University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Znaczenie Commiusa w Cezariańskim systemie klientelnym na terenie Galii w latach 57–52 przed Chr.
Get PDFIn 57–52 BC, the Atrebate king Commius played an important role in Caesar’s clientage system established in Gaul, stabilizing the northern border and protecting it against Germans and other Belgic tribes. Commius’ cooperation with Caesar was mainly diplomatic, because the Atrebates’ military involvement in the Roman conquests remained entirely symbolic. The wide range of political freedom given to Commius meant that he gradually strengthened his own position and that of his family, trying to avoid open conflicts with neighbors. At the same time, he maintained good relations with the peoples of Britain, which resulted from the ongoing settlement of the Atrebates on the other side of the English Channel. When Commius abandoned Caesar’s case in 52 BC, the proconsul had to deal with the former client who had serious diplomatic and military potential, and was respected among many Gallic tribes.W latach 57–52 przed Chr. król Atrebatów Commius odgrywał istotną rolę w Cezariańskim systemie klientelnym ustanowionym na obszarze Galii, stabilizując północną granicę i chroniąc ją przed atakami Germanów i innych plemion belgijskich. Współpraca Commiusa z Cezarem przebiegała przy tym głównie na niwie dyplomatycznej, ponieważ zaangażowanie militarne Atrebatów w rzymskie podboje pozostawało symboliczne. Szeroki zakres politycznej swobody pozostawiony Commiusowi sprawił, że sukcesywnie wzmacniał pozycję własną i własnego rodu, starając się unikać otwartych konfliktów z sąsiadami. Równocześnie utrzymywał dobre relacje z ludami Brytanii, co wynikało z trwającego osadnictwa Atrebatów po drugiej stronie kanału La Manche. Kiedy więc Commius porzucił sprawę Cezara w 52 r. przed Chr., prokonsul stanął przed koniecznością mierzenia się z byłym klientem, który dysponował poważnym potencjałem dyplomatycznym i militarnym, a do tego cieszył się szacunkiem wśród wielu plemion galijskich
Edukacja włączająca (nie) dla wszystkich. Instytucjonalizacja problemów społecznych i edukacyjnych dzieci i młodzieży
No full textIntroduction: In recent years, inclusive education has become the main direction of education policy. It was intended to guarantee pupils with special educational needs, including maladjusted students and pupils at risk of social maladjustment, the opportunity to function fully in a school community, reducing the use of segregation-based and special solutions.Research Aim: The aim of the study was to determine whether implementation of inclusive education actually contributes to the integration of maladjusted students and those at risk of social maladjustment into mainstream education. Process tracking method was used in the analysis.Evidence-based Facts: Despite the demographic decline and a decrease in the total number of pupils with special educational needs statement, there was an increase in the number of children and adolescents placed in social rehabilitation and social therapy centres.Summary: The hypothesis that these changes are the result of the implementation of inclusive education was not supported. At the same time, the rival hypothesis assuming that the changes are the result of the progressive medicalisation of social problems and school failure, which promotes the use of special solutions, was not refuted.Wprowadzenie: W ostatnich latach głównym kierunkiem polityki oświatowej stała się edukacja włączająca. W założeniu miała ona gwarantować uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniom niedostosowanym i zagrożonym niedostosowaniem społecznym, możliwość pełnego funkcjonowania w społeczności szkolnej, ograniczając stosowanie wobec nich rozwiązań segregacyjnych i specjalnych.Cel badań: Celem było ustalenie, czy wdrażanie edukacji włączającej rzeczywiście przyczynia się do integracji uczniów niedostosowanych i zagrożonych niedostosowaniem społecznym z głównym nurtem edukacyjnym. W analizie zastosowano metodę śledzenia procesów.Stan wiedzy: Pomimo niżu demograficznego i spadku ogólnej liczby uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nastąpił wzrost liczby dzieci i młodzieży umieszczanej w placówkach resocjalizacyjnych i socjoterapeutycznych.Podsumowanie: Hipoteza zakładająca, że zmiany te są wynikiem wdrażania edukacji włączającej nie została potwierdzona. Jednocześnie nie została obalona kontrhipoteza zakładająca, że zmiany są wynikiem postępującej medykalizacji problemów społecznych i niepowodzeń szkolnych, co sprzyja stosowaniu rozwiązań specjalnych
Гръцки топоси в лириката на Бранко Милкович и Иван Лалич, или за средиземноморската поетика на Светлозар Игов
Get PDFThe article analyses the work of prominent Serbian poets from the second half of the 20th century in the context of the Mediterranean tradition, referring to and further developing the research concepts and critical intuition of Prof. Svetlozar Igov (1945–2023). Thanks to this prominent translator and scholar of South Slavic literatures, the ideas and poetic imagery from neighbouring Balkan traditions and world culture became firmly established in the Bulgarian cultural space. This research focuses primarily on poets Branko Milkovic (1934–1961) and Ivan Lalic (1931–1996). Their works, translated into Bulgarian, open a unique access to the complex dimensions of the Mediterranean creative spirit. The analysis of source and translated texts lead to the conclusion that, especially with Milkovic and Lalic, Greek topoi appear not only in spatial and historical meanings, but also in vivid symbolism, which turns Hellas and the Mediterranean into metaphors of poetry and the literary world in general.Greckie toposy w tekstach Branka Miljkovicia i Ivana Lalicia, czyli o śródziemnomorskiej poetyce Swetłozara IgowaAutor artykułu interpretuje twórczość wybitnych serbskich poetów z drugiej połowy XX wieku w kontekście tradycji śródziemnomorskiej, odnosząc się do koncepcji badawczych i krytycznej intuicji prof. Swetłozara Igowa (1945–2023) i rozwijając je dalej. Dzięki temu wybitnemu tłumaczowi i badaczowi literatur południowosłowiańskich w bułgarskiej przestrzeni kulturowej dokonał się dynamiczny odbiór idei i obrazów poetyckich z sąsiednich tradycji bałkańskich i kultury światowej. Szczególny nacisk w tych badaniach położono na poetów Branka Miljkovicia (1934–1961) i Ivana Lalicia (1931–1996). Ich dzieła, przetłumaczone na język bułgarski, otwierają unikalny dostęp do wysokich wymiarów śródziemnomorskiego ducha twórczego. Śledzone aspekty literackich preferencji i twórczych tłumaczeń Igowa prowadzą do wniosku, że zwłaszcza u Miljkovicia i Lalicia greckie toposy są obciążone nie tylko znaczeniami przestrzennymi i historycznymi, ale także żywą symboliką, która sprawia, że Hellada i Morze Śródziemne stają się metaforami poezji i świata literackiego w ogóle
Uczestnictwo w złej wierze w próbie dobrowolnego rozwiązania sporu gospodarczego przed wytoczeniem powództwa
Get PDFThe article is of a scientific and research nature and covers a theoretical and dogmatic-legal analysis of Article 45812 of the Code of Civil Procedure, with particular attention to the assessment of the good and bad faith of the participants in an attempt to settle a commercial dispute amicable before filing a lawsuit. The article also aims to draw attention to the real benefits for disputing parties and for the justice system as a whole that amicable settlement of disputes brings in cases that due to such solution do not have to be adjudicated in court. The originality and universality of the views presented by the authors and in particular the problem of bad faith in the ADR process and the consequences of such attitude at various levels may be found interesting to both national and EU, but also to international representatives of science and legal practice, especially in the context of considering the predominance of ADR forms over judicial dispute resolution, the mandatory participation of parties in ADR processes, the concept of managing legal disputes or the scope of actions taken by a party to amicably settle the dispute, which precede filing of a lawsuit in commercial disputes.Keywords: commercial dispute; ADR; good faith; bad faithArtykuł ma charakter naukowo-badawczy. Podjęto w nim teoretyczną i dogmatyczno-prawną analizę artykułu 45812 k.p.c. ze szczególnym uwzględnieniem oceny dobrej i złej wiary uczestników próby dobrowolnego rozwiązania sporu gospodarczego przed wytoczeniem powództwa. Artykuł ma na celu również zwrócenie uwagi na realne korzyści dla stron sporu i dla całego wymiaru sprawiedliwości wynikające z polubownego rozwiązywania sporów w sprawach, które dzięki takiemu rozwiązaniu nie muszą być rozstrzygane przez sąd. Oryginalność i uniwersalność prezentowanych przez autorów poglądów, a zwłaszcza podjętej problematyki złej wiary w procesie ADR oraz skutków takiej postawy na różnych płaszczyznach, może zainteresować zarówno krajowych, jak i unijnych czy międzynarodowych przedstawicieli nauki oraz praktyki prawa, zwłaszcza w kontekście rozważań nad przewagą form ADR nad sądowym rozstrzyganiem sporów, obligatoryjnym udziałem stron w procesach ADR, koncepcją opanowywania sporów prawnych czy zakresem czynności podejmowanych przez strony w celu polubownego rozwiązania sporu, które to aktywności mogą poprzedzać wytoczenie powództwa w sprawach gospodarczych.Słowa kluczowe: spór gospodarczy; ADR; dobra wiara; zła wiar
Zachowania trudne uczniów ze spektrum autyzmu w kontekście poczucia bezpieczeństwa w edukacji, wychowaniu i terapii – przegląd narracyjny
Get PDFThe changing reality of the modern world and the related new civilization threats create the need to analyse the effects of these changes and their impact in connection with other multidimensional factors on the functioning of young people in school conditions. The need for safety should therefore be one of the key aspects of educational, upbringing and therapeutic impact. In the era of inclusive education, challenging behaviour of young people with special educational needs becomes an important element from the point of view of the effectiveness of education and upbringing, with particular emphasis on the optimal functioning of individuals and the level of socialization. The purpose of this article is to review issues related to challenging behaviour of students with autism spectrum disorders in the context of sense of security in education, upbringing and therapy, with recommendations for practitioners. An in-depth literature review was conducted to substantiate the importance of challenging behaviour of students with autism spectrum disorders in maintaining a safe school environment. This enabled the identification of acceptable, optimal educational and therapeutic activities that took into account the requirements of both kids with autism spectrum disorder and their instructors and classmates.Zmieniająca się rzeczywistość współczesnego świata i związane z tym nowe zagrożenia cywilizacyjne stwarzają potrzebę analiz skutków tych zmian oraz ich wpływu w powiązaniu z innymi wielowymiarowymi czynnikami na funkcjonowanie młodzieży w warunkach szkoły. Potrzeba bezpieczeństwa powinna być zatem jednym z kluczowych aspektów oddziaływania edukacyjno-wychowawczego i terapeutycznego. W dobie edukacji inkluzyjnej trudne zachowania młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi stają się elementem istotnym z punktu widzenia efektywności edukacji i wychowania, ze szczególnym uwzględnieniem optymalnego funkcjonowania jednostek i poziomu uspołecznienia. Celem tego artykułu jest przegląd wyzwań związanych z trudnymi zachowaniami uczniów z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w kontekście poczucia bezpieczeństwa w edukacji, wychowaniu i terapii, wraz z zaleceniami dla praktyków. Aby uzasadnić znaczenie zachowań trudnych uczniów ze spektrum autyzmu w utrzymaniu bezpiecznego środowiska szkolnego, przeprowadzono dogłębny przegląd literatury. Pozwoliło to tym samym wskazać kierunki odpowiednich, optymalnych działań, zarówno edukacyjno-wychowawczych, jak i terapeutycznych, uwzględniających nie tylko potrzeby uczniów ze spektrum autyzmu, ale też ich nauczycieli i rówieśników
Dostępność obszarów zieleni publicznej a planowanie przestrzenne
Get PDFThe availability of green spaces enhances the quality of life of urban residents with many potential health benefits for both physical and mental health. A key role in this is played by spatial planning, which can have a positive impact on public health through appropriate arrangements. The article aims to present how accessibility to public green areas has been considered in spatial planning in Poland so far. With the use of a critical analysis of legislation and literature as well as a historical analysis, the legislative conditions since 1928 were analysed. In the next stage, the arrangements of the existing conditions and directions of development studies of voivodeship cities were analysed. In addition, the results indicate that, despite the long period of the absence of relevant statutory regulations, a large proportion of voivodeship cities have adopted urban planning standards regarding the availability of public greenery. Moreover, these standards are characterised by shorter distances than in the law commonly referred to as lex developer, adopted in 2018, and in the Planning and Spatial Development Act, amended in 2023.Dostępność terenów zieleni podnosi jakość życia mieszkańców miast, niosąc wiele potencjalnych korzyści zdrowotnych dla zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Kluczową rolę pełni planowanie przestrzenne, które poprzez odpowiednie ustalenia może mieć pozytywny wpływ na zdrowie publiczne. Celem artykułu jest przedstawienie dotychczasowych sposobów uwzględniania dostępności do obszarów zieleni publicznej w planowaniu przestrzennym w Polsce. Z wykorzystaniem krytycznej analizy ustawodawstwa i piśmiennictwa oraz analizy historycznej przeanalizowano uwarunkowania prawne od 1928 r. Ponadto analizie poddano ustalenia obowiązujących studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miast wojewódzkich. Otrzymane wyniki wskazują, że duża część miast wojewódzkich przyjmowała standardy urbanistyczne w zakresie dostępności zieleni publicznej pomimo długiego okresu braku odpowiednich regulacji ustawowych. Co więcej, standardy te cechują się mniejszymi odległościami niż w przyjętej w 2018 r. ustawie zwanej powszechnie jako lex deweloper oraz w znowelizowanej w 2023 r. ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Budynki na granicy prawa. Wpływ przekroczenia przez budynek granicy nieruchomości na rynek inwestycyjny i obrót prawny
Get PDFThe article explores the legal and practical implications of buildings that cross property boundaries, a common issue in densely developed urban areas. It outlines the fundamental principle of superficies solo cedit, which assigns ownership of structures to the landowner, and examines exceptions introduced by Article 151 of the Polish Civil Code. These exceptions allow for the retention of a boundary-crossing building under specific conditions, impacting property transactions and ownership security. Special attention is given to perpetual usufruct, where structures belong to the usufructuary, creating legal complexities. The article reviews the Supreme Court rulings, highlighting a trend favoring the investors’ rights when the functional majority of a building is on their land. It concludes that legal reforms are needed to clarify ownership rules, particularly regarding perpetual usufruct, and to ensure market stability. Proposed amendments include changes to the Construction Law, the Land and Mortgage Registers Act, and the Civil Code to strengthen investor confidence and property rights.W artykule analizie poddano prawne i praktyczne konsekwencje sytuacji, w których budynki przekraczają granice nieruchomości – to często występujący problem w gęsto zurbanizowanych obszarach. Omówiono zasadę superficies solo cedit, przypisującą własność budowli właścicielowi gruntu, a także wyjątki przewidziane w art. 151 Kodeksu cywilnego. Regulacje te pozwalają na utrzymanie budynku wzniesionego z naruszeniem granic w określonych warunkach, co wpływa na transakcje nieruchomościami i stabilność prawa własności. Szczególną uwagę poświęcono użytkowaniu wieczystemu, w którym budynki należą do użytkownika wieczystego, co rodzi liczne trudności prawne. Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazuje na tendencję do ochrony inwestorów, gdy większa część budynku znajduje się na ich działce. Konkluzją jest potrzeba reform prawnych, zwłaszcza w zakresie użytkowania wieczystego, w celu zapewnienia pewności obrotu. Wśród proponowanych zmian są nowelizacje Prawa budowlanego, ustawy o księgach wieczystych i Kodeksu cywilnego, które mają na celu ochronę praw inwestorów oraz stabilizację rynku nieruchomości
The Circular Economy Principles: A Theoretical and Definitional Exploration within the European Union Framework
Get PDFTheoretical background: The concept of circular economy (CE) emerged in 1970 and gained popularity in the early 21st century, particularly in European Union (EU), China, and India. CE is a response to resource depletion and environmental degradation. As CE aims to maintain the usability of products and materials while minimizing waste, its incorporation into regulations and policies is driven by the need for sustainability and effective waste management. The study analyses main scientific papers from 1970 to 2024 to show changes in terminology, understanding, and interpretation of the main components of the idea of circularity.Purpose of the article: This paper examines the consistency of CE research principles with the regulatory framework, assessing the conceptual aspects and scope of the CE as presented in EU documents. Research methods: The research method was desk-based, using formal regulations and research frameworks based on the Scopus and Web of Science databases. Mainly academic studies and legal acts were evaluated.Main findings: Over time, the scope of the CE definition changes. Among other things, a significant increase in formal and legal regulations for companies can be seen from 2020 onwards. The number of studies has also grown rapidly in recent years. While the definition of CE has not changed significantly, there have been major changes in the key areas of activity and scope. We systemize the regulatory aspects of CE by: CE definition boundaries, values, targets and reporting. The original nature of this article is to organise the knowledge on CE contained in the literature and source documents of the European Union. The study will enable the promotion of knowledge on circularity by structuring the terminology and indicating the thematic scope of CE in different documents. Given the social context, the article can be used to raise awareness of the CE among consumers, enabling them to make more informed choices when selecting products and services