność wypowiedzi, warunki Oświecenia oraz możliwość racjonalnego dyskursu publicznego
Szerokie rozumienie prawdy i niepesymistyczne ujęcie natury ludzkiej: forma i treść filozofii Oświecenia
No full textDer vorliegende Artikel charakterisiert die Philosophie der Aufklärung anhand ihrer beiden wesentlichen Merkmale: auf formaler Ebene – ein umfassendes Verständnis von Wahrheit und auf inhaltlicher Ebene – eine nicht pessimistische Sichtweise der menschlichen Natur. Genau diese beiden Elemente unterscheiden die Aufklärung von anderen Formen des Freidenkertums, die bereits im 17. und 18. Jahrhundert existierten. Insbesondere unterscheiden sie sich vom Libertinismus, in dem – auf inhaltlicher Ebene – viele Thesen zu finden sind, die später für die Denker der Aufklärung charakteristisch wurden. So tauchen beispielsweise in religiösen Fragen bereits in den Gedanken der Libertins deistische, atheistische oder agnostische Positionen auf. Im Rahmen des Libertinismus sollten solche Wahrheiten jedoch nicht verbreitet werden. Sie sollten ausschließlich der aristokratischen Elite vorbehalten bleiben, da ihre Verbreitung als sozial und politisch gefährlich angesehen wurde – sie hätte nämlich dazu führen können, dass die Autorität der offenbarten Religion untergraben oder die Existenz Gottes in Frage gestellt worden wäre. Darüber hinaus basierte der Libertinismus auf einer pessimistischen Sichtweise der menschlichen Natur, die von ihrer grundlegenden Unvollkommenheit und Irrationalität ausging. Beide Merkmale – die elitäre Auffassung von Wahrheit und der anthropologische Pessimismus – werden durch die Philosophie der Aufklärung überwunden. Die Denker der Aufklärung befürworten den allgemeinen Zugang zur Wahrheit und eine optimistische Überzeugung von der Fähigkeit des Menschen zu Vernunft, Fortschritt und moralischer Vervollkommnung.This article characterizes the Enlightenment by identifying it on a formal level with an expansive view of truth and on a content-level with a non-pessimistic conception of human nature. These two traits differentiate the Enlightenment from other forms of free thought that were already present in the seventeenth and eighteenth centuries. In particular, they differentiate it from Libertinism, in which, on the level of content, it is possible to find many of the theses later advocated by the philosophers of the Enlightenment. For instance, regarding religious issues, we already find beliefs of a deist, atheist and agnostic nature developed in the libertine thought. But in the libertine vision such truths were not to be disseminated. They were to remain the secret patrimony of the aristocratic elite, since it was socially and politically dangerous for people to learn that revealed religions are false or that God does not exist. Moreover, in the libertine thought we find a pessimistic conception of human nature. With the Enlightenment both characteristics of the freethinking prevalent in the seventeenth century disappear.Niniejszy artykuł charakteryzuje filozofię Oświecenia poprzez jej dwie zasadnicze cechy: na poziomie formalnym – szerokiej koncepcji prawdy, oraz na poziomie treściowym – niepesymistycznego ujęcia natury ludzkiej. Właśnie te dwa elementy odróżniają Oświecenie od innych form wolnomyślicielstwa, które istniały już w XVII i XVIII wieku. W szczególności odróżniają je od libertynizmu, w którym – na poziomie treści – odnaleźć można wiele tez, które później stały się charakterystyczne dla myślicieli oświeceniowych. Przykładowo, w kwestiach religijnych już w myśli libertynów pojawiają się stanowiska o charakterze deistycznym, ateistycznym czy agnostycznym. Jednakże w ramach libertynizmu prawdy tego rodzaju nie miały być upowszechniane. Powinny pozostawać wyłączną domeną arystokratycznej elity, ponieważ ich rozpowszechnienie uznawano za społecznie i politycznie niebezpieczne – mogło bowiem prowadzić do podważenia autorytetu religii objawionej bądź zakwestionowania istnienia Boga. Co więcej, libertynizm opierał się na pesymistycznej wizji natury ludzkiej, zakładającej jej fundamentalną ułomność i irracjonalność. Obie te cechy – elitarystyczna koncepcja prawdy oraz antropologiczny pesymizm – zostają przezwyciężone przez filozofię Oświecenia. Oświeceniowi myśliciele opowiadają się za powszechnym dostępem do prawdy oraz za optymistycznym przekonaniem o zdolności człowieka do rozumu, postępu i moralnego doskonalenia się
Krytyczna analiza informacji w obliczu zagrożeń wynikających z dezinformacji w mediach cyfrowych i halucynacji AI – kontekst edukacyjny
No full textIntroduction: The rapid development of the Internet has led to numerous complications in the use of digital information. It has enabled the manipulation of messages, the deliberate creation of false content, and new forms of information distortion driven by advances in artificial intelligence (AI) tools.Research Aim: This article aims to analyze the nature and causes of selected disruptions in digital information (fake news, disinformation, and AI hallucinations). The author emphasizes the importance of critically analyzing media content in the face of false information, a topic explored in the final section of the text.Evidence-based Facts: In recent years, the number of publications on disinformation in digital media has increased significantly. Experts consider it one of the most serious global threats in the digital space. Additionally, there is a growing concern about experiencing AI-generated hallucinations, such as those produced by ChatGPT. Studies available in the literature focus on the essence of disinformation, the reasons for its spread, and its consequences, particularly in limiting critical thinking.Summary: Given the threats posed by false information, special attention should be directed toward children and adolescents, the most active group of Internet users. Awareness of the causes of false information, the dangers of its reception, and ways to counteract the harmful effects of disinformation highlight the need to enhance the digital skills of young people. These competencies enable students to effectively protect themselves from information manipulation and build resilience against propaganda and false narratives.Wprowadzenie: Dynamiczny rozwój Internetu przyczynił się do licznych komplikacji w zakresie korzystania z cyfrowych informacji. Powstały zarówno możliwości manipulowania przekazem, celowego tworzenia treści fałszywych, jak i nowe formy zniekształcania informacji wynikające z rozwoju narzędzi sztucznej inteligencji.Cel badań: Celem artykułu jest analiza istoty i przyczyn wybranych zakłóceń informacji cyfrowych (fake news, dezinformacja, halucynacje AI). Autor podkreśla znaczenie krytycznej analizy treści medialnych w obliczu fałszywych informacji, co omawia w końcowej części tekstu.Stan wiedzy: W ostatnich latach znacząco wzrosła liczba publikacji dotyczących dezinformacji w mediach cyfrowych. Eksperci uznają ją za jedno z najpoważniejszych globalnych zagrożeń w przestrzeni cyfrowej. Dodatkowo pojawia się problem doświadczania halucynacji generowanych m.in. przez ChatGPT. Dostępne w literaturze badania koncentrują się na istocie dezinformacji, przyczynach jej rozprzestrzeniania się oraz skutkach ograniczenia myślenia krytycznego.Podsumowanie: Wobec zagrożeń fałszywymi informacjami szczególną uwagę należy poświęcić dzieciom i młodzieży jako grupie najbardziej aktywnych użytkowników Internetu. Świadomość przyczyn powstawania informacji fałszywych, niebezpieczeństw wynikających z ich odbioru, i sposobów przeciwdziałania szkodliwym wpływom dezinformacji skłania do doskonalenia kompetencji cyfrowych dzieci i młodzieży. Umożliwiają one uczniom skuteczną obronę przed manipulacją informacyjną oraz budują odporność na propagandę czy fałszywe narracje
Wsparcie młodzieży w kryzysie – przykład modelu wspólnoty pomocowej w Leimbach, w Niemczech
No full textIntroduction: This article examines the support provided to adolescents and young adults in crisis, particularly those struggling with addiction, within a specialised therapeutic facility for young men in Leimbach, Germany.Research Aim: The article aims to present a support model for youth in crisis, based on the principles of self-help and the therapeutic community approach.Research Method: The article employs a case study approach, incorporating an analysis of existing data and a semi-structured individual interview.Results: The Leimbach Centre operates as a therapeutic community, with self-help as its core principle. Support includes group therapy, individual assistance, Naikan meditation, and structured work to foster independence and social competence. Collaboration with local institutions enables participants to undertake vocational internships, enhancing their prospects for social reintegration. However, challenges remain particularly the high dropout rate (40% within the first 90 days) and emotional difficulties stemming from adverse family experiences.Conclusion: Combining self-help groups with various therapeutic interventions, supported by professionals and operating within a certified public system, reduces the risks associated with unsupervised self-help groups. However, high dropout rates persist due to low motivation and adaptation difficulties. Methodological limitations hinder precise evaluation, yet available data suggest that most former residents maintain abstinence. The presented solutions hold both cognitive and practical value. The therapeutic community model, recognised in Poland and Germany, continues to inspire professionals working with youth in crisis. In the context of migration between these countries, understanding the functioning of such organisations abroad is particularly valuable.Wprowadzenie: Przedmiotem analizy jest oferta pomocowa, skierowana do młodzieży i młodych dorosłych w sytuacji kryzysowej, zmagających się z uzależnieniami i korzystających ze wsparcia specjalistycznej placówki terapeutycznej dla młodych mężczyzn w Leimbach, w Niemczech.Cel badań: Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji pomocowej skierowanej do młodzieży w kryzysie, bazującej na idei pomocy do samopomocy i pracy metodą społeczności terapeutycznej.Metoda badań: Wykorzystane podejście badawcze to studium przypadku, analiza danych zastanych i częściowo ustrukturyzowany wywiad indywidualny.Wyniki: Działalność ośrodka w Leimbach opiera się na społeczności terapeutycznej, której fundamentem jest koncepcja pomocy do samopomocy. Wsparcie obejmuje terapię grupową, indywidualne działania pomocowe, medytację Naikan oraz prace, które rozwijają samodzielność i kompetencje społeczne mieszkańców. Współpraca z lokalnymi instytucjami umożliwia praktyki zawodowe, zwiększając szanse na reintegrację społeczną. Główne wyzwania to wysoka rezygnacja uczestników (40% w ciągu 90 dni) oraz problemy emocjonalne wynikające z trudnych doświadczeń rodzinnych.Wnioski: Połączenie idei grupy samopomocowej z różnymi formami terapii, wspieranych przez profesjonalną kadrę i funkcjonowanie placówki w ramach certyfikowanego systemu publicznego, minimalizuje ryzyko wynikające z braku profesjonalnego wsparcia w samodzielnie działających grupach samopomocowych. Nadal jednak problemem pozostaje wysoka rezygnacja uczestników z powodu niskiej motywacji i trudności adaptacyjnych. Ograniczenia metodologiczne dostępnych danych utrudniają dokładną ocenę skuteczności działań, jednak dostępne dane wskazują, że większość byłych rezydentów utrzymuje abstynencję. Przedstawione rozwiązania mają przede wszystkim wartość poznawczą i praktyczną. Metoda społeczności terapeutycznej, znana w Polsce i Niemczech, nadal może inspirować specjalistów pracujących z młodzieżą w kryzysie. W kontekście migracji między tymi krajami wiedza o działaniu takich organizacji za granicą może być szczególnie cenna
Techniki pamięciowe a poziom wiedzy religijnej. Analiza badań empirycznych młodzieży licealnej
No full textIntroduction: Efficient memorizing strategies play a key role in the learning process. As a form of extensive memorization, the mnemonics offer a well-structured approach to the improvement of information processing as well as its later reproduction. This research analyzes the use of the Link Mnemonic System in religious education, comparing its efficiency with traditional methods of memorization. Through the study of the effect the mnemonic strategies have on knowledge assimilation of the students of secondary schools, this article provides valuable information regarding the innovative teaching methods, that can support deeper learning and better memorization.Research Aim: The aim of the presented research was a verification of the efficiency Link Mnemonic System implemented in the transfer of religious knowledge, compared to the traditional forms of memorizing knowledge.Research Method: A method of quasi-experiment was used for conducting the research; it means the phenomenon was studied in its natural (school) environment. To verify the level ofreligious knowledge of the second-year students after using the classic and innovative methodsof teaching, statistical analyses were conducted and a model of the influence of the variable was created. The variables in question were the Teaching method (traditional and innovative) and Questions concerning the religious knowledge of the second-year students in relation to the results of the variable called Number of correct answers in the multiple-choice test after teaching.Results: There are diametric differences in the level of religious knowledge among the studentswho memorized the lesson using the innovative method compared to students who studied using a traditional memorization strategy. The difference between the Link Mnemonic System and traditional memorizing was statistically significant: p < 0.001.Conclusion: Through their creative usage of action and emotion the mnemonic techniques allow for a deeper processing of information, easier memorizing, and faster reproduction, which create longer-lasting memory trails. Their implementation in memorizing religious knowledge had a positive effect on its level.Wprowadzenie: Skuteczne strategie zapamiętywania odgrywają kluczową rolę w procesie nauki. Mnemotechniki, jako forma rozbudowanego zapamiętywania, oferują ustrukturyzowane podejście do poprawy przetwarzania informacji i ich późniejszego odtwarzania. Niniejsze badanieanalizuje zastosowanie Łańcuchowej Metody Zapamiętywania w edukacji religijnej, porównując jego skuteczność z tradycyjnymi metodami zapamiętywania. Poprzez badanie wpływu strategii mnemotechnicznych na przyswajanie wiedzy przez uczniów klas drugich szkół średnich praca ta dostarcza cennych informacji na temat innowacyjnych metod nauczania, które mogą wspierać głębsze uczenie się i lepsze zapamiętywanie.Cel badań: Celem badań była weryfikacja skuteczności innowacyjnej metody nauczania, tj. łańcuchowej metody zapamiętywania, zaimplementowanej do transferu wiedzy religijnej w porównaniu do tradycyjnych form memoryzacji wiedzy.Metoda badań: Do przeprowadzenia badania wykorzystano metodę quasi-eksperymentu o charakterze naturalnym. Aby zweryfikować poziom wiedzy religijnej uczniów klas drugich po zastosowaniu klasycznej oraz innowacyjnej metody nauczania, przeprowadzono analizy statystyczne oraz stworzono model wpływu zmiennej, jaką jest Metoda nauczania (tradycyjna oraz innowacyjna) oraz jaką są Pytania odnośnie wiedzy religijnej uczniów klas drugich na wyniki zmiennej określonej jako ilość prawidłowych odpowiedzi w teście wielokrotnego wyboru ponauczaniu.Wyniki: Zaobserwowano diametralne różnice w poziomie wiedzy religijnej wśród uczniów, którzy do memoryzacji wykorzystali innowacyjną technikę zapamiętywania w porównaniu z uczniami, którzy przyswajali treść lekcji, stosując tradycyjną, uprzednio wypracowaną strategię zapamiętywania. Różnica pomiędzy Łańcuchową Metodą Zapamiętywania a zapamiętywaniemtradycyjnym okazała się istotna statystycznie p < 0,001.Wnioski: Techniki pamięciowe poprzez twórcze wykorzystywanie akcji i emocji pozwalają na głębsze przetwarzanie informacji, łatwiejsze ich zapamiętywanie oraz szybsze reprodukowanie, tworząc trwalsze szlaki pamięciowe. Ich implementacja do przyswajania wiedzy religijnej miała dodatni wpływ na jej poziom
Innowacyjny potencjał nauk społecznych na przykładzie projektu „Akademia Liderów Innowacji”
No full textIntroduction: In the text, we take up the issue of the innovative potential of social sciences, seemingly underestimated in the society. We analyse the possibilities of implementing projects in the field of social sciences into the non-academic world, including the commercial one. Throughout the text, we refer to the role of innovation in the society, the specificity of social innovations along with the presentation of their original scheme, as well as barriers to innovation in social sciences.Purpose of the research: The aim of the undertaken analyses is to show the innovative potential of social sciences on the example of the “Academy of Innovation Leaders” project, with particular emphasis put on pedagogical sciences. We look for answers to the questions on the essence of social innovation, as well as what the innovative potential of social sciences is. How can this potential be strengthened and realised?Evidence-based Facts: The text is based mainly on the analysis of the literature on the subject of social innovation, partly on issues related to the evaluation of scientific disciplines, as well as on our own experience related to research as part of the “Academy of Innovation Leaders” project, implemented at Nicolaus Copernicus University in Toruń, in the years 2022–2024. The scientific team was supposed to evaluate the project and develop a model of implementation in both social sciences and humanities.Summary: The innovative potential of social sciences is large and untapped in the social practice. In the light of the literature on the subject and own research, the problem is the lack of awareness of its existence and readiness to use it in the social practice. The blame for this state of affairs is located both on the side of science and external entities (from the so-called “socio-economic environment”). The basic barrier to the involvement of social sciences in the socio-economic development is the belief in the superiority of basic research over the applied, or the advantage of theory over empirical research. The interrelationships between these spheres are not noticed.Wprowadzenie: W tekście podejmujemy problematykę niedocenianego w społeczeństwie, innowacyjnego potencjału nauk społecznych. Analizujemy możliwości implementacji projektów z zakresu nauk społecznych do świata pozaakademickiego, w tym komercyjnego. W całości tekstu odnosimy się do roli innowacji w społeczeństwie, specyfiki innowacji społecznych wraz z prezentacją ich autorskiego modelu, a także barier innowacyjności w naukach społecznych.Cel badań: Celem podjętych analiz jest ukazanie innowacyjnego potencjału nauk społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem dorobku nauk pedagogicznych. Poszukujemy odpowiedzi na pytania o istotę innowacji społecznych, a także o to jaki jest innowacyjny potencjał nauk społecznych? W jaki sposób można ten potencjał wzmacniać i realizować?Stan wiedzy: W tekście bazujemy na kompleksowej analizie literatury z zakresu innowacyjności, a także na własnych doświadczeniach związanych z badaniami w ramach projektu "Akademia Liderów Innowacji”, realizowanego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, w latach 2022-2024. Zespół naukowy miał za zadanie ewaluację projektu oraz wypracowanie modelu wdrożeń w naukach społecznych i humanistycznych.Podsumowanie: Innowacyjny potencjał nauk społecznych jest duży i niewykorzystany w praktyce społecznej. Problem stanowi brak świadomości jego istnienia i gotowości wykorzystania go w praktyce społecznej. Winę z ten stan rzeczy sytuuje się zarówno po stronie nauki, jak i gospodarki. Podstawową barierą zaangażowania nauk społecznych w gospodarkę jest przeświadczenie o wyższości badań podstawowych nad stosowanymi czy przewadze teorii nad badaniami empirycznymi. Nie dostrzega się wzajemnych związków pomiędzy tymi sferami.
Braterstwo dusz w obliczu tragedii (w dyskursie memowym wywołanym rosyjską inwazją na Ukrainę)
Get PDFThe article is devoted to the Polish-Ukrainian “brotherhood of souls” that emerged due to the Russian invasion of Ukraine. The author analyses the meme discourse in which Internet users expressed their support for war victims and soldiers. The multimodality and intertextuality of digital messages support creative expression, while the possibility of disseminating, reproducing and modifying them allows every Internet user to participate in multivoiced discourse. The analysis of memes expressing support for Ukraine reveals the mechanisms of conceptual integration of mental spaces, operating on the notions of brotherhood and soul in the war context. The conceptualisation of brotherhood in a war drama situation follows the following pattern: an event assessed as bad (Russia’s attack on Ukraine) evokes reactive emotions of the observing entity (anger, malice, fear), resulting in actions for the victim – both positive (all forms of help and support) and negative (actions to the detriment of the aggressor). The negative actions gain positive value due to the motivation behind them. By attacking the perpetrator of evil, they refer to the moral right to punish the guilty person to defend freedom, justice, and good.Artykuł poświęcony jest fenomenowi polsko-ukraińskiego braterstwa dusz, jaki powstał wskutek rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Autorka poddała analizie dyskurs memowy, w którym internauci wyrażali swoje poparcie dla ofiar wojny i walczących żołnierzy. Multimodalność i intertekstowość komunikatów cyfrowych sprzyjają twórczej ekspresji, natomiast możliwość ich rozpowszechniania, powielania i modyfikowania pozwala każdemu internaucie uczestniczyć w multigłosowym dyskursie. Analiza memów wyrażających poparcie dla Ukrainy wykazała, że ich struktury powstały w wyniku integracji pojęciowej: braterstwa duszy w kontekście wojny, tworząc amalgamat pojęciowy. Konceptualizacja braterstwa w sytuacji dramatu wojennego przebiega zatem według wzoru: wydarzenie oceniane jako złe (atak Rosji na Ukrainę) wywołuje reaktywne emocje podmiotu obserwującego (gniew, złość, strach), pociągając za sobą konkretne działania na rzecz ofiary: pozytywne (organizowanie pomocy i wsparcia) oraz negatywne (działania na szkodę agresora), które jednak zyskują wartość pozytywną ze względu na motywację działań. Godząc w sprawcę zła, odnoszą się tym samym do moralnego prawa ukarania winnego w imię obrony wolności, sprawiedliwości i dobra
Komizm, jego formy i funkcje w „psich wypowiedziach” na Instagramie
Get PDFHumour has many functions, depending on its form and channel of communication; for example, it often allows you to gain sympathy and cope with difficult moments. As a result of technological development, communication follows new patterns, which also affects humorous messages on online platforms, including Instagram. This research focuses on Insta Reels created on selected Instagram profiles that present content in the form of statements attributed to dogs. They are produced thanks to the functions of social networking sites. By looking at the linguistic means involved, including rhetorical strategies, this study aims to verify the assumption that the content is comic in nature. Also, an attempt is made to discover functions of Insta Reels other than ludic and entertaining.Komizm to coś, co towarzyszy człowiekowi w różnych sytuacjach. Humor często pozwala na wzbudzenie sympatii i radzenie sobie w trudnych momentach. Za jego pośrednictwem realizowane są też różne cele, zależne m.in. od jego formy i środka komunikacji. Ludzkie przekazy i wytwory są rejestrowane w nowy sposób dzięki nowoczesnym technologiom. Tak się dzieje również z przekazami komicznymi, które występują na wielu platformach internetowych, m.in. na Instagramie.Obszar badań autorki stanowią Insta Reels tworzone na wybranych profilach Instagrama i prezentujące treści w postaci wypowiedzi przypisanych psom. Analizie poddano tę postać powstałą dzięki funkcjom portali społecznościowych. Badania miały na celu przede wszystkim sprawdzenie wcześniej przyjętego założenia, że wypowiedzi mają charakter komiczny. Przeanalizowano zatem formy, w których ów komizm występuje, a także wykorzystane do jego powstania środki językowe, w tym środki retoryczne. Na koniec dokonano próby odpowiedzi na pytanie, jaką funkcję, poza ludyczną, zabawową pełnią badane Insta Reels i prezentowane na nich nagrania