University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Mediacja w postępowaniu administracyjnym i jej rola w zakresie polubownego rozwiązywania sporów
Get PDFMediation is one of the alternative methods of amicable dispute resolution. It is carried out in the course of administrative proceedings and, therefore, before the authority reaches a decision. It may occur both in proceedings before the authority at first instance and in appeal proceedings. Its statutory purpose is to clarify and consider the factual and legal aspects, and to determine how the matter could be resolved under the law in force. The matter can be resolved by a decision or settlement, under the determinations made throughout mediation.Keywords: mediation; administrative proceedings; disputed mattersJedną z alternatywnych metod polubownego rozwiązywania sporów jest mediacja. Jest ona przeprowadzana w toku postępowania administracyjnego, a zatem przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organ. Może ona mieć miejsce zarówno w postępowaniu przed organem w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym. Jej ustawowym celem jest wyjaśnienie oraz rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a także dokonanie ustaleń dotyczących jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa. Załatwienie sprawy może nastąpić przez wydanie decyzji lub zawarcie ugody, zgodnie z ustaleniami poczynionymi w toku mediacji.Słowa kluczowe: mediacja; postępowanie administracyjne; kwestie sporn
Współczucie i przebaczenie jako predyktory poczucia sensu życia u opiekunów osób starszych
Get PDFCaregivers of the elderly undertake many tasks to support everyday functioning and improve the quality of life of their care recipients. Their work should be based on positive attitudes and emotions in relationships, such as compassion, empathy, forgiveness. The aim of the article was to seek an answer to the question whether self-compassion, compassion for others and dispositional forgiveness predict the level of meaning in life among caregivers of the elderly. The study involved 199 caregivers from various care and medical facilities who received the Self-Compassion Scale, the Compassion for Others Scale, the Heartland Forgiveness Scale and the Meaning in Life Questionnaire to complete. A correlation-regression model was used to develop the results. The results allowed us to conclude that the subscales: kindness towards others and forgiveness of others significantly predict the search for meaning in life by caregivers, as well as a significant predictive role of the subscales: self-kindness and the general disposition to forgiveness for the presence of meaning in life among caregivers of the elderly. Therefore, the search for meaning in life is more strongly associated with factors directed towards other people, while the presence of meaning in life is more often achieved by caregivers when they are positively directed towards themselves.Opiekunowie osób starszych podejmują wiele zadań w celu wsparcia w codziennym funkcjonowaniu oraz poprawy jakości życia swoich podopiecznych. Ich praca powinna opierać się na pozytywnych postawach i emocjach w relacjach, takich jak współczucie, empatia, przebaczenie. Celem artykułu było poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, czy współczucie sobie i innym oraz przebaczenie dyspozycyjne przewidują poziom poczucia sensu życia wśród opiekunów osób starszych. W badaniu wzięło udział 199 opiekunów z różnych placówek opiekuńczo-medycznych, którzy otrzymali do wypełnienia Skalę Współczucia dla Samego Siebie, Skalę Współczucia dla Innych, Skalę Przebaczenia Heartland oraz Kwestionariusz Poczucia Sensu Życia. Do opracowania wyników posłużono się modelem korelacyjno-regresyjnym. Wyniki pozwoliły stwierdzić, iż podskale: życzliwość wobec innych oraz przebaczenie innym istotnie przewidują poszukiwanie sensu życia przez opiekunów, a także istotną rolę predykcyjną podskal: życzliwości wobec siebie i ogólnej dyspozycji do przebaczenia dla obecności sensu życia wśród opiekunów osób starszych. Zatem, poszukiwanie sensu życia silniej wiąże się z czynnikami skierowanymi ku innym ludziom, natomiast obecność sensu życia opiekunowie częściej osiągają, kiedy są pozytywnie skierowani ku sobie
Utworzenie parku kulturowego jako sposób ochrony genius loci (ducha miejsca)
Get PDFThe article discusses the use of the cultural park institution in safeguarding the little-known, yet relevant phenomenon of genius loci (spirit of place). Genius loci is a nexus connecting tangible and intangible heritage, thereby attributing value to them, necessitating legal protection. This is a view that has not been developed by Polish jurisprudence so far, but has been noticed by international organizations. The cultural landscape is a significant component of spirit of place, and thus, the cultural park institution – originally designed for the protection of cultural landscapes – might be used as an effective tool in preserving the genius loci. The article examines: the terms “landscape”, “cultural landscape” and “spirit of place”; the connections between the spirit of place and the cultural landscape; the development of the cultural parks institution in Polish law; the potential for using cultural parks to protect the spirit of place; recommended changes to effectively protect genius loci within the framework of cultural parks. The study has been prepared based on formal-dogmatic and legal-historical method.W artykule zwrócono uwagę na możliwość wykorzystania instytucji parku kulturowego przy ochronie mało poznanego, a relewantnego fenomenu, jakim jest genius loci (duch miejsca). Genius loci stanowi oś łączącą dziedzictwo materialne i niematerialne, dzięki czemu nadaje im wartości i z tego powodu konieczna jest jego prawna ochrona. Jest to pogląd dotychczas nierozwijany przez polską jurysprudencję, ale dostrzeżony przez organizacje międzynarodowe. Krajobraz kulturowy stanowi istotną część składową ducha miejsca i z tego powodu instytucja parku kulturowego – ustanowiona do ochrony krajobrazu kulturowego – okaże się efektywnym narzędziem służącym do ochrony ducha miejsca. W artykule dokonano analizy: terminów „krajobraz”, „krajobraz kulturowy”, „duch miejsca”; wzajemnych powiązań pomiędzy krajobrazem i genius loci; rozwoju instytucji parku kulturowego w polskim systemie prawnym; potencjału wykorzystania instytucji parku kulturowego do ochrony ducha miejsca; rekomendowanych zmian, które umożliwią zwiększenie efektywności ochrony genius loci w ramach instytucji parku kulturowego. Praca została przygotowana w oparciu o metodę formalno-dogmatyczną i historyczno-prawną
Transakcyjność jako metoda wspomagająca stanowienie i stosowanie prawa przez administrację
Get PDFPublic administration increasingly often turns to transactional methods of operation leading both to the issuance of acts in jurisdictional proceedings and to lawmaking. In the latter case, this is evident in the new legal instrument of the integrated investment plan linked to the urban planning contract. The administration is expanding the catalog of agreements concluded with the private sector – this is not a response to extraordinary events, but part of its normal activity. This happens when the public administration issues a framework decision, especially in economic relations, and then its modifications are made by contract or, more recently, in the case of local lawmaking. Transactionality allows the administration to obtain additional funds or to carry out important public purpose investments, which if they were to be carried out with public funds alone would be delayed. This applies to infrastructure development built through joint ventures, in which private parties will own and operate assets, such as roads and airports, after arranging government financial assistance. The article attempts to define this phenomenon, outline areas of occurrence and assess how this transactional model of government action affects legal issues.Administracja publiczna coraz częściej sięga po transakcyjne metody działania, prowadzące zarówno do wydania aktów w postępowaniu jurysdykcyjnym, jak i do stanowienia prawa. W tym ostatnim przypadku widoczne jest to w nowym instrumencie prawnym, jakim jest zintegrowany plan inwestycyjny powiązany z umową urbanistyczną. Administracja rozszerza katalog umów zawieranych z sektorem prywatnym – nie jest to odpowiedź na nadzwyczajne wydarzenia, lecz część jej zwykłej działalności. Dzieje się tak, gdy administracja publiczna wydaje ramową decyzję, zwłaszcza w stosunkach gospodarczych, a następnie jej modyfikacje następują w drodze umowy czy też, od niedawna, w przypadku stanowienia prawa miejscowego. Transakcyjność umożliwia uzyskanie przez administrację dodatkowych środków czy realizację ważnych inwestycji celu publicznego, których wykonanie, gdyby miało być dokonane wyłącznie ze środków publicznych, odwlekłoby się w czasie. Dotyczy to rozwoju infrastruktury, realizowanego w ramach przedsięwzięć joint venture, w których podmioty prywatne będą właścicielami i operatorami aktywów, takich jak drogi i lotniska, po uzyskaniu rządowego wsparcia finansowego. W artykule podjęto próbę zdefiniowania tego zjawiska, przedstawienia obszarów występowania oraz oceny, jak ten transakcyjny model działania administracji oddziałuje na kwestie prawe
Od wartości do antywartości prawa Unii Europejskiej
Get PDFThe study is an attempt at a general, synthetic reflection on the values and anti-values of European Union (EU) law, that is why the analysis of specific legal institutions has been limited to the necessary minimum. Paradoxically, the anti-values of EU law are associated with: the process of universalization of values expressed by this law; axiological irrationality; violation of the right proportions between the protection of the common good and the public interest and the protection of individual freedoms and interests; appropriateness in the relationship between means and ends. In addition, they are associated with the lack of authority and democratic legitimacy of the entities creating EU law, legislative inflation and expansion of the material scope of regulations, especially with interference in areas of particular social sensitivity. EU law is perceived as a normative system pursuing unclear interests instead of protecting individuals from excessive interference in the sphere of their freedoms and rights. It becomes a source of oppression, weakens the position of the individual in relation to public authorities, and is also an example of the dominance of ideology over rationality. Other dysfunctions of EU law are related to the quality of the law, its predictability, clarity and even accessibility. All these phenomena increasingly make EU law a source of tension and inter-institutional, inter-state and social conflicts.Opracowanie jest próbą refleksji ogólnej, syntetycznej na temat wartości i antywartości prawa Unii Europejskiej (UE), dlatego rozważania na temat szczegółowych instytucji prawnych zostały ograniczone do niezbędnego minimum. Antywartości prawa UE wiążą się paradoksalnie z: procesem uniwersalizacji wartości ujmowanych przez to prawo; nieracjonalnością aksjologiczną; naruszeniem właściwych proporcji pomiędzy ochroną dobra wspólnego i interesu publicznego a ochroną wolności i interesów jednostki; zachowaniem właściwej adekwatności w relacji środek–cel. Ponadto są związane z brakiem autorytetu i demokratycznej legitymizacji podmiotów tworzących prawo UE, inflacją tego prawa oraz poszerzaniem zakresu przedmiotowego regulacji, zwłaszcza zaś z ingerowaniem w obszary objęte szczególną wrażliwością społeczną. Prawo UE jest postrzegane jako system normatywny realizujący niejasne interesy zamiast chronić jednostkę przed nadmierną ingerencją w sferę jej wolności i praw. Staje się źródłem opresji, osłabia pozycję jednostki względem organów władzy publicznej, a także jest przykładem przewagi ideologii nad racjonalnością. Inne dysfunkcje prawa UE są związane z jakością tego prawa, jego przewidywalnością, jasnością, a nawet dostępnością. Wszystkie te zjawiska powodują, że prawo UE staje się coraz częściej źródłem napięć oraz konfliktów międzyinstytucjonalnych, międzypaństwowych i społecznych
Zmiana imienia i nazwiska małoletniego dziecka w trybie administracyjnym
Get PDFName and surname are the basic distinguishing signs of each person in society and an element of identity. They are subject to legal protection and are relatively permanent. As a rule, a change of name or surname can be made only for good reasons by a discretionary decision issued in administrative proceedings at the request of the person concerned. The author considers the substantive and procedural prerequisites for the permissibility of changing the name of a minor child under this procedure; indicates what conditions must be met for the change to be possible; emphasizes the importance of the consent of both parents and the child, if the child is over 13 years old. In addition, the author discusses problematic issues arising from case law.Imię i nazwisko to podstawowe oznaczenia wyróżniające każdego człowieka w społeczeństwie oraz element tożsamości. Podlegają ochronie prawnej i są względnie trwałe. Co do zasady zmiana imienia lub nazwiska może nastąpić jedynie z ważnych powodów w drodze decyzji uznaniowej wydanej w postępowaniu administracyjnym na wniosek zainteresowanej osoby. Autor rozważa przesłanki materialnoprawne i procesowe dopuszczalności zmiany imienia i nazwiska małoletniego dziecka w tym trybie. Wskazuje, jakie warunki muszą być spełnione, aby zmiana była możliwa. Podkreśla również znaczenie zgody obojga rodziców oraz dziecka, jeżeli ukończyło 13 lat, a także omawia kwestie problematyczne wynikające z orzecznictwa sądowego
Charakterystyka ukraińskich migracji wewnętrznych (do Lwowa) i zewnętrznych (do Wrocławia) – w kontekście inwazji Rosji na Ukrainę
Get PDFKomunikat zawiera ilościową i jakościową charakterystykę migracji ukraińskich wewnętrznych (do Lwowa) i zewnętrznych (do Wrocławia) w kontekście wojny rosyjsko-ukraińskiej. Autorzy wykorzystują dane statystyczne pozyskane z różnych źródeł polskich i ukraińskich, uzupełnione o specyfikę zasobów, jakie miasta te oferowały obu kategoriom przybyszów. W tym sensie niniejsza wypowiedź może być potraktowana jako działanie na rzecz utrwalenia szczególnej, aczkolwiek dynamicznie zmieniającej się sytuacji demograficznej Wrocławia i Lwowa w okolicznościach wojennych
Glosa do wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, IV Wydział Cywilny Odwoławczy, z dnia 24 kwietnia 2024 r., IV CA 1735/23 (opubl. LEX nr 3748168; Legalis nr 3113088)
Get PDFThe commentary must be unequivocally critical. The dispute in question concerned the interpretation of a residential unit sales contract providing for a price calculated upon its “usable floor space”. The parties submitted the understanding of this term to the Polish ISO standard, at the same time however providing that the surface under partition walls should be included. The buyer claimed for the repayment of a part of the price, arguing that the ISO standard rule is different. The Court found that the contractual stipulation contrary to the standard is void, that this part of the contract is non-transparent, and consequently that the rules of consumer protection prevent the price paid by the buyer to be deemed binding. As the result, the Court replaced the thus “waived” stipulation with the contents assumed to correspond to the ISO standard and on that basis adjudged to buyer the claimed amount. The justification of the judgment is wrong on all points. Instead of the contextual interpretation of the extract of the ISO standard incorporated into the contract, the Court applied an inadequate construction of this standard, as used by administrative courts in the specific context of particular aspects under the Building Law Act. The Court relied upon an unfounded conclusion that building law provisions granting legal force to the ISO standard are binding upon the parties to a residential unit sales contract, and that the introduction to this contract of a different definition constitutes an unlawful act to the detriment of the buyer. Finally, in order to avoid the declaration of the contract as void (also detrimental to the buyer), the Court – in disregard of Art. 3851 § 1 of the Civil Code, of the legal writing and of the relevant decisions of the CJEU – replaced the basic element of the contractual price calculation with a value resulting from the provisions of administrative law not applicable to the parties’ relationship. The above explanations are important, taking into account that the development market practice makes use of contracts based on a similar construction of the sales price, while the commented faulty decision may bring about an effect undermining the stability of contractual relationships.Glosa jest zdecydowanie krytyczna. Spór dotyczył wykładni umowy sprzedaży lokalu, w której strony uzależniły jego cenę od powierzchni użytkowej. Strony powołały w umowie treść normy ISO jako wyjaśnienie znaczenia tego terminu, zarazem jednak umowa wskazywała, że powierzchnia pod ściankami działowymi ma być do użytkowej zaliczona. Nabywca lokalu domagał się zwrotu części ceny, twierdząc, iż norma ISO zawiera odmienne rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że postanowienie sprzeczne z normą jest nieważne, a ponadto umowa jest w tej części nietransparentna, więc uznanie zapłaconej przez nabywcę ceny za wiążącą byłoby sprzeczne z zasadami ochrony konsumentów. Zastąpił więc „uchylone” postanowienie treścią przypisaną normie ISO i na tej podstawie zasądził roszczenie. Uzasadnienie wyroku jest pod każdym względem wadliwe. Zamiast uwzględniającej kontekst wykładni inkorporowanego do umowy opisu normy ISO Sąd zastosował nieadekwatną wykładnię tej normy ukształtowaną w orzecznictwie dotyczącym szczególnych aspektów prawa budowlanego. Bezpodstawnie przyjął, że przepisy prawa budowlanego wprowadzające normę ISO do obrotu prawnego obowiązują w stosunku pomiędzy stronami umowy sprzedaży lokalu, a wprowadzenie do umowy odmiennej definicji jest bezprawnym działaniem na szkodę nabywcy. Wreszcie, dla uniknięcia (niekorzystnego dla nabywcy) uznania umowy za nieważną, wbrew art. 3851 § 1 k.c. oraz stanowisku doktryny i orzecznictwa TSUE, zastąpił podstawowy składnik umownej kalkulacji ceny wartością wynikającą z przepisu prawa administracyjnego, nieodnoszącego się w ogóle do stosunku stron. Powyższe ustalenia mają istotne znaczenie wobec tego, że w praktyce deweloperskiej spotykane są umowy oparte na podobnej konstrukcji ceny lokalu i należy się obawiać efektu komentowanego wadliwego orzeczenia, podważającego stabilność stosunków umownych w obrocie
Wybór formy opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej – glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2024 r., II FSK 710/21
Get PDFThis commentary is critical and concerns the judgment of the Supreme Administrative Court of 22 February 2024, II FSK 710/21. The SAC was wrong to consider that taxpayer can validly submit a declaration of intent regarding the choice of the form of taxation for income earned from non- -agricultural business activities in the content of the bank transfer order. The election of taxation according to the proportional scale must be made explicitly, as it constitutes an exception to the general rule of progressive taxation. The main thesis of this paper is that the declaration of the chosen form of taxation must be submitted within the statutory deadline, addressed to the competent tax authority, and duly signed by the taxpayer. Submitting such a declaration through a bank transfer order does not meet these formal requirements and cannot be deemed a conventional act that validly establishes the legal relationship of tax liability. The commented judgment deserves attention due to the existing discrepancies in interpretation regarding the correct way to notify the tax authority about the choice of the form of taxation in personal income tax.Niniejsza glosa ma charakter krytyczny i stanowi komentarz do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2024 roku, II FSK 710/21. W glosowanym orzeczeniu NSA błędnie uznał, że podatnik może skutecznie złożyć oświadczenie woli o wyborze formy opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w tytule polecenia przelewu bankowego. Wybór opodatkowania według skali proporcjonalnej powinien być dokonany w sposób jednoznaczny, ponieważ jest wyjątkiem od zasady opodatkowania według skali progresywnej. Główną tezą glosy jest twierdzenie, że oświadczenie o wyborze formy opodatkowania musi być złożone w odpowiednim terminie, zaadresowane do właściwego organu podatkowego i podpisane przez podatnika. Złożenie oświadczenia za pośrednictwem polecenia przelewu nie spełnia powyższych wymogów i nie może być uznane za czynność konwencjonalną prowadzącą do prawidłowego ukształtowania stosunku prawnego zobowiązania podatkowego. Komentowany wyrok zasługuje na uwagę ze względu na istniejące rozbieżności interpretacyjne dotyczące prawidłowego sposobu zawiadomienia organu podatkowego o wyborze formy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych
Czego boją się Polacy? Rozważania nad kinem grozy jako gatunkiem filmowym w kontekście wartości na przykładzie polskich przedstawicieli tego gatunku
Get PDFAlthough the trend has changed nowadays, for many years horror cinema was supposed to show viewers the negative consequences of acting against the imposed patterns of behaviour and constitute a kind of warning against disturbing the existing ontological order. The main objective of the article is to try to show that horror can and even should be treated primarily as a value in itself. Based on a short historical analysis, the author tries to prove that Polish creators are unnecessarily afraid of using this film genre. As the film Demon by Marcin Wrona shows, horror cinema best allows polemics with issues that are considered normal, common and possible in a given culture. Moreover, it can be treated as a specific catalogue of society’s fears, needs and hopes at a given moment in time.Choć współcześnie tendencja zaczęła ulegać zmianie, to jednak przez długie lata kino grozy było traktowane jako filmowy parias. Jego zadaniem było przede wszystkim pokazywanie odbiorcom negatywnych konsekwencji postępowania wbrew odgórnie narzuconym wzorcom zachowania, a także miało ono stanowić swego rodzaju ostrzeżenie przed zaburzeniem obowiązującego porządku ontologicznego. Głównym celem mojego artykułu jest próba pokazania, że horror może, a nawet powinien być traktowany przede wszystkim jako wartość sama w sobie. Na podstawie krótkiej analizy historycznej starałem się udowodnić, że polscy twórcy niepotrzebnie boją się sięgać po ten gatunek filmowy. Jak bowiem pokazuje chociażby film Demon Marcina Wrony, kino grozy najlepiej pozwala prowadzić polemikę z kwestiami uznawanymi w danej kulturze za coś normalnego, powszechnego i możliwego. Ponadto może być traktowane jako swoisty katalog lęków, potrzeb i nadziei społeczeństwa w danym momencie czasowym