Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Friedricha von Hayeka poglądy na temat moralności
Get PDFThe article aims to present and analyze the views of F.A. von Hayek on morality (gathered from his various works) and show their meaning for discussion in political philosophy and ethics. It is worth taking up the topic to develop the axiological thought of Hayek, an outstanding thinker whose views are crystallized, coherent, and original. His reflections have the potential to contribute a lot to debates about values, but they either are not known well enough or are wrongly overlooked. In the first part of the considerations, the aim is to explain how, according to Hayek, morality supports individual freedom, and thus the central value in his axiology: society is equipped with morality (along with positive law) to maintain order with a minimum of coercion (the essence of the order of freedom). The second chapter discusses the types of morality distinguished by Hayek. It shows how they complement each other and constitute the moral tradition. These are sets of rules founding, on the one hand, the natural order (its norms correspond to the instinctive attitudes rightly expressed in small communities) and, on the other hand, the extended order (the norms associated with it are not in line with instincts, they regulate the coexistence of strangers entering into anonymous relationships within large societies). In the third chapter, there are Hayek’s views on the justification of the norms of traditional morality presented. In particular, it is about developing the view that accepting moral principles by society is essential to sustaining a libertarian society, regardless of whether we have a satisfactory rationale for them. The final part of the considerations shows the importance of Hayek’s concept of morality in the field of political thought with which Hayek is associated (individualism, liberalism, conservatism), as well as for metaethics (an attempt to recreate the principles constitutive of civilization; a voice in the discussion between the impartial and partisan perspective in ethics).Celem artykułu jest przedstawienie i analiza poglądów F.A. von Hayeka na temat moralności (zebranych z różnych jego dzieł) oraz wskazanie na ich znaczenie dla współczesnych dyskusji w filozofii politycznej, jak również w etyce. Warto podjąć ten temat z uwagi na potrzebę opracowania myśli aksjologicznej Hayeka, wybitnego myśliciela o poglądach mocno skrystalizowanych, spójnych i oryginalnych. Jego refleksje mają potencjał, aby wiele wnieść w debaty na temat wartości, są one jednak mało znane lub niesłusznie pomijane. W pierwszej części rozważań wyjaśniam, w jaki sposób według Hayeka moralność wspiera wolność indywidualną, a więc wartość centralną w jego aksjologii: społeczeństwo jest wyposażone w moralność (obok prawa stanowionego) w celu zachowania porządku przy minimum stosowania przymusu (istota ładu wolnościowego). Rozdział drugi poświęcam omówieniu wyróżnionych przez Hayeka rodzajów moralności, wskazuję, w jaki sposób, wzajemnie się uzupełniając, konstytuują one tradycję moralną. Chodzi o zespoły zasad fundujących z jednej strony ład naturalny (jego normy odpowiadają instynktownym postawom słusznie dochodzącym do głosu w małych wspólnotach), z drugiej strony – tzw. ład rozszerzony (związane z nim normy nie są zgodne z instynktami, regulują współistnienie obcych sobie ludzi wchodzących w anonimowe relacje w obrębie dużych społeczności ludzkich). W rozdziale trzecim przedstawiam Hayeka poglądy w kwestii możliwości uzasadnienia norm tradycyjnej moralności. Chodzi zwłaszcza o rozwinięcie poglądu, że uznawanie zasad moralności jest kluczowe dla społeczeństwa wolnościowego, i to niezależnie od tego, czy mamy dla nich zadowalające racjonalne uzasadnienie. W końcowej części rozważań zasygnalizowane jest znaczenie Hayeka koncepcji moralności w zakresie nurtów myśli politycznej, z którymi Hayek jest wiązany (indywidualizm, liberalizm, konserwatyzm), jak również dla metaetyki (próba odtworzenia zasad konstytutywnych dla cywilizacji; głos w dyskusji między perspektywą bezstronną i stronniczą w etyce)
Wstęp
Get PDFPierwsze siedem artykułów w obecnym tomie „Rocznika Filozoficznego Ignatianum” zostało poświęconych misjom jezuickim w Chinach na podstawie rękopiśmiennego dzieła polskiego jezuity Tomasza Dunina Szpota (1644–1713) zatytułowanego Historiae Sinarum Imperii, znajdującego się w Rzymie w Archivum Romanum Societatis Iesu (ARSI Jap. Sin. 102, ARSI Jap. Sin. 103). Szpot zawarł w tym dziele, które ma rocznikarski charakter, opis doświadczeń jezuitów w Państwie Środka od zapoczątkowania misji przez św. Franciszka Ksawerego w połowie XVI wieku, aż po pierwszą dekadę XVIII wieku
Polityczna, gospodarcza i kulturowa rola Wielkiego Kanału chińskiego w kontekście Historiae Sinarum Imperii Tomasza Szpota Dunina
Get PDFThe aim of this article is to discuss the political, economic, and cultural role of the Chinese Grand Canal presented in the manuscript Historiae Sinarum Imperii by the Polish Jesuit Tomasz Szpot Dunin (1644–1713). He spent over two decades working in the Roman archives collecting information on the Jesuit activities in East Asia. Among this wealth of information, Tomasz Szpot Dunin’s manuscript also includes valuable descriptions of what is currently the world’s longest human-made waterway, namely the Chinese Grand Canal, which is considered by many scholars to be even greater engineering wonder than the Great Wall of China. To reconstruct this aspect, the author used mainly Historiae Sinarum Imperii manuscript, and other printed sources and relevant literature. The manuscript of Tomasz Szpot Dunin contains scattered information about the Grand Canal, the cities along its banks, and journeys along that extensive network of rivers and canals. This information can be divided into two categories: the secondary one, i.e., the information taken from earlier sources, such as Matteo Ricci’s text, and the primary one, i.e., the descriptions that Szpot was the first to acquire during his long years of work in Rome.Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie politycznej, gospodarczej i kulturowej roli chińskiego Wielkiego Kanału w świetle rękopisu Historiae Sinarum Imperii polskiego jezuity Tomasza Szpota Dunina (1644–1713), który przez ponad dwadzieścia lat badał archiwa rzymskie, poszukując danych na temat działalności jezuitów w Chinach. Pośród licznych informacji o charakterze kulturowym, gospodarczym i etnograficznym rękopis Tomasza Szpota Dunina zawiera również wiadomości o obecnie najdłuższym na świecie sztucznym kanale transportowym, czyli chińskim Wielkim Kanale, który przez wielu badaczy jest uznawany za większy cud techniki niż Mur Chiński. Do odtworzenia tytułowego zagadnienia wykorzystano głównie rękopis Historiae Sinarum Imperii oraz inne źródła drukowane i literaturę przedmiotu. Rękopis Tomasza Szpota Dunina zawiera rozproszone informacje dotyczące Wielkiego Kanału, miast położonych nad jego brzegami i samych okoliczności podróży po tej rozbudowanej sieci rzek i kanałów. Informacje obecne u Szpota możemy podzielić na dwie kategorie: wtórne, czyli zapożyczone ze źródeł wcześniejszych – jak np. z tekstu Mattea Ricciego – oraz pierwotne, czyli opisy, które Szpot pozyskał jako pierwszy w trakcie swojej długoletniej pracy w Rzymie
Międzynarodowa konferencja naukowa „Zjawiska kary i nagrody w życiu społeczeństw Czech i Polski w średniowieczu i w czasach nowożytnych”, Leszno, 25–27 września 2023 r.
Get PDFMiędzynarodowe konferencje naukowe Komisji Historii Czech i Stosunków Polsko-Czeskich PAN mają długą, sięgającą 1996 r. tradycję, a w r. 2023 odbyło się już trzynaste naukowe spotkanie tego gremium. Współorganizatorem konferencji było Muzeum Okręgowe w Lesznie. Z jego ramienia sprawami organizacyjnymi kierowała dr Kamila Szymańska, dyrektor placówki, a nad sprawnym przebiegiem obrad czuwał Jakub Piwoński. Patronat honorowy nad konferencją objął Prezydent Miasta Leszna, Łukasz Borowiak
Childhood Experiences and Needs: Parental Goals, Mistakes, and Personality Traits and Their Adult Daughters’ Ability to Meet Their Needs
Get PDFObjectives of the research:. The purpose of this study was to determine whether women’s childhood experiences are related to their ability to meet their needs in adulthood.
Research methods: The survey was conducted online with a random sample of 402 women between the ages of 21 and 50. In order to answer the research questions, text mining algorithms and cluster analysis carried out by data mining algorithms were used.
A short description of the context of the issue: The ability to fulfill one’s needs is an important determinant of personal happiness, well-being and mental health The study examined whether women who had experienced fewer parental mistakes were better at meeting their needs, and whether there were intergroup differences between women who were more and less efficient at fulfilling their needs in terms of the personality traits their parents tried to mold in them during childhood and the personality traits that the women developed.
Research findings: The results revealed that women who experienced fewer parenting errors in childhood and whose parents tried to shape in them personality traits such as Stability (Alpha-Plus), Plasticity (Beta-Plus) and Integration (Gamma-Plus) indeed developed these traits and were more effective in fulfilling their needs in adulthood.
Conclusions and recommendations: Experiencing more parenting mistakes in childhood is associated with the development of unfavorable personality traits and lower competence in meeting needs in adulthood
Supporting the Development of Competences Necessary for the Independent Living of People With Profound Disorders of Intellectual Development: An Empirical Study
Get PDFObjectives of the research: The goal of the research was to identify the type and extent of activities that special education facilities engage in to teach and promote independence in people with profound disorders of intellectual development.
Research methods: Empirical material was collected using the author’s original online questionnaire, which consisted of 30 questions measuring the extent to which students’ needs for developing independent living skills are met. The survey was conducted among special education teachers (N=642) from seven European countries (Portugal, Spain, Belgium, Poland, Bulgaria, Romania, and Turkey).
A short description of the context of the issue: Independent living is widely seen as an immanent attribute of adulthood. Children and adolescents are prepared for independent living through the process of upbringing and socialization; people with disabilities are additionally prepared through rehabilitation. For people with a profound disorder of intellectual development, independent living is challenging but possible with the right support.
Research findings: The results indicate that in the course of developing independent living skills in people with profound disorders of intellectual development, efforts are mainly made to improve their self-management skills and democratic management methods in both team work and individual work.
Conclusions and recommendations: In the surveyed countries, there is a tendency to limit work for developing independent living skills to a single type of intervention. Rarely are two or three methods – not to mention four – simultaneously used to stimulate the development of independent living skills. It is therefore necessary to call for increased efforts to promote independent living among people with profound disorders of intellectual development and to focus this support on autonomy, self-determination, achieving quality of life goals, and, above all, the ability to make decisions – since this is what determines true independence in life
Skits and Comic Illustrations: Means of Transmedia Storytelling and a Platform for Social Change through Healthy Learning
No full textObjectives of the study: The quest to establish how skits and comic illustrations have made an impact through healthy learning for social change prompted this study that focuses on students of Rufus Giwa Polytechnic, Owo, (RUGIPO) Ondo State. As a result, the research questions that guided this study were: what is RUGIPO students’ extent of exposure to skits programs and educational comic illustrations? What are the health benefits of their exposure to comedy skits and comic cartoons? What is the impact of skits and comic illustrations on the students’ lifestyles, and lastly, what are the similarities and differences in the two media that determine their transmedia rendering components.
Research method: The method used in this study is essentially a survey method, which is crucial for obtaining opinions from the target population. A descriptive research approach was also used in clarifying essential concepts.
A brief description of the context: Transmedia storytelling is narration across multiple media, each contributing to the story; in that regard, it becomes innovative. Skits with comic illustrations are forms of media that can be used in the teaching process. Their core component is humor, very popular in Nigeria, which is experiencing all forms of social problems, also evident in academia. Social learning theory, developmental media theory and the Socio-Ecological Model are the theoretical frameworks adopted in this study. They are based on the media and also rooted in psychology and sociology, thereby forming a background to ground the findings of the study.
Research findings: The findings revealed there is a great shortage of local transmedia production, while the development of transmedia narratives is a complex creative exercise from a technical point of view. However, the more students read and watch humorous content through skits and comic illustrations, the more they learn how to interact in their peer groups. Skits and comic illustrations as a form of media remain influential.
Conclusions and recommendations: Both skits and comic illustrations rely on humor. The study therefore explained that when exposed to both, the health benefits are psychological and enhance mental health. Among other things, it suggested that the National Orientation Agency of Nigeria should adopt transmedia storytelling as a strategic tool to enhance their sensitization campaigns. Creators of skits and comic illustrations are also advised to consider native transmedia productions for wider reach and positive social change
Action Research as a Path to Change in the Teaching/Learning Process
Get PDFObjectives of the research: The aim of this article is to present the action research method and the methodology for its implementation, using the example of a framework report of research conducted by the author. The research presented herein was designed to capture the changes in the teaching/learning process in a selected classroom following the implementation of the Universal Design for Learning (UDL) approach.
Research methods: The method used in the research was the action research method.
A short description of the context of the issue: In a rapidly changing world, education researchers face the challenge of how to study and analyze the educational process, which is (and must remain) changeable in order to keep up with the changing reality. Action research is an interesting methodological proposal. Three cycles of research are presented; for each cycle, the planning process (including research questions), actions taken, data collection methods, and results were specified separately.
Research findings: The analysis shows that the research and innovative activities resulted in the development of students’ skills in planning, organizing, and managing their learning, as well as the development of their independence, responsibility, creativity, and problem-solving skills. Their willingness to cooperate also increased. As a result, they became more active (self‑)learners. At the same time, the teachers shifted from their traditional, central role of teaching others to that of facilitators, creating learning conditions for a diverse group of students.
Conclusions and recommendations: It was demonstrated that action research is a valuable way of bringing about reflective change in the teaching/learning process. Action research is worth promoting to teacher-practitioners, as it is an effective way to introduce bottom-up changes that optimize the educational process
"Powieki" Michała Rusinka w świetle dziecięcych interpretacji
Get PDFThe aim of this article is to identify children's ways of understanding and interpreting the book Eyelids by Michał Rusinek. The material for the study (preceded by an analysis of the iconotext), was provided by educational classes, conducted in a preschool department in one of the community primary schools in Łódź. The study was set in a qualitative paradigm (participatory observation), and the researchers put themeselves in the role of interpretively engaged observer-as-participants. By analysing the workshop, statements and artistic concretisations, it was possible to identify children's interpretations of the categories of characters, the relationships between them and the world in which they live. During the session with Rusinek's work, interpretative potential was revealed, touching primarily on the emotional and social dimension. Participants also proposed alternative plot solutions on the basis of excerpts from the story about mice in distress, thus reducing the tensions created by dealing with emotionally charged topics matter. The organisation of educational situations based on the book Eyelids is part of the discussion on how to confront children with challenging issues that are on the edge of cultural taboos. The way in which the text is received opens the way for it to be revisited in early childhood education.Celem niniejszego artykułu uczyniono identyfikację dziecięcych sposobów rozumienia i interpretowania książki Powieki Michała Rusinka. Materiał do badania (poprzedzonego analizą ikonotekstu) zapewniły zajęcia edukacyjne, przeprowadzone w oddziale przedszkolnym w jednej ze społecznych szkół podstawowych w Łodzi. Badanie zostało osadzone w paradygmacie jakościowym (obserwacja uczestnicząca), a badacze przyjęli rolę interpretacyjnie zaangażowanych obserwatorów-jako-uczestników. Analizując przebieg warsztatu, wypowiedzi i konkretyzacje plastyczne udało się zidentyfikować dziecięce interpretacje kategorii bohaterów, relacji między nimi oraz świata, w którym żyją. Podczas spotkania z pracą Rusinka ujawnił się potencjał interpretacyjny, dotykający przede wszystkim wymiaru emocjonalno-społecznego. Uczestnicy proponowali również alternatywne rozwiązania fabularne na podstawie fragmentów historii o myszach będących w niebezpieczeństwie, dzięki czemu zredukowane zostały napięcia, powstałe w wyniku obcowania z obciążającą emocjonalnie tematyką. Organizowanie sytuacji edukacyjnych wokół książki Powieki wpisuje się w namysł nad sposobami konfrontowania dzieci z wymagającymi zagadnieniami, będącymi na krawędzi kulturowego tabu. Sposób przyjęcia omawianego tekstu otwiera drogę do ponownego sięgnięcia po niego na etapie edukacji wczesnoszkolnej
Literackie teksty edukacji wczesnoszkolnej wobec wyzwań antropocenu
No full textThe contemporary social crisis requires deep reflection and making the right decisions to counteract the effects of the changes that have taken place. The Anthropocene, as the time when man became the force responsible for the transformations taking place on Earth, poses specific challenges to us – living in the present times. The aim of the article is to indicate the reason for the actions taken to prevent climate change by presenting specific literary texts that fulfill this requirement. For the needs of the analyses, the document analysis method was used. Bruce's experience began with defining the concept of social crisis. In the next part, the climate crisis was pointed out as a contemporary existential threat. The position of the European Union in this regard was quoted. The role of education as a guarantor of changes in the process of transforming the ecological awareness of modern man was emphasized. As a result of the analysis of documents, the rank of Polish language education in this area was indicated: with full conviction and responsibility, a literary text was established as a modulator of awareness attitudes; methods supporting the development of ecological attitudes in the education process were presented. The essence of creative work with a literary text was also emphasized. Specific, selected literary texts from the proposed reading list for grades 1-3 of primary school were recommended, the content of which develops pro-ecological and cognitive competences, taking into account the challenges of the Anthropocene.Współczesny kryzys społeczny wymaga głębokiego namysłu oraz podjęcia właściwych decyzji zmierzających do przeciwdziałania skutkom zmian, które zaszły. Antropocen, jako czas, w którym człowiek stał się siłą odpowiadającą za przekształcenia zachodzące na Ziemi, stawia konkretne wyzwania nam – współcześnie żyjącym. Celem artykułu jest wskazanie uzasadnienia dla podejmowanych działań mających na celu zapobieganie zmianom klimatycznym poprzez przedstawienie konkretnych tekstów literackich spełniających to zadanie. Na potrzebę analiz zastosowano metodę analizy dokumentów. Rozważania rozpoczęto od zdefiniowania pojęcia społecznego kryzysu. W dalszej części wskazano na kryzys klimatyczny jako współczesne zagrożenie egzystencjalne. Przywołano stanowisko Unii Europejskiej w tym zakresie. Podkreślono rolę edukacji jako gwaranta zmian w procesie przekształcenia ekologicznej świadomości współczesnego człowieka. W wyniku analizy dokumentów wskazano rangę edukacji polonistycznej w tym obszarze: z pełnym przekonaniem i odpowiedzialnością ustanowiono tekst literacki jako modulator postaw świadomościowych; przedstawiono metody wspierające kształcenie ekologicznych postaw w procesie edukacji. Podkreślono również istotę twórczej pracy z tekstem literackim. Zarekomendowano konkretne, wybrane teksty literackie z proponowanej listy lektur dla klas 1-3 szkoły podstawowej, których treść kształci kompetencje proekologiczne i poznawcze z uwzględnieniem wyzwań antropocenu.