30935 research outputs found
Sort by
THYMUS CANOVIRIDIS JALAS VE THYMUS SIPYLEUS BOISS. TÜRLERİNİN UÇUCU YAĞ İÇERİKLERİ VE BİYOLOJİK AKTİVİTELERİ
No full textObjective: Members of the Lamiaceae family are considered to be major sources of bioactive therapeutic agents. Many of them are important medicinal and aromatic plants used in traditional and modern medicine and in the food, cosmetic and pharmaceutical industries. The aim of this study was to investigate in detail the biological activities and chemical composition of the essential oils of Thymus canoviridis Jalas and Thymus sipyleus Boiss. species belonging to the genus Thymus, one of the most important genera of the Lamiaceae family. Material and Method: The essential oil content of the species was determined by GC-MS. Antioxidant activities of the essential oils were determined using lipid peroxidation, DPPH free radical, ABTS cation radical and CUPRAC methods. In addition, cytotoxic activities against breast cancer (MCF-7) and colon cancer (HT-29) cell lines and anticholinesterase (against AChE and BChE enzymes), urease, tyrosinase, elastase, collagenase and angiotensin converting enzyme inhibition activities were determined. Result and Discussion: When the essential oil composition of T. sipyleus was analyzed, the major compounds were 1,8-cineole (eucalyptol) (18.16%), camphor (15.08%) and endo-borneol (11.63%), while T. canoviridis was found to be rich in carvacrol (72.88%). T. canoviridis showed high antioxidant activity in lipid peroxidation (IC50: 45.72±0.12 µg/ml), ABTS (IC50: 6.12±0.03 µg/ml) and CUPRAC (IC50: 5.31±0.01 µg/ml) methods. The selectivities of T. canoviridis and T. sipyleus species against MCF-7 cell line were 4.39 and 6.81, respectively. In the enzyme inhibition studies, both Thymus species showed moderate inhibition activity against BChE enzyme (Inhibition%: 57.88±1.14, 39.21±0.89, respectively). In addition, T. sipyleus showed moderate inhibition of elastase enzyme (Inhibition%: 25.33±0.79). When the results are evaluated in general, it can be said that T. canoviridis essential oil with its rich carvacrol content and high cytotoxic and antioxidant activity can be preferred as a safer and natural option instead of synthetic preservatives in food, pharmaceutical and cosmetic industries to extend shelf life and ensure food safety.Amaç: Lamiaceae ailesinin üyeleri, biyoaktif terapötik ajanların başlıca kaynakları olarak kabul edilir. Birçoğu geleneksel ve modern tıpta ve gıda, kozmetik ve ilaç endüstrilerinde kullanılan önemli tıbbi ve aromatik bitkilerdir. Bu çalışmada Lamiaceae familyasına mensup en önemli cinslerden biri olan Thymus cinsine ait Thymus canoviridis Jalas ve Thymus sipyleus Boiss. türlerinin uçucu yağlarının biyolojik aktiviteleri ve kimyasal bileşiminin detaylı bir şekilde incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Türlerin uçucu yağ içeriği GC-MS cihazı ile belirlenmiştir. Ayrıca uçucu yağların lipit peroksidasyon, DPPH serbest radikal, ABTS katyon radikali ve CUPRAC metotları kullanılarak antioksidan aktiviteleri, meme kanseri (MCF-7) ve kolon kanseri (HT-29) hücre dizilerine karşı sitotoksik aktiviteleri ve antikolinesteraz (AChE ve BChE enzimlerine karşı), üreaz, tirozinaz, elastaz, kolajenaz ve anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibisyon aktiviteleri belirlenmiştir. Sonuç ve Tartışma: T. sipyleus uçucu yağ bileşimi incelendiğinde majör bileşikler 1,8-sineol ökaliptol (%18.16), camphor (%15.08) ve endo-borneol (%11.63) olarak tespit edilmiş, T. canoviridis ise karvakrol (%72.88) bakımından oldukça zengin bulunmuştur. T. canoviridis lipid peroksidasyon (IC50: 45.72±0.12 µg/ml), ABTS (IC50: 6.12±0.03 µg/ml) ve CUPRAC (IC50: 5.31±0.01 µg/ml) yönteminde yüksek antioksidan aktivite göstermiştir. T. canoviridis ve T. sipyleus türlerinin MCF-7 hücre serisine karşı sağlıklı hücre serine göre selektivitelerinin sırasıyla 4.39 ve 6.81 olduğu belirlenmiştir. Yapılan enzim inhibisyon çalışmalarında Thymus türlerinin her ikisi de BChE enzimine karşı orta inhibisyon aktivitesi (% İnhibisyon: 57.88±1.14, 39.21±0.89, sırasıyla) göstermiştir. Ayrıca T. sipyleus’un, orta düzeyde elastaz enzim inhibisyonu (% İnhibisyon: 25.33±0.79) gösterdiği saptanmıştır. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde T. canoviridis uçucu yağının zengin karvakrol içeriği, yüksek sitotoksik ve antioksidan aktivitesi ile gıda, ilaç ve kozmetik endüstrisinde raf ömrünü uzatmak ve gıda güvenliğini sağlamak için sentetik koruyucular yerine daha güvenli ve doğal bir seçenek olarak tercih edilebileceği söylenebilir
The effects of reverse items on psychometric properties and respondents’ scale scores according to different item reversal strategies
No full textThis study aimed to examine the effects of reverse items created with different strategies on psychometric properties and respondents’ scale scores. To this end, three versions of a 10-item scale in the research were developed: 10 positive items were integrated in the first form (Form-P) and five positive and five reverse items in the other two forms. The reverse items in the second and third forms were crafted using antonyms (Form-RA) and negations (Form-RN), respectively. Based on the research results, Form-P was unidimensional, while other forms were two-dimensional. Moreover, although reliability coefficients of all forms were obtained as above .80, the lowest one was acquired for Form-RN. There were strong-positive relationships between students’ scores in the three scale forms. However, the lowest one was estimated between Form-P and Form-RN. Finally, there was a significant difference between the students’ mean scores obtained from Form–RN and other two versions, but the effect size of the said difference was small. In conclusion, all these results indicate that different types of reverse items influence psychometric properties and respondents’ scale scores differently.This study aimed to examine the effects of reverse items created with different strategies on psychometric properties and respondents’ scale scores. To this end, three versions of a 10-item scale in the research were developed: 10 positive items were integrated in the first form (Form-P) and five positive and five reverse items in the other two forms. The reverse items in the second and third forms were crafted using antonyms (Form-RA) and negations (Form-RN), respectively. Based on the research results, Form-P was unidimensional, while other forms were two-dimensional. Moreover, although reliability coefficients of all forms were obtained as above .80, the lowest one was acquired for Form-RN. There were strong-positive relationships between students’ scores in the three scale forms. However, the lowest one was estimated between Form-P and Form-RN. Finally, there was a significant difference between the students’ mean scores obtained from Form–RN and other two versions, but the effect size of the said difference was small. In conclusion, all these results indicate that different types of reverse items influence psychometric properties and respondents’ scale scores differently
Generalized Kibria-Lukman Prediction Approximation in Linear Mixed Models
No full textOne of the new suggested prediction method is the Kibria-Lukman's prediction approach under multicollinearity in linear mixed models and in this article, the generalized Kibria-Lukman estimator and predictor are introduced to combat multicollinearity problem. The comparisons between the proposed generalized Kibria-Lukman estimator/predictor and several other estimators/predictors, namely the best linear unbiased estimator/predictor and Kibria-Lukman estimator/predictor are done by using the matrix mean square error criterion. Lastly, the selection of the biasing parameter is given and to demonstrate the performance of our new de ned prediction method, the greenhouse gases data analysis is made
Ottoman governors who served in Diyarbakır in the 16th century, their works and protection problems
No full textKentler, belirli bir mekânda yoğunlaşmış bir yerleşim sistemi olup, insanların ürettikleri malları değiş tokuş ettikleri, bir araya geldikleri ve fikirlerin gelişip yayıldığı karmaşık bir sosyal yapıya sahip karar merkezleridir. İnsanlık hafızasında kentleri birbirinden ayıran çok keskin hatlar vardır. Bu hatlar kentin yerleştiği arazi ve toprak yapısı, jeopolitik konumu, içerisinde bulundurduğu tarihi dokusu veya kültüre ait varlıklar olarak gösterilebilirken, bazen de yetişmesine katkıda bulunduğu düşünceler ve sanat akımları ile tarih sahnesine çıkmaktadır. Diyarbakır, bir kentin hafızalara kaydedilmesini ve onu tarih sahnesine çıkaracak bu olguların hepsini bünyesinde ihtiva eden bir kenttir. Doğu ve Batı kültürlerini kesiştiren bir sınır coğrafyasında, Dicle Nehri ve Şatt vadisi olarak adlandırılan Dicle vadisine egemen bir zirve üzerinde konumlanan Diyarbakır, M.Ö. 3000'li yıllarda Hurriler tarafından kuruluşundan bu yana değin çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Asur İmparatorluğu döneminden Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılış sürecine kadar bölgenin başkent, eyalet, vilayet ve yönetim merkezi olan kent, yüzyıllar boyunca siyasi gelişmelere bağlı olarak hükümdarlar ve valiler tarafından yönetilmiştir. Bu bağlamda kentin kuruluşu ve sonrasında yaşadığı gelişimlerin veya gerilemelerin bütün aşamalarında merkezi yöneten kişilerin çok büyük katkıları olmuştur. Osmanlı döneminde devleti temsil eden en yetkili yönetim görevlisi olan valiler (paşalar) dört yüzyıl boyunca, Diyarbakır eyalet merkezi içerisinde askeri, siyasi, ekonomik, mimari ve hatta demografiyi değiştirecek kararlar alıp bunları uygulamaya koymuşlardır. Tarihi kaynaklara göre, Diyarbakır 15. yüzyıldan 16. yüzyılın ilk çeyreğine kadar sırasıyla Akkoyunlu, Safevi ve Osmanlı Devleti'nin egemenliğine girmiştir. Bu sebeple şehir 100 yıllık bir dönemde sürekli olarak savaş, yangın ve felaketlere maruz kalmıştır. Osmanlı İmparatorluğu, 16. yüzyılda altın çağını yaşamaya başladığı bir dönemde Diyarbakır'ı kendi idaresi altına almıştır. Bu dönemde şehirde siyasi, ekonomik, askeri ve sosyal istikrar oluşmuştur. Merkezi otoritenin talebi doğrultusunda şehrin yöneticileri olan valiler tarafından kentte imar çalışmalarına hemen başlanmıştır. Bu durum kent özelinde büyük ve gösterişli yapıların inşa edilmesini sağlamıştır. Yaklaşık olarak 400 yıllık bir tarihi süreç içerisinde kente eyalet yöneticisi olarak atanan valiler, imparatorluğun içinde bulunduğu siyasi ve sosyal durumlara da bağlı olarak kentin mimari gelişimine yön vermiş ve katkıda bulunmuşlardır. Bu tarihsel sürecin tamamında imparatorluğun en büyük eyaletlerinden biri olarak gelişimini sürdüren Diyarbakır şehri, tarihi doku itibariyle mimarlık ve kent tarihçilerinin ilgisini yeteri ölçüde sahiplenememiştir. İnsanlık ve kültür olgularını belki de en iyi şekilde anlatabilecek kavram kent tanısıdır. Kentin içerisinde inşa edilen yapılar ve bu yapılar aracılığıyla oluşturulan fiziksel dokunun, mimarlık ve insanlık tarihi açısından yerinin tespit edilmesi hem ulusal hem de uluslararası sanat ve kültür tarihine hizmet anlamını taşımaktadır. Bu tanım üzerinde durulduğunda, neredeyse 6000 yıllık tarihi ve çok sayıda kültürel varlığa sahip açık müze görünümündeki Diyarbakır'ın kent dokusunu incelemek, bu amacın sahiplenmesi anlamına gelmektedir. Bu amaç özelinde kent dokusunun tanınması ve korunma prensiplerine bağlı olarak gelecek kuşaklara aktarılması da bir zorunluluk olarak görülmelidir. Bu çalışmada, yılların kazandırdığı zengin bir kültür ve bu kültüre ait varlıkları bünyesinde ihtiva eden Diyarbakır kentinin Osmanlı dönemine odaklanılarak, 16. yüzyılda burada görev yapan valilerin (paşaların) eyalet merkezi olarak bilinen günümüz Suriçi bölgesinde inşa ettikleri mimari eserlerin araştırılması ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu eserler içerisinde, günümüze ulaşmamış eserlerin tespiti ve günümüze ulaşmış eserlerin belirlenmesi, yapıların korunmuşluk durumları ve koruma sorunlarının belirlenmesi, bu koruma sorunlarına ait nedenlerin tespit edilmesi, eserlerin geçirdiği dönüşümlerin irdelenerek günümüz koruma prensipleri doğrultusunda anlatılması hedeflenmiştir.Cities are a settlement system concentrated in a particular space, decision-making centres with a complex social structure where people exchange the goods they produce, come together, and develop and spread ideas. There are very sharp lines in the memory of humanity that separate cities from each other. While these lines can be shown as the land and soil structure, geopolitical location, historical texture or cultural assets of the city, sometimes they reach the stage of history with the ideas and art movements it contributes to its cultivation. Diyarbakır is a city that includes the recording of a city in the memories and all of these phenomena that will bring it to the stage of history. Located on a border geography that intersects Eastern and Western cultures, on a dominant peak of the Tigris River and the Tigris valley called the Şatt valley, Diyarbakır has hosted many civilisations since its establishment by the Hurrians in the 3000s BC. The city, which was the capital, province and administrative centre of the region from the Assyrian Empire period to the collapse of the Ottoman Empire, was ruled by monarchs and governors for centuries, depending on political developments. In this context, the people who manage the centre at all stages of the developments or regressions experienced after the establishment of the city have made great contributions. Governors (pashas), who were the most authorised administrative officers representing the state during the Ottoman period, made decisions that would change the military, political, economic, architecture and even demographics in the provincial centre of Diyarbakır for four centuries. According to historical sources, Diyarbakır came under the rule of Akkoyunlu, Safavid and Ottoman Empire respectively from the 15th century to the first quarter of the 16th century. For this reason, the city has been constantly exposed to war, fire and disasters over a period of 100 years. The Ottoman Empire took Diyarbakır under its rule at a time when it began to experience its golden age in the 16th century. During this period, political, economic, military and social stability was established in the city. In line with the request of the central authority, the zoning works in the city were started immediately by the governors who are the administrators of the city. This situation enabled the construction of large and ostentatious structures specific to the city. Governors who were appointed as provincial governors of the city over a historical period of approximately 400 years have guided and contributed to the architectural development of the city depending on the political and social situations of the empire. Continuing its development as one of the largest provinces of the empire throughout this historical process, the city of Diyarbakır has not sufficiently adopted the interest of architecture and urban historians due to its historical texture. Perhaps the concept that can best explain the phenomena of humanity and culture is urban diagnosis. The location of the structures built in the city and the physical fabric created through these structures in terms of architecture and human history means serving both national and international art and cultural history. When this definition is emphasised, examining the urban texture of Diyarbakır, which has an open museum with almost 6000 years of history and numerous cultural assets, means owning this purpose. For this purpose, it should also be seen as a necessity to recognise the urban fabric and transfer it to future generations depending on the principles of conservation. In this study, it is aimed to investigate and evaluate the architectural works built by the governors (pashas) who served here in the 16th century in the current Suriçi region, known as the provincial centre, by focussing on the Ottoman period of the city of Diyarbakır, which includes a rich culture gained over the years and the assets of this culture. Among these artefacts, it is aimed to determine the artefacts that have not survived and the determination of the artefacts that have survived to this day, to determine the preservation status and protection problems of the structures, to determine the reasons for these protection problems, to examine the transformations of the artefacts and to explain them in line with the principles of today's protection
MONTESSORİ METODUNUN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA MEKÂNSAL ANALİZİ: DİYARBAKIR MASAL KREŞ GÜNDÜZ BAKIM EVİ ÖRNEĞİ
No full textPreschools are critical institutions where children take the first steps into their education life. These institutions generally provide education for children aged 3 to 6 years old. The Montessori method stands out as one of the most popular educational approaches worldwide. This method is based on the child's innate desire to learn and is supported by giving freedom to children. School buildings and surroundings should be designed to fit the needs of children and enable them to move freely. Montessori method has been implemented by private schools for approximately 10-15 years in Türkiye; however, efforts to integrate it with the traditional education approach have posed challenges in achieving the expected efficiency. Therefore, in this study, the compliance of the selected preschool education institution with Montessori principles is being examined. The study primarily includes the analysis of the Montessori method and its related principles through sample schools worldwide and in Türkiye. Later, the study focuses on Montessori education principles such as sensitive periods, absorbent mind, repetition of exercises, freedom, polarization of attention, mixed-age classrooms, rewards and punishments, teacher-child interaction, and the concept of the ‘prepared environment.’ As part of the study's material, analyzes of both indoor and outdoor spaces of Masal Nursery Day Care House in Diyarbakır were conducted based on the prepared environment criteria (clarity, functionality, flexibility, naturalness, freedom, and convenience). These analyses were supported by data obtained from observations, school plans, and photographs. The results measure the extent to which the school reflects Montessori educational principles. The study concludes by offering suggestions to increase the school's alignment with the Montessori method.Anaokulları, çocukların eğitim hayatlarına ilk adım attıkları kritik kurumlardır. Bu kurumlar genellikle 3-6 yaş grubundaki çocuklara yönelik eğitim sunar. Montessori yöntemi, dünya genelinde en popüler eğitim anlayışlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu yöntem, çocuğun doğuştan gelen öğrenme isteğine dayanır ve çocuklara özgürlük verilerek desteklenir. Okul yapıları ve çevreleri, çocukların ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanmalı ve onların özgürce hareket etmelerine olanak tanımalıdır. Türkiye'de Montessori yöntemi, özel okullar tarafından yaklaşık 10-15 yıldır uygulanmaya başlanmıştır, ancak geleneksel eğitim anlayışıyla bütünleştirme çabaları, beklenen verimliliği sağlamada zorluklara neden olmaktadır. Bu nedenle, çalışmada seçilen okul öncesi eğitim kurumunun Montessori ilkelerine uygunluğu incelenmektedir. Çalışma, öncelikle Montessori yöntemi ve ilgili ilkelerin dünyadaki ve Türkiye'deki örnek okullar üzerinden analizini içerir. Daha sonra duyarlı dönemler, emici zihin, alıştırmaların tekrarı, özgürlük, dikkatin polarizasyonu, karma yaş, ödül ve ceza, eğitimci-çocuk etkileşimi ve 'hazırlanmış çevre' kavramı gibi Montessori eğitim ilkeleri üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın materyali olarak Diyarbakır'daki Masal Kreş ve Gündüz Bakımevi’nin hazırlanmış çevre kriterleri (açıklık, işlevsellik, esneklik, doğallık, özgürlük ve uygunluk) çerçevesinde iç ve dış mekân analizleri yapılmıştır. Bu analizler gözlemler, okulun planları ve fotoğraflarından elde edilen verilerle desteklenmiştir. Sonuçlar, okulun Montessori eğitim ilkelerini ne ölçüde yansıttığını ölçer niteliktedir. Çalışma, okulun Montessori yöntemine uygunluğunu artırmak için önerilerde bulunarak sona ermektedir
Evaluation of marital adjustment and psychological resilience of parents with children with down syndrome and cerebral palsy
No full textAmaç:Bu çalışma engelli bireyler olan Down sendromlu ve Serebral Palsili çocuğu olan ebeveynlerin evlilik uyumunu ve psikolojik dayanıklılığını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma Bingöl özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde eğitim görmekte olan Down sendromlu ve Serebral palsili çocukların ebeveynleri ile yürütülmüştür. Araştırma Şubat-Mayıs tarihleri arasında; kişisel bilgi formu, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Evlilik Uyumu Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Veriler bilgisayar ortamında SPSS 26 paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. Ki Kare, T testi, Mann Whitney U ve Kruskall- Wallis H kullanılmıştır.İlişkilerin incelenmesinde pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık için p,05) bulunmuştur.DS hastası çocuğa sahip ebeveynler içerisinde eğitim düzeyi arasında yapılan Kruskal Wallis H testi sonucunda gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu (p.05). As a result of the Kruskal Wallis H test between the educational level of the parents with children with DS, it was found that there was a statistically significant difference between the groups (p<,05). Conclusion:There is no difference between marital adjustment and psychological resilience of parents with Down syndrome and cerebral palsy in terms of demographic characteristics. Marital adjustment and psychological resilience are proportional
On -Statistical convergence of sequences of fuzzy numbers
No full textIn this study, we present the concepts of ?-statistically convergence for sequences of fuzzy numbers as well as strong (w_? (F)) summability and ?-Cauchy statistically convergence for sequences of fuzzy numbers. We also provide several results concerning these concepts
Effect of salicylic acid application on salinity (NaCl) stress in sage (Salvia officinalis L.)
No full textAdaçayı, Lamiaceae familyasına ait bir bitki olup, içerdiği uçucu yağ ve diğer sekonder metabolitler nedeniyle Türkiye ve Dünya yüzeyinde önemli bir ticari öneme sahiptir. Bu çalışma farklı tuz ve salisilik asit uygulamalarının adaçayı (Salvia officinalis L.) bitkisinin morfolojik özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada; Kontrol (0) , 5 farklı tuz (50, 100, 150, 200 ve 250 mM NaCI/l) ve üç farklı salisilik asit (0,1, 0,5 ve 1,0 mM/l) konsantrasyonları uygulanmıştır. İncelenen özellikler değerlendirildiğinde; adaçayında bitki boyunun 12,24-20,42 cm, kök uzunluğunun 9,13-18,12 cm, yaş bitki ağırlığının 2,19-7,00 g/bitki, yaş kök ağırlığının 0,89-3,50 g/bitki, bitki zararlanma skalasının 3-5 arasında değiştiği ve bitkinin sentezlediği prolin miktarının 0,11-1,56 (Mmol/g) aralığında olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, 0,5mM Salisilik asit uygulamasının adaçayı bitkisinde morfolojik gelişim açısından olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.Sage, which is an important medicinal and aromatic plant in Turkey and the world, is a plant of commercial importance. This study was created to examine the effects of different salt and salicylic acid applications on the morphological characteristics of sage (Salvia officinalis L.) plant. Control (0), 5 different salts (50, 100, 150, 200 and 250 mM NaCl/l) and three different concentrations of salicylic acid (0.1, 0.5 and 1.0 mM/l) were applied. When the examined features are evaluated; plant height 12.24-20.42 cm, root length 9.13-18.12 cm, fresh plant weight 2.19-7.00 g/plant, fresh root weight 0.89-3.50 g/plant in sage It was determined that the scale of plant damage varied between 3-5 and the amount of proline synthesized by the plant was 0.11-1.56. As a result of the study, it was determined that salicylic acid application had a positive effect on the sage plant, especially 0.5mM Salicylic acid application had positive effects on the morphological development of the sage plant, despite the salt, which is one of the abiotic stress conditions that negatively affect the plant
EXAMINATION OF HIGH SCHOOL ENTRANCE SYSTEM (LGS) SCIENCE TEST “MATTER AND ITS NATURE” AND “PHYSICAL PHENOMENA” SUBJECT AREA EXAM QUESTIONS IN TERMS OF REVISED BLOOM’S TAXONOMY
No full textBu araştırma, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) Fen Bilimleri Testi “Madde ve Doğası” ile “Fiziksel Olaylar” konu alanı sınav sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine (YBT) göre analizini ortaya koyacak betimsel bir çalışmadır. Araştırmada doküman analizi kullanılmış, 2018 - 2022 yılları arasında gerçekleştirilen LGS sınavları incelenmiş ve YBT matrisi kullanılarak betimsel analiz yoluyla bulgulara ulaşılmıştır. Analizler sonucunda, 2018–2022 yılları merkezi sınavlarda YBT Bilişsel süreçlerle ilgili olarak, soruların %60’ının alt düzey alan basamağında %40’ının da üst düzey bilişsel alan basamaklarında toplandığı gözlenmiştir. LGS sorularının YBT Matrisine uygulanmasına ilişkin bulgular incelendiğinde, en fazla Anlama – Olgusal Bilgi [10 soru, %20] ve Uygulama – Kavramsal Bilgi [10 soru, %20] hücrelerinde öne çıkmaktadır. Yine, matris bulgularında, üst bilişsel bilgi basamağının diğer biliş düzeyleriyle ilişkisi üzerine soru sorulmadığı bulunmuştur. Sınav ölçme kriterleri ve eğitimcilerin YBT kullanımına ilişkin ve olağanüstü hal pedagolojisi üzerine çeşitli öneriler sunulmuştur.Bu araştırma, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) Fen Bilimleri Testi “Madde ve Doğası” ile “Fiziksel Olaylar” konu alanı sınav sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine (YBT) göre analizini ortaya koyacak betimsel bir çalışmadır. Araştırmada doküman analizi kullanılmış, 2018 - 2022 yılları arasında gerçekleştirilen LGS sınavları incelenmiş ve YBT matrisi kullanılarak betimsel analiz yoluyla bulgulara ulaşılmıştır. Analizler sonucunda, 2018–2022 yılları merkezi sınavlarda YBT Bilişsel süreçlerle ilgili olarak, soruların %60’ının alt düzey alan basamağında %40’ının da üst düzey bilişsel alan basamaklarında toplandığı gözlenmiştir. LGS sorularının YBT Matrisine uygulanmasına ilişkin bulgular incelendiğinde, en fazla Anlama – Olgusal Bilgi [10 soru, %20] ve Uygulama – Kavramsal Bilgi [10 soru, %20] hücrelerinde öne çıkmaktadır. Yine, matris bulgularında, üst bilişsel bilgi basamağının diğer biliş düzeyleriyle ilişkisi üzerine soru sorulmadığı bulunmuştur. Sınav ölçme kriterleri ve eğitimcilerin YBT kullanımına ilişkin ve olağanüstü hal pedagolojisi üzerine çeşitli öneriler sunulmuştur
Yaşlı KOAH Hastalarında Laktat Klirensi, Bilirubin ve Albüminin Mortalite Üzerindeki Etkisi: Acil Servis Verilerinden Elde Edilen Bulgular
No full textAim: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a common respiratory condition characterized by symptoms such as cough, dyspnea, and airflow limitation. The prevalence and health risks of COPD increase with age, making emergency interventions crucial for elderly patients. This study investigated the influence of bilirubin, lactate clearance, and albumin levels on mortality rates among elderly COPD patients in emergency settings to inform treatment strategies and improve clinical outcomes. Material and Methods: Elderly patients diagnosed with COPD were included in this retrospective cohort study. Data on demographics, clinical presentations, laboratory results, comorbidities, and outcomes were collected. Biochemical measurements were performed via biochemical analyses and arterial blood gas analyses. Results: Among the 139 patients studied, 89 (64%) were male with a mean age of 75 years. The mortality rate was 7.92%. No significant differences were observed in age, sex distribution, or comorbidities between deceased and surviving patients. Lactate clearance and bilirubin levels did not significantly affect mortality. However, albumin levels were notably lower in deceased patients (pAmaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), öksürük, nefes darlığı ve hava yolu tıkanıklığı gibi semptomlarla karakterize edilen yaygın bir solunum rahatsızlığıdır. KOAH'ın prevalansı ve sağlık riskleri yaşla birlikte artmakta olup, yaşlı hastalar için acil müdahaleler hayati önem taşımaktadır. Bu çalışma, acil durumlarda yaşlı KOAH hastaları arasında bilirubin, laktat klirensi ve albümin seviyelerinin mortalite oranları üzerindeki etkisini araştırarak tedavi stratejilerini bilgilendirmeyi ve klinik sonuçları iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: KOAH tanısı konan yaşlı hastalar bu retrospektif kohort çalışmasına dahil edilmiştir. Demografik veriler, klinik bulgular, laboratuvar sonuçları, komorbiditeler ve sonuçlar gibi veriler toplanmıştır. Biyokimyasal ölçümler, biyokimyasal analizler ve arteriyel kan gazı analizleri yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular: İncelenen 139 hasta arasında 89'u (%64) erkek olup, ortalama yaş 75 idi. Mortalite oranı %7,92 olarak belirlenmiştir. Ölen ve yaşayan hastalar arasında yaş, cinsiyet dağılımı veya komorbiditelerde anlamlı farklar gözlenmemiştir. Laktat klirensi ve bilirubin seviyeleri mortaliteyi anlamlı şekilde etkilememiştir. Ancak, ölen hastalarda albümin seviyeleri belirgin şekilde daha düşüktü (