30935 research outputs found
Sort by
MALİYET YAPIŞKANLIĞI TEORİSİNE İLİŞKİN YAPILMIŞ ÇALIŞMALARIN BİBLİYOMETRİK ANALİZ İLE İNCELENMESİ
No full textCosts, which are of great importance for businesses, are evaluated in two groups as fixed and variable costs. According to the traditional cost theory, both fixed and variable costs increase and decrease symmetrically at the relevant activity level. However, in recent years, as an alternative to this approach of the traditional cost theory, opinions have emerged that costs may not move symmetrically but asymmetrically depending on the increase or decrease of the activity level. In this framework, the aim of this study is to present conceptual information about this view, which is put forward as an alternative to the traditional cost theory, and to conduct a bibliometric analysis of international studies on the subject . In the study, international literature was searched and Web of Science database was used. In addition, the relationships between the data obtained in the study were presented by creating visual network maps through the "VOSviewer" program. According to the results of the analysis, the most studies on cost stickiness were conducted in 2021 with 64 publications. 90% of the studies were published as articles. 15,197 citations were made to 685 publications, a rate of 22.19% per publication. The researchers who published the most on cost stickiness with 8 publications were Banker, Rajiv D. and Naoum V.C. The highest number of publications in Web of Science categories on cost stickiness was in Economics with approximately 44%. Again, the highest number of citations was in Economics with approximately 69% and the highest number of publications in this field was in Corporate Governance with approximately 32.4%. 62% of the publications were in journals indexed in the Social Sciences Citation Index (SSCI). 99% of the studies were conducted in English. Approximately 26% of the studies were published by Emerald Group Publishing. The study is important in terms of determining the studies on cost stickiness theory in accounting science and the relationship between these studies.İşletmeler için büyük önem taşıyan maliyetler, sabit ve değişken maliyetler olarak iki grupta değerlendirilmektedir. Geleneksel maliyet teorisine göre hem sabit hem de değişken maliyetler ilgili faaliyet düzeyinde simetrik olarak artıp azalmaktadır. Ancak son yıllarda geleneksel maliyet teorisinin bu yaklaşımına alternatif olarak maliyetlerin simetrik değil faaliyet düzeyinin artıp azalması durumuna bağlı olarak asimetrik olarak hareket edebileceği yönünde görüşler de ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede çalışmada geleneksel maliyet teorisine alternatif olarak öne sürülen bu görüşe ilişkin bilgilerin kavramsal olarak sunulması ve konuya ilişkin yapılmış uluslararası çalışmaların bibliyometrik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada uluslararası yazına yönelik araştırmalar yapılmış ve Web of Science veri tabanı kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada elde edilen verilerin “VOSviewer” programı aracılığıyla birbiriyle olan ilişkileri görsel ağ haritaları oluşturularak sunulmuştur. Analiz sonuçlarına göre, maliyet yapışkanlığına ilişkin en fazla çalışma 64 yayın ile 2021 yılında gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmaların %90’ı makale olarak yayınlanmıştır. 685 yayına 15.197 atıf yapılmış olup yayın başına %22.19’luk bir oran düşmüştür. Maliyet yapışkanlığı üzerine 8 yayın ile en fazla yayın yapan araştırmacılar Banker, Rajiv D. ve Naoum V.C. olmuştur. Maliyet yapışkanlığına ilişkin Web of Science categories alanında en fazla yayın yaklaşık olarak %44 ile Economics’de yapılmıştır. Yine en fazla atıf yaklaşık olarak %69 ile Economics’de yapılmış ve bu alanda en fazla yaklaşık olarak %32,4 ile Corporate Governance konusunda yapılmıştır. %62 ortalama ile Social Sciences Citation Index (SSCI) taranan dergilerde yayın yapılmıştır. Yapılan çalışmaların %99’u İngilizce dilinde yapılmıştır. Yapılan çalışmaların yaklaşık olarak %26’sı Emerald Group Publishing tarafından yayınlanmıştır. Çalışma, muhasebe biliminde maliyet yapışkanlığı teorisine yönelik yapılan çalışmaları ve bu çalışmaların birbiriyle olan ilişkisini belirlemesi açısından önemlidir
Green Synthesıs Of Cosmetıc Soaps Obtaıned From Laurel Nobılıs
No full textProject Number: FEN.23.024In this study, Laurel nobilis oil was obtained from Laurel nobilis fruits. Qualitative analysis of Laurel fixed oil was performed by GC-MS. Additionally, saponification value (SV), acid value (AV), free fatty acid value (% FFA) and peroxide value (PV) values of bay Laurel oil were determined as 140.0 mg KOH/g, 26.5 mg KOH/g, 13.25 mg KOH/g, and 10.28 meq O2/kg, respectively. Activated carbon was obtained as a result of carbonization of the Laurel fruit seeds, which were waste as a result of oil extraction, at 500 oC. Activated carbon was characterized by FT-IR, BET, SEM and TGA. Soap is made of different fatty acid salts, either sodium or potassium. The obtained Laurel fruit oil and activated carbon were used in the preparation of solid soaps with peeling effect by the cold process method. pH, foam test, total alkaline test, and total fatty matter determination (TFM) of the prepared soaps were determined. Thus, the synthesis of activated carbon with peeling effect, which has good cleaning and foaming properties, was carried out.[EN] Dicle Universityscientific research project commission (DÜBAP
Jeotasarım ve finansal analiz ile gelişim senaryoları oluşturulması
No full textUrban and regional planning in developing and developed countries faces many challenges, among them lacking support of stakeholders. Geodesign is a new approach in the framework of Public Participatory Geographic Information Systems addressing this problem. While Geodesign works have been carried out throughout the world they were separated from economic analysis. In this project, two different development scenarios for Harran District located in Southeast Turkey were elaborated using Geodesign methodology. Due to the importance of this region for agricultural production and its potential for tourism, the focus of this work lies on these sectors. The included financial analysis revealed the huge benefits of a scenario adopting early environmentally friendly technologies. The Net Present Value could be eight times higher if a conversion to orchards on some lands were realized. To streamline the computation of financial benefits on a strategic level an extension to the used GeodesignHub software was developed.Gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerde kentsel ve bölgesel planlama, aralarında paydaşların desteğinin bulunmaması da dahil olmak üzere pek çok zorlukla karşı karşıyadır. Geodesign, Kamu Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri çerçevesinde bu soruna yönelik yeni bir yaklaşımdır. Geodesign çalışmaları dünyanın her yerinde yürütülürken ekonomik analizlerden ayrıştırılmıştır. Bu projede Güneydoğu Türkiye'de yer alan Harran İlçesi için Geodesign metodolojisi kullanılarak iki farklı gelişme senaryosu detaylandırılmıştır. Bu bölgenin tarımsal üretim açısından önemi ve turizm potansiyeli nedeniyle bu çalışmanın odağını bu sektörler oluşturmaktadır. Dahil edilen mali analiz, erken çevre dostu teknolojileri benimseyen bir senaryonun büyük faydalarını ortaya çıkardı. Bazı arazilerde meyve bahçesine dönüşüm gerçekleştirilirse Net Bugünkü Değer sekiz kat daha yüksek olabilir. Finansal faydaların stratejik düzeyde hesaplanmasını kolaylaştırmak için kullanılan GeodesignHub yazılımının bir uzantısı geliştirildi
African red slip wares found in the Andriake Port
No full textAndriake limanı, Myra’nın güneybatısında Andriakos Çayı’nın denize döküldüğü yer olan Çayağzı mevkiinde kurulmuş olup günümüzde Antalya ilinin Demre ilçesinde yer almaktadır. Andriake’deki arkeolojik kazı çalışmaları 2009 yılında başlamış, halen devam etmektedir. Bu çalışmalar esnasında çok sayıda eser ortaya çıkarılmış; bunlardan en yoğun grup ise seramiklerdir. Seramikler arasında yer alan Afrika Kırmızı Astarlı Seramikleri bu makalenin ana konusunu oluşturmaktadır. Limanda Kuzey Afrika’da üretildiği düşünülen bu grup seramiklerden toplam yirmi beş adet bulunmuş, bunlar on dört farklı tipte incelenmiştir. Hayes’in Geç Roma Seramikleri için yaptığı tipoloji dikkate alındığında Andriake’de bulunan Afrika Kırmızı Astarlı Seramikleri Hayes Form 8B, 61A, 67, 73A, 76 Variant, 89B, 91B/C, 91 Taklidi, 96, 97, 99B, 104B, 105 ve 126 olarak gruplandırılmıştır. Tipler arasında en yoğun grubu Form 61A tabakları ile Form 67 kâseleri oluşturmaktadır. Bu seramikler limanda MS 2. yüzyıldan 7. yüzyılın başlarına kadar görülmektedir. Seramiklerin MS 7. yüzyılın başlarından sonra limanda görülmemesinin nedeni üretimlerinin azalmasının yanı sıra aynı yüzyıl içerisinde Akdeniz Bölgesi’ni etkileyen Arap akınları olmalıdır. Akdeniz Bölgesi’nde yoğun kullanılan bu seramikler Andriake limanında az sayıda ele geçmesine rağmen çok fazla tip çeşitliliğine sahiptir. Seramiklerin limandaki varlığı ana kent Myra ve Andriake’nin Kuzey Afrika kentleriyle olan ticari ilişkisinin olduğunu kanıtlar niteliktedir.Andriake port was established in Çayağzı, where the Andriakos Stream flows into the sea in the southwest of Myra and is located in the Demre district of Antalya province today. Archaeological excavations at Andriake began in 2009 and are still continuing. A large number of artefacts were unearthed during these works; the most dense group of these are potteries. African Red Slip Wares are the main subject of this article. A total of twenty-five sherds from this group, which are thought to have been produced in North Africa, were found in the port and analysed into fourteen different types. Using Hayes’ typology for Late Roman Pottery, the African Red Slip Wares found at Andriake is grouped as Hayes Form 8B, 61A, 67, 73A, 76 Variant, 89B, 91B/C, 91 imitation, 96, 97, 99B, 104B, 105 and 126. Among the types, Form 61A plates and Form 67 bowls are the largest groups. These potteries are dated from the 2nd century AD to the early 7th century AD in the port. The reason for the absence of potteries in the port after the early 7th century AD must be the decline in their production, as well as the Arab raids that affected the Mediterranean Region in the same century. This type of potteries, widely used in the Mediterranean Region, was found in small numbers in the port of Andriake, but the variety of types is great. The discovery of these potteries in the port proves that Myra and Andriake had trade relations with the North African cities
MOLLA KASIM HOCA VE ŞEYH MUHAMMED EFENDİ’NİN MENKIBELERİNDEKİ MOTİFLER ÜZERİNE
No full textHayatın anlamlı kılınmasında, insanoğlu hep bir arayışa yönelmiştir. İnanma temelli olan bu arayış, yaşamdaki zorlukların giderilmesi adına önemlidir. Kendisine kutsallık atfedilen manevi güç sahibi evliyanın, toplum nezdinde önemli bir karşılığı olduğu bilinmektedir. Allah’ın seçkin kullarından olan veliler; insanlar için huzurlu bir ortamın sağlanması, küskünlüklerin bitirilmesi ve her daim yardımına ihtiyaç duyulan kişiler olarak toplumların hafızasında yerini almıştır. Anadolu topraklarında iz bırakan bu velilerden ikisi de Elazığ’ın Palu ilçesinde yaşamıştır. Bunlardan biri Molla Kasım Hoca’dır, diğeri ise Şeyh Muhammed (Hacı Baba) Efendi’dir. Palu için çok önemli bu iki şahsiyet hakkında pek çok menkıbe söylenegelmiştir. Çalışmada Molla Kasım Hoca’yla ilgili yedi, Şeyh Muhammed Efendi’yle ilgili beş menkıbe incelenmiştir. İncelenen menkıbeler yazarlar tarafından mülakat vasıtasıyla bizatihi derlenmiştir. Menkıbelerin açığa çıkarılmasında kaynak kişilerin bilgilerine başvurulup ilk elden, güvenilir verilerin ortaya konmasına çalışılmıştır. Çalışmada söz konusu menkıbelerin motif incelemesi de ele alınmıştır. Motif incelemesiyle Molla Kasım Hoca’nın ve Şeyh Muhammed Efendi’nin daha yakından tanınmasına imkân tanındığı gibi her iki şahsın çağdaşı olan bazı ilim adamlarıyla ilgili önemli bilgilere de ulaşılmıştır. Menkıbelerdeki dikkat çekici motifler ışığında çalışmaya konu olan her iki şahsın toplumda daha güçlü karşılıklarının olacağı kaçınılmazdır. Yine motifler üzerine anlatılarda; toplumun farklı kesimlerine yönelik ders verici kesitlerin varlığı, bu anlatıların eğitici taraflarını kanıtlar niteliktedir
Accessibility of COVID-19 vaccines in African countries: A System dynamics model examining income, logistics, and governance
No full textTo combat the COVID-19 pandemic, pharmaceutical companies, biotech companies, national governments, and universities have jointly developed a variety of vaccines. After this stage, widespread and effective vaccination on a global scale has become the most crucial aspect in the fight against the pandemic. The discovery of vaccines has brought up the issue of how to deliver them quickly and fairly to those living in underdeveloped countries. Vaccination encompasses not only the medical aspect but also the concepts of accessibility, availability, equitable, fair, and rapid distribution as a whole. The main theme of our study is to comparatively highlight the impact of factors other than the medical aspect of vaccination on vaccination, specifically within the context of the African continent. African countries particularly have faced the most problems in accessing and distributing vaccines. This study aims to identify the barriers to the delivery of the Covid-19 vaccine to African countries. In this study, we analyzed the vaccine supply, governance index, and logistics infrastructure factors affecting access to vaccines in the context of various scenarios, using the system dynamics method. The findings of this study show that income level is the most significant variable. Additionally, improving logistics performance and infrastructure and governance index increase more equitable access to vaccines in African countries
Comparison of Visual Representations Used in the Biology Units of 5th and 6th Grade Science Textbooks
No full textFen bilimleri ders kitaplarında yer alan görsellerin öğrenme üzerine olan katkılarından dolayı görsel sunumların kullanımı fen bilimleri müfredatında ve dolayısıyla ders kitaplarında artmıştır. Bu çalışma 5. ve 6. sınıf fen bilimleri ders kitaplarındaki biyoloji ünitelerinde kullanılan görsel sunumları belirlenen kategorilere göre incelemek ve karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada araştırma yöntemi nitel desendir ve modeli doküman analizidir. Analizde kullanılan kodlar betimsel ve içerik analizleriyle ilgili çalışmalara göre hazırlanmıştır. Bulgular aynı zamanda bilişsel yük teorisine göre de tartışılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, her bir kitap içerisinde analiz edilen kodlar çesitli oranlarda olup, standart olarak görsellerin dizaynlarının kullanımları her iki ders kitabında da bulunamamıştır. Özellikle görsellerin fen öğrenimindeki önemi nedeniyle ve ders kitaplarının niteliğinin arttırılması için bu çalışma sonuçları önem arz etmektedir. Bu nedenle ders kitabı editörlerine, öğretmenlere ve ilgili araştırmacılara bir takım öneriler sunulmuştur.The use of visual representations has increased in science curricula and so has in the textbooks due to the contribution of visuals in science textbooks to learning. This study was conducted to examine and compare the visual representations used in 5th and 6th grade science textbooks biology units according to the predetermined categories. In this study, the research method is qualitative design, and the model is document analysis. The codes used in the analysis were prepared according to the related studies with descriptive and content analysis. The findings were also discussed according to the cognitive load theory. According to the results of the analysis, the codes analysed in each book were in various proportions, and the use of the designs of the images in a certain standard could not be found in both textbooks. The results of this study are important, especially because of the importance of visuals in science learning and in order to increase the quality of textbooks. For this reason, some suggestions were made to textbook editors, teachers and related researchers
Investigation of NRF-1 and NRF-2 expressions in severe and non-severepreeclamptic placentas
No full textAmaç: Preeklampsili (PE) gebeliklerde plasenta yapısındaki değişiklikleri değerlendirmek, NRF1 ve NRF2 proteinlerinin ifade düzeylerini analiz ederek mitokondriyal hasar, hücresel dejenerasyon ve apoptoz süreçlerindeki rollerini araştırmak hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Dicle Üniversitesi'nde Ağustos-Ekim 2024 arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, ACOG kriterlerine göre tanı almış 21 hafif PE, 21 şiddetli PE ve 21 sağlıklı gebe dahil edilmiştir. Plasental dokular, histolojik ve immünohistokimyasal yöntemlerle incelenmiştir. NRF1 ve NRF2 ekspresyonları immün boyama teknikleriyle analiz edilmiş, morfolojik ve moleküler bulgular karşılaştırılmıştır. Bulgular: Kontrol grubunda koryonik villusların düzenli, trofoblastik tabakanın sağlam ve fibrin akümülasyonunun minimal olduğu gözlemlenmiştir. PE gruplarında villöz dejenerasyon, sinsityal düğüm artışı, damar konjesyonu, dilatasyon ve inflamatuar hücre infiltrasyonu tespit edilmiştir. NRF1 ekspresyonu PE gruplarında kontrol grubuna göre azalmış, özellikle sinsityal düğüm ve fibrinoid alanlarda negatifleşmiştir. Buna karşın NRF2 ekspresyonu PE gruplarında belirgin şekilde artmış, sinsityotrofoblast, bağ doku ve vasküler yapılarda yoğun pozitiflik göstermiştir. Sonuç: Preeklampside NRF1 ekspresyonunun azalması, mitokondriyal disfonksiyon ve oksidatif stresle ilişkili apoptoz süreçlerini desteklerken, NRF2'nin artışı, hücresel adaptasyon ve antioksidan savunma mekanizmalarını aktive ettiği düşünülmektedir. Bu bulgular, PE'nin patogenezine ışık tutarak, NRF1 ve NRF2'nin klinik biyomarker ve terapötik hedefler olarak potansiyel rollerini vurgulamaktadır.Aim: This study aimed to evaluate placental structural changes in pregnancies with preeclampsia (PE) and investigate the roles of NRF1 and NRF2 protein expression levels in mitochondrial damage, cellular degeneration, and apoptotic processes. Materials and Methods: The research was conducted at Dicle University between August and October 2024. The study included 21 mild PE, 21 severe PE, and 21 healthy pregnancies, diagnosed according to ACOG criteria. Placental tissues were examined using histological and immunohistochemical techniques. NRF1 and NRF2 expressions were analyzed by immunostaining, and morphological and molecular findings were compared. Results: In the control group, the chorionic villi were well-organized, the trophoblastic layer maintained integrity, and fibrin accumulation was minimal. In PE groups, villous degeneration, increased syncytial knots, vascular congestion, dilation, and inflammatory cell infiltration were observed. NRF1 expression decreased in PE groups compared to controls, showing negativity especially in syncytial knots and fibrinoid areas. In contrast, NRF2 expression significantly increased in PE groups, showing strong positivity in syncytiotrophoblasts, connective tissue, and vascular structures. Conclusion: The reduction in NRF1 expression in PE may support apoptotic processes related to mitochondrial dysfunction and oxidative stress, while the increase in NRF2 expression suggests activation of cellular adaptation and antioxidant defense mechanisms. These findings shed light on the pathogenesis of PE, highlighting the potential roles of NRF1 and NRF2 as clinical biomarkers and therapeutic targets
Stone deterioratins in Mardin Madrasas: The case of Şehidiye and Kasımiye Madrasas
No full textStone is a widely used building material in cultural heritage buildings due to its petrographic properties. However, changes occur on the stone surfaces of the buildings due to exposure to environmental and climatic factors. Therefore, it is of great importance to detect these changes and take measures for the long-term preservation of these structures. The aim of this study is to identify and classify the stone changes observed in Şehidiye and Kasımiye madrasahs in Mardin. In addition, the similarities and differences of the changes and the causes of the changes will be determined. The study includes the identification and classification of stone alterations based on a general literature review, visual inspection of the alterations and mapping methodology. Observed changes were identified through visual inspection, categorized as physical, chemical, biological or anthropogenic, and photographed for documentation. A mapping method was used to determine the extent of change, which involved calculating the ratio of observed changes to total façade area. The changes on each façade were then analyzed to determine their causes. The impact of the same changes on the various structures and their proportions in relation to the façade were compared
Psychological needs of university athletes
No full textABSTRACT This study aims to examine the psychological needs of university athletes within the framework of self-determination theory, considering demographic variables such as gender, branch, and sports experience. The study included 305 student athletes (145 female and 160 male) who participated in the UNİLİG final competitions held in Diyarbakır in 2024, representing their universities. The "Psychological Needs in Sports Scale" developed by Bhavsar et al. (2020) and adapted for Turkish athletes by Ünver, Yılmaz, Atan, Çankaya, and Savucu (2022) was used to determine the participants' psychological needs. The findings revealed that male athletes had higher dissatisfaction with autonomy and competence; first and second-year students had higher dissatisfaction with competence compared to fourth-year and above students. The study also determined that branch differences, having a club license, and sports experience also affected psychological needs. In conclusion, this study demonstrates that the psychological needs of university athletes are in a complex interplay and are influenced by factors such as gender, experience, and branch. The findings suggest that athletes need more psychological support programs, and these programs can play a significant role in improving athletes' performance and overall well-being. Future studies can be expanded to include athletes from different sports branches and universities, and the direct impact of psychological needs on sports performance can be investigated.ÖZET Bu çalışmanın amacı, üniversiteli sporcuların öz belirleme teorisi çerçevesinde spor ortamındaki psikolojik ihtiyaçlarını cinsiyet, branş ve spor deneyimi gibi demografik değişkenleri ele alarak incelemektir. Araştırmaya Diyarbakır ilinde 2024 yapılan ÜNİLİG final müsabakalarına öğrenim gördükleri üniversiteleri temsilen katılan 145 kadın, 160 erkek olmak üzere 305 sporcu öğrenci katılmıştır. Araştırmada katılımcıların psikolojik ihtiyaç durumunu ortaya koymak amacıyla Bhavsar ve vd.`nin (2020) geliştirdiği ve Ünver, Yılmaz, Atan, Çankaya ve Savucu (2022) tarafında Türk sporcuları için uyarlaması yapılan ‘Sporda psikolojik ihtiyaçlar durumu ölçeği’ kullanılmıştır. Bulgular, erkek sporcuların özerklik ve yeterlik memnuniyetsizliğinin yüksek olduğunu; birinci sınıfta ve ikinci sınıfta öğrenim gören sporcu öğrencilerin yeterlilik memnuniyetsizliğinin dördüncü sınıf ve üstünde öğrenim görenlere göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Çalışmada aynı zamanda branş farklılıklarının, bir kulüp lisansına sahip olup olmamanın ve spor deneyiminin de aynı zamanda psikolojik ihtiyaçları etkilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, üniversiteli sporcuların psikolojik ihtiyaçlarının karmaşık bir etkileşim içinde olduğunu ve cinsiyet, deneyim ve branş gibi faktörlerden etkilendiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, sporcuların psikolojik destek programlarına daha fazla ihtiyaç duyduğunu ve bu programların sporcuların performanslarını ve genel refahlarını artırmada önemli bir role sahip olabileceğini göstermektedir. Gelecekteki araştırmalar, farklı spor branşları ve üniversitelerdeki sporcuları kapsayacak şekilde genişletilebilir ve psikolojik ihtiyaçların spor performansı üzerindeki doğrudan etkisi incelenebilir