30935 research outputs found
Sort by
Shaykh al-Islâm Zakarîyâ al-Ansârî and his jurisprudential thought
No full textBu çalışmada, hicrî IX. ve X. yüzyıllarda Mısır'da yaşamış; İslâmî ilimler başta olmak üzere aklî ve naklî birçok ilim dalında uzmanlaşmış, Şâfiî mezhebinin önde gelen fakîh ve kadılkudâtlarından biri olarak temayüz etmiş "Şeyhülislâm Zekeriyyâ el-Ensârî ve Fıkıhçılığı" incelenmektedir. Bu konunun seçilmesinin amacı, Ensârî'nin ilmî şahsiyetini, Şâfiî mezhebindeki saygın konumunu, ictihâd mertebesi ve fetvâdaki yerini, sonraki fukahâya etkisini ve fürû fıkha dair telif ettiği ihtisâr ve şerh türü eserlerinde öne çıkan hususları kapsamlı bir biçimde tespit etmektir. Nitel araştırma yöntemlerinden metin analiz tekniği kullanılarak hazırlanan bu çalışma, bir giriş, dört ana bölüm ve eklerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi, sınırları, kullanılan kaynakların ve konuyla ilgili daha önce yapılmış benzer çalışmalar analiz edilmektedir. Birinci bölümde, Ensârî'nin yaşadığı Memlükler döneminin siyasi, sosyal ve ilmî durumu irdelenmekte; ardından Ensârî'nin hayatı, ilmî şahsiyeti, hocaları, talebeleri ve eserleri hakkında ayrıntılı bilgiler sunulmaktadır. İkinci bölümde, Ensârî'nin Şâfiî mezhebindeki konumu ele alınarak onun ictihâd mertebesindeki yeri, mezhep içindeki fetvâ konumu, sonraki fukahâ üzerindeki etkisi ve ona atıfta bulunulurken kullanılan vasıflar detaylı olarak incelenmektedir. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde, Ensârî'nin fürû fıkha dair ihtisâr ve şerh türü eserlerinde öne çıkan hususlar titizlikle incelenmektedir. Çalışma, araştırma neticesinde elde edilen bulguların yer aldığı sonuç bölümü, yararlanılan kaynakların listelendiği kaynakça ile İmam Şâfiî, Ensârî, onun hocalarından İbn Hacar el-Askalânî ve talebelerinden Abdülvehhâb eş-Şa'rânî'nin kabirlerinin fotoğraflarının yer aldığı eklerle sona ermektedir.In this study examines "Shaykh al-Islam Zakariyya al-Ansari and His Jurisprudence," focusing on a prominent jurist and qadi al-qudat of the Shafi'i school of thought who lived in Egypt during the 9th and 10th Hijri centuries. al-Ansari was distinguished by his expertise in numerous intellectual and transmitted sciences, particularly Islamic disciplines. The objective of choosing this topic is to comprehensively ascertain al-Ansari's scholarly personality, his esteemed position within the Shafi'i school, his rank in ijtihad and his standing in issuing fatwas, his influence on subsequent jurists, and the salient features of his abridged and commentary-type works on furu' fiqh. Prepared using the text analysis technique within qualitative research methods, this study comprises an introduction, four main chapters, and appendices. The introduction analyzes the study's subject, objective, significance, methodology, limitations, the sources utilized, and similar prior studies on the topic. The first chapter investigates the political, social, and scholarly conditions of the Mamluk period, during which al-Ansari lived. Subsequently, detailed information is presented regarding al-Ansari's life, scholarly personality, teachers, students, and works. The second chapter addresses al-Ansari's position within the Shafi'i school, thoroughly examining his rank in ijtihad, his authority in issuing fatwas within the school, his impact on later jurists, and the epithets used when referring to him. The third and fourth chapters meticulously examine the prominent features of al-Ansari's abridged and commentary-type works concerning furu' fiqh. The study concludes with a results section presenting the findings obtained through the research, a bibliography listing the sources consulted, and appendices that include photographs of the graves of Imām al-Shāfiʿī, al-Ansārī, his teacher Ibn Ḥajar al-ʿAsqalānī, and his student ʿAbd al-Wahhāb al-Shaʿrānī
Student views on Tronie in character designs
No full textSanatın birçok alanının içerisinde olan görsel sanatlar eğitimi, sanatın aslında eğitime yansıması olarak düşünülebilir. Görsel sanatlar çatısındaki bölümde yer alan ve zamanla sadece bir kitapta değil çizgi filmlerde, bir markanın temsili olarak reklamlarda, oyunlarda vb. her alanda görülen karakter tasarımı, özgün tasarımlarıyla göz alıcı ve ilgi odağı olan bir alan/konu olmuştur. Hayatımızın ilgi odağı haline gelen karakter tasarımı görünüşte belirgin özellikleri basit çizgiler ve renklendirmeler ile tasarlanan bir izlenim verebildiği gibi aslında siluet, biçim, kostüm, aksesuar, renk gibi süreçler içerisinde tasarlanması zorlayıcı ve yorucu olan özellikle topluma hitap edilmesi için birçok detaylara dikkat edilmesi gerekmektedir. Karakterin tasarım süreci eğitiminde de bir hayli zorluk ve zamansal sorunlarla da karşılaşmak mümkündür. Bu oluşan olumsuz durumları ve şartları azaltmak için kolaylık sunabilen tronie çalışma türü kullanılabilir. Tronie çalışma türü ortaya çıktığı dönemde bir eğitim aracı olarak kullanılan ve en basit anlamıyla abartılı yüz ifadesi olarak tabir edilen tronie; belirsiz kişilerin yani hayali kişi, ortam, kostümler ile abartılı yüz ifadelerinin özgün düşüncelerle tasarlanmasıdır. Bu tanımıyla karakter tasarımının eski zamanlardaki çalışma türüyle tasarlanması ve bu ifadesiyle anılması denilebilen tronie, karakter tasarımı eğitimine kolaylık sağlayabilen bir kapı aralayabilmektedir. Karakter tasarımı ve tronie çalışma türünün benzerliği, karakter tasarımında tronie çalışma türünü kullanılarak zor, yorucu ve zaman kaybını ortadan kaldırıp aslında tornie çalışma türünün karakter tasarımı eğitiminde kullanılabileceğini amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, nitel araştırma içerisinde yer alan alanyazın taraması ve eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Diyarbakır Dicle Üniversitesi, örneklemi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı Resim İş Öğretmenliği Grafik Tasarım Ana Sanat Atölyesi ve Sanat ve Tasarım Fakültesi Görsel Sanatlar Bölümü Grafik Tasarım Ana Sanatı 3. ve 4. sınıf öğrencileri olmak üzere toplam 30 öğrenci olarak belirlenip uygulama yapılmıştır. Uygulama Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Görsel Sanatlar Bölümü Grafik Tasarım Ana Sanatı iki hafta (6+6 ders saati) ve Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim İş Öğretmenliği iki hafta (5+5 ders saati) içerisinde gerçekleştirilmiştir. Belirlenen uygulama süreci içerisinde öncelikle öğrenmiş oldukları karakter tasarımı eğitimi doğrultusunda tasarladıkları karakter çalışmaları toplanmıştır. Ardından bu karakter tasarımları tornie çalışma türüyle tasarlayarak ortaya çıkardıkları sanatsal çalışmalar ve öğrencilerin görüşlerini öğrenmek için yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilen veriler toplanılmıştır. Toplanılan bulgular nitel veri analiz yöntemlerinden olan betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Araştırma doğrultusunda elde edilen bulguların analizi sonucunda karakter tasarımı ile tronie çalışma türünün arasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamış ve karakterleri tronie çalışma türü ile tasarlarken çoğunlukla öğrenciler için yorucu olmadığı, daha hızlı olduğunu aynı zamanda karakterde olması gereken yüz ifadelerinin belirginleştiği, durağanlığın azaldığı, özgün düşünmelerinin arttığı ve en önemlisi zamansal tasarrufta yardımcı olduğu sonuçlara varıldığı söylenilebilmektedir. Çıkan bu sonuçlarda baz alınarak tronie çalışma türünün karakter tasarım eğitiminde kullanılabileceği sonucuna varıla bilinmektedir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda araştırmanın karakter tasarımı eğitimine kolaylık ve gelişme kazandırdığı gibi bilimsel araştırmalarda yeni bir konu sunarak literatürü zenginleştirmektedir. Ayrıca farklı araştırmalara da kapı aralayacak fikirler ve öneriler sunarak topluma, bilime ve sanata önemli katkılar sağladığı belirtilebilir.Visual arts education, which is included in many fields of art, can be considered as the reflection of art on education. Character design, which is included in the department of visual arts and seen not only in a book but also in cartoons, advertisements as a representation of a brand, games, etc., has become an eye-catching and interesting area/subject with its original designs. Character design, which has become the center of attention of our lives, can give the impression that it is designed with simple lines and coloring, and in fact, it is necessary to pay attention to many details in order to appeal to the society, which is challenging and tiring to design in processes such as silhouette, form, costume, accessories, color. It is also possible to encounter a lot of difficulties and temporal problems in the design process training of the character. Tronie type of work, which can reduce these negative situations and conditions and offer a different alternative, can be used. The Tronie type of work is the design of tronie ambiguous people, that is, imaginary persons, environments, costumes and exaggerated facial expressions, which were used as an educational tool at the time of its emergence and called exaggerated facial expressions in the simplest sense, with original thoughts. With this definition, tronie has opened a new door to character design education, which can be said to be the different working technique and expression of character design in ancient times. The similarity of character design and tronie work type is aimed to eliminate difficult, tiring and time-wasting by using the tronie work type in character design, and in fact, the tornie work type can be used in character design education. In this direction, literature review and action research were used in the research qualitative research. A total of 30 students, including the 3rd and 4th grade students of Diyarbakır Dicle University, Ziya Gökalp Faculty of Education, Department of Fine Arts Education, Painting, Business Teaching, Graphic Design Main Art Workshop, and 3rd and 4th grade students of the Faculty of Art and Design, Department of Visual Arts, Graphic Design Main Art, were selected and applied. The application was carried out in two weeks (6+6 course hours) in the Department of Visual Arts, Faculty of Art and Design, Dicle University, and in two weeks (5+5 course hours) in the Department of Fine Arts Education, Department of Fine Arts Education, Ziya Gökalp Faculty of Education. Then, the character designs that they would design according to the character design education they had previously designed or learned were collected for the students studying in the 3rd and 4th grades, and then the data obtained with a semi-structured interview form were collected to learn the opinions of the students and the artistic works they created by designing this character design with the tornie study type. The collected findings were analyzed by descriptive and content analysis, which is one of the qualitative data analysis methods. As a result of the analysis of the findings obtained in line with the research, there was no difference in meaning between character farming and tronie study type, and it was concluded that while designing the characters with the tronie study type, mostly the students were not tired, they were faster, at the same time, the facial expressions that should be in the character became clear, the stasis decreased, their lack of original thinking increased, and most importantly, the loss of time decreased. Based on these results, it was concluded that the tornie study type can be used in character design education, as the students preferred to use the tronie study type in their character designs. In line with the results obtained, the research not only brought innovation and development to character design education, but also enriched the literature by presenting a new topic in scientific research. In addition, it has made significant contributions to society, science and art by offering ideas and suggestions that will open the door to different researches
Effects of different doses of ems (ethyl methane sulfonate) on M1 and M2 plants in aspir
No full textÇalışma, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırma alanı, sera ve laboratuar koşullarında 2021-2022 ve 2022-2023 yetiştirme sezonlarında aspir tohumlarına uygulanmış olan etil metan sülfonat (EMS) neticesinde M1 generasyonunda % 0, 25, 50 ve 75 dozlarında ve M2 generasyonunda ise % 0, 25 ve 50 dozlarında yürütülmüştür. İki yıl süreyle kış sezonunda yürütülen çalışmada, materyal olarak kullanılan Dinçer, Yektay, Balcı aspir çeşitleri Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsünden Olas, Linas ve Asol çeşitleri ise Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsünden temin edilmiştir. Çalışma 6 farklı aspir çeşidi tohumlarına etil metan sülfonat (EMS) kimyasal mutagenin farklı dozlarda uygulanmasının M1 ve M2 generasyonlarında bazı tarımsal özelliklerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Uygulanan EMS kimyasal mutageninin artan dozlarının laboratuar, sera ve tarla koşullarında çıkış oranını azalttığı belirlenmiştir. Aynı zamanda M1 ve M2 generasyonunda bitkilerin ölüm oranı artmıştır. Çiçeklenme gün süresi iki generasyondada artan mutagen dozlarından etkilenmemiştir. Kontrol bitkilerinde mutasyon uygulanan bitkilere kıyasla daha üstün özelliklere sahip olan bitkiler elde edilmiştir. M2 generasyonunda elde edilen mutant bitkiler incelendiğinde; uzun boyluluk dışında bodur bitkiler tespit edilmemişken M2 generasyonunda dozlar arttıkça bitki boyu önemli derecede azalmıştır. M1 ve M2 generasyonu incelendiğinde en yüksek varyasyon ilk dal yüksekliğinde görülmüştür. Her iki generasyonda da çok aşağıdan başlayan dallanmanın olduğu, bazı bitkilerde de ilk dallanmanın tepeye yakın bölgelerde olduğu görülmüştür. İlk dal yüksekliği dışında tablada tohum sayısı M1 generasyonunda tablada tohum sayısı Asol kontrol uygulamasında 31.72 adet iken % 50 EMS uygulamasında 13.32 adet olduğu yaklaşık % 60 oranında düşüş tespit edilmiştir.Dinçer çeşidinde dikenli bitkiler görülmüş ve dikenlilikte de varyasyonlar görülmüştür. Ayrıca çiçek renginde farklılıklar görülmüştür. Mutagenlerin etkisi incelenen özelliklerde önemli görülmüş olup negatif ve pozitif varyasyonların oluştuğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda aspir bitkisinde varyabiliteyi ve genetik çeşitliliği yükseltmek için tohumlara mutagen uygulamalarının yapılabileceği belirlenmiştir. İncelenen litaratürlerde fiziksel mutagenlerden ziyade kimyasal mutagenlerin mutasyon oluşturduğu görülmüştür. Aspirde genetik bakımdan varyasyon elde edebilmek için kimyasal mutagenlerden faydalanabileceği, elde edilen mutant bitkiler ile önümüzdeki yıllarda niteliklerin devam ettirebilmesi ile yeni çeşit ve hatların tesciline, ayrıca aspir Türkiye'de aspirde EMS mutagen çalışmasının daha önce yok denecek kadar az olan çalışma sebebiyle bu tez literatürede katkı sağlayacaktır.The study was carried out in greenhouse and laboratory conditions at the research area of Dicle University Faculty of Agriculture in the 2021-2022 and 2022-2023 growing seasons as a result of ethyl methane sulfonate (EMS) applied to safflower seeds at doses of 0, 25, 50 and 75% in the M1 generation and 0, 25 and 50% in the M2 generation. In the study carried out in the winter season for two years, Dinçer, Yektay and Balcı safflower varieties used as material were provided by the Geçit Kuşağı Agricultural Research Institute and Olas, Linas and Asol varieties were provided by the Trakya Agricultural Research Institute. The study was carried out to determine the effects of different doses of ethyl methane sulfonate (EMS) chemical mutagen applied to the seeds of 6 different safflower varieties on some agronomic characteristics in the M1 and M2 generations. It was determined that increasing doses of applied EMS chemical mutagen decreased the emergence rate in laboratory, greenhouse and field conditions. At the same time, the mortality rate of plants increased in M1 and M2 generations. Flowering day duration was not affected by increasing mutagen doses in both generations. In control plants, plants with superior characteristics were obtained compared to plants applied with mutation. When the mutant plants obtained in M2 generation were examined; while no dwarf plants were detected except for tallness, plant height decreased significantly as the doses increased in M2 generation. When M1 and M2 generations were examined, the highest variation was seen in the first branch height. It was seen that branching started from very low in both generations and in some plants, the first branching was in regions close to the top. Apart from the first branch height, the number of seeds in the tray in M1 generation was 31.72 in Asol control application, while the number of seeds in the tray was 13.32 in EMS application, a decrease of approximately 60% was detected. Thorny plants were seen in Dinçer variety and variations were also seen in thorniness. In addition, differences were observed in flower color. The effect of mutagens was found to be significant in the examined traits and it was determined that negative and positive variations occurred. As a result of the research, it was determined that mutagen applications can be made to seeds to increase variability and genetic diversity in safflower plants. In the literature reviewed, it was seen that chemical mutagens cause mutation rather than physical mutagens. In order to obtain genetic variation in safflower, chemical mutagens can be used, and with the mutant plants obtained, the continuation of the qualities in the coming years and the registration of new varieties and lines, and also this thesis will contribute to the literature since there are very few studies on EMS mutagen in safflower in Turkey
Evaluation of hate speech on social media within the scope of freedom of expression
No full textBu çalışma, sosyal medyada nefret söylemlerinin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesini konu edinmektedir. İfade özgürlüğü demokratik toplumların temel haklarından biri olmakla birlikte, dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte sınırları, kapsamı ve uygulama biçimleri farklılaşmıştır. Sosyal medya, bireylerin çok yönlü iletişim kurmasına ve bilgiye hızlı erişimine imkân tanıyarak özgürlük alanlarını genişletmiş; ancak aynı zamanda nefret söylemlerinin yayılımı için güçlü bir zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda, çalışma öncelikle ifade özgürlüğü, nefret söylemi ve sosyal medya kavramlarını kavramsal çerçevede ele almakta; ardından ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeler ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarını incelemektedir. Araştırmada, literatür taramasının yanı sıra Türk mahkemeleri ve AİHM'nin sosyal medya bağlamında verdiği emsal kararlar incelenmiş, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, Türkiye'de sosyal medyada ifade özgürlüğüne ilişkin yargı kararları ve bu kararlara dair istatistiksel verilerden yararlanılmıştır. Çalışmanın amacı, sosyal medyada nefret söylemlerinin ifade özgürlüğü sınırları içinde nasıl değerlendirildiğini ortaya koymak, hukuki düzenlemelerdeki eksiklikleri tespit etmek ve dijitalleşen dünyada ifade özgürlüğü ile nefret söylemi arasındaki dengeyi tartışmaktır. Elde edilen bulgular, AİHM'nin ifade özgürlüğünü koruma yönündeki temel yaklaşımını sürdürdüğünü; ancak ırkçılık, antisemitizm ve ayrımcılık temelli nefret söylemlerini demokratik toplumun temel değerlerine aykırı bularak koruma dışı bıraktığını göstermektedir. Türkiye özelinde ise sosyal medya paylaşımlarına ilişkin yargı kararlarında ifade özgürlüğü ile kamu düzeni arasında hassas bir denge kurulduğu, ancak kimi zaman orantısız sınırlamaların uygulamada tutarsızlıklara yol açtığı görülmüştür. Sonuç olarak, dijital ortamda nefret söylemleriyle mücadele edilmesi ve ifade özgürlüğünün korunması arasında sağlanacak dengenin, hem bireysel hakların güvencesi hem de toplumsal barış açısından hayati önemde olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, ulusal ve uluslararası hukuk sistemlerinin dijital çağın gereklerine uygun şekilde güncellenmesi, sosyal medya şirketlerinin sorumluluklarının artırılması, yargı denetiminde şeffaflığın sağlanması ve toplumun dijital okuryazarlığının geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.This study examines hate speech on social media within the framework of freedom of expression. While freedom of expression is one of the fundamental rights of democratic societies, its scope, limits, and implementation have been transformed by the acceleration of digitalization. Social media has expanded the sphere of freedom by enabling multidirectional communication and rapid access to information; however, it has simultaneously provided a powerful ground for the dissemination of hate speech. In this context, the study first addresses the concepts of freedom of expression, hate speech, and social media, and then analyzes national and international legal frameworks as well as the case law of the European Court of Human Rights (ECtHR). The research employs a literature review and an analysis of the relevant legislation, focusing on judicial decisions of both Turkish courts and the ECtHR concerning freedom of expression in the context of social media. Additionally, statistical data on Turkish court rulings regarding social media expression have been utilized. The main purpose of the study is to evaluate how hate speech on social media is assessed within the limits of freedom of expression, to identify deficiencies in the legal framework, and to discuss the balance between freedom of expression and hate speech in the digital age. Findings reveal that the ECtHR maintains its fundamental approach of protecting freedom of expression, yet excludes hate speech based on racism, antisemitism, and discrimination from protection on the grounds that such expressions are incompatible with the core values of a democratic society. In Turkey, judicial rulings on social media demonstrate attempts to strike a delicate balance between freedom of expression and public order; however, disproportionate restrictions and inconsistencies in practice have also been observed. In conclusion, ensuring a balance between the protection of freedom of expression and the prevention of hate speech in the digital environment is vital both for safeguarding individual rights and for maintaining social peace. Accordingly, it is argued that national and international legal systems should be updated in line with the realities of the digital age, social media companies' responsibilities should be strengthened, judicial oversight should be made more transparent, and digital literacy among society should be promoted
Relationship between U.S. monetary policy uncertainty and Bitcoin prices: A time series analysis
No full textPara, eski zamanlardan beri bugüne kadar pek çok değişikliğe uğramıştır. Tarım toplumlarında takas yöntemi kullanılırken daha sonraki dönemlerde altın, gümüş gibi değerli madenler Dünya çapında yaygın olarak kullanılmıştır. 20. Yüzyılın başlarında kâğıt paralar kullanıma geçmiştir. Günümüzde geçerli olan bu kâğıt paraların yanında kripto para olarak adlandırılan dijital paralar ortaya çıkmıştır. Bu dijital paralar merkeziyetsiz bir yapıya sahip olduğu için birçok avantaja sahiptir. İlk kripto para olan Bitcoin 31 Ekim 2008 de Satoshi Nakamoto'nun yazdığı makale ile ortaya atılmıştır. Bitcoin'in 2008 krizinde ortaya çıkması geleneksel para sisteminin üzerinde negatif bir etki olarak görülmüş ve tartışılmıştır. Sınırlı sayıda oluşu ve herhangi bir merkeze bağlı olmadığından dolayı ABD para politikasının hedeflerini gerçekleştirme yönünde bir engel olarak görülmüştür. Kripto paraların salgın ve ekonomik krizlerde yükselişe geçmesi ile para politikası belirsizlik endeksinden etkilendiği yönünde tartışmalara yola açmıştır. Merkez bankalarının para politikası aracılığıyla varlık fiyatları üzerinde etkisi olduğu dikkate alındığında literatürde yer alan birçok çalışma da ABD para politikasının ve ABD para politikası belirsizlik endeksinin kripto varlıklar üzerinde bir etkisi olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın konusu Amerika Birleşik Devletleri Merkez ABD para politikası belirsizlik endeksinin Bitcoin fiyatlarını nasıl etkilediğini araştırmaktır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, ABD para politikası belirsizlik endeksinin Bitcoin fiyatları üzerine etkisini zaman serisi analiz tekniklerinden yararlanarak araştırmaktır. Bu kapsamda 2016:1-2024:12 dönemine ait aylık verilerden yararlanılmaktadır. ABD para politikası belirsizlik endeksinin Bitcoin fiyatlarına etkisinin incelenmesi bağlamında çalışma literatüre önemli katkı sağlayacaktır. Çalışmada uygulama beklentisi ABD para politikası belirsizlik endeksinin artışların Bitcoin fiyatlarını arttıracağı yönündedir.Money has undergone numerous transformations throughout history. While barter was the prevalent method in agrarian societies, precious metals like gold and silver later became widely used globally. The early 20th century marked the advent of paper currencies. Alongside these currently dominant fiat currencies, digital currencies, known as cryptocurrencies, have emerged. These digital currencies offer several advantages due to their decentralized structure. Bitcoin, the pioneering cryptocurrency, was introduced on October 31, 2008, through a white paper authored by Satoshi Nakamoto. Bitcoin's emergence during the 2008 financial crisis was perceived as having a negative impact on the traditional monetary system and sparked considerable debate. Its limited supply and independence from any central authority have been viewed as an impediment to the United States' (U.S.) monetary policy objectives. The surge in cryptocurrencies during pandemics and economic crises has further fueled discussions regarding their susceptibility to the monetary policy uncertainty index. Considering that central banks influence asset prices through their monetary policies, numerous studies in the existing literature indicate that U.S. monetary policy and the U.S. monetary policy uncertainty index may indeed impact crypto assets. The focus of this study is to investigate how the U.S. monetary policy uncertainty index affects Bitcoin prices. Accordingly, the objective of this research is to analyze the impact of the U.S. monetary policy uncertainty index on Bitcoin prices using time series analysis techniques. This study will utilize monthly data spanning the period from 2016:1 to 2024:12. By examining the influence of the U.S. monetary policy uncertainty index on Bitcoin prices, this research is expected to make a significant contribution to the existing literature. The working hypothesis of this study is that increases in the U.S. monetary policy uncertainty index will lead to an increase in Bitcoin prices
Examining the attitudes and opinions of high school students on socioscientific issues
No full textBu araştırmada lise öğrencilerinin sosyobilimsel konulara yönelik tutum ve görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır merkezinde Milli Eğitime bağlı liselerde öğrenim gören 9. , 10. , 11. ve 12.sınıf öğrencilerinden oluşan 590 öğrenci katılmıştır. Fen Lisesi, Anadolu Lisesi, Anadolu İmam Hatip Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve Spor Lisesi olmak üzere beş farklı okul türünde çalışma yürütülmüştür. Sosyobilimsel konulara yönelik lise öğrencilerinin tutum ve görüşlerinin incelenmesi amaçlandığı bu çalışmada, nicel ve nitel veri toplama ve analiz yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği", nitel veri toplama aracı olarak ise araştırmacılar tarafından hazırlanan 5 adet açık uçlu sorudan oluşan "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Görüşme Formu" kullanılmıştır. Karma yöntemin kullanılmış olduğu bu çalışmada; nitel veriler betimsel analizle, nicel veriler ise SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Yapılmış nicel analiz sonucuna göre; lise öğrencilerinin sosyobilimsel konulara yönelik genel tutum düzeyleri ile hoşlanma, kaygı, yarar ve önem alt boyutundaki tutumlarının ne olumlu ne olumsuz olduğu görülmüştür. Sosyobilimsel konulara yönelik genel tutumları ile hoşlanma ve kaygı alt boyutuna yönelik tutumları cinsiyete göre anlamlı bir fark oluşmazken, yarar ve önem alt boyutunda ise cinsiyete göre anlamlı farklılık meydana geldiği görülmüştür. Katılımcıların; sosyobilimsel konulara yönelik genel tutum düzeyleri ile hoşlanma, kaygı alt boyut ortalama puanlarının okul türüne göre anlamlı bir fark oluşmazken, yarar ve önem alt boyutunda ise okul türüne göre farklılaşma meydana geldiği görülmüştür. Araştırmanın diğer bir bulgusuna göre sosyobilimsel konulara yönelik genel tutum düzeyleri ile kaygı, yarar ve önem alt boyut ortalama puanlarının sınıflara göre anlamlı fark oluşurken, hoşlanma alt boyutunda ise sınıflara göre farklılaşmadığı görülmüştür. Araştırmanın başka bir bulgusuna göre sosyobilimsel konulara yönelik genel tutum düzeyleri ve hoşlanma alt boyut ortalama puanlarının baba eğitim durumuna göre anlamlı fark oluşurken, kaygı, yarar ve önem alt boyutunda ise baba eğitim durumuna göre anlamlı fark oluşmadığı görülmüştür. Buna karşın sosyobilimsel konular hakkındaki genel tutum düzeylerinin ve önem, hoşlanma, kaygı alt boyut ortalama puanlarının öğrencilerin bölümün ve anne eğitim durumuna göre değişmediği sonucuna ulaşılmıştır.This research aimed to examine high school students' attitudes and opinions towards socioscientific issues. A total of 590 students, including 9th, 10th, 11th, and 12th grade students studying in high schools affiliated with the National Education Directorate in the center of Diyarbakır during the 2023-2024 academic year, participated in the study. The research was conducted in five different school types: Science High School, Anatolian High School, Anatolian Imam Hatip High School, Vocational and Technical Anatolian High School, and Sports High School. This study, which aims to examine the attitudes and opinions of high school students towards socioscientific issues, quantitative and qualitative data collection and analysis methods were used together. The "Attitude Scale Towards Socioscientific Issues" was used as the quantitative data collection tool, while the "Interview Form on Socioscientific Issues," consisting of five open-ended questions prepared by the researchers, was used as the qualitative data collection tool. In this mixed-method study, qualitative data were analyzed using a descriptive approach, while quantitative data were processed through the SPSS software. According to the results of the quantitative analysis; It was observed that high school students' general attitude levels towards socioscientific issues and their attitudes in the liking, anxiety, usefulness and importance sub-dimensions were neither positive nor negative. While no significant differences were found in students' general attitudes towards socioscientific issues and their attitudes towards the liking and anxiety sub-dimensions by gender, differences were observed in the benefit and importance sub-dimensions. Regarding school type, no significant differences were observed in the general attitude levels and the liking and anxiety sub-dimensions; however, differences emerged in the benefit and importance sub-dimensions. Another finding of the study revealed that while the general attitude levels towards socioscientific issues and the average scores of the anxiety, usefulness, and importance subdimensions differed according to grade levels, the liking sub-dimension did not show differences by grade. Additionally, the findings indicated that while the general attitude levels and liking sub-dimension scores towards socioscientific issues varied according to the father's education level, no differences were found in the anxiety, usefulness, and importance subdimensions based on the father's education level. On the other hand, it was concluded that the xi general attitude levels towards socioscientific issues and the average scores of the importance, liking, and anxiety sub-dimensions did not differ based on the students' department or the mother's education level
The life, works, and sufi views of Sheikh Ahmed Fethullah Al-Jami
No full textŞeyh Ahmed Fethullah el-Câmî 1921 yılında Türkiye'nin şark bölgesinin Muş vilayetinde dünyaya gelmiş bir Cumhuriyet Dönemi müellifidir. Birinci dünya savaşı esnasında ailesinin büyük bir kısmını kaybeden Câmî, küçük yaşlarından itibaren kardeşiyle beraber hem hayatın çetin zorluklarıyla mücadele etmiş hem de ilim tahsili için farklı bölgelere ilmî seyahatler yapmış dönemin önde gelen âlimlerinden ilim tahsil etmiş zâhid, âbid ve takvâ ehli bir zat olarak temayüz etmiştir. Çok velûd bir müellif olan Câmî'nin dinî ilimlerin muhtelif alanlarına ilişkin yazdığı sekiz eseri mevcuttur. Tasavvuf ile alakalı telif ettiği en önemli eserleri Sevânihü Kalbiyye, ed-Dürerü'l-behiyye fî'l-vesâyâ'l-Câmiyye ve Tenzîhu'l-kulûb li Nazari Allâmi'l-ğuyûb adlı eserleridir. Bunun yanı sıra Mü'minlerin özeliklerine dair önemli bilgiler içeren Min Sifâti'l-mü'minîn fî'l-Kur'âni'l-Kerîm ve Nidâu'l-mü'minîn fî'l-Kur'âni'l-Mubîn adlı eserleri de bizce tasavvuf açısından büyük bir öneme haizdir. Ayrıca Kâdî el-Beydâvî'nın tefsiri ile alakalı yazmış olduğu el-Mücerredu'l-muhtasar min Tefsîri'l-Kâdî el-Beydâvî adlı eseri de tefsir alanında yazılmış önemli telifatıdır. Bu çalışmada yukarıda bahse konu eserler minvalinde Câmî'nin hem tasavvufa dair görüş ve düşünceleri hem de ilmî ve sûfî şahsiyeti etraflıca ortaya konmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışma, Kur'ân ve Sünnete dayalı bir tasavvuf anlayışını öne çıkaran Şeyh Ahmed Fethullah el-Câmî'nin Şâzeliyye tarîkatı eksenli irfân geleneğinin tesirinde kaldığını ve bu geleneğin şark uleması arasındaki en önemli takipçisi ve öncülerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır.Sheikh Ahmed Fethullah al-Jami was born in 1921 in the Muş province of the eastern region of Turkey, and he was a prominent author of the early Republican era. Having lost much of his family during the First World War, Sheikh Ahmed Fethullah al-Jami, from a young age, struggled with the hardships of life alongside his brother, and embarked on scholarly journeys to various regions to pursue education, learning from leading scholars of the time. He emerged as a significant figure known for his piety, devotion, and scholarly pursuits. As a prolific author, Sheikh Ahmed Fethullah al-Jami wrote eight works covering various aspects of religious sciences. Among his most important works on Sufism are "Sevânihü Kalbiyye," "ed-Dürerü'l-behiyye fî'l-vesâyâ'l-Câmiyye," and "Tenzîhu'l-kulûb li Nazari Allâmi'l-ğuyûb." Additionally, his works "Min Sifâti'l-mü'minîn fî'l-Kur'âni'l-Kerîm" and "Nidâu'l-mü'minîn fî'l-Kur'âni'l-Mubîn" contain significant information about the qualities of believers. Furthermore, his work "el-Mücerredu'l-muhtasar min Tefsîri'l-Kâdî el-Beydâvî" focusing on the commentary of Kadı el-Baydawi is an important contribution to the field of exegesis. This study aims to thoroughly explore Sheikh Ahmed Fethullah al-Jami's views and thoughts on Sufism, as well as his scholarly and Sufi personality, based on the aforementioned works. Moreover, it highlights that Sheikh Ahmed Fethullah al-Jami advocated a Sufi understanding based on the Quran and Sunnah, and was deeply influenced by the Sufi tradition within the Shadhiliyya order, being one of its most significant followers and pioneers among the scholars of the eastern regions
Behavior of solutions of variable coefficient evoluation equations
No full textEvrendeki olayları anlamak için kısmi türevli denklemler oldukça önemli araçlardır. Örneğin; bir keman telinin titreşimi, ses dalgaları, bir çubuktaki ısı iletimi...gibi bir çok olay kısmi türevli denklem olarak modellenmektedir. Kısmi diferansiyel denklemlerde bağımsız değişkenlerden biri zaman (t) olan denklemlere evolüsyon denklemler denir. Evolüsyon denklemler zamanla değişen fiziksel sistemleri modellemek için kullanılan diferansiyel denklemler sınıfıdır. Bu denklemler, matematiğin yanı sıra fizik, mekanik ve malzeme bilimi gibi diğer disiplinlerde de büyük önem taşır. Ayrıca gerçek hayatta birçok fiziksel süreç, ortam koşullarının zamana veya konuma bağlı olarak değişim göstermesi nedeniyle sabit katsayılı matematiksel modellerle tam olarak ifade edilemez. Bu gibi durumlarda değişken katsayılı diferansiyel denklemler kullanılarak daha gerçekçi modellemeler yapılabilir. Örneğin, ısı iletimi, dalga yayılımı, difüzyon ve akışkanlar dinamiği gibi birçok alanda, ortamın sıcaklık, yoğunluk veya elastikiyet gibi özellikleri zaman veya mekân içinde değişkenlik gösterir. Böyle sistemlerin analizinde değişken katsayılı denklemler kaçınılmaz bir ihtiyaç haline gelir. Bu bağlamda tezin ilk bölümünde diferansiyel denklem teorisine, mühendislik ve fen gibi uygulamalı bilimlerde ortaya çıkan evolüsyon denklemlere ve çözümlerin davranışına kısaca değinilmiştir. İkinci bölümünde tezde geçen denklemlerin fiziksel anlamları ve bu denklemler ile ilgili günümüze kadar yapılan çalışmaların tarihi gelişimi ele alınmıştır. Üçüncü bölümünde tez boyunca kullanılacak olan temel tanım, lemma, teorem, eşitsizlikler ve eşitlikler verilmiştir. Ayrıca çözümlerin varlığı, azalması ve patlaması ile ilgili lemmalar verilmiştir. Dördüncü bölümünde değişken katsayılı güçlü sönüm terimli dalga denkleminin çözümlerinin patlaması ele alınmıştır. Beşinci bölümünde doğrusal olmayan sönüm ve kaynak terime sahip ağırlıklı m-biharmonik denklemin çözümlerinin varlığı, azalması ve patlaması çalışılmıştır. Altıncı bölümünde tekil potansiyele sahip yüksek mertebeden bir reaksiyon difüzyon denkleminin çözümlerinin global varlığı ve patlama zamanı için üst ve alt sınır çalışılmıştır. Yedinci bölümünde değişken katsayılı gecikme terimli Petrovsky denklemi için çözümlerin azalması çalışılmıştır.Partial differential equations are essential tools for understanding phenomena in the universe. For instance, many events such as the vibration of a violin string, sound waves, or heat conduction in a rod can be modeled using partial differential equations. When one of the independent variables in a partial differential equation is time (ttt), such equations are called evolution equations. Evolution equations constitute a class of differential equations used to model physical systems that change over time. These equations are of great importance not only in mathematics but also in other disciplines such as physics, mechanics, and materials science. Moreover, in real-world scenarios, many physical processes cannot be accurately represented by constant-coefficient mathematical models due to the fact that environmental conditions often vary with time or space. In such cases, variable-coefficient differential equations provide more realistic modeling. For example, in areas like heat conduction, wave propagation, diffusion, and fluid dynamics, properties of the medium—such as temperature, density, or elasticity—may vary in time or space. Analyzing such systems inevitably requires the use of variable-coefficient equations. In this context, the first part of the thesis briefly introduces the theory of differential equations, the evolution equations arising in applied sciences such as engineering and physics, and the behavior of their solutions. In the second chapter, the physical interpretations of the equations considered in this thesis are discussed, along with a historical overview of the related studies conducted up to the present day. In the third chapter, the fundamental definitions, lemmas, theorems, inequalities, and equalities that will be used throughout the thesis are introduced. In addition, several lemmas regarding the existence, decay, and blow-up of solutions are provided. In the fourth chapter, the blow-up behavior of solutions to a variable coefficient strongly damped wave equation is investigated. In the fifth chapter, the existence, decay, and blow-up of solutions for a weighted m-biharmonic equation with nonlinear damping and source terms are studied. In the sixth chapter, the upper and lower bounds for the global existence and blow-up time of solutions to a higher-order reaction-diffusion equation with singular potential are examined. In the seventh chapter, the decay of solutions to a variable coefficient Petrovsky equation with delay term is analyzed
Comparative analysis of two different deep convolutional neural network models in the detection and anatomical classification of mandibular fractures
No full textMandibular kırıklar, maksillofasiyal travmalar içerisinde en sık karşılaşılan durumlar arasında yer almakta olup; çiğneme, konuşma ve estetik gibi birçok önemli fonksiyonu etkileyebilmektedir. Bu kırıkların doğru bir şekilde tespit edilmesi ve anatomik olarak sınıflandırılması, tedavi sürecinin başarısı açısından büyük önem taşımaktadır. Panoramik radyografiler, mandibula kırıklarının değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan temel görüntüleme araçlarındandır. Son yıllarda gelişen teknolojiler sayesinde, yapay zekâ tabanlı sistemlerin tıbbi görüntüleme alanında kullanımı artmış ve bu sistemlerin klinik karar süreçlerine katkı sağlayabileceği görülmüştür. Bu çalışmada, panoramik radyografilerde mandibula kırıklarının otomatik olarak tespit edilmesi amacıyla derin öğrenme algoritmalarından YOLOv5 ve YOLOv8 modellerinin tanısal başarımları karşılaştırılmıştır. Tek aşamalı nesne tespiti modelleri olan YOLOv5 ve YOLOv8, mandibular anatomik bölgelerdeki (korpus, angulus, ramus, kondil, simfiz) kırıkları tespit etmek üzere eğitilmiştir. Çalışmada 400 panoramik radyografi görüntüsü kullanılmış, veri artırma yöntemleriyle toplam görüntü sayısı 980'e çıkarılmıştır. Görüntüler %80 eğitim, %10 doğrulama ve %10 test seti olarak ayrılmıştır. Modellerin performansları precision, recall, F1 skoru, mean Average Precision (mAP) ve Intersection over Union (IoU) gibi metriklerle değerlendirilmiştir. Test sonuçlarına göre YOLOv8 modeli 0,85 precision, 0,83 recall, 0,84 F1 skoru, 0,89 mAP ve 0,82 IoU değeri ile genel olarak daha yüksek bir başarı göstermiştir. YOLOv5 modeli ise 0,81 precision, 0,78 recall, 0,79 F1 skoru, 0,84 mAP ve 0,77 IoU değeri elde etmiştir. Her iki model de mandibula kırıklarının tespitinde yüksek doğruluk oranları göstermiş olsa da, YOLOv8 modelinin daha stabil ve güçlü bir performans sergilediği gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, derin öğrenme tabanlı nesne tespiti algoritmalarının, panoramik radyografilerde mandibula kırıklarının değerlendirilmesinde etkili bir karar destek aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.Mandibular fractures are among the most common conditions encountered in maxillofacial trauma and can affect several critical functions such as mastication, speech, and aesthetics. Accurate detection and anatomical classification of these fractures are crucial for the success of the treatment process. Panoramic radiographs are commonly used imaging tools for the evaluation of mandibular fractures. With recent technological advancements, the integration of artificial intelligence-based systems into medical imaging has increased and these systems have demonstrated potential contributions to clinical decision-making processes. In this study, the diagnostic performances of two deep learning algorithms, YOLOv5 and YOLOv8, were compared for the automatic detection of mandibular fractures on panoramic radiographs. Both YOLOv5 and YOLOv8, which are single-stage object detection models, were trained to identify fractures in specific anatomical regions of the mandible (corpus, angulus, ramus, condyle, symphysis). A total of 400 panoramic radiographs were used in the study, and the dataset was expanded to 980 images using data augmentation techniques. The dataset was split into 80% training, 10% validation, and 10% testing. The performances of the models were evaluated using metrics such as precision, recall, F1-score, mean Average Precision (mAP), and Intersection over Union (IoU). According to the test results, the YOLOv8 model achieved 0.85 precision, 0.83 recall, 0.84 F1-score, 0.89 mAP, and 0.82 IoU, demonstrating overall higher performance. The YOLOv5 model, on the other hand, achieved 0.81 precision, 0.78 recall, 0.79 F1-score, 0.84 mAP, and 0.77 IoU. Although both models showed high accuracy in the detection of mandibular fractures, YOLOv8 exhibited a more stable and superior performance. The findings of this study suggest that deep learning-based object detection algorithms can serve as effective decision support tools in the evaluation of mandibular fractures on panoramic radiographs
Transcription and evaluation of the State Yearbook of 1303 Hijri
No full textİlk olarak Hicri 1263 / Miladi 1847 yılında çıkarılmaya başlanan devlet salnameleri, Osmanlı Devleti'nin idari teşkilatı, eğitim ve kültür hayatı başta olarak pek çok konuda değerli bilgiler içermektedir. Bu tez çalışmasında H. 1303 Tarihli Osmanlı Devlet Salnamesi'nin transkripsiyonu yapılmış ve içerdiği bilgiler bağlamında Osmanlı Devleti'nin bu tarihteki idari, askeri, sosyal, eğitim ve kültürel yapısı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Salname bu konular ve bu dönemle ilgili Osmanlı resmi makamlarınca hazırlanan önemli bilgiler sunmaktadır. Merkez teşkilatındaki tüm kurumlar ve buralarda görevli kişilerin isimleri, rütbeleri, kurumlarda yer alan meclisler ve üyeleri, ilmiye, askeri ve taşra teşkilatı, ülkede çıkarılan gazete ve mecmualar, Osmanlı ülkesinde görevli yabancı devlet temsilcileri, gayrimüslim teba temsilcileri, tüm ülkede bulunan eğitim kurumlarıyla ilgili bilgiler yer almaktadır. Salname ayrıca ülkedeki posta ve telgraf teşkilatı, kullanılan takvim gibi konularda veriler içermektedir. Kanuni Esasinin bütün maddleri de yer almaktadır.Firstly, State Declarations, which started to be issued in Hijri 163 c.e 1847, contain valuable information on many subjects, especially the administrative organization of the Ottoman Empire, education and cultural life. In this thesis, the Ottoman State Yearbook dated 1303 H. was transcribed and the administrative, military, social, educational and cultural structure of the Ottoman State at that time was tried to be evaluated in the context of the information it contains. The yearbook provides important information prepared by the Ottoman official authorities regarding these issues and this period. It includes information on all institutions in the central organization and the names and ranks of the people working in these institutions, the assemblies and members in the institutions, the religious, military and provincial organizations, newspapers and magazines published in the country, foreign state representatives working in the Ottoman country, representatives of non-Muslim subjects, and educational institutions in the entire country. The yearbook also includes data on the postal and telegraph organizations in the country, the calendar used, etc. All articles of the Kanuni Esasi are also included