30935 research outputs found
Sort by
Determining material selection criteria in new generetion 3D design applications
No full textMalzeme seçimi, tasarımda en önemli unsurlardan biridir. Uygulamada ihtiyaca cevap verebilecek en uygun malzemenin seçimi oldukça zordur. Eğer tasarım sürecinde yanlış malzeme seçersek bu ilerleyen zamanlarda nihai ürünlerde çözülmesi oldukça zor ve maliyetli problemlerle neden olur. Tasarımcının iyi malzeme bilgisi, malzeme seçilirken çok büyük bir avantaja dönüşür. Bütün tasarımların geliştirilebilir ya da uyarlanabilir olması ilerleyen süreçlerde, herhangi bir tasarım optimizasyonu durumunda büyük kolaylıklar sağlar. Bu çalışmada yolda kalan metrobüsleri çeken mevcut vinç gözü tasarımı üzerinden gerekli görülen değişiklikler yapılmış ve sistemde kullanılan malzemeler değiştirilmiştir. Değiştirilen malzemeler sonucunda sistem önceki ile kıyaslanmıştır. SolidWorks programı ile sistemin maruz kalacağı yük bindirilmiştir bu sayede yeni tasarımın karşılaşacağı statik ve dinamik yük analizleri simüle edilerek sistemin davranışı gözlemlenmiştir. Hem mevcut tasarım hem de yeni tasarım için karşılaştırmalı analizler yapılmış, elde edilen gerilme, deformasyon ve yer değiştirme değerleri üzerinden güvenlik faktörleri hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar ve analiz sonuçları, yeni tasarımın dayanıklılık açısından yeterli olduğunu ve çalışma koşullarında herhangi bir yapısal sorun yaşamadan işlevini sürdürebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma sayesinde daha güvenilir, dayanıklı ve uzun ömürlü bir sistem tasarımı ortaya konmuştur. Elde edilen veriler sonucunda yeni tasarımın maruz kalacağı yükler altında sorunsuz bir şekilde çalışacağı öngörülmektedir.Material selection is one of the most critical elements in design; in practice, choosing the most suitable material to meet an application's needs is quite challenging. Selecting the wrong material during the design process can lead to difficult and costly problems in final products later on. A designer's good material knowledge becomes a significant advantage during material selection. The ability of all designs to be improved or adapted provides great convenience for any design optimization in later stages. In this study, necessary modifications were made to the existing crane eye design used for towing broken-down metrobuses, and the materials used in the system were changed. The system was then compared with the previous one based on the altered materials. Loads that the system would be subjected to were applied using SolidWorks software, allowing for the simulation of static and dynamic load analyses that the new design would encounter, and the system's behavior was observed. Comparative analyses were conducted for both the existing and new designs, and safety factors were calculated based on the obtained stress, deformation, and displacement values. The calculations and analysis results indicate that the new design is sufficient in terms of durability and can maintain its function under operating conditions without experiencing any structural problems. As a result, this study has yielded a more reliable, durable, and long-lasting system design. Based on the obtained data, the new design is expected to operate without issues under the loads it will be subjected to
Preparation, characterization and investigation of their crystal violet dyestuff removal characteristics of biogeneic fe3o4 magnetic nanoparticles
No full textKristal viyole (KV) katyonik bir boya olup, koyu yeşil, parlak kristalli bir yapıya sahiptir. Baskılamada kullanılan KV kağıt ve elyafların boyanmasında (ipek, yün, deri ceketler, jüt ve pamuk), matbaa mürekkebi, veteriner ilaçları ve gübre üretiminde kullanılmaktadır. Katyonik yapısı nedeniyle hücre üzerindeki negatif yüklü reseptörlere bağlanarak hücre ölümüne yol açan, aynı zamanda mutajenik özelliğe sahip kanserojen bir boyarmaddedir. Az miktarda tüketilmesi (1 mg/L'den daha az) solunum rahatsızlığı, nefes darlığı, hırıltı gibi rahatsızlıklara neden olmaktadır. Bu tez çalışmasında KV adsorpsiyonuna yönelik düşük maliyetli ve adsorplama kapasitesi yüksek biyojenik yeni bir adsorban geliştirmek amacıyla zeytin atıklarından toplanan zeytin çekirdeklerinden yararlanarak manyetik Fe3O4 nanopartiküller (Z-MNP) hazırlandı. Hazırlanan Z-MNP'nin karakterizasyonları Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR), Örnek Titreşimli Manyetometre (VSM), Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), Geçirimli Elektron Mikroskobu (TEM) ve X-Ray Diffraction (XRD) ve Enerji Dağılım X-Işını Spektrometresi (EDX) ile gerçekleştirildi. Daha sonra Z-MNP manyetik nanopartiküller, sulu çözeltiden KV'nin uzaklaştırılması için adsorban olarak kullanıldı. Adsorpsiyon çalışmalarında temas süresi, başlangıç pH, pHpzc, başlangıç derişimi gibi parametreler çalışılmıştır. Temas süresi 90 dk, pH: 6,0, pHpzc: 5.978, başlangıç boya derişimi ise 25 °C'de 10 mg/L olarak bulundu. KV'nin Z-MNP desorpsiyonu çalışmalarında etil alkolün 2, 4 ve 24 saatler için diğer desorbentlere göre daha iyi desorpsiyon ajanı olduğu bulundu. Kinetik çalışmalarda yalancı ikinci derece (Ho- Mckey) kinetik modelin uygun olduğu belirlendi. Kristal viyolenin Z-MNP üzerine adsorpsiyonuna ilişkin Ea değeri 6.09 kJ/mol (25.50 kcal/mol) olarak hesaplandı. Aktivasyon entalpisi (ΔH#) ve aktivasyon entropisi (ΔS#) değerleri sırasıyla 0.23 kJ/mol ve -176,84 J/molK olarak hesaplandı. Aktivasyon serbest enerjisi (ΔG#) 298, 308 ve 318 K'de sırasıyla 52.72, 54.49 ve 56.26 kj/mol olarak hesaplandı.Crystal violet (KV) is a cationic dye with a dark green, shiny crystalline structure. KV is used in printing, dyeing of paper and fibres (silk, wool, leather jackets, jute and cotton), printing ink, veterinary drugs and fertiliser production. Due to its cationic structure, it is a carcinogenic dyestuff with mutagenic properties that causes cell death by binding to negatively charged receptors on the cell. Consumption in small amounts (less than 1 mg/L) causes respiratory discomfort, shortness of breath, wheezing. In the present study, magnetic Fe3O4 nanoparticles (Z-MNP) were prepared using olive pits collected from olive wastes in order to develop a new biogenic adsorbent with low cost and high adsorption capacity for CV adsorption. The characterisations of the prepared Z-MNPs were carried out by means of Transform Infrared Spectroscopy (FTIR), Sample Vibrating Magnetometer (VSM), Scanning Electron Microscopy (SEM), Transmission Electron Microscopy (TEM) and X-Ray Diffraction (XRD) and Energy Dispersive X-Ray Spectrometry (EDX). Z-MNP magnetic nanoparticles were then used for the removal of KV from aqueous solution. In adsorption studies, parameters such as contact time, initial pH, pHpzc, initial concentration were studied. The contact time was 90 min, pH:6.0, pHpzc:5.978, initial dye concentration was 10 mg/L at 25 ºC. In Z-MNP desorption studies of KV, ethyl alcohol was found to be a better desorption agent than other desorbents for 2, 4 and 24 hours. Pseudo-second order (Ho-Mckey) kinetic model was found to be appropriate in kinetic studies. The Ea value for the adsorption of crystal violet on Z-MNP was calculated as 6.09 kJ/mol (25.50 kcal/mol). Activation enthalpy (ΔH#) and activation entropy (ΔS#) values were calculated as 0.23 kJ/mol and -176.84 J/molK, respectively. The activation free energy (ΔG#) was calculated as 52.72, 54.49 and 56.26 kj/mol at 298, 308 and 318 K, respectively
Investigation of the effect of vitamin C and mineral supplementation on some acute phase proteins, antioxidant enzyme levels, serum biochemistry and hematological parameters in pregnant sheep
No full textAmaç: Çalışma, gebeliğin üçüncü ayından başlayarak doğuma kadar belirli aralıklarla C vitamini (Askobik asit), mineral karması (Bakır glukanat, sodyum selenit, manganez glukanat, çinko glukonat) ve C vitamini (Askorbik asit) +mineral karması (Bakır glukanat, sodyum selenit, manganez glukanat, çinko glukonat) uygulamalarının gebelik ve laktasyon dönemindeki koyunlarda oksidan/antioksidan denge, akut faz proteinleri, hematoloji ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin araştırılması amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 60 baş sağlıklı İvesi ırkı dişi koyun kullanıldı. Gebe koyunlar G1 (n:15) kontrol grubu, G2 (n:15) vitamin grubu, G3 (n:15) mineral karması grubu, G4 (n:15) vitamin + mineral karması grubu olarak 4 gruba ayrıldı. Gebeliğin 3. ayından itibaren doğuma kadar, G2 grubuna her hafta 5 ml C vitamini enjeksiyonu yapıldı. G3 grubuna iki haftada bir 0.6 ml mineral enjeksiyonu yapıldı. G4 grubuna ise haftada bir C vitamini enjeksiyonu ve iki haftada bir C vitamini enjeksiyonunu takip eden günde mineral karması enjeksiyonu uygulandı. G1 grubuna diğer gruplar ile uyumlu olacak şekilde haftada bir 5 ml serum fizyolojik enjeksiyonu uygulandı. Koyunlardan, gebeliğin 3., 4. ve 5. aylarında, ayrıca erken laktasyon (laktasyonun 1. ayı) ve geç laktasyon (laktasyonun 3. ayı) dönemlerinde kan örnekleri alındı. Alınan örneklerde MDA, TAS, TOS, OSI, haptoglobin (Hp), seruloplazmin (Cp), hematoloji ve rutin biyokimya analizleri gerçekleştrildi. Elde edilen veriler ile varyans analizleri yapıldı ve p<0.05 önemli kabul edildi. Bulgular: Hematolojik parametrelerde gruplar arası karşılaştırmalarda Hb, RBC, Hct ve MCV seviyelerinde istatistiki açıdan önemli farklılıklar tespit edildi (p<0,05). Grup içi kıyaslamada ise WBC, Hb, RBC, Hct, MCV, MCH, MCHC, RDW CV, RDW SD ve MPV parametrelerinde anlamlı değişiklikler gözlendi (p<0,05). Biyokimyasal parametrelerde gruplar arası karşılaştırmalarda, ALP, CK, Mg, Na, P, total protein ve progesteron düzeylerinde anlamlı farklılıklar bulundu (p<0,05). Grup içi kıyaslamada ise ALP, AST, CK, GGT, LDH, glukoz, kreatinin, total protein, üre, Mg, P, Na, K ve progesteron düzeylerinde önemli değişiklikler saptandı(p<0,05). Oksidan/antioksidan durum belirteçlerinden TAS, OSI ve MDA parametrelerinde, akut faz proteinlerinden Hp ve Cp düzeylerinde hem grup içi hem de gruplar arası karşılaştırmalarda anlamlı farklılıklar tespit edildi (p<0,05). Sonuç: Çalışmanın sonuçları değerlendirildiğinde, gebeliğin 3. ayından başlayarak doğuma kadar devam eden C vitamini ve C vitamini+mineral karması uygulamalarının 5 aylık gebelerde MDA düzeylerini artırdığı saptanmış, ancak aynı olumsuz etkiler mineral karması grubunda izlenmemiştir. Bu nedenle, C vitamini ve C vitamini +mineral karması uygulamalarının gebeliğin 3. ayından itibaren bir ay süreyle, mineral karmasının ise gebeliğin sonuna kadar uygulanması önerilebilir. Bu yönü ile C vitamini ve C vitamini+mineral karması farklı doz uygulamaların denenebileceği ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Aim: The study was carried out to investigate the effects of vitamin C (Ascorbic acid), mineral mixture (Copper gluconate, sodium selenite, manganese gluconate, zinc gluconate) and vitamin C (Ascorbic acid) + mineral mixture (Copper gluconate, sodium selenite, manganese gluconate, zinc gluconate)applications on oxidant/antioxidant balance, acute phase proteins, haematology and some biochemical parameters in pregnant and lactating ewes at certain intervals starting from the third month of pregnancy until birth. Material and Method: In the study, 60 healthy Ivesi breed female ewes were used. Pregnant ewes were divided into 4 groups as G1 (n:15) control group, G2 (n:15) vitamin group, G3 (n:15) mineral mixture group, G4 (n:15) vitamin + mineral mixture group. From the 3rd month of gestation until birth, the G2 group received 5 ml vitamin C injection every week. G3 group received 0.6 ml mineral injection every two weeks. The G4 group received weekly vitamin C injection and fortnightly mineral mix injection on the day following the vitamin C injection. G1 group received 5 ml saline injection once a week in accordance with the other groups. Blood samples were taken from the ewes at the 3rd, 4th and 5th months of pregnancy, as well as during early lactation (1st month of lactation) and late lactation (3rd month of lactation). MDA, TAS, TOS, OSI, haptoglobin (Hp), ceruloplasmin (Cp), haematology and routine biochemistry analyses were performed. Variance analyses were performed with the obtained data and p<0.05 was considered significant. Results: In haematological parameters, statistically significant differences were found in Hb, RBC, Hct and MCV levels in intergroup comparisons (p<0.05). In intra-group comparison, significant changes were observed in WBC, Hb, RBC, Hct, MCV, MCH, MCHC, RDW CV, RDW SD and MPV parameters (p<0.05). Significant differences were found in ALP, CK, Mg, Na, Na, P, total protein and progesterone levels in biochemical parameters between groups (p<0.05). Significant differences were found in ALP, AST, CK, GGT, LDH, glucose, creatinine, total protein, urea, Mg, P, Na, K and progesterone levels (p<0,05). Significant differences were found in TAS, OSI and MDA parameters, which are markers of oxidant/antioxidant status, and in Hp and Cp levels, which are acute phase proteins, both within and between groups (p<0.05). Conclusion: When the results of the study were evaluated, it was found that vitamin C and vitamin C+mineral mixture applications starting from the 3rd month of pregnancy and continuing until delivery increased MDA levels in 5-month pregnant women, but the same negative effects were not observed in the mineral mixture group. Therefore, it may be recommended to apply vitamin C and vitamin C + mineral mixture for one month starting from the 3rd month of pregnancy and mineral mixture until the end of pregnancy. In this respect, further studies are needed in which different doses of vitamin C and vitamin C+mineral mixture can be tested.Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (DÜBAP) tarafından VETERİNER.22.003 numaralı proje kapsamında desteklenmiştir
Zarûriyyât-i Hamse in world legal systems from past to present
No full textİslam hukukunun gerçekleştirmek istediği temel gayeler (makâsıdü'ş-şerîa), zarûriyyât, hâciyyât ve tahsîniyyât şeklinde üçe ayrılmış, bu gayelerin en önemlisi olan zarûriyyâtın can, mal, nesil, din ve akıl emniyetinden oluştuğu ve bu beş esasın sadece İslam hukukunda değil diğer millet ve şeriatlarda da korunduğu hususu XI. yüzyıldan bu yana İslam hukukçuları tarafından kabul edilmiştir. Bu esasların diğer toplumlarda da korunduğu ile ilgili önermenin dayanağı bir araştırma değil, bu esasların korunmadığı bir toplumun hayatiyetini sürdüremeyeceği düşüncesidir. Çalışmamız, bu beş esasın gerçekten diğer hukuk sistemlerinde korunup korunmadığını ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Bunun için günümüz hukuk sistemleri olan Sosyalist hukuk, Kıta Avrupası hukuku ve Anglosakson hukuk ile beraber hukuk tarihçilerinin incelemeye değer buldukları kadim dönemlerdeki Mezopotamya, Hitit, Mısır, Çin, Hint, İbrani, İran, Kilise, Roma ve Türk-Moğol hukukları ele alınıp incelenmiştir. Araştırmanın sonunda can ve mal emniyetinin kimi eksikliklere rağmen tüm dünya hukuk sistemlerinde korunmaya çalışıldığı görülmüştür. Ancak bireyi devlete karşı koruyacak mekanizmaların yetersizliği sebebiyle can emniyeti ve faiz serbestisi sebebiyle de mal emniyeti sıklıkla ihlal edilmiştir. Nesil emniyeti konusunda tarihi hukuk sistemlerinde önemli düzenlemeler bulunurken günümüz hukuk sistemlerinde nesil emniyetini sağlayacak tedbirlerin yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Korunacak din ile kast edilenin İslam dini olduğu ihtimali esas alınırsa hiçbir hukuk sisteminde din emniyetinin var olduğu söylenemez. Ancak farklı bir yorumla din emniyetinden kast edilenin din ve vicdan hürriyeti olduğu kabul edilirse, tarihi hukuk sistemlerinde kısmen, günümüzde ise daha yoğun bir şekilde bu hürriyetin korunmaya çalışıldığı görülmüştür. İçki yasağı çerçevesinde anlaşılan akıl emniyeti de aynı şekilde hiçbir hukuk sisteminde mevcut değildir. Zarûriyyâtların ihlali halinde hayatın çekilemez derecede zorluklarla karşılaşacağı kabulü ile İslam hukuku dışında hiçbir hukuk sisteminde içki yasağının bulunmadığı sonucu bir arada değerlendirildiğinde akıl emniyetinin zarûriyyât seviyesinden hâciyyât seviyesine düşürülmesi ihtimali; değerlendirilmeye açık görünmektedir.The basic purposes that Islamic law aims to realize (makâsıdü'ş-Şerîa) are divided into three as zûriyyât, hajiyyat and tahsîniyyât. The most important of these purposes, zûriyyât, consists of the security of life, property, generation, religion and mind, and that these five principles are protected not only in Islamic law but also in other nations and sharias, have been accepted by Islamic jurists since the 11th century. The basis of the proposition that these principles are protected in other societies is not a research, but the idea that a society that does not protect these principles cannot sustain its vitality. Our study aims to reveal whether these five principles are really protected in other legal systems. For this purpose, the contemporary legal systems of Socialist law, Continental European law and Anglo-Saxon law, as well as the ancient Mesopotamian, Hittite, Egyptian, Chinese, Indian, Hebrew, Iranian, Church, Roman and Turkish-Mongol laws that legal historians find worthy of examination, were examined. At the end of the research, it was seen that security of life and property is tried to be protected in all legal systems of the world despite some deficiencies. However, due to the inadequacy of the mechanisms to protect the individual against the state, security of life and security of property due to the freedom of interest have been frequently violated. While there are important regulations in historical legal systems regarding security of generation, it has been concluded that the measures to ensure security of generation in today's legal systems are inadequate. If we proceed from the possibility that the religion to be protected is the religion of Islam, it cannot be said that security of religion exists in any legal system. However, if we accept that what is meant by security of religion is freedom of religion and conscience with a different interpretation, it has been seen that this freedom is tried to be protected partially in historical legal systems and more intensively today. Security of mind understood within the framework of alcohol prohibition is also not present in any legal system. When the acceptance that life will face unbearable difficulties in the event of violation of necessities is evaluated together with the conclusion that there is no prohibition of alcohol in any legal system other than Islamic law, the possibility of reducing security of mind from the level of necessities to the level of necessities seems open to evaluation
Synthesis and characterization of various metal ferrite nanocomposites (M(Mn,Co,Cu)Fe2O4@AK) of activated carbon prepared from the pulp of industrially processed black cumin (nigella sativa) and investigation of their adsorptive performance in removing some impurities from water
No full textAktif karbon, yüksek yüzey alanı, gözenekli yapısı ve özel yüzey reaktivitesi nedeniyle hava ve su kirliliği kontrolünde adsorplayıcılar, kimya ve petrokimya endüstrilerinde katalizörler, gıda ve ilaç endüstrilerinde arıtıcılar gibi çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Ayrıca, aktif karbon organik ve inorganik kirleticileri sudan hızla adsorplayabilir. Ancak aktif karbonun yüksek maliyetli olması nedeniyle son zamanlarda özellikle bitkisel kökenli evsel ve endüstriyel atıklardan daha ucuz maliyetli aktif karbon üretme çalışmaları hız kazanmıştır. Fakat aktif karbonu ayırmanın geleneksel yöntemi olan filtrasyon, filtrelerin tıkanmasına veya karbon kaybına neden olabilir. Ayrıca aktif karbon su arıtımında kullanıldıktan sonra proses çamuru ile birlikte atılır ve ikincil kirliliğe neden olur. Son yıllarda, aktif karbonun bu dezavantajlarının üstesinden gelmek için, manyetik aktif karbonun üretilmesine ve ardından manyetik parçacıkların ayrılması için hızlı ve etkili bir teknik olarak kabul edilen manyetik ayırma teknolojisinin uygulanmasına büyük ilgi gösterilmektedir. Bu tez çalışmasında, endüstriyel işlenmiş çörekotu posasından ilk kez K2CO3 aktivasyonu ile hazırlanan aktif karbon ve onun değişik manyetik metal ferritnanokompozitleri (M(Mn, Co, Cu)Fe2O4@AK) sentezlendi. Sentezlenen adsorplayıcılar, proximate, aproximate, azot gazı adsorpsiyon-desorpsiyon, SEM-EDX, XRD, VSM, Raman, FTIR, Boehm titrasyonu, pHpzc, verim gibi fizikokimyasal analizlerle karakterize edildi. Ayrıca, bunların çevre çalışmalarında kullanılabilirliğini test etmek üzere endüstriyel atık sularda sıkça rastlanan MM boyarmaddesi, Pb(II) ağır metali, OTS antibiyotiği gibi bazı kirleticileri uzaklaştırmada adsorplama performansları incelendi ve kinetik ile izoterm modellemeleri yapıldı. Bundan başka, kirletici kimyasalları geri kazanmak ve/veya atık adsorplayıcıyı yeniden kullanılabilme verimini belirlemek için desorpsiyon çalışmaları yapıldı.
Due to its high surfaceDue to its high surface area, porous structure and special surface reactivity, activated carbon is well used in a variety of areas such as adsorbents in air and water pollution control, catalysts in the chemical and petrochemical industries, and purifiers in the food and pharmaceutical industries. In addition, activated carbon can quickly adsorb organic and inorganic pollutants from water. However, due to the high cost of activated carbon, the efforts to produce cheaper activated carbon, especially from plant-based domestic and industrial wastes, have gained accelerate recently. But filtration, the traditional method for separating activated carbon, may cause the blockage of filters or the loss of carbon. Moreover, activated carbon has been discarded with the process sludge after use in water treatment, resulting in the secondary pollution. In recent years, to overcome the disadvantages of activated carbon, great attention has been paid to the production of magnetic activated carbon followed by the application of magnetic separation technology, which is considered a fast and effective technique for the separation of magnetic particles. In this thesis, activated carbon and its various magnetic metal ferrite nanocomposites (M(Mn, Co, Cu)Fe2O4-ÇAK) prepared by K2CO3 activation from industrially processed black cumin pulp were synthesized for the first time. The synthesized adsorbents were characterized by physicochemical analyses such as proximate, aproximate, nitrogen gas adsorption-desorption, SEM-EDX, XRD, VSM, Raman, FTIR, Boehm titration, pHpzc, and yield. In addition, to test their usability in environmental studies, their adsorption performance in removing some pollutants such as MM dye, Pb(II) heavy metal, and OTS antibiotic, which are frequently found in industrial wastewater, was investigated and kinetic and isotherm modeling was performed. Furthermore, desorption studies were conducted to recover pollutant chemicals and/or determine the efficiency of reusing the waste adsorbent.Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (DÜBAP) tarafından Proje No: DÜBAP-FBE.22.001 kapsamında desteklenmiştir
Performance of the hdaru-net based deep learning approach on medical images: A study on adenoid hypertrophy and skin lesions
No full textCilt lezyonları ve adenoid hipertrofisi (AH) gibi tıbbi hastalıkların doğru şekilde segmentasyonu ve adenoid hipertrofisinin sınıflandırılması, hasta bakımında kritik bir rol oynamaktadır. Ancak, manuel görüntü analizi ve görsel inceleme gibi geleneksel teşhis yöntemleri, teşhis doğruluğunu sınırlayan önemli zorluklar barındırmaktadır. Bu geleneksel teknikler, genellikle uzmanlar tarafından endoskopi veya radyografik değerlendirme yoluyla gerçekleştirildiğinden, zaman alıcı olmasının yanı sıra insan hatasına açık bir yapı sergilemektedir. Bu durum, teşhis gecikmelerine, tekrarlayan muayenelere ve uzman katılımının gerekliliğiyle birlikte artan maliyetlere yol açmaktadır. Son yıllarda, yapay zeka (YZ) ve derin öğrenme (DÖ) alanındaki gelişmeler, özellikle tıbbi görüntü analizinde teşhis verimliliğini artırabilecek otomatik yaklaşımlar sunmuştur. Ancak, geleneksel derin öğrenme modelleri, görüntülerdeki gürültü, lezyon görünümündeki çeşitlilik ve düzensiz kontrast gibi karmaşık değişkenliklerle başa çıkmada hâlâ yetersiz kalabilmektedir. Bu çalışma, segmentasyon için Hibrit Dense Attention Residual (HDARU-Net) modeli ve sınıflandırma için ensemble derin öğrenme tabanlı sınıflandırma modellerini içeren derin öğrenme yaklaşımlarını uygulayarak bu sınırlamaları aşmayı hedeflemektedir. Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden elde edilen benzersiz bir adenoid veri seti ile International Skin Image Collabration (ISIC) cilt lezyonu veri setini kullanarak, HDARU-Net modelinin performansını, U-Net, U-Net++ ve SegNet gibi derin öğrenme tabanlı segmentasyon modelleri ile karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmada önerilen HDARU-Net modeli, tıbbi görüntülerde ilgili bölgelerin daha hassas bir şekilde sınırlandırılmasına olanak tanımakta, bu durumun daha güvenilir teşhis ve hasta vakalarında tutarlılığın sağlanması açısından kritik öneme sahiptir. Sonuçlar, segmentasyonun sınıflandırma görevleriyle entegrasyonunun, özellikle karmaşık cilt lezyonları ve adenoid hipertrofisi vakaları için tanısal doğruluğu önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Bu çalışma, HDARU-Net modelinin yalnızca teşhis süresini azaltmakla kalmayıp aynı zamanda manuel analiz gerektiren tekrarlayan işlemleri minimize ederek ekonomik maliyetleri de düşürdüğünü ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, klinik ortamlarda teşhis sürecini hızlandırma, zamanında tıbbi müdahaleyi destekleme ve hasta sonuçlarını iyileştirme açısından önemli etkilere sahiptir. Bu tez çalışmasında, YZ tabanlı tıbbi teşhis alanına katkı sağlayarak, diğer karmaşık tıbbi hastalıkların teşhisinde de otomatikleştirebilecek sağlam bir çerçeve sunmaktadır.The accurate segmentation of medical conditions such as skin lesions and adenoid hypertrophy, as well as the classification of adenoid hypertrophy, plays a critical role in patient care. However, traditional diagnostic methods such as manual image analysis and visual examination pose significant challenges that limit diagnostic accuracy. Since these conventional techniques are typically performed by experts through endoscopy or radiographic evaluation, they are not only time-consuming but also prone to human error. This leads to diagnostic delays, repeated examinations, and increased costs due to the necessity of expert involvement. In recent years, advancements in artificial intelligence (AI) and deep learning have introduced automated approaches that can enhance diagnostic efficiency, particularly in medical image analysis. However, traditional deep learning models still struggle to handle complex variations such as noise in images, variations in lesion appearance, and irregular contrast. This study aims to overcome these limitations by implementing deep learning approaches, including the Hybrid Dense Attention Residual (HDARU-Net) model for segmentation and ensemble deep learning-based classification models for classification. Using a unique adenoid dataset obtained from Batman Training and Research Hospital and the International Skin Image Collaboration (ISIC) skin lesion dataset, the study comparatively examines the performance of the HDARU-Net model against deep learning-based segmentation models such as U-Net, U-Net++, and SegNet. The proposed HDARU-Net model enables more precise delineation of relevant regions in medical images, which is crucial for ensuring more reliable diagnoses and consistency in patient cases. The results demonstrate that integrating segmentation with classification tasks significantly improves diagnostic accuracy, particularly for complex skin lesions and adenoid hypertrophy cases. This study reveals that the HDARU-Net model not only reduces diagnostic time but also minimizes repetitive procedures requiring manual analysis, thereby lowering economic costs. The findings have significant implications for accelerating the diagnostic process in clinical settings, supporting timely medical interventions, and improving patient outcomes. This thesis study contributes to AI-based medical diagnostics by providing a robust framework that can also be applied to the diagnosis of other complex medical conditions
Experiential avoidance in the relationship between depression, anxiety, stress, and smartphone addiction
No full textWhile the strong correlation between negative emotional experiences such as depression, anxiety, stress, and smartphone addiction, is well-established, understanding the mechanisms that mediate this relationship remains limited. The aim of this study is to investigate the mediating role of experiential avoidance in the relationships between depression, anxiety, stress, and smartphone addiction in university students. A sample of 546 university students from various regions of Türkiye participated in this study (426 females [78.3%] and 120 males [21.7%]). The Depression Anxiety Stress Scale, Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire, and Smartphone Addiction Scale Short Version were employed for data collection. Structural equation modeling was employed for data analysis. After controlling for age and gender, the results revealed (i) significant positive associations between depression, anxiety, stress, experiential avoidance, and smartphone addiction; and (ii) experiential avoidance mediated the effects of depression, anxiety, and stress on smartphone addiction. These findings shed light on the effects of depression, anxiety, stress, and experiential avoidance on the comprehension and prevention of smartphone addiction
Does periodontal bone loss play a significant role in schneiderian membrane thickening? A cone-beam computed tomography evaluation
No full textBackground and Objectives: Thickening of the maxillary sinus mucosa is commonly detected in asymptomatic individuals through various radiographic techniques. This study aimed to evaluate the maxillary sinus mucosal thickness (MT), also known as Schneiderian membrane thickness, in patients with periodontal bone loss (PBL) using cone-beam computed tomography (CBCT). Material and Methods: In this retrospective study, CBCT images from 315 patients who presented to the Department of Periodontology, Faculty of Dentistry, Dicle University, between January 2023 and January 2025 for various indications were evaluated. PBL, the presence or absence of mucosal thickening at the maxillary sinus floor, age, and gender were recorded. Statistical analyses were conducted to assess the relationships between age, gender, PBL, and MT. Results: A significant association was observed between PBL and MT. Sinus mucosal thickening was notably more prominent in individuals with advanced bone loss. Gender had no statistically significant effect on MT. A moderate, positive, and statistically significant correlation was found between age and MT. Conclusions: This study demonstrates that PBL exerts a significant and measurable impact on MT. Compared to conventional diagnostic methods, CBCT provides superior diagnostic accuracy for detecting periodontal bone defects and evaluating the soft tissue morphology at the base of the maxillary sinus
Christian doctrine of salvation
No full textBu çalışmanın konusu "Hıristiyan Kurtuluş Doktrini"dir. Kurtuluş doktrini; Tanrı'nın ilahi doğasını, insanın kurtuluşuna dair ezeli amacını ve bu amaç doğrultusunda şekillenen ilahi kurtuluş tasarısını içerir. Bu ilahi tasarı, Hıristiyan kutsal tarihi içinde çizgisel zaman boyunca geçirdiği aşamalarla birlikte, nihayetinde Mesih'in mistik bedeninde birleşerek kurtuluşa ulaşmayı hedefleyen bütüncül bir teolojik yapı sunmaktadır. Araştırma, Dinler Tarihi disiplini çerçevesinde, tarihsel-teolojik bir yaklaşımla yürütülmüş; tarihsel, metinsel, fenomenolojik ve antropolojik yöntemler birlikte kullanılmıştır. Başta Kutsal Kitap metinleri ve Kilise Babaları'nın eserleri olmak üzere, klasik ve modern kaynaklar incelenmiş; Batı teolojisinin önde gelen düşünürleri ile Türk akademik literatüründen elde edilen veriler sentezlenmiştir. Çalışma, Hıristiyan inanç sistemi sınırları içinde kalarak Tanrı'nın kurtuluş tasarısının tarih içindeki tezahürünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Pavlus'un "Mesih sırrı" olarak tanımladığı bu ilahi tasarı, kutsal metinlerin bütünlüğü içinde temellendirilmiştir. Patristik dönemden Orta Çağ ve modern döneme kadar doktrinin tarihsel gelişimi ortaya konulmuştur. Bu tarihsel arka plana dayanarak Hıristiyan kurtuluş doktrininin teolojik yapısı incelenmiş; Tanrı'nın kurtuluş tasarısı, İsa Mesih mekezli yaratılıştan kurtuluşa kadar sistematik bir biçimde değerlendirilmiştir. Ayrıca, bu teolojik yapının Hıristiyan bireyin yaşamına, kilise pratiğine ve toplumsal düzene yansımaları ele alınmıştır. Sakramentler aracılığıyla kurtuluşun somutlaşması, Kilise'nin Mesih'in mistik bedeni olarak konumlandırılması ve ahlaki yaşamla olan ilişkisi bu bağlamda incelenmiştir.The subject of this study is the "Christian Doctrine of Salvation." The doctrine of salvation encompasses God's divine nature, His eternal purpose for human salvation, and the divine plan shaped accordingly. This divine design presents a comprehensive theological framework aiming for salvation, which unfolds through linear time within the sacred history of Christianity and ultimately unites in the mystical body of Christ. The research was conducted within the discipline of History of Religions, employing a historical-theological approach; historical, textual, phenomenological, and anthropological methods were utilized together. Primarily, sacred scripture texts and the works of the Church Fathers, alongside classical and modern sources, were examined; data from prominent Western theologians and Turkish academic literature were synthesized. The study aims to reveal the manifestation of God's salvation plan throughout history within the bounds of the Christian belief system. This divine plan, described by Paul as the "mystery of Christ," is grounded in the integrity of the sacred texts. The historical development of the doctrine from the Patristic era through the Middle Ages to the modern period is demonstrated. Based on this historical background, the theological structure of the Christian doctrine of salvation is analyzed; God's salvation plan is systematically evaluated from Christ-centered creation to salvation. Furthermore, the implications of this theological structure on the life of the Christian individual, church practice, and social order are addressed. The concretization of salvation through the sacraments, the positioning of the Church as the mystical body of Christ, and its relationship with moral life are examined within this context
Trimurti (Brahma, Vishnu, Shiva) symbolism in Hinduism
No full textBu çalışmanın konusu "Hinduizm'de Trimurti (Brahma, Vişnu, Şiva) Sembolizmi"dir. Konu Brahma, Vişnu ve Şiva'nın sembolik yönleriyle sınırlandırılmıştır. Hinduizm'de Trimurti üyelerinin sembolik temellerinin Hindu teoloji ve mitolojisine dayandığını göstermek çalışmanın temel amacıdır. İlk olarak sembol, sembolizm ve dini sembolizm konularına ışık tutulmuştur. Ayrıca kutsal üçlemedeki figürlerin sembolizminin daha iyi anlaşılabilmesi için de teolojik ve mitolojik yönlerine ana hatlarıyla değinilmiştir. Çalışmada kutsal üçlemenin sembolizmi teleojik, ikonografik, ritüelistik açılardan ve festivallerdeki pratik uygulamalar açısından ele alınmıştır. Tüm bu bağlamlarda kutsal üçlemeye yönelik ikonografik, nesnel, sözel ve uygulamalı tüm semboller metinsel ve mitik temelleri göz önüne alınarak ayrıntılarıyla incelenmiştir. Böylece bu çalışmanın Hindu kutsal üçlemesinin sembolik açıdan bir incelemesi olarak literatüre katkı sağlaması amaçlanmıştır.The subject of this study is 'Symbolism of Trimurti (Brahma, Vishnu, Shiva) in Hinduism.' The subject is limited to the symbolic aspects of Brahma, Vishnu, and Shiva. The main purpose of this study is to show that the symbolic foundations of the members of Trimurti in Hinduism are based on Hindu theology and mythology. First, the topics of symbol, symbolism, and religious symbolism are examined. In addition, the theological and mythological aspects of the figures in the holy trinity are briefly discussed to facilitate a better understanding of their symbolism. The study examines the symbolism of the holy trinity from teleological, iconographic, ritualistic perspectives, and in terms of practical applications in festivals. In all these contexts, all iconographic, objective, verbal, and practical symbols related to the Holy Trinity are examined in detail, taking into account their textual and mythical foundations. Thus, this study aims to contribute to the literature as a symbolic examination of the Hindu Holy Trinity