University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Zabezpieczenia rzeczowe kredytu na mieniu ruchomym w II Rzeczypospolitej ze szczególnym uwzględnieniem poglądów Profesora Jana Gwiazdomorskiego
Get PDFThis article addresses the legal instruments for securing claims on movable assets in the Second Polish Republic, presented against the background of Professor Jan Gwiazdomorski’s scholarship. It traces the origins of the demand for the development of legal forms of security over movable property, aimed at strengthening entrepreneurs’ credit capacity and permitting them to utilise their encumbered assets. It explores both the notion and the list of security rights, such as transfer of ownership for security purposes, retention of title, and pledge rights, while assessing the prerequisites and admissibility of their establishment within the framework of the legislations of the former partitioning powers. The article also considers the introduction of modern non-possessory registered pledges on timber, agricultural products, motor vehicles, and machinery and equipment. Finally, it points to the influence of Professor Gwiazdomorski’s legal thought on the codification projects in the field of property law.W artykule przedstawiono prawne sposoby zabezpieczenia wierzytelności na mieniu ruchomym w II Rzeczypospolitej na tle poglądów Profesora Jana Gwiazdomorskiego. Wskazano na genezę potrzeby rozwoju prawnych sposobów zabezpieczenia na mieniu ruchomym, by zwiększyć zdolność kredytową przedsiębiorców i umożliwić im korzystanie z obciążonych aktywów. Omówiono pojęcie i katalog takich praw zabezpieczających jak: przewłaszczenie na zabezpieczenie, zastrzeżenie własności, prawa zastawnicze. Ponadto przeanalizowano przesłanki i dopuszczalność ich ustanawiania w świetle uregulowań praw dzielnicowych. Analizie poddano także wprowadzenie nowoczesnych zastawów rejestrowych, nieposesoryjnych: na drewnie, produktach rolniczych, pojazdach mechanicznych i maszynach. Wskazano też na wpływ myśli Profesora Gwiazdomorskiego na projekty kodyfikacyjne prawa rzeczowego
Możliwość wykorzystania sztucznej inteligencji w procesie tworzenia kryminalistycznych portretów pamięciowych
Get PDFThe article aims to present the latest technological achievements in the context of the possibility of their use in supporting detection activities carried out by law enforcement authorities. The dynamic development of exact sciences, including computer science, is one of the determinants of the pace and direction of development of forensic science. It has a direct impact, i.a., on the rules of making a composite sketch of an unknown perpetrator of the crime, an art known since ancient times. Through a review of the recent literature, the author aims to present the possibilities of using artificial intelligence (AI) in the process of creating a visual representation of the body, and in particular the appearance of the face, of an unknown perpetrator. Moreover, the article attempts to precisely determine the legal nature of the act of making a composite sketch.W artykule podjęto próbę przedstawienia najnowocześniejszych zdobyczy techniki w kontekście możliwości ich wykorzystania we wspieraniu działań wykrywczych prowadzonych przez organy ścigania. Dynamiczny rozwój nauk ścisłych, w tym informatyki, jest jedną z determinant tempa i kierunku rozwoju kryminalistyki. Ma on m.in. bezpośredni wpływ na zasady sporządzania znanego od czasów starożytnych portretu pamięciowego nieznanego sprawcy przestępstwa. Autor poprzez przegląd najnowszej literatury dąży do zaprezentowania możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) w procesie kreowania wizualnego przedstawienia sylwetki, a w szczególności wyglądu twarzy nieznanego sprawcy przestępstwa. Ponadto celem artykułu jest próba precyzyjnego ustalenia charakteru prawnego czynności sporządzania portretu pamięciowego
Z problematyki cyberprzemocy wobec kobiet
Get PDFCyberviolence is an increasingly pressing issue in today’s world. Driven by technological development and widespread access to the Internet, it has become a global phenomenon unconstrained by time or space. This form of violence, manifested through harassment, abuse, and harmful behaviour on social media, has a tangible impact on everyday life, particularly for girls and women. This article analyses the phenomenon of cyberviolence against women and the legal instruments available to address it, focusing in particular on Directive (EU) 2024/1385 of the European Parliament and of the Council of 14 May 2024 on combating violence against women and domestic violence, as well as relevant provisions in Polish law. It also presents the scale of cyberviolence in Poland and across Europe, based on a comparison of official data and statistics collected at national and EU levels.Cyberprzemoc stanowi narastający problem we współczesnym świecie. Ze względu na rozwój technologiczny i dostęp do Internetu cyberprzemoc stała się zjawiskiem globalnym, nieograniczonym czasem i przestrzenią. Przemoc ta, pod postacią nękania, molestowania i nadużyć w mediach społecznościowych, niesie za sobą skutki dla życia codziennego, szczególnie dziewcząt i kobiet. Przedmiotem artykułu jest analiza zjawiska cyberprzemocy wobec kobiet, rozwiązań prawnych do walki z tym procederem na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1385 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej oraz uregulowań prawnych dostępnych w prawie polskim. Ponadto przedstawiono skalę występowania cyberprzemocy w Polsce i Europie poprzez porównanie dostępnych danych z oficjalnych raportów i statystyk tworzonych na poziomie Polski i Unii Europejskiej
Rozwój buddyjskiego symbolu wadźry
Get PDFDer Artikel unternimmt den Versuch, die Hauptentwicklungsrichtungen des Symbols Vajra im vor-tantrischen Buddhismus zu identifizieren. Um dieses Ziel zu erreichen, wurde eine kritische Synthese der Ergebnisse zeitgenössischer Forschungen vorgenommen und durch Verweise auf ausgewählte Quellentexte ergänzt. Es scheint, dass im vor-tantrischen Buddhismus Vajra, verstanden als Blitz, vor allem zum Symbol für die Fähigkeit wurde, alles vorsätzliche oder moralische Böse abzuwehren, während Vajra, identifiziert mit einem Diamanten, hauptsächlich die Unabhängigkeit vom natürlichen Bösen (einschließlich der eigenen bösen Neigungen) repräsentierte. Diese beiden Entwicklungslinien verschmolzen im Symbol des Vajra, das für den tantrischen Buddhismus charakteristisch ist.This article attempts to identify the main lines of development of the vajra symbol in pre-Tantric Buddhism. To accomplish this task, a critical synthesis of contemporary research findings is conducted, supplemented by references to selected source texts. It appears that the vajra understood as a thunderbolt became primarily a symbol of the ability to ward off all intentional or moral evil, while the vajra identified with a diamond mainly represented the independence from natural evil (including one's own evil inclinations). These two lines of development converged in the vajra symbol characteristic of Tantric Buddhism.W artykule podjęto próbę identyfikacji głównych kierunków rozwoju symbolu wadźry w buddyzmie przedtantrycznym. By osiągnąć ten cel, dokonano krytycznej syntezy rezultatów współczesnych badań i uzupełniono ją odniesieniami do wybranych tekstów źródłowych. Wydaje się, że w buddyzmie przedtantrycznym wadźra rozumiana jako piorun stała się przede wszystkim symbolem zdolności do odparcia wszelkiego zła intencjonalnego czy moralnego, zaś wadźra identyfikowana z diamentem reprezentowała głównie uniezależnienie się od zła naturalnego (obejmującego własne złe skłonności). Te dwie linie rozwojowe zbiegły się w symbolu wadźry charakterystycznym dla buddyzmu tantrycznego
Zagadnienie bezpieczeństwa w programie wyborczym KWW Mniejszość Niemiecka w wyborach parlamentarnych w 2023 r.
Get PDFThe primary objective of this article is to present the programmatic assumptions of the Electoral Committee of Voters German Minority in the 2023 elections to the Sejm and Senate from the perspective of broadly understood security. The most significant theoretical premises are examined, including, among others, an explication of the concept of security, its typology, and selected variants. The voting results are then presented, and a potential reason for the decline in support for minority candidates is identified. The study employs comparative, systemic, and statistical methods, utilizing source analysis and literature critique as illustrative research techniques.Nadrzędnym celem niniejszego artykułu było podjęcie próby przedstawienia założeń programowych Komitetu Wyborczego Wyborców Mniejszość Niemiecka w wyborach do Sejmu i Senatu w 2023 r. w aspekcie szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Omówiono najważniejsze założenia teoretyczne, w tym m.in. dokonano eksplanacji pojęcia „bezpieczeństwo”, jego typologii i wybranych rodzajów. Przedstawiono wyniki głosowania i wskazano na potencjalną przyczynę spadku poparcia udzielonego kandydatom mniejszości. Zastosowano następujące metody badawcze: komparystyczną, systemową i statystyczną, przy wykorzystaniu analizy źródeł i krytyki piśmiennictwa jako przykładowych technik badawczych
Recenzja: Thomas Kunze, Ceaușescu. Piekło na ziemi, tłum. J. Czudec, Wydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa 2016, ss. 448
Get PDFPowinności pańszczyźniane chłopów we wschodniej części Południowego Podlasia w XIX w.
Get PDFThe manorial-serfdom system was predominant in Southern Podlasie until the early 1860s. Very few villages were based on the monetary rent system. Most of the local landowners showed little interest in investing in new technologies, and they associated improvement in their prosperity with the exploitation of the mandatory labor of peasants. Therefore, the latter were burdened with numerous obligations. The primary one was a fixed weekly corvée, which varied significantly in its extent and was not always correlated with the area of land used by the peasants. Additionally, during periods of intensified agricultural work, especially the harvest, peasants were required to work extra days of corvée. Working them off caused the peasants to have little time to tend to their own crops in the appropriate period. The working day was usually regulated by the sunrise and sunset, although at some estates, peasants were allowed to start work between 5 and 7 in the morning. Corvée work was not valued very high. Peasants rarely showed open opposition to performing these duties since the court cases they filed often ended with their defeat. In this situation, they avoided diligently fulfilling their imposed obligations, which landowners tried to force them to perform through legal regulations, rewards, and punishments. The landowners were interested in maintaining the existing system, and leasing land to peasants for rent was regarded as harmful to their (i.e. landlords’) interests.Na Południowym Podlasiu do początku lat sześćdziesiątych XIX w. zdecydowanie dominował system gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej. Jedynie nieliczne wsie były oczynszowane. Miejscowi właściciele ziemscy w większości nie byli zainteresowani inwestowaniem w nowe technologie, a poprawę swojego dobrobytu wiązali z wykorzystywaniem przymusowej pracy chłopów. W związku z tym, ci byli obciążeni licznymi powinnościami. Podstawową z nich była stała pańszczyzna tygodniowa, która była znacznie zróżnicowana pod względem wymiaru, nie zawsze skorelowanego z areałem użytkowanej przez chłopów ziemi. Dodatkowo w okresach nasilenia prac polowych, przede wszystkim żniw, chłopów obowiązywały dni pańszczyzny dodatkowej. Ich odpracowywanie powodowało brak czasu chłopów na zajmowanie się swoimi uprawami w odpowiednim do tego okresie. Dzień roboczy z reguły regulowały wschody i zachody słońca, chociaż w części majątków pozwalano chłopom stawać do pracy między godzinami 5 a 7 rano. Praca pańszczyźniana była nisko wyceniana. Chłopi rzadko okazywali otwarty sprzeciw wobec wykonywania tych powinności. Procesy sądowe kończyły się bowiem ich przegranymi. W tej sytuacji unikali oni sumiennego wykonywania nałożonych na nich obowiązków, do czego z kolei starali się zmusić ich zapisami prawnymi, nagrodami i karami właściciele ziemscy. Ci ostatni byli zainteresowani trwaniem istniejącego systemu, a oczynszowanie chłopów traktowali jako działanie szkodliwe dla swoich interesów
Transhumancyjne pasterstwo wołoskie w Dalmacji i jego wpływ na środowisko naturalne na początku XIX w. w oczach Francuzów
Get PDFThis article aims to show how the traditional pastoral economy practiced by a large part of Dalmatian society was perceived by the French administration in Dalmatia, which became part of the Napoleonic Kingdom of Italy in 1806 and of the Illyrian Provinces in 1809. The analysis is based on the documents of the French National Archives and the French Ministry of Defense, which were created for the use of Napoleon's civil and military authorities. Within this context, the study focuses on the specific issue of how traditional pastoralism affected the Dalmatian environment.The findings indicate that, although the Morlachs might appear to be the least likely group associated with environmentally harmful practices, French administrative documents clearly suggest otherwise. These sources portray the Morlachs as suffering from famine due to the barrenness of the land—an outcome attributed to their own actions, such as burning grasslands, uprooting vegetation, and excessive deforestation. The Morlachs failed to recognize their own role in causing the degradation that led to their misery.Niniejszy artykuł ma na celu pokazanie, w jaki sposób tradycyjna gospodarka pasterska praktykowana przez znaczną część społeczeństwa Dalmacji była postrzegana przez francuską administrację w Dalmacji, która stała się częścią napoleońskiego Królestwa Włoch w 1806 r. i Prowincji Iliryjskich w 1809 r. Analiza opiera się on na dokumentach francuskich Archiwów Narodowych i francuskiego Ministerstwa Obrony, które powstały na użytek napoleońskich władz cywilnych i wojskowych. Artykuł skupia się przede wszystkim na kwestii postrzegania wpływu tradycyjnego pasterstwa wołoskiego na środowisko naturalne. Badanie pokazuje, że nawet jeśli Morlacy wydawali się być ostatnimi, którzy mogli być kojarzeni z praktykami szkodliwymi dla środowiska, to właśnie taki problem sygnalizowali francuscy administratorzy Dalmacji. Morlacy mieli głodować z powodu jałowości gleby, która opustoszała z powodu ich własnych działań (wypalanie trawy, wyrywanie korzeni, nadmierne wycinanie lasów) i nie byli w stanie zrozumieć, że są odpowiedzialni za własną nędzę
Portrety chłopskie. Wiejskie autoportrety na ziemiach niemieckich od średniowiecza
Get PDFThis article examines self-representations of peasant communities in the German lands since the Middle Ages. It focuses on two well-documented contexts of collective expression: key political ideals in the records of imperial villages (i.e., rural polities without an intermediate territorial lord) on the one hand, and shared cultural meanings emerging from numerous writings as well as objects deposited in the tower spheres of prominent buildings on the other. Consultation of charters, law books and visual evidence suggests that autonomy, agency and accountability were three principles that imperial villages held in high regard, while (divine) protection, adequate portraiture (of user communities at specific points in time) and projection (of messages as well as customs to posterity) appear as salient features in tower capsule deposits. Taken together, these so far neglected sources provide important insights for deepening our understanding of peasant values and priorities.Artykuł analizuje sposób, w jaki społeczności chłopskie na ziemiach niemieckich przedstawiały siebie od średniowiecza. Skupia się na dwóch dobrze udokumentowanych kontekstach zbiorowych wypowiedzi: z jednej strony na kluczowych ideałach politycznych w dokumentach wsi cesarskich (tj. społeczności wiejskich bez pośredniczącego władcy terytorialnego), a z drugiej strony na wspólnych znaczeniach kulturowych wynikających z wielu pism oraz przedmiotów zdeponowanych w wieżach znanych budynków. Analiza statutów, ksiąg prawnych i dowodów wizualnych sugeruje, że autonomia, sprawczość i odpowiedzialność były trzema zasadami, które wioski cesarskie ceniły sobie najbardziej, podczas gdy (boska) ochrona, adekwatne portretowanie (społeczności użytkowników w określonych momentach czasu) i projekcja (przekazów, a także zwyczajów dla potomności) wydają się być istotnymi cechami depozytów w wieżach. Podsumowując, te dotychczas pomijane źródła zawierają ważne wskazówki, które pozwalają nam lepiej zrozumieć wartości i priorytety chłopów